background image

 

Zbigniew Grabowski 

Politechnika Krakowska 

 

 

Budowa i eksploatacja składowisk odpadów 

 
 

 

I. Wst

ę

p  

Lokalizacja, konstrukcja i eksploatacja składowiska zale

Ŝą

 od bardzo wielu 

zmiennych – przede wszystkim od rodzaju i ilo

ś

ci składowanych odpadów oraz od 

lokalnych  warunków  hydrologicznych  i  geologicznych.  W  zwi

ą

zku  z  tym  równie

Ŝ

 

ilo

ść

  mo

Ŝ

liwych  rozwi

ą

za

ń

  konstrukcyjnych  i  eksploatacyjnych  jest  bardzo  du

Ŝ

a. 

Praktycznie  niewykonalne  jest  wi

ę

c  przygotowanie  bardzo  szczegółowych 

warunków  budowy  i  eksploatacji  składowiska.  Powinny  one  ka

Ŝ

dorazowo  zosta

ć

 

przygotowane w projekcie budowlanym oraz w instrukcji eksploatacji składowiska.  

Celem  rozporz

ą

dzenia  jest  wskazanie  tych  wszystkich  elementów,  które 

projektant  powinien  bezwzgl

ę

dnie  zawrze

ć

  w  przygotowywanych  projektach.  W 

rozporz

ą

dzeniu  podawane  s

ą

  konkretne  parametry  tylko  wtedy,  gdy  jest  to 

konieczne  (ze  wzgl

ę

du  na  wymagania  dotycz

ą

ce  zdrowia  ludzi,  ochrony 

ś

rodowiska, b

ą

d

ź

 przeniesienia przepisów UE). 

 

Rozporz

ą

dzenie  szczegółowo  okre

ś

la  wymagania  wobec  składowisk 

odpadów  niebezpiecznych,  odpadów  innych  ni

Ŝ

  niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  oraz 

odpadów  oboj

ę

tnych  na  etapie  lokalizacji,  budowy,  eksploatacji  i  zamkni

ę

cia 

składowiska odpadów. Szczególn

ą

 uwag

ę

 po

ś

wi

ę

ca si

ę

 warunkom technicznym i 

wymaganiom  ochrony 

ś

rodowiska  na  etapie  lokalizacji  i  projektowania  nowych 

składowisk  odpadów.  Wymagania  na  etapie  eksploatacji  i  zamkni

ę

cia  wraz  z 

rekultywacj

ą

  składowiska  odpadów  dotycz

ą

  zarówno  nowo  budowanych 

składowisk odpadów, jak i ju

Ŝ

 funkcjonuj

ą

cych.  

 

2. Lokalizacja składowisk  

 

Rozporz

ą

dzenie  Ministra 

Ś

rodowiska  z  dnia  24  marca  2003  r.  w  sprawie 

szczegółowych  wymaga

ń

  dotycz

ą

cych  lokalizacji,  budowy,  eksploatacji  i 

background image

 

zamkni

ę

cia,  jakim  powinny  odpowiada

ć

  poszczególne  typy  składowisk  odpadów 

(Dz.U.  Nr  61  poz.  549  -  na  podstawie  art.  50  ust.  2  ustawy  o  odpadach)  podaje 

szczegółowe  przepisy  jakie  powinny  by

ć

  uwzgl

ę

dnione  przy  lokalizacji, 

projektowaniu i eksploatacji dla poszczególnych typów składowisk 

 

 

§ 3. 

1.  Składowiska odpadów niebezpiecznych oraz składowiska odpadów innych ni

Ŝ

 

niebezpieczne i oboj

ę

tne nie mog

ą

 by

ć

 lokalizowane: 

1) w  strefach  zasilania  głównych  i  u

Ŝ

ytkowych  zbiorników  wód  podziemnych 

(GZWP, UZWP); 

2) na obszarach otulin parków narodowych i rezerwatów przyrody; 
3) na obszarach lasów ochronnych; 
4) w  dolinach  rzek,  w  pobli

Ŝ

u  zbiorników  wód 

ś

ródl

ą

dowych,  na  terenach 

ź

ródliskowych, bagiennych i podmokłych, w obszarach mis jeziornych i ich 

strefach kraw

ę

dziowych, na obszarach bezpo

ś

redniego b

ą

d

ź

 potencjalnego 

zagro

Ŝ

enia powodzi

ą

 w rozumieniu przepisów prawa wodnego; 

5) w strefach osuwisk i zapadlisk terenu, w tym powstałych w wyniku zjawisk 

krasowych, oraz zagro

Ŝ

onych lawinami; 

6) na terenach o nachyleniu powy

Ŝ

ej 10

°

7) na 

terenach 

zaanga

Ŝ

owanych 

glacitektonicznie 

lub 

tektonicznie, 

poprzecinanych uskokami, sp

ę

kanych lub uszczelinowaconych; 

8) na  terenach  wychodni  skał  zwi

ę

złych  porowatych,  skrasowiałych  i 

skawernowanych; 

9) na glebach klas bonitacji I-II; 
10)  na  terenach,  na  których  mog

ą

  wyst

ą

pi

ć

  deformacje  ich  powierzchni  na 

skutek szkód górniczych; 

11)  na obszarach ochrony uzdrowiskowej; 
12)  na obszarach górniczych utworzonych dla kopalin leczniczych; 
13)  na obszarach okre

ś

lonych w przepisach odr

ę

bnych. 

