background image

 

Bożena Werner  

Klinika Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej 

Warszawski Uniwersytet Medyczny 

Choroba Kawasaki 

postępowanie diagnostyczno - terapeutyczne 

background image

Choroba  /Zespół/ Kawasaki  

gorączkowy zespół skórno – śluzówkowo - węzłowy 

uogólnione, samoograniczające się zapalenie naczyń 

• JAPONIA: 

• rocznie ok.120 zachorowań 

/100 tys. 

• epidemie : 1979, 1982, 1985/86 

–750 zachorowań miesięcznie 

• rodzeństwo ogólnej populacji  

2% : 0,19% 

• chłopcy : dziewcząt = 3 : 2 

• wiek : 6 miesięcy - 5 lat 
 

• USA : 

• rocznie ok. 9-11-17-32,5 

zachorowań / 100 tys. 

• częściej zimą i wczesną wiosną 

background image

Choroba Kawasaki  

ETIOPATOGENEZA 

• Choroba zakaźna? 

• poliklonalna odpowiedź 

immunologiczna? 

• toksyna bakteryjna - 

enterotoksyna= „superantygen” 

• „superantygen” + rec.Vß2 / Vß8 

limfocytów T – prowadzi do 
proliferacji i stymulacji 

limfocytów T i uwalniania 
substancji prozapalnych              
/cytokiny/ 

• „superantygeny” gronkowce, 

paciorkowce, yersinia, 
mykoplazma, v. Ebstein - Bara 

• Riketsja 
• Propionibacterium acne / 

nietypowa cytotoksyna, 1983, 
Kato/ 

• czynnik wirusowy / met. 

molekularne 

– sekwencja 

nukleotydów typowych dla 
wirusów/ 

• Oligoklonalna odpowiedź 

immunologiczna /zależna od 
antygenu/ 

– poprzez komórki 

plazmatyczne wytwarzające IgA 

background image

AKTYWACJA UKŁADU 

IMMUNOLOGICZNEGO 

• aktywacja limfocytów T i B, makrofagów, granulocytów, płytek 
• podwyższenie poziomu substancji prozapalnych- interleukiny 2 

interferonu gamma, rozpuszczalnego antygenu komórek T 

• zmniejszenie liczby limfocytów CD8+ / supresorowych, 

cytotoksycznych / 

• wzrost liczby limfocytów CD4+ /pomocniczych/ 
• wzrost liczby limfocytów B produkujących IgM, IgG/ przeciw 

komórkom śródbłonka/ 

• zmiana właściwości i uszkodzenie komórek śródbłonka, agregacja 

płytek, tworzenie się skrzeplin 

background image

Choroba Kawasaki  

ETIOPATOGENEZA  

• AUTOIMMUNOLOGICZNA 
• aktywacja odpowiedzi komórkowej i humoralnej 
• nacieki limfocytów w błonie środkowej i 

przydance tętniczek i żył 

• zapalenie małych i średnich naczyń tętniczych 
• zmiany martwicze 
• tętniaki 

background image

ROZPOZNANIE KLINICZNE   

kryteria dr.Kawasaki  /protokół AHA/ 

• Wysoka gorączka > 5 dni do 2 tyg., nie reaguje na leki 

p/gorączkowe i antybiotyki 

• wielopostaciowa, niepęcherzowa wysypka, tułów, kończyny 
• nastrzyknięcie spojówek gałek ocznych, bez wysięku, bez 

bolesności 

• zmiany na śluzówkach, zapalenie błony śluzowej, „malinowy” język, 

zmiany na wargach 

– zaczerwienienie, krwawiące pęknięcia (90%) 

