materialy termo

maj 2002

KALEJDOSKOP

BUDOWLANY

Gdzie stosowaç
we∏n´ mineralnà,
a gdzie tworzywa
piankowe?
Ogólnie

rzecz

bioràc  w wielu
krajach  europej-
skich, a szczegól-
nie  w skandy-
nawskich  stoso-

wanie samego styropianu czy poliureta-
nu w budynkach jest ograniczone prze-
pisami  i w zasadzie  sprowadza  si´  do
stosowania  ich  w cz´Êciach  podziem-
nych konstrukcji budynków, np. do izo-
lacji Êcian fundamentowych czy pod∏óg
na  gruncie.  Powodem  tego  sà  nieko-
rzystne  i wr´cz  bardzo  niebezpieczne
dla konstrukcji nadziemnych w∏aÊciwo-
Êci  tworzyw  piankowych,  ujawniajàce
si´  w zró˝nicowanych  warunkach  kli-
matycznych czy w razie zaistnienia po-
˝aru. Porównujàc niektóre, od lat udo-
kumentowane  badaniami,  w∏aÊciwoÊci
tworzyw piankowych i we∏ny mineral-
nej mo˝na stwierdziç, ˝e zastosowanie
we∏ny  mineralnej  w przegrodzie  bu-
dowlanej zapewnia jej:

•

sta∏à, niezmiennà w czasie wysokà

izolacyjnoÊç termicznà i akustycznà;

•

bezpieczeƒstwo po˝arowe – we∏na

mineralna  jest  niepalna,  a jej  w∏ókna
skalne  wytrzymujà  temp.  powy˝ej
1000ºC,  podczas  gdy  np.  1 m

dachu

pokrytego 200 mm izolacjà ze styropia-
nu zawiera tyle energii co 5,2 l benzy-
ny (podczas po˝aru wydziela on du˝e
iloÊci ciep∏a i toksycznych gazów spali-
nowych, topi si´ i kapie poza zarzewie
po˝aru szybko go rozprzestrzeniajàc);

•

d∏ugowiecznoÊç – p∏yty z we∏ny

mineralnej nie kurczà si´ i nie rozsze-

rzajà pod wp∏ywem temperatury (brak
mostków termicznych), podczas gdy
wspó∏czynnik rozszerzalnoÊci cieplnej
dla styropianu wynosi 70 x 10

-6

m/mºC.

Oznacza  to,  ˝e  p∏yta  o d∏ugoÊci  1,2  m
u∏o˝ona  w temp.  +20ºC  b´dzie  o po-
nad  4 mm  krótsza  w temp.  –30ºC.
Stwierdzono w Szwecji, ˝e po 4 latach
od  wykonania  dachu  mi´dzy  p∏ytami
styropianowymi  o d∏.  2 m  powsta∏y
szpary o szerokoÊci 8 mm i nie wiado-
mo, co b´dzie dalej;

•

przepuszczanie pary wodnej i od-

pornoÊç na wilgoç – wp∏ywa korzystnie
na mikroklimat wn´trz, natomiast sty-
ropian, je˝eli ulegnie zawilgoceniu, to
bardzo trudno jest go wysuszyç.

Mimo ˝e cena styropianu jest wcià˝

ni˝sza od cen we∏ny mineralnej, chcia∏-
bym przytoczyç pewne powiedzenie –
„Niech skàpstwo nie oszuka màdroÊci”.

Sztywna pianka
poliuretanowa
Sztywna  pianka
poliuretanowa
(SzPPU) w porów-
naniu  do  innych
znanych  materia-
∏ów  termoizola-
cyjnych  posiada
najni˝szy wspó∏-

czynnik  przewodzenia  ciep∏a.  Osiàga
on wartoÊç 0,019–0,022 W/(m·K). War-
stwa  sztywnej  pianki  o gruboÊci  1 cm
jest  równowa˝na  izolacyjnie  warstwie
1,6 cm styropianu, oko∏o 1,7 cm pianki
krylaminowej,  1,8  cm  we∏ny  mineral-
nej i 6 cm drewna.