2.  Składowiska odpadów oboj

ę

tnych nie mog

ą

 by

ć

 lokalizowane na obszarach, o 

których mowa w ust.1 pkt 1-6 i 13. 

3.  Minimalna  odległo

ść

  składowiska  odpadów  niebezpiecznych  lub  składowiska 

odpadów  innych  ni

Ŝ

  niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  od  budynków  mieszkalnych, 

budynków  zamieszkania  zbiorowego    i  budynków  u

Ŝ

yteczno

ś

ci  publicznej  w 

rozumieniu  przepisów  prawa  budowlanego,  mierzona  od  kraw

ę

dzi  kwatery 

składowiska  odpadów,  ustalana  jest  zgodnie  z  raportem  o  oddziaływaniu  
składowiska odpadów na 

ś

rodowisko.  

 

Zapisany w §3 ust. 1 pkt. 10 – zakaz dotyczy lokalizowania składowisk na 

terenach,  gdzie  szkody  górnicze  mog

ą

  wyst

ą

pi

ć

  a nie na terenach,  gdzie  szkody 

te  ju

Ŝ

  wyst

ą

piły  i  nie  powinny  nadal  wyst

ę

powa

ć

  (np.  składowisko  Barycz,  dla 

Krakowa).  Decyduj

ą

c

ą

  rol

ę

  w  okre

ś

leniu  gdzie  szkody  górnicze  mog

ą

  wyst

ą

pi

ć

 

b

ę

dzie 

odgrywała 

opinia  Wy

Ŝ

szego 

Urz

ę

du 

Górniczego 

jako 

organu 

kompetentnego w sprawach szkód górniczych. 

 

background image

 

Dla pkt. 13 – niektóre przepisy odr

ę

bne szczególnie Ustawa o Ochronie przyrody 

czy  Prawo  wodne  zawieraj

ą

  specyficzne  wykluczenia  dotycz

ą

ce  lokalizacji 

składowisk odpadów. 

 

§3 ust. 3. W projekcie próbowano okre

ś

li

ć

 warto

ś

ci minimalne składowiska 

od  zabudowa

ń

  (m.in.  200  m  o  budynków  mieszkalnych),  budziły  one  jednak 

sprzeciw resortu rolnictwa, które 

Ŝą

dało b

ą

d

ź

 ustalenia minimum na 2000 m b

ą

d

ź

 

rezygnacji z wpisywania do rozporz

ą

dzenia odległo

ś

ci minimalnych.  

Co  prawda  z  przepisów  Prawa  ochrony 

ś

rodowiska  wynika, 

Ŝ

e  szkodliwe 

oddziaływanie  zakładu  powinno  si

ę

  zamkn

ąć

  w  granicach  terenu,  do  którego 

zakład  ma  tytuł  prawny  (art.  144).  Dotyczy  to  jednak  tylko  nie  przekraczania 

standardów  ochrony 

ś

rodowiska,  a  nie  braku  oddziaływa

ń

  w  ogóle.  Co  wi

ę

cej 

cz

ęść

 uci

ąŜ

liwo

ś

ci nie jest mierzalna i brak jest dla nich odpowiednich standardów 

(np. odory)  

 

3. Warunki hydro-geologiczne  

 

 

Dyrektywa 

„składowiskowa” 

wskazała 

szczegółowe 

warunki 

hydrogeologiczne lokalizacji składowisk oraz sposób uszczelnienia czaszy.  

 

§ 4. 

1.  Na  obszarze  planowanego  składowiska  odpadów  i  jego  otoczenia 

przeprowadza  si

ę

  badania  hydrologiczne  i  geologiczne.  Wyniki  bada

ń

 

hydrologicznych  oraz  wyniki  bada

ń

  geologicznych,  wykonanych  zgodnie  z 

wymaganiami  okre

ś

lonymi  w  przepisach  dotycz

ą

cych  projektu  prac 

geologicznych  oraz  opracowan

ą

  dokumentacj

ę

  geologiczno-in

Ŝ

yniersk

ą

  i 

hydrogeologiczn

ą

,  zgodn

ą

  z  wymaganiami  okre

ś

lonymi  w  przepisach 

dotycz

ą

cych  dokumentacji  geologiczno-in

Ŝ

ynierskiej  i  hydrogeologicznej 

doł

ą

cza  si

ę

  do  wniosku  o  wydanie  decyzji  o  warunkach  zabudowy  i 

zagospodarowania terenu dla składowiska odpadów. 