• zmiany dystalnych części kończyn: rumień, obrzęk, złuszczanie 

naskórka 

• powiększenie > 1,5 cm węzłów chłonnych szyjnych jedno lub 

obustronne, bez ropienia  
 

background image

Choroba Kawasaki 

 rozpoznanie 

• gorączka >5 dni + 4 spośród 5 głównych objawów 

klinicznych 

                          LUB 

• gorączka >5dni + < 4 głównych objawów                

+ nieprawidłowości w naczyniach wieńcowych w 
ECHO 

– 2D 

background image

Choroba Kawasaki 

objawy kliniczne 

Objawy kliniczne 

I Tydz 

II Tydz 

III Tydz 

IV Tydz 

Gorączka 

xx 

xx 

Węzły chłonne 

xx 

xx 

Wysypka 

xx 

xx 

Obrzęk i łuszczenie 

dłoni i stóp 

xx 

xx 

Nastrzyknięcie 

spojówek 

xx 

Zmiany na 

śluzówkach 

xx 

xx 

background image

Choroba Kawasaki 

• I FAZA: ostra gorączkowa, do 10-14 dni ; większość 

objawów klinicznych 
 

• II FAZA: podostra: do 28 dnia, zmiany złuszczające w 

okolicy okołopaznokciowej, wysokie płytki, zmiany w 
naczyniach wieńcowych /12-28 dzień, rzadko po 6-8 tyg./ 
 

• III FAZA: zdrowienia do 8 tyg., ustępowanie objawów 

klinicznych i normalizacja badań laboratoryjnych 

background image

Choroba Kawasaki   

schorzenie WIELONARZĄDOWE 

• nieżyt nosa, kaszel 
• objawy ucisku na drogi 

oddechowe / przy dużych 

węzłach/ 

• wymioty, biegunka, bóle 

brzucha 

• zaburzenia czynności 

wątroby, żółtaczka 
cholestatyczna, wodniak 

pęcherzyka żółciowego 

• jałowy ropomocz 

• bóle i obrzęki stawowe 
• zajęcie OUN - /drażliwość, 

aseptyczne zapalenie 
opon, drgawki/ 

• zaczerwienienie i obrzęk 

w miejscu szczepienia 
BCG 

background image

Choroba Kawasaki 

badania laboratoryjne 

• brak specyficznego testu 
• leukocytoza, 

granulocytoza, OB., CRP 
/ostry okres/ 

• wzrost IgE /od 2 tyg./ 
• wzrost płytek  / max 700 

tys . w 3 tyg./ 

• niedokrwistość 

niedobarwliwa 

• hipoalbuminemia 
• hiponatremia 

• podwyższenie bilirubiny 

całkowitej 

• podwyższenie GOT, GPT, 
• podwyższenie LDH, CK 
• białkomocz, jałowy 

ropomocz 

 
• EKG / arytmia/ 
• ECHO !!!  / naczynia 

wieńcowe/ 

background image

Choroba Kawasaki 

badanie echokardiograficzne 

• przejaśnienie okołonaczyniowe                 

/okołonaczyniowe wzmożenie echogeniczności/ 

• poszerzenie tętnic wieńcowych – ektazje.   

     

Kryteria japońskie: u dzieci poniżej 5 lat średnica wewn. tętnicy > 3 mm,  

                                    

u dzieci powyżej 5 lat średnica wewn.tętnicy > 4 mm 

       

poszerzenie segmentu > 1,5 mm w stosunku do segmentu przyległego 

       

nieregularne światło tętnicy 

• tętniaki tętnic wieńcowych:  

     

małe < 5 mm, średnie 5-8 mm, duże > 8 mm 

• zwężenia tętnic wieńcowych 
• ocena wielkości i kurczliwości lewej komory serca, IM 
• ocena płynu w worku osierdziowym 

 

background image

Choroba Kawasaki 

badanie echokardiograficzne 

• bez zmian w naczyniach wieńcowych w chwili 

rozpoznania, po 2 tygodniach, po 6-8 tygodniach 
od początku choroby 
 

• ze zmianami w naczyniach wieńcowych:  

co 7 dni / 2 dni/ w ostrym okresie choroby,          
follow-up: 2x w roku ECHO 2D      

background image

Niepełna choroba Kawasaki (AHA) 

