plik

Bo w pamięci jest siła zaklęta - Tomasz Adamek, najważniejszy jest

dla mnie Bóg i moja rodzina, przyznaje się do religijności i

patriotyzmu.

Góral  z  Gilowic  koło  Żywca  nie  miał  w  życiu  łatwo.  Zanim  trafił  na  najsłynniejsze
amerykaoskie areny walk bokserskich, musiał zmierzyd się z biedą – jako jedno z pięciorga
dzieci,  których  ojciec  zginął  w  wypadku.  Tomasz  Adamek  nie  przypomina  w  niczym
celebryty. Człowiek, dzięki któremu boks w Polsce przeżywa swój renesans, przyznaje się
do  religijności  i  patriotyzmu.  W  wyborach  poparł  Jarosława  Kaczyoskiego,  a  ostatnio  był
marszałkiem na Paradzie Pułaskiego w Nowym Jorku. –

Najważniejszy jest dla mnie Bóg i

moja rodzina

– mówi „Gazecie Polskiej”.

Kiedy  Don  King,  najsłynniejszy  amerykaoski  promotor  boksu  zawodowego,  nawiązał
współpracę  z  Tomaszem  Adamkiem,  przed  walką,  podobnie  jak innym  zawodnikom,  zalecił
mu  wizytę  u  psychologa  specjalizującego  się  w  motywowaniu  sportowców.  –

Po co mi

psycholog, ja mam Pana Boga

– usłyszał od hardego górala z Polski.

24 kwietnia 2010 r. Adamek miał walczyd z amerykaoskim bokserem Chrisem Arreolą, który
podobnie jak on dotychczas przegrał tylko raz. Po walce

zaproszony był na śniadanie do

prezydenta Lecha Kaczyoskiego.

Do spotkania nie doszło, bo wcześniej był 10 kwietnia. –

Bardzo chciałem z nim porozmawiad, wręczyd mu upominek, bo

bardzo go ceniłem jako

polityka. Głosowałem na niego.

Teraz codziennie się modlę za niego i pozostałe ofiary

–

powiedział Adamek po smoleoskiej tragedii.

Jest pierwszym Polakiem, który dostał „Muhammad Ali Giant Athlete Award”, nagrodę
imienia słynnego boksera Muhammada Alego.

To szczególna, nietypowa nagroda. Jest

przyznawana nie tylko za wybitne osiągnięcia sportowe, ale także za postawę poza ringiem.

Szkoła przetrwania.

Przyciemnione światła, hala pełna ludzi, na scenę wkraczają bohaterowie wieczoru. Wejściu
Tomasza Adamka towarzyszy piosenka, którą wykonuje raper Funky Polak, kielczanin, który
1995 r. wyemigrował do Ameryki. Jest inna od tych, które wybierają rywale:

Nie zapomnij, skąd tutaj przybyłem,

nie zapomnij, gdzie się urodziłem,

bo w pamięci jest siła zaklęta,

więc pamiętaj synu mój...

O kolorach białym i czerwonym,

o symbolach orła i korony,

bo w pamięci jest siła zaklęta,

więc pamiętaj synu mój...

Dzięki Adamkowi piosenkę tę znają miliony młodych Polaków. Takich wejśd w zawodowym
boksie

Adamek zaliczył już 44

– z tym że z piosenką „Pamiętaj” zaczyna walki od roku 2005.

Wygrał 43 z nich, z tego 28 przez nokaut.

Przegrał tylko jedną. – Chcąc byd wielkim

sportowcem, dobrze jest przypatrywad się karierom dotychczasowych wielkich postaci z tej
dziedziny – rekordzistom, zdobywcom tytułów mistrzowskich – opowiada „Gazecie Polskiej”.
– Myślę, że ma to szczególne znaczenie dla osób wywodzących się z biedniejszych rodzin, dla
których wejście na podobną drogę kariery pomaga dostad się na same szczyty. Trochę to
przypomina moje losy – dodaje.

Adamek nie miał łatwego dzieciostwa. Urodził się w 1976 r. w Gilowicach na Żywiecczyźnie.
W tej samej wsi, z której pochodził zamordowany rok później przez komunistów Staszek
Pyjas. W Gilowicach jest dziś jego grób.