2.  Zakres bada

ń

 hydrologicznych powinien uwzgl

ę

dnia

ć

1)  inwentaryzacj

ę

  wszystkich  cieków  powierzchniowych  i  wód  penetruj

ą

cych 

obszar  planowanego  składowiska  odpadów  i  jego  otoczenia  i  naniesienie  ich 
na  map

ę

  w  skali  1:5 000;  prace  te  nale

Ŝ

y  wykona

ć

  w  najmniej  korzystnych 

warunkach hydrologicznych, tj. w okresie wysokich stanów wód; 

2)  wykonanie  bilansu  hydrologicznego  ilo

ś

ci  wód  wchodz

ą

cych  i  wychodz

ą

cych 

ze  składowiska  odpadów  w  trakcie  jego  eksploatacji,  obejmuj

ą

cego 

nast

ę

puj

ą

ce elementy: 

a) 

ś

redni

ą

  roczn

ą

  wieloletni

ą

  wielko

ść

  opadów  na  podstawie  danych  z  najbli

Ŝ

ej 

poło

Ŝ

onej stacji opadowej, 

background image

 

b)  roczn

ą

  wielko

ść

  najwy

Ŝ

szego  opadu  z  okresu  ostatnich  30  lat,  na  podstawie 

danych z najbli

Ŝ

ej poło

Ŝ

onej stacji opadowej, 

c)  przypuszczaln

ą

  ilo

ść

  wody  zawartej  w  przewidzianych  do  składowania 

odpadach, 

d)  przypuszczaln

ą

  ilo

ść

  wody,  jaka  mo

Ŝ

e  by

ć

  wchłoni

ę

ta  przez  deponowane 

odpady, 

e)  parowanie terenowe. 
3.  Zakres bada

ń

 geologicznych powinien uwzgl

ę

dnia

ć

:  

1)  rozpoznanie budowy geologicznej terenu planowanego składowiska odpadów i 

jego otoczenia na podstawie co najmniej 5 otworów badawczych o gł

ę

boko

ś

ci 

wystarczaj

ą

cej do zbadania warstwy wodono

ś

nej i warstwy izoluj

ą

cej z tym, 

Ŝ

minimalna ilo

ść

 rdzeniowanych otworów badawczych powinna wynosi

ć

 1 otwór 

na 1 ha badanego terenu; 

2)  pobranie  próbek  oraz  wykonanie  analizy  uziarnienia  oraz  laboratoryjnego 

oznaczenia współczynnika filtracji k z ka

Ŝ

dej warstwy stanowi

ą

cej wydzielenie 

litologiczne; 

3)  przeprowadzenie  obserwacji  hydrogeologicznych  oraz  wykonanie  polowych 

pomiarów współczynnika filtracji k  w ka

Ŝ

dym otworze badawczym; 

4)  zbadanie  przestrzennej  budowy  górotworu  w  obszarze  planowanego 

składowiska  odpadów  i  jego  otoczenia  za  pomoc

ą

  metod  geofizycznych,  w 

szczególno

ś

ci metod

ą

 elektrooporow

ą

 lub metod

ą

 sejsmiczn

ą

5)  ustalenie pojemno

ś

ci sorpcyjnej gruntu. 

4.  Przepisów ust. 1-3 nie stosuje si

ę

 do składowisk odpadów oboj

ę

tnych. 

 
 

§ 5. 

1.  Składowisko  odpadów  lokalizuje  si

ę

  tak,  aby  posiadało  naturaln

ą

  barier

ę

 

geologiczn

ą

, uszczelniaj

ą

c

ą

 podło

Ŝ

e i 

ś

ciany boczne. 

2.  Minimalna  mi

ąŜ

szo

ść

  i  warto

ść

  współczynnika  filtracji  k  naturalnej  bariery 

geologicznej wynosi: 

1)  dla  składowiska  odpadów  niebezpiecznych  -  mi

ąŜ

szo

ść

  nie  mniejsza  ni

Ŝ

 

5 m, współczynnik filtracji k 

 1,0 x 10

-9

 m/s; 

2)  dla  składowiska  odpadów  innych  ni

Ŝ

  niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  - 

mi

ąŜ

szo

ść

 nie mniejsza ni

Ŝ

 1 m, współczynnik filtracji k 

 1,0 x 10

-9

 m/s. 

3.  Bariera geologiczna powinna mie

ć

 rozci

ą

gło

ść

 poziom

ą

 przekraczaj

ą

c

ą

 obszar 

projektowanego składowiska odpadów. 

4.  Przewidywany  najwy

Ŝ

szy  piezometryczny  poziom  wód  podziemnych  powinien 

by

ć

  co  najmniej  1  m  poni

Ŝ

ej  poziomu  projektowanego  wykopu  dna 

składowiska. 

5.  W  miejscach,  gdzie  naturalna  bariera  geologiczna  nie  spełnia  warunków 

okre

ś

lonych w ust. 2-4, stosuje si

ę

 sztucznie wykonan

ą

 barier

ę

 geologiczn

ą

 o 

minimalnej mi

ąŜ

szo

ś

ci 0,5 m,  zapewniaj

ą

c

ą

 przepuszczalno

ść

 nie wi

ę

ksz

ą

 ni

Ŝ

 

okre

ś

lona w ust. 2, któr

ą

 wykonuje si

ę

 w taki sposób, by procesy osiadania na 

składowisku odpadów nie mogły spowodowa

ć

 jej zniszczenia.  