• 1.) spełnione 2 lub 3 kryteria główne + min 3 z 6 kryteriów 

laboratoryjnych:  

albuminy<3g/dl, podwyższony poziom AlaT, anemia, 

PLT >450tys po 7 dniach choroby, WBC>15tys, WBC w moczu >10 

lub 
• 2.) spełnione 2 lub 3 kryteria główne i spełnione poniższe jedno 

kryterium echokardiograficzne: Z score dla LAD lub RCA >2,5 lub 
wewnętrzna średnica >3mm u dzieci <5r.ż. i >4mm u dzieci >5r.ż. lub 
segment >1,5 razy szerszy od przylegającego lub nierówny zarys 
tętnicy wieńcowej 

lub 
• 3.) spełnione 2 lub 3 kryteria główne i spełnione  min3 z 6-sciu echo: 

przejaśnienie wokół naczynia, obniżona EF, IM, płyn w worku 
osierdziowym, Z- score RCA/LCA 2-2,5 
 

background image

Niepełna choroba Kawasaki  

• 15 do 36% wszystkich przypadków choroby Kawasaki  
• częściej dzieci w wieku <1 roku życia i między 5-9 rokiem życia 
• rzadziej limfadenopatia i zmiany na stopach i dłoniach 
• w bad.laboratoryjnych częściej podwyższony poziom AlaT i GGTP, 

hyponatremia 

• naciek i rumień wokół blizny po BCG -reaktywacja stanu zapalnego wokół 

blizny po szczepieniu BCG jest wczesnym i charakterystycznym objawem 
ChK. 

• w badaniu okulistycznym zapalenie przedniej części błony naczyniowej 

oka  

• występowanie zmian w naczyniach wieńcowych w ~13% wszystkich 

nietypowych postaci 

 

 

background image

Choroba Kawasaki 

czynniki ryzyka rozwoju tętniaków tętnic wieńcowych 

20-

25% nieleczonych pacjentów 

• płeć męska 
• wiek < 1 roku życia 
• gorączka > 10 dni 
• nawrót gorączki po 24 godzinach  
• zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia, 

wsierdzia 

• obniżona liczba płytek krwi !!! 

background image

Choroba Kawasaki 

różnicowanie 

• odra 
• płonica 
• zespół  Stevens- 

Johnsona 

• gorączka Gór Skalistych 
• zespół wstrząsu 

toksycznego 

• gronkowcowe zapalenie 

skóry 

• leptospiroza 

• reakcja na leki 
• zatrucie rtęcią 
• młodzieńcze 

reumatoidalne zapalenie 
stawów 

background image

Choroba Kawasaki: cele leczenia 

• Cel leczenia ostrej fazy choroby - ograniczenie 

zapalenia w ścianach tętnic wieńcowych 

• Cel leczenia długofalowego (u osób, u których 

doszło do powstania tętniaków)  

  -  

zapobieganie niedokrwieniu i zawałom mięśnia 

sercowego 

background image

Choroba Kawasaki 

leczenie 

• Immunoglobuliny 2 g/kg m.c. we wlewie 10-12 godz., w 6-8 dniu 

choroby lub 400mg/kg przez 3 dni 

 

• Aspiryna w dawce przeciwzapalnej 80-100 mg/kg m.c.  (przez 

okres gorączkowy lub przeciętnie przez 2 tyg. ( wg badaczy 
japońskich 30-50 mg/kg 

• Aspiryna w dawce przeciwkrzepliwej – 3-5 mg/kg m/c. do 8 tyg. /do 

normalizacji obrazu tętnic wieńcowych/ do końca życia 

background image

Choroba Kawasaki 

leczenie 

• Steroidy: tylko u dzieci, u których po 2 wlewach IVIG nie ustąpiła gorączka /pulsy 

metyloprednizolonu 30mg/kg w ciągu 2-3 godz przez 1-3 dni/ 

    Effect of Initial Corticosteroid Therapy on Coronary Artery Aneurysm Formation in Kawasaki 

Disease: A Meta-analysis of 862 Children; Pediatrics, Oct 2005 

    

Steroidy stosowane w chorobie Kawasaki w terapii początkowej istotnie zmniejszają częstość 

powstawania tętniaków naczyń wieńcowych   
 

• Leczenie zakrzepicy wieńcowej: ASA + heparyna drobocząsteczkowa lub 

niefrakcjonowana,  ew + leki trombolityczne, ew. angioplastyka 
 

• Pomostowanie tętnic wieńcowych, PTCA + stent 

 