Miał dwa latka, gdy w wypadku zginął jego ojciec Józef Adamek, kierowca PKS. Matka została
sama  z  Tomkiem  i  jego  czterema  siostrami.  I  z  długami,  bo  mąż  pożyczył  pieniądze  na
budowę domu. By je spłacid, musiała sprzedad kwiaciarnię, którą wtedy prowadziła. Ciężko
pracowała  fizycznie  w  spółdzielni  inwalidów  w  Żywcu.  Małym  Tomkiem  zajmowały  się
starsze siostry. Tylko jedna nich była młodsza od niego. Siostry uczyły go sprzątad i gotowad.
–  Troszeczkę  mnie  lały,  bo  byłem  łobuz.  Szkoła  przetrwania  –  wspominał  w  wywiadzie  dla
Polskiego Radia.

Przyszły sławny sportowiec od najmłodszych lat pracował w polu, jako uczeo podstawówki, a
potem zawodówki (prymusem nie był, przyznaje się do odpisywania od kolegów) naprawiał

znajomym lodówki i pralki, pomagał też kościelnemu. Wszystko po to, by przynieśd do domu
trochę pieniędzy.

Z kościelnym był w dobrych kontaktach jako ministrant. Kościół znajdował się 100 m od
domu, a

od dziecka wiara w Boga była dla niego ważna.

Nie znaczy to, że kreował się na

aniołka – zdarzało mu się bid z kolegami czy – poważny grzech w przypadku sportowca –
palid papierosy.

Grał w piłkę w Beskidzie Gilowice. Trener wystawiał go w ataku lub na boku pomocy. Lubił
też koszykówkę. Ale najbardziej ciągnęło go do sportów walki. Mając 12 lat, zaczął trenowad
boks  w  klubie  Czarni-Góral  Żywiec.  Jak  wspominał,  mógł  sobie  pozwolid  na  dojeżdżanie  do
Żywca,  bo  jako  synowi  kierowcy  przysługiwały  mu  darmowe  przejazdy  PKS-em.  Koło  12.30
wracał ze szkoły, jadł chleb z kiełbasą, a jeśli akurat nie było kiełbasy, to z samym masłem, i
biegł na autobus. Wracał po 20-tej. Pierwszą walkę stoczył, ważąc... 35 kilo. Waga od 35 do
38  kg  była  najniższą  dopuszczalną  wśród  młodzików.  Ale  będąc  nikczemnego  wzrostu,
rozmiar  buta  miał  poważny  –  42.  Jako  14-latek  miał  już  44,  ale  nadal  był  mały.  Dorósł  do
rozmiaru buta dopiero między 16. a 17. rokiem życia.

Kiedy  jako  14-latek  chciał  zrezygnowad  z  boksu,  jego  pierwszy  trener  Stefan  Gawron
odwiedził  matkę  i  błagał,  by  namówiła  syna  do  powrotu  na  ring.  Przekonywał,  że  on  ma
wielki talent.

W  1993  r.  przeszedł  do  GKS  Jastrzębie,  gdzie  jego  trenerem  został  Kazimierz  Rochalski.
Później przeniósł się do Concordii Knurów, gdzie trenował go Zbigniewa Kicka, były medalista
mistrzostw  świata.  Sukcesy  dało  mu  powołanie  do  kadry,  gdzie  indywidualne  treningi
prowadził z nim były olimpijski medalista Janusz Gortat.

W amatorskim boksie dwa razy był mistrzem Polski

– w 1995 i 1996 r.

W 1998 r. zdobył

brązowy medal mistrzostw Europy. Jako amator stoczył 120 walk, z czego 108 wygrał.

przejście na zawodowstwo zdecydował się przed olimpiadą w Sydney. Działacze Polskiego
Związku Bokserskiego ostro krytykowali go za to, bo mógł zdobyd olimpijski medal. Grozili
sądem. – Czułem, że się nie rozwijam. Żaden trener nie mógł mnie więcej nauczyd, bo więcej
nie potrafili – uzasadniał swoją decyzję.

9 nokautów i dwa złamania nosa.

Pierwsze zawodowe walki stoczył w Anglii w 1999 r. – w Manchesterze i Londynie.

debiucie łatwo pokonał Israels Khumalo z RPA – przez nokaut w pierwszej rundzie.

Nokautem zakooczył zresztą pierwsze dziewięd walk na zawodowym ringu.

Trudniej było

dopiero z Rudim Lupo, Sycylijczykiem z belgijskim paszportem, którego pokonał w 2001 r.,
ale bez nokautu. Zdobywał kolejne, coraz bardziej znaczące tytuły.

W 2003 r. po

znokautowaniu Amerykanina Eda Daltona zdobył mistrzostwo interkontynentalne federacji

IBF.  W  2004  r.  znokautował  Rosjanina  Gabraiła  Gabraiłowa,  zdobywając  mistrzostwo
interkontynentalne  federacji  WBO.  We  wrześniu  2004  r.  podpisał  kontrakt  ze  słynnym
amerykaoskim  promotorem  Donem  Kingiem  i  rozpoczął  treningi  w  Chicago  pod  okiem
trenera Sama Colonny.

21 maja 2005. W hali United Center w Chicago na Adamka czeka ponad 20 tys. osób i setki
biało-czerwonych flag. Po raz pierwszy z mikrofonów płynie piosenka „Pamiętaj”.

Adamek

walczy z Australijczykiem Paulem Briggsem o pas mistrza świata WBC w kategorii półciężkiej.
Wcześniej nie zdobył go żaden Polak. Po 12 rundach sędziowie ogłaszają zwycięstwo
Adamka.

Zwycięstwo  to  przypłacił  złamaniem  nosa,  a  właściwie  złamaniem  dwukrotnym.  Złamał  go
bowiem cztery tygodnie przed walką, w czasie sparingu. Zakłóciło to jego przygotowania, ale
zdecydował  się  mimo  wszystko  walczyd.  Ten  niezaleczony  pęknięty  nos  Briggs  złamał  mu
ponownie, i to już w drugiej rundzie, jednak mimo to Adamek wygrał walkę.

Jedyna przegrana spotkała go w 2007 r. Miał silne bóle jelitowe i odwodnienie organizmu z
powodu choroby. W tej sytuacji wytrzymanie 12 rund z Chadem Dawsonem było sukcesem.

W  2008  r.  w  Newark  stoczył  12-rundowy  pojedynek  ze  Stevem  Cunninghamem  o  pas
mistrzowski  i  tytuł  mistrza  świata  federacji  IBF.  Rywala  posłał  na  deski  trzykrotnie.  Wygrał
jednak na punkty. W ten sposób po raz drugi został mistrzem świata.

W 2009 r. w Łodzi znokautował Andrzeja Gołotę – była to jego pierwsza walka w
„królewskiej” wadze ciężkiej

. W sierpniu 2010 r. w Newark stoczył emocjonujący pojedynek z

mierzącym 201 cm Michaelem Grantem. Wygrał na punkty. Walka traktowana była przez
ekspertów jako pierwsza próba zmierzenia się z pięściarzem o parametrach bliskich braciom
Kliczko. Ostatnie zwycięstwo sprzed paru tygodni to nokaut w walce z Vinnym Maddalone.
Rzecz jasna, to dalece niepełny i niereprezentatywny przegląd.

Dzięki sukcesom Adamka w Polsce boks ma swój renesans. Bokserskie szkółki przeżywają
oblężenie chętnych. Ale na świecie na popularnośd składają się także inne czynniki.

Ameryce  bokserom  w  robieniu  kariery  bardzo  pomagają  skandale.  Telewizje  chętniej
wykupują  prawa  do  transmisji  na  pojedynki  „bestii”  będących  bohaterami  awantur.
Tymczasem Adamek nie odgryzł nikomu ucha jak Mike Tyson. Nie był ścigany listem gooczym
jak Andrzej Gołota, którego pokonał w październiku 2009 r. Nie pojawia się na okładkach w
towarzystwie  coraz  to  nowych  dziewczyn.