6.  Pomiary  współczynnika  filtracji  k  naturalnej  lub  sztucznej  bariery  geologicznej 

wykonuje  si

ę

  co  najmniej  dwiema  metodami,  w  tym  minimum  jedn

ą

  polow

ą

zale

Ŝ

nie od warunków geologiczno-in

Ŝ

ynierskich. 

7.  Uzupełnieniem  naturalnej  lub  sztucznej  bariery  geologicznej  jest  izolacja 

syntetyczna,  zaprojektowana  w  sposób  uwzgl

ę

dniaj

ą

cy  skład  chemiczny 

background image

 

odpadów i warunki geotechniczne składowania; izolacja syntetyczna nie mo

Ŝ

stanowi

ć

 elementu stabilizacji zboczy składowiska. 

 

Jest  to  jeden  z  zapisów,  który  został  przeniesiony  z  dyrektywy 

składowiskowej,  która  jest  bardzo  rygorystyczna  w  swojej  konstrukcji 

(uszczelnienia  składowiska).  Poniewa

Ŝ

  w  praktyce  bardzo  trudne  b

ę

dzie 

znalezienie  lokalizacji  spełniaj

ą

cej  warunki  pkt  2-4,  konieczne  b

ę

dzie 

zaprojektowanie i wykonanie sztucznej bariery geologicznej.  

Przy  wykonywaniu  tego  typu  uszczelnienia  problemem  mo

Ŝ

e  by

ć

 

zachowanie  minimalnej  mi

ąŜ

szo

ś

ci  tj.  0,5  m.  Mo

Ŝ

na  to  osi

ą

gn

ąć

  np.  poprzez 

kombinacj

ę

  z  udziałem  geotekstyliów  lub  bentonitów  i  gruntu  rodzimego  b

ą

d

ź

 

przywiezionego o ni

Ŝ

szych parametrach. 

Odno

ś

nie  pkt  4  –  w  przypadku  gdy  poziom  wód  gruntowych  znajduje  si

ę

 

wy

Ŝ

ej  ni

Ŝ

  poziom  okre

ś

lony  w  tym  punkcie  –  konieczne  jest  odwodnienie  tej 

warstwy  oraz  wykonanie  zabezpieczenia  przed  napływem  wód  gruntowych. 

Sytuacja  taka  mo

Ŝ

e  np.  wyst

ą

pi

ć

  gdy  jako  uszczelnienie  składowiska 

projektowane  jest  wykorzystanie  warstwy  nieprzepuszczalnej  na  której  gromadz

ą

 

si

ę

 wody podskórne.  

 

5.  Budowa składowiska i eksploatacja 

Dotychczas  nie  było  w  Polsce  aktu  prawnego  dotycz

ą

cego  konstrukcji 

składowisk  odpadów.  Wyj

ą

tkiem  było  tu  rozporz

ą

dzenie  Ministra  Gospodarki  z 

dnia  21.10.1998  r.  w  sprawie  w  sprawie  szczegółowych  zasad  usuwania, 

wykorzystywania  i  unieszkodliwiania  odpadów  niebezpiecznych,  wydane  na 

podstawie  uchylonej  ju

Ŝ

  ustawy  z  dnia  27  lipca  1997  r  o  odpadach.  W  zakresie 

dotycz

ą

cym  składowisk  odpadów  dotyczyło  ono  wył

ą

cznie  składowisk  odpadów 

niebezpiecznych.  Innym  dokumentem,  cho

ć

  nie  maj

ą

cym  rangi  aktu  prawnego, 

były  wytyczne  były  wytyczne  Ministerstwa  Gospodarki  Przestrzennej  i 

Budownictwa:  „Zbiór  zalece

ń

  do  programowania,  projektowania  i  eksploatacji 

wysypisk odpadów komunalnych” wydane w 1993 r. Jak wskazuje tytuł dokumentu 

- dotyczył on wył

ą

cznie składowisk odpadów komunalnych. 

W  praktyce  wi

ę

c  wszelkie  wymagania  techniczne  dotycz

ą

ce  budowy, 

eksploatacji  i  zamkni

ę

cia  składowisk  odpadów  były  okre

ś

lane  w  odpowiednich 

decyzjach  organów  administracji  –  w  warunkach  zabudowy  i  zagospodarowania 

terenu  oraz  w  pozwoleniu  na  budow

ę

.  Niniejsze  rozporz

ą

dzenie  ma  na  celu 

background image

 

uregulowanie stanu prawnego w tym zakresie oraz transpozycj

ę

 prawa UE w tym 

zakresie. 

§ 6. 

1.  Składowisko odpadów niebezpiecznych oraz składowisko odpadów innych ni

Ŝ

 

niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  wyposa

Ŝ

a  si

ę

  w  system  drena

Ŝ

u  wód  odciekowych, 

zaprojektowany  w  sposób  zapewniaj

ą

cy  jego  niezawodne  funkcjonowanie,  w 

trakcie  eksploatacji  składowiska  oraz  przez  co  najmniej  30  lat  po  jego 
zamkni

ę

ciu. 