SzPPU jest tworzywem o zamkni´-

tych komórkach. ZawartoÊç ich wynosi
oko∏o 95%. Tworzywo to nie ch∏onie

wody – absorpcja po 24 godzinach za-
nurzenia w wodzie nie przekracza 3%
obj´toÊci.  SzPPU  jest  usieciowanym
tworzywem  komórkowym  –  podgrze-
wana nie topi si´, wykazuje temperatu-
r´ mi´knienia 130–200ºC w zale˝noÊci
od  stopnia  usieciowania.  Maksymalna
temperatura  stosowania  SzPPU  zale˝y
równie˝ od stopnia usieciowania i wy-
nosi  oko∏o  100–140ºC.  Specjalne  typy
modyfikowanych  pianek  poliuretano-
wych  otrzymywanych  przez  wprowa-
dzenie  ugrupowaƒ  termoodpornych
(np. w wyniku cyklotrimeryzacji sk∏ad-
nika  izocyjanianowego)  osiàgaç  mogà
temperatury  pracy  150–180ºC.  Wyso-
kie  temperatury  mi´knienia  SzPPU
sprawiajà, ˝e gotowe p∏yty mo˝na kleiç
za  pomocà  stopionej  smo∏y.  Wytrzy-
mujà one bowiem krótkotrwa∏e oddzia-
∏ywanie temperatury oko∏o 200ºC. Dla
sztywnych  pianek  PU  w zakresie  ni-
skich  temperatur  nie  obserwuje  si´
temperatury kruchoÊci – mo˝na je sto-
sowaç nawet do – 200ºC.

Usieciowany charakter SzPPU spra-

wia,  ˝e  sà  one  odporne  na  wiele  roz-
puszczalników  organicznych  stosowa-
nych  w budownictwie.  Nie  obserwuje
si´ tutaj typowego dla styropianu efek-
tu  „zanikania”  pod  wp∏ywem  Êladów
rozpuszczalników  lakierniczych.  Od-
pornoÊç  na  te  substancje  umo˝liwia
stosowanie  klejów  rozpuszczalniko-
wych do ∏àczenia pianki z ok∏adzinami
(wytwarzanie  konstrukcji  typu  san-
dwich) lub ocieplanà konstrukcjà.

Sztywna pianka PU po ca∏kowitym

usieciowaniu  jest  nieszkodliwa  dla
zdrowia  i przyrody  –  nie  zawiera
w sk∏adzie formaldehydu i nie emituje
do  atmosfery  ˝adnych  niebezpiecz-

Materia∏y termoizolacyjne

trudny wybór

Obecnie produkowanych jest wiele materia∏ów
termoizolacyjnych charakteryzujàcych si´ ró˝nymi
w∏aÊciwoÊciami technicznymi.
PoprosiliÊmy producentów o odpowiedê na pytanie
wyjaÊniajàce zasadnoÊç stosowania danego
materia∏u do okreÊlonych prac budowlanych:

Kiedy nale˝y stosowaç

styropian, a kiedy we∏n´

mineralnà, piank´

poliuretanowà

czy krylaminowà?

drr iin

n˝˝.. L

esszze

ekk ˚

˚aab

bsskkii

dyrektor techniczny
firmy Alfa Systems

daam

m B

usszzkko

Product Manager
PAROC POLSKA

INWESTOR

www.krokiew.republika.pl

nych  substancji.  SzPPU  odporna  jest
na grzyby, pleÊƒ, gryzonie i inne wp∏y-
wy  biologiczne.  Nie  oddzia∏uje  koro-
zyjnie  na  izolowany  materia∏,  a wr´cz
stanowi os∏on´ antykorozyjnà. Dodatek
Êrodków  zmniejszajàcych  palnoÊç
umo˝liwia  otrzymywanie  tworzyw
o odpowiedniej odpornoÊci ogniowej.