Chociaż lubi chodzid na piwo (w Gilowicach

odwiedza bar „Pedro”), w knajpach raczej nie daje nikomu po mordzie.  Ze swoją wybranką
ożenił  się  13  października  1996  r.  Dorota  studiowała  pielęgniarstwo  na  Uniwersytecie
Jagiellooskim.  Rok  później  urodziła  im  się  córka  Roksana,  a  w  sierpniu  2000  r.  Weronika.
Początkowo mieszkali z żoną u teściów. Później przenieśli się do nowo wybudowanego domu
w Gilowicach. A w 2008 r. wyjechali do USA. Mieszkają w podnowojorskim Kearny w stanie

New Jersey. – Czasami tak w życiu bywa, że los nas rzuca w dalekie miejsce i człowiek – chce
czy nie – musi tam mieszkad. Akurat Ameryka jest takim krajem, gdzie Polacy mieszkają
blisko – mówi Adamek. – Ale ściągają tu także ludzie praktycznie z całego świata, zapuszczają
korzenie, często w otoczeniu własnych rodaków. Ja już czuję się tu jak u siebie w domu. Mam
w pobliżu wielu znajomych i mieszkam razem ze swoją rodziną.

Dawny biedny dzieciak z Gilowic wchodzi na ring przy słowach piosenki, która jest o Polakach
z  amerykaoskich dołów, którzy fizyczną  pracą  próbują  znaleźd tu  swoje miejsce:  „Posłuchaj
synu, tato ci opowie, jak na Jackowie stawiał pierwsze kroki / Pułaski–Milwaukee, dolar na
farta,  stare  adidasy  i  kurtka  wytarta...  /  Wysoko  na  dachu  robota  fatalna,  u  rodaka  zwykle
stawka  minimalna.../  Diversey-Milwaukee,  pojedynki  gangów,  na  murach  graffiti  w
polonijnym slangu / dragi na ulicy, / wiara nadpana, oto Ameryka jak namalowana / Z rana w
niedzielę  do  Boga  polskiego,  do  świętego  Jacka  patrona  naszego  /  Smutne  urodziny  i
samotne święta, długie rozmyślania tęsknota przeklęta...”.

I energetyczny refren, przywodzący na myśl „Hymn Polaków na obczyźnie” poety Jana
Lechonia, powojennego przymusowego emigranta:

Wiem, że nie ucisk i chciwe podboje,

Lecz wolnośd ludów szła pod Twoim znakiem,

Że nie ma dziejów piękniejszych niż Twoje

I większej chluby, niźli byd Polakiem.

Adamek mówi, że w Ameryce jego religijnośd nikogo nie dziwi.

– Tutaj to jest normalne. W

Polsce zdaje się częśd ludzi zapomina o obowiązku praktyk religijnych.

W Ameryce wielu

Polaków chodzi do kościoła i praktykuje.

Stara się ważne dla siebie wartości przekazad dzieciom. – Mam dwie córki, które posyłam na
lekcje religii. Chodzimy z rodziną co tydzieo na mszę św. do miejscowego kościoła. Czasem
też w ciągu tygodnia.

Przed każdą walką modlę się do Boga.

Dla mnie w życiu najważniejszy

jest Bóg i moja rodzina.

Tak często, jak to tylko możliwe, odmawiam różaniec z Radiem

Maryja, którego jestem słuchaczem.

„Czerpie siłę do bicia po mordzie z wiary w Boga”.

Tak napisano o nim w satyrycznej Nonsensopedii w internecie.

Po wygranej walce z 2005 r.

poszedł na pieszą pielgrzymkę z Jasnej Górki w Ślemieniu na Jasną Górę.

– Może ktoś

opowiadad, że w boksie chodzi o to, by zniszczyd czy wręcz zabid przeciwnika. Jeśli ktoś ma
serce, jest człowiekiem i katolikiem, to czuje, że to walczy z innym sportowcem, a
jednocześnie przecież jego bliźnim – odpowiada na zarzuty. Dodaje: –

Każdy człowiek się