2.  System 

drena

Ŝ

odcieków 

ze 

składowiska 

odpadów 

umo

Ŝ

liwiaj

ą

cy 

konserwacj

ę

 i kontrol

ę

 jego stanu wykonuje si

ę

 powy

Ŝ

ej izolacji syntetycznej, o 

której  mowa  w  §5  ust.  7.  System  ten  składa  si

ę

  z  warstwy  drena

Ŝ

owej 

wykonanej  z  materiału 

Ŝ

wirowo-piaszczystego  lub  innych  materiałów  o 

podobnych wła

ś

ciwo

ś

ciach o warto

ś

ci współczynnika filtracji k wi

ę

kszej ni

Ŝ

 1 x 

10

-4

  m/s  i  mi

ąŜ

szo

ś

ci  rzeczywistej  nie  mniejszej  ni

Ŝ

  0,5  m;  w  warstwie 

drena

Ŝ

owej  umieszcza  si

ę

  system  drena

Ŝ

u  głównego  odprowadzaj

ą

cego 

odcieki do głównego kolektora.  

3.  Zbocza składowiska odpadów wyposa

Ŝ

a si

ę

 w system drena

Ŝ

u umo

Ŝ

liwiaj

ą

cy 

spływ odcieków do głównego systemu drena

Ŝ

u. 

 

Na  składowiskach,  które  zbudowano  (uzyskały  pozwolenie  na  budow

ę

przed  wej

ś

ciem  w 

Ŝ

ycie  tego  rozporz

ą

dzenia  wymaga  si

ę

  jedynie  by  drena

Ŝ

  dna 

składowiska  istniał,  bez  okre

ś

lania  jego  parametrów.  Składowisko,  które  nie  jest 

wyposa

Ŝ

one  w  system  drena

Ŝ

u,  zostanie  uznane  za  nie  spełniaj

ą

ce  warunków 

tego  rozporz

ą

dzenia  i  b

ę

dzie  przeznaczone  do  zamkni

ę

cia.  Cho

ć

  w 

rozporz

ą

dzeniu  nie  zostało  to  dookre

ś

lone  to  nale

Ŝ

y  przyj

ąć

Ŝ

e  składowiska 

wyposa

Ŝ

one  w  drena

Ŝ

  pod  uszczelnieniem  –  spełniaj

ą

  warunki  tego 

rozporz

ą

dzenia, ale ju

Ŝ

 składowiska wyposa

Ŝ

one jedynie w drena

Ŝ

 opaskowy nie 

powinny  mog

ą

 by

ć

 uznane za spełniaj

ą

ce warunki tego rozporz

ą

dzenia.  

W  zakresie  pkt  3  –  układanie  rur  drena

Ŝ

owych  na  zboczach  jakkolwiek 

zalecane  nie  jest  obowi

ą

zkowe,  wystarczaj

ą

ce  jest  wykonanie  takiego  systemu 

drena

Ŝ

u  (warstwy  drena

Ŝ

owej),  która  zapewni  swobodny  odpływ  odcieków  do 

warstwy drena

Ŝ

owej uło

Ŝ

onej na dnie składowiska.  

 

§ 7. 

1.  W przypadku wydzielenia na składowisku odpadów innych ni

Ŝ

 niebezpieczne i 

oboj

ę

tne  cz

ęś

ci  przeznaczonej  do  składowania  odpadów  niebezpiecznych, 

cz

ęść

 t

ę

 wyposa

Ŝ

a si

ę

 w odr

ę

bny system drena

Ŝ

u.  

2.  Cz

ęść

  przeznaczon

ą

  do  składowania  odpadów  niebezpiecznych  na 

składowisku  odpadów  innych  ni

Ŝ

  niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  wykonuje  si

ę

  w 

sposób  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cy  kontakt  odpadów  niebezpiecznych  z  innymi 

odpadami. 

 

background image

 

W  praktyce  chodzi  tu  o  budow

ę

  dwóch  osobnych  składowisk  poło

Ŝ

onych  na 

terenie  jednego  zakładu.  Łatwiejsze  jest  zlokalizowanie  dodatkowej  kwatery  przy 

składowisku 

ju

Ŝ

 

istniej

ą

cym 

ni

Ŝ

 

rozpoczynanie 

od 

pocz

ą

tku 

procesu 

lokalizacyjnego  całego  obiektu.  B

ę

dzie  to  zapewne  dotyczy

ć

  szczególnie 

lokalizacji  składowisk  odpadów  azbestowych  przy  składowiskach  odpadów 

komunalnych. 

 

§ 8. 

1.  Wokół  składowiska  odpadów  niebezpiecznych  i  odpadów  innych  ni

Ŝ

 

niebezpieczne  i  oboj

ę

tne  umieszcza  si

ę

  zewn

ę

trzny  system  rowów 

drena

Ŝ

owych  uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cy  dopływ  wód  powierzchniowych  i  podziemnych 

do składowiska odpadów. 