W zale˝noÊci od wymaganych para-

metrów wytrzyma∏oÊci mechanicznej
sztywne pianki PU mo˝na wytwarzaç
w zakresie g´stoÊci od 9 do 900 kg/m

Typowe pianki termoizolacyjne majà
g´stoÊç w zakresie 30–70 kg/m

. Pianki

o wy˝szych g´stoÊciach to zamkni´toko-
mórkowe tworzywa konstrukcyjne (imi-
tacje drewna, rury, elementy mebli itp.).

Pianki o g´stoÊci najmniejszej (poni-

˝ej 30 kg/m

) dla uzyskania stabilnoÊci

wymiarów posiadajà cz´Êç komórek
otwartych. Ich zastosowanie to wype∏-
nianie pustych przestrzeni w konstruk-
cjach, poch∏anianie dêwi´ku itp.

SzPPU w trakcie procesu powstawa-

nia  wykazuje  znakomità  przyczepnoÊç
do  wielu  materia∏ów  konstrukcyjnych
takich jak blacha stalowa, drewno, p∏y-
ty  gipsowe,  laminaty  z nienasyconych
˝ywic  poliestrowych  i epoksydowych
itp. W∏aÊciwoÊç ta wykorzystywana jest
w produkcji  paneli  budowlanych
w ok∏adzinach  sztywnych  (blacha  –
SzPPU – blacha) i elastycznych (folia –
SzPPU – folia). Tysiàce metrów kwadra-
towych tego typu p∏yt produkowanych
jest w kraju i Êwiecie i wykorzystywa-
nych jako budulec do wznoszenia lek-
kich konstrukcji (pawilony, magazyny,
hale produkcyjne, ch∏odnie itp.)

Klejàce w∏aÊciwoÊci pianki wykorzy-

stywane sà równie˝ przy wytwarzaniu
paneli z rdzeniem ze spienionego poli-

styrenu (blacha – SzPPU – styropian –
SzPPU – blacha) lub we∏ny mineralnej.

Sztywna pianka PU, w przeciwieƒ-

stwie do we∏ny mineralnej i styropianu,
mo˝e  byç  otrzymywana  bezpoÊrednio
w miejscu stosowania metodà natrysku
lub  wylewania.  Idea  otrzymywania
SzPPU jest stosunkowo prosta – polega
na intensywnym wymieszaniu dwu cie-
czy  (poliolu  i izocyjanianu).  Metodà
wylewania  wytworzone  sà  w ten  spo-
sób  izolacje  zbiorników,  urzàdzeƒ,  ru-
rociàgów, izolacje pustek w murze itp.
Ciàg∏oÊç  wytworzonej  warstwy  izola-

cyjnej zapewnia brak mostków ciepl-
nych w izolowanej konstrukcji.

Metodà natrysku SzPPU prowadzi

si´  termorenowacj´  dachów  istniejà-
cych  budynków  przemys∏owych
i mieszkaniowych.  Wytworzona  bez-
spoinowa  pow∏oka  ze  sztywnej  PPU
znakomicie uszczelnia i izoluje pokry-
wane  powierzchnie.  W celu  zabezpie-
czenia przed dzia∏aniem promieniowa-
nia s∏onecznego SzPPU pokrywana jest
odpowiednià  pow∏okà  ochronnà.  Jest
to niezastàpiona metoda przy wykony-
waniu  izolacji  dachów  p∏askich

i wszelkich elementów „ma∏ej architek-
tury”  tego  typu  budowli  (kominki,
Êcianki  itp.).  G´stoÊç  natryskiwanej
pianki  oko∏o  60  kg/m

powoduje, ˝e

wytworzone  pokrycie  dachowe  jest
bardzo lekkie. