background image

Brak seksu wp dza w alkoholizm much  
owocówk

Tomasz Ulanowski 2012-03-22, ostatnia aktualizacja 2012-03-22 16:17:24.0

Pozbawione miøo ci samce muszek owocówek topi  smutki w kieliszku - twierdz  naukowcy. I na dodatek 
dowiedli dlaczego. Czy dzi ki temu znajdziemy skuteczny lek dla alkoholików?

Caøy ten eksperyment, jak przyznaje dr Galit Shohat-Ophir, pierwszy autor pracy, która ukazaøa si  w ostatnim 
"Science", zacz ø si  od szalonego pomysøu. Wyobra am sobie,  e mogøo to wygl da  tak: badacze z Uniwersytetu 
Kalifornijskiego w San Francisco odpr ali si  po pracy przy kilku drinkach, kiedy nagle do baru wtoczyø si  ich nie le 
wstawiony kolega z pracy.

- Ten to ma w czubie.

- Nic dziwnego, wøa nie rzuciøa go dziewczyna.

Ale wøa ciwie dlaczego miaøby to by  powód do upijania si ? - zacz li pewnie my le  naukowcy. Hm, mózgiem rz dzi 
chemia, wi c za ka dym naszym zachowaniem kryje si  konkretny zwi zek chemiczny. To np. dlatego po udanym 
seksie czujemy ch ,  eby spotka  si  jeszcze raz. Wszystko przez oksytocyn , hormon i neuroprzeka nik, który wi e 
ludzi, wywoøuj c w nich zaufanie, potrzeb  wspóøpracy i uczucia opieku cze. Jego poziom wzrasta m.in. podczas 
kochania si . 
 
A zatem, jaka paskudna chemia popycha odrzuconych m czyzn w stron  najbli szej knajpy? Dlaczego zaczynaj  
szuka  erzacu, który mógøby wynagrodzi  im sercowe albo cho by seksualne niepowodzenia?

Z tym pytaniem w gøowach uczeni wzi li si  do roboty.

Bzykaj ce owocówki

Muszki owocowe, Drosophila melanogaster , to owady, za którymi w domu zdecydowanie nie przepadamy. Ale 
naukowcy wr cz je uwielbiaj . Przeprowadzali na nich eksperymenty nawet na orbicie okoøoziemskiej. Drozofile mno  
si  bowiem jak króliki, øatwo mutuj  i do ywaj  niecaøych dwóch miesi cy. Mo na wi c szybko zbada  zmiany 
genetyczne zachodz ce w ich kolejnych pokoleniach. No i do tego lubi  wypi , bo, jak wiemy z kuchni, ci gnie je do 
fermentuj cych owoców, wina i octu (dlatego mówi si na nie tak e octówki).

Prof. Ulrike Heberlein, szefowa dr. Shohat-Ophira i jedna z autorów pracy w "Science", ju  10 lat temu studiowaøa geny, 
które odpowiadaj  za reakcj  muszek owocowych na alkohol. Dowiodøa np.,  e dawka etanolu, która rozrusza drozofile, 
odpowiada proporcjonalnie tej, która i nam rozwi zuje j zyki, a dawka, która je upija, i nas zwala z nóg.

Owocówki wydaøy si  wi c naukowcom z San Francisco  wietnym materiaøem do bada  porównawczych. Oto przepis 
na ich eksperyment.

1. We  gar  samców z gatunku Drosophila melanogaster i wpu  je do pojemnika z samicami, z których cz

 

jest jeszcze dziewicami, a cz

 ju  nie. 

Samce zaraz zaczynaøy gody - jedno skrzydeøko zaczynaøo im dr e  w miøosnym za piewie, przedni  nó k  dotykaøy 
brzuszków swoich wybranek, tr bkami czule gøadziøy ich genitalia. Dziewicze muszki witaøy go ci z otwartymi odnó ami, 
natomiast te, które byøy zaspokojone, nie byøy zainteresowane pøci  przeciwn . W efekcie nie wszystkie samce zd yøy 
sobie dogodzi .

2. Wyøap samce i przenie  je do pojemnika z dwoma søomkami. Do jednej doprowad  zwykøe jedzenie, a do 
drugiej nas czone 15-procentowym alkoholem. 

Jak øatwo si  domy li , wyposzczone muszki rzuciøy si  do søomki dawkuj cej jedzenie z etanolem. Natomiast samce 
odpr one i zadowolone po udanym seksie, cho  tak e miaøy ochot  na drinka, to jednak piøy zdecydowanie oszcz dniej 
- ci gn øy z obu søomek po równo.

To ogromnie ciekawe, bo zazwyczaj drozofile, kiedy tylko maj  dost p do procentów, nie wylewaj  za koønierz i upijaj  
si  do nieprzytomno ci.

Od muszki do kø bka

- Cynglem, który decydowaø o skøonno ci owocówek do alkoholu, okazaø si  neuropeptyd F (NPF) - tak dr Shohat-Ophir 
tøumaczy dziwaczne zachowanie swoich podopiecznych.

Naukowcy sprawdzili,  e samce, które zdoøaøy dopa  ch tne samice, i pó niej wykazywaøy mniejsz  ochot  na drinka, 
miaøy w swoich mózgach du e ilo ci NPF. Z kolei u tych samców, które miaøy mniej szcz cia i zostaøy odrzucone przez 
zaspokojone ju  samice, poziom neuroprzeka nika byø niski.

- To dlatego - pomy leli naukowcy - szukaøy one speønienia w alkoholu. Bo kiedy ów neuroprzeka nik uwalniaø si  po 
seksie, mózgi samców muszek byøy w peøni zadowolone. Je li jednak jego poziom pozostawaø niski, uzale niony od 
przyjemno ci i podekscytowany niewykorzystan  okazj  mózg kazaø muszkom szuka  innej nagrody.

Badacze potwierdzili te przypuszczenia, manipuluj c w genach, które u muszek odpowiadaj  za produkcj  
neuropeptydu F. Aktywuj c je, uczynili z owocówkowych prawiczków samców seksualnie zaspokojonych - dlatego mimo 

Strona 1 z 2

Brak seksu wp dza w alkoholizm much  owocówk

2012-03-26

http://wyborcza.pl/2029020,75476,11399682.html?sms_code=

background image

braku seksu nie pocieszaøy si  one "przy barze".

Z kolei obni aj c poziom NPF, tak zawrócili w gøowach samcom, które wøa nie odbyøy udany stosunek,  e zaraz 
poleciaøy one "na kielicha".

Czy mo emy z tego ciekawego eksperymentu wyci gn  jakie  lekcje dla nas? Badacze mówi ,  e tak. W mózgach 
ludzi i innych ssaków uwalnia si bowiem neuroprzeka nik NPY. Naukowcy uwa aj ,  e mo e on dziaøa  podobnie jak 
muszy neuropeptyd F i wpøywa  na nasz ukøad nagrody. Wiadomo,  e jego poziom jest obni ony u osób, które cierpi  z 
powodu depresji albo zespoøu stresu pourazowego, czyli stanów, które prowokuj  do nadu ywania alkoholu czy 
narkotyków. Z kolei myszy, u których badacze wyø czali uwalnianie si  NPY, mocno si  alkoholizowaøy.

Gdyby wi c udaøo si  wynale  piguøk , za pomoc  której mogliby my blokowa  receptory neuropeptydu Y i 
manipulowa  jego poziomem w naszych mózgach!

- Badania nad ni  zabior  lata pracy - studz  zapaø uczeni. Jak pokazaøy eksperymenty na gryzoniach, NPY odgrywa 
bowiem wa n  rol  nie tylko w nadu ywaniu alkoholu, ale tak e w naszych zwyczajach  ywieniowych, w 
zapotrzebowaniu na sen i w uczuciu niepokoju. Manipulowanie jego poziomem u ludzi wymaga wi c du ej ostro no ci.

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco przyznaj  jednak,  e zacz li ju  stosowne eksperymenty.

Tekst pochodzi z serwisu Wyborcza.pl -

http://wyborcza.pl/0,0.html

© Agora SA

Strona 2 z 2

Brak seksu wp dza w alkoholizm much  owocówk

2012-03-26

http://wyborcza.pl/2029020,75476,11399682.html?sms_code=