2.  Przepisu  ust.  1  nie  stosuje  si

ę

,  je

Ŝ

eli  z  przeprowadzonych  bada

ń

,  o  których 

mowa  w  § 4,  wynika, 

Ŝ

e  zewn

ę

trzny  system  rowów  drena

Ŝ

owych  nie  jest 

konieczny. 

 

§ 9. 

1.  Składowisko  odpadów,  na  którym  przewiduje  si

ę

  składowanie  odpadów 

ulegaj

ą

cych biodegradacji, wyposa

Ŝ

a si

ę

 w instalacj

ę

 do odprowadzania gazu 

składowiskowego.  

2.  Gaz składowiskowy oczyszcza si

ę

 i wykorzystuje do celów energetycznych, a 

je

Ŝ

eli jest to niemo

Ŝ

liwe – spala w pochodni. 

 

§ 10. 

Składowisko odpadów wykonuje si

ę

 w sposób uniemo

Ŝ

liwiaj

ą

cy dost

ę

p osób 

nieuprawnionych oraz nielegalne składowanie odpadów. 

 

§ 11 . 

1.  Składowisko odpadów otacza si

ę

 pasem  zieleni  zło

Ŝ

onym  z drzew i krzewów, 

w  celu  ograniczenia  do  minimum  niedogodno

ś

ci  i  zagro

Ŝ

e

ń

  powstaj

ą

cych  na 

składowisku  odpadów  w  wyniku  emisji  odorów  i  pyłów,  roznoszenia  odpadów 
przez  wiatr,  hałasu  i  ruchu  drogowego,  oddziaływania  zwierz

ą

t,  tworzenia  si

ę

 

aerozoli oraz po

Ŝ

arów.  

2.  Minimalna szeroko

ść

 pasa zieleni wynosi 10 m. 

3.  Dla składowisk odpadów, na których składowane s

ą

 wył

ą

cznie odpady inne ni

Ŝ

 

komunalne, konieczno

ść

 wykonania pasa zieleni, jego szeroko

ść

 i usytuowanie 

uzale

Ŝ

nia si

ę

 od uci

ąŜ

liwo

ś

ci i lokalizacji składowiska.   

 

§ 12. 

Składowisko  odpadów,  na  którym  przewiduje  si

ę

  składowanie  odpadów 

ulegaj

ą

cych biodegradacji, wyposa

Ŝ

a si

ę

 w urz

ą

dzenia do mycia i dezynfekcji kół 

pojazdów opuszczaj

ą

cych obiekt. 

 

§ 13. 

Składowisko  odpadów  wyposa

Ŝ

a  si

ę

  w  system  umo

Ŝ

liwiaj

ą

cy  pomiar  masy 

odpadów przyjmowanych na składowisko, w szczególno

ś

ci składowisko odpadów, 

background image

 

na  które  odpady  dostarczane  s

ą

  transportem  kołowym,wyposa

Ŝ

a  si

ę

  w  wag

ę

 

samochodow

ą

 

Wytyczne wymienionych powy

Ŝ

ej przepisów dotycz

ą

 tego co na składowisku 

powinno  by

ć

  zrobione  bez  okre

ś

lania  szczegółowych  rozwi

ą

za

ń

  technicznych.  Z 

uwagi  na  konieczno

ść

  dostosowania  szczegółowych  rozwi

ą

za

ń

  technicznych  do 

rodzaju  i  ilo

ś

ci  składowanych  odpadów  konieczne  jest  pozostawienie  swobody 

projektantom,  zamieszczaj

ą

c  w  rozporz

ą

dzeniu  jedynie  podstawowe  wytyczne. 

Odno

ś

nie § 11 – pas zieleni mo

Ŝ

e by

ć

 wykonany poza granicami obiektu, np. na 

wydzier

Ŝ

awionym  pasie  wokół  składowiska.  Mo

Ŝ

na  równie

Ŝ

  komponowa

ć

  pas 

zieleni  z  naturaln

ą

  zieleni

ą

  (np.  las)  otaczaj

ą

c

ą

  składowisko  przy  uzyskaniu 

zezwolenia wła

ś

ciciela . 

 

§ 14. 

Eksploatacja składowiska odpadów powinna zapewniać
1)

 

ograniczenie  powierzchni  składowanych  odpadów  eksponowanych  na  oddziaływanie 
warunków  atmosferycznych,  o  ile  jest  to  konieczne  dla  ograniczania  zanieczyszczenia 
powietrza, w tym rozwiewania odpadów; 

2)

 

przeciwdziałanie rozwiewaniu odpadów; 

3)

 

gromadzenie  odcieków  i  poddawanie  ich  oczyszczaniu  w  stopniu  umoŜliwiającym  ich 
przyj
ęcie na oczyszczalnię ścieków lub odprowadzenie do wód lub do ziemi; 

4)

 

stateczność geotechniczną składowanych odpadów. 