    

background image

Choroba Kawasaki 

skala ryzyka braku odpowiedzi na IVG  

• Stężenie Na 133 mmol/L  i poniżej                        2pkt 
• 4 dni choroby lub mniej do włączenia leczenia     2pkt 
• AST 100iU/L lub powyżej                                      2 pkt 
• % neutrofili 80% lub powyżej                                2 pkt 
• CRP powyżej 10mg/dl                                          1 pkt 
• Wiek poniżej 12 mies                                            1 pkt 
• Liczba płytek poniżej 300 000/mm3                      1 pkt 

 

    Kobayashi et al. Circulation 2006 

background image

Choroba Kawasaki 

leczenie 

– badanie randomizowane 

• Grupa IVG+ASA : IVIG (2 g/kg mc. w ciągu 24 h) i ASA (30 mg/kg 

mc./24 h) do czasu ustąpienia gorączki, a przez następne co najmniej 
28 dni ASA (3-5 mg/kg mc./24 h 

• Grupa IVG+ASA+prednizolon  w dawce 2 mg/kg mc./24 h (maks. 60 

mg/24 h) w 3 dawkach podzielonych przez 5 dni, a po ustąpieniu 
gorączki i normalizacji co 5 dni zmniejszano dawkę prednizolonu, 
podając 1,5; 1; 0,5 mg/kg mc./24 h (maks.: 60, 30, 15 mg/24 h)  

 

         

Kobayashi et al. Lancet 2012 

background image

Choroba Kawasaki 

powikłania 

 
• zapalenie osierdzia, wsierdzia, mięśnia sercowego 
• zaburzenia rytmu / niedokrwienie/ 
• zmiany naczyń wieńcowych /20–25 %, 10 – 28 dzień/ 
• zwężenia tętnic wieńcowych, niedokrwienie, zawał 
• zgony w 3 tyg choroby oraz 6 miesięcy – 1 rok po 
• śmiertelność 0,1-0,2% 

background image

Choroba Kawasaki 

follow-up  

• EKG 
• ECHO 2D /tt.weńcowe, LV, globalna i odcinkowa kurczliwość 
• tkankowa echokardiografia dopplerowska  
• próba wysiłkowa EKG 
• echokardiografia wysiłkowa /próba dobutaminowa/ 
• scyntygrafia perfuzyjna z użyciem talu 
• angio CT/MRI  do obrazowania naczyń wieńcowych 
• koronarografia 

• pozytronowa tomografia komputerowa 

 

background image

Choroba Kawasaki 

rokowanie 

• 30-60% ustępowanie zmian w naczyniach wieńcowych 
• I grupa ryzyka - prawidłowe tętnice wieńcowe /bardzo korzystne / 

 

leczenie fazy ostrej (6-

8 tyg), aktywność fizyczna bez ograniczeń, kontrola co 5 lat 

• II grupa ryzyka: przemijajaca ektazja do 8 tygodni 

 

leczenie fazy ostrej (6-

8 tyg), aktywność fizyczna bez ograniczeń, kontrola co 3-5 lat 

• III grupa ryzyka 1 mały/średni tętniak 

aspiryna 3-

5mg/kg do czasu cofnięcia się tętniaka, aktywność fizyczna bez ograniczeń, 

Ekg+ ECHO co rok,  badanie obciążeniowe/scyntygrafia perfuzyjna co 2 lata

 

• IV grupa ryzyka: duże lub mnogie tętniaki  

     aspiryna 3-5mg/kg + acenokumarol (INR 2-

2,5), ograniczenie aktywności fizycznej  

    

Ekg+ ECHO co 6 mies,  badanie obciążeniowe/scyntygrafia perfuzyjna co rok 

   pierwsza koronarografia po 6-

12 mies. lub wcześniej, następna w zal. od badań nieinw.

 

• V grupa ryzyka: zwężenie tętnicy wieńcowej  

  aspiryna 3-5mg/kg + acenokumarol (INR 2-

2,5), ograniczenie aktywności fizycznej  

  

Ekg+ ECHO co 6 mies,  badanie obciążeniowe/scyntygrafia perfuzyjna co rok 

  

Koronarografia celem ustalenia wskazań do leczenia