 

Zapisy  Dyrektywy  dotycz

ą

ce  eksploatacji  składowiska  s

ą

  ogólne 

sprowadzone  do  tego, 

Ŝ

e  składowisko  powinno  by

ć

  tak  eksploatowane,  aby  nie 

było uci

ąŜ

liwe dla otoczenia. W rozporz

ą

dzeniu doprecyzowano na jakie elementy 

w  trakcie  eksploatacji  nale

Ŝ

y  zwróci

ć

  uwag

ę

,  ale  bez  szczegółowego  okre

ś

lenia 

sposobu rozwi

ą

za

ń

 technicznych. 

 

§ 15. 

1.

 

Odcieki  ze  składowisk  odpadów  niebezpiecznych  oraz  ze  składowisk  odpadów  innych 
ni
Ŝ niebezpieczne i obojętne gromadzi się w specjalnych zbiornikach lub bezpośrednio 
odprowadza do kanalizacji. 

2.

 

Pojemność  zbiorników  do  gromadzenia  odcieków  oblicza  się  na  podstawie  bilansu 
hydrologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2. 

3.

 

Na  składowiskach,  na  których  składowane  są  odpady  ulegające  biodegradacji, 
dopuszcza si
ę wykorzystywanie odcieków do celów technologicznych. 

 

 

Od  czasu  wej

ś

cia  w 

Ŝ

ycie  Prawa  Ochrony 

Ś

rodowiska  (1.10.2001)  odcieki 

nie  s

ą

  klasyfikowane  jako  odpady,  s

ą

  natomiast  klasyfikowane  jako 

ś

cieki.  W 

zwi

ą

zku  z  tym  post

ę

powanie  z  odciekami  regulowane  jest  przez  Prawo  Wodne, 

st

ą

d te

Ŝ

 ogólny charakter zapisów tego paragrafu. 

 

 

background image

 

 

§ 16. 

1.

 

Na  składowisku  odpadów  wydziela  się  kwatery  o  objętości  określonej  w  projekcie 
budowlanym składowiska odpadów. 

2.

 

Powierzchnia  kwater  przeznaczonych  do  składowania  odpadów  niebezpiecznych  nie 
powinna przekracza
ć 2500 m

2

.  

3.

 

W przypadku składowania odpadów ulegających biodegradacji eksploatację następnej 
kwatery  mo
Ŝna  rozpocząć  po  uzyskaniu  zgody  na  zamknięcie  wydzielonej  części 
składowiska odpadów. 

4.

 

Odpady  inne  niŜ  niebezpieczne  i  obojętne  powstałe  z  procesów  unieszkodliwiania 
odpadów, wymienione w katalogu odpadów stanowi
ącym załącznik do rozporządzenia 
Ministra 
Środowiska  z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. 
Nr 112, poz. 1206), zwanym dalej „katalogiem odpadów”, w podgrupach 19 01, 19 02, 
19 03, 19 04 i 19 10 składuje si
ę w wydzielonej kwaterze. 

 

§ 17. 

1.

 

W  procesie  zamknięcia  składowiska  odpadów  lub  jego  części  wykonuje  się  prace 
rekultywacyjne w sposób zabezpieczaj
ący składowisko odpadów przed jego szkodliwym 
oddziaływaniem  na  wody  powierzchniowe  i  podziemne  oraz  powietrze,  integruj
ący 
obszar  składowiska  odpadów  z  otaczaj
ącym  środowiskiem  oraz  umoŜliwiający 
obserwacj
ę wpływu składowiska odpadów na środowisko.  

2.

 

Po  zakończeniu  eksploatacji  składowiska  odpadów  niebezpiecznych  lub  jego  części 
zabezpiecza  si
ę  je  przed  infiltracją  wód  opadowych  poprzez  uszczelnienie  jego 
powierzchni. 

3.

 

Uszczelnienie,  o  którym  mowa  w  ust.  2,  wykonuje  się  z  następujących  warstw, 
poczynaj
ąc od najniŜszej:  

1)

 

warstwa  ekranująca  złoŜona  z  warstwy  mineralnej  o  wartości  współczynnika 

filtracji k nie większej niŜ 1 x 10

-9

 m/s oraz izolacji syntetycznej; miąŜszość warstwy 

ekranującej wynosi co najmniej 0,5 m; 
2)

 

warstwa  drenaŜowa,  Ŝwirowo-piaszczysta  o  wartości  współczynnika  filtracji  k 

większej niŜ 1 x 10

-4

 m/s, z systemem drenów, o miąŜszości nie mniejszej niŜ 0,5 m; 

3)

 

wierzchnia warstwa ziemna o miąŜszości nie mniejszej niŜ 1,0 m, z Ŝyzną warstwą 

gleby pozwalającą na wegetację roślin rekultywacyjnych. 

4.

 

Po zakończeniu eksploatacji składowiska odpadów innych niŜ niebezpieczne i obojętne 
lub składowiska odpadów oboj
ętnych lub ich części, skarpy oraz powierzchnię korony 
składowiska  porz
ądkuje  się  i  zabezpiecza  przed  erozją  wodną  i  wietrzną  przez 
wykonanie  odpowiedniej  okrywy  rekultywacyjnej,  której  konstrukcja  uzale
Ŝniona  jest 
od wła
ściwości odpadów. 

5.

 

Minimalna  miąŜszość  okrywy  rekultywacyjnej  dla  składowiska  odpadów  innych  niŜ 
niebezpieczne  i  oboj
ętne  powinna  umoŜliwić  powstanie  i  utrzymanie  trwałej  pokrywy 
ro
ślinnej. 

 

W  dyrektywie  składowiskowej  przepisy  dotyczące  rekultywacji  odpadów  niebezpiecznych 
okre
ślono dość ściśle, dlatego zostały przeniesione do tego rozporządzenia. W stosunku do 
składowisk odpadów innych ni
Ŝ niebezpieczne  (w tym składowisk odpadów komunalnych) 
wymagania  s
ą  znacznie  łagodniejsze.  Tu  znowu  nie  określono  szczegółów  –  poniewaŜ 
zdaniem  autorów  rozporz
ądzenia  właściwsze  będzie  indywidualne  podejście  do  dla 

background image

 

10 

kaŜdego typu składowiska. NaleŜy tu jednak podkreślićŜe zrezygnowano z projektowanego 
wcze
śniej  nakazu  uszczelniania  powierzchni  składowisk  odpadów  innych  niŜ 
niebezpieczne.  Przyj
ęto  rozwiązanie  umoŜliwiające  infiltrację  wód  w  głąb  składowiska  i 
wymywanie zanieczyszcze
ń poprzez drenaŜ odcieków.  
Szczegółowy  zakres  rekultywacji  dotycz
ący  indywidualnego  składowiska  będzie 
proponowany  przez  zarz
ądzającego  składowiskiem  we  wniosku  o  zgodę  na  zamknięcie 
składowiska i zatwierdzony przez wła
ściwy organ. 
 

§ 18. 

1.

 

Na koronie składowisk odpadów niebezpiecznych oraz składowisk odpadów innych niŜ 
niebezpieczne  i  oboj
ętne  nie  mogą  być  wykonywane  przez  okres  50  lat  od  dnia 
zamkni
ęcia  składowiska  budynki,  wykopy,  instalacje  naziemne  i  podziemne,  z 
wył
ączeniem instalacji związanych z funkcjonowaniem składowiska.  

2.

 

Okres  50  lat  od  dnia  zamknięcia  składowiska  odpadów  moŜe  być  skrócony,  jeŜeli  z 
ekspertyzy  geotechnicznej  oraz  z  ekspertyzy  sanitarnej,  doł
ączonej  do  wniosku  o 
zmian
ę  decyzji  o  zgodzie  na  zamknięcie  składowiska  wynika,  Ŝe  prowadzenie  na 
składowisku odpadów innych ni
Ŝ niebezpieczne i obojętne prac, o których mowa w ust. 
1, nie spowoduje zagro
Ŝenia dla Ŝycia, zdrowia ludzi lub dla środowiska. 

3.

 

Ekspertyza  sanitarna,  o  której  mowa  w  ust. 2,  powinna  być  pozytywnie  zaopiniowana 
przez pa
ństwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. 

 
 

§ 19. 

1.

 

Wymagania,  o  których  mowa  w  §  4,  §  5,  §  6,  §  7 ust.  1,  §  8,  §  15,  §  17  ust.  2,  nie 
dotycz
ą składowania następujących rodzajów odpadów niebezpiecznych pochodzących 
z  budowy,  remontu  i  demonta
Ŝu  obiektów  budowlanych  oraz  infrastruktury  drogowej, 
wymienionych  w  katalogu  odpadów,  oznaczonych  kodami:  17  06  01*  Materiały 
izolacyjne zawieraj
ące azbest i 17 06 05* Materiały konstrukcyjne zawierające azbest. 

2.

 

Składowiska  odpadów  lub  wydzielone  kwatery  na  terenie  innych  składowisk  odpadów 
przeznaczone  do  wył
ącznego  składowania  odpadów,  o  których  mowa  w  ust.  1,  w 
postaci nie przekształconej, buduje si
ę w specjalnie wykonanych zagłębieniach terenu 
ze 
ścianami bocznymi zabezpieczonymi przed osypywaniem. 

3.

 

KaŜdorazowo  po  złoŜeniu  odpadów,  o  których  mowa  w  ust.  1,  ich  powierzchnię 
zabezpiecza si
ę przed emisją pyłów przez przykrycie izolacją syntetyczną lub warstwą 
gruntu.  

4.

 

Składowanie  odpadów,  o  których  mowa  w  ust.  1,  naleŜy  zakończyć  na  poziomie  2  m 
poni
Ŝej  poziomu  terenu  otoczenia;  następnie  składowisko  odpadów  wypełnia  się 
gruntem do poziomu terenu. 

 

Wymagania  dotycz

ą

ce  składowania  odpadów  azbestowych  zostały 

przeniesione bez zmian z rozporz

ą

dzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.10.1998 

r.  w  sprawie  w  sprawie  szczegółowych  zasad  usuwania,  wykorzystywania  i 

unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, które obowi

ą

zywało do 1.10.2001 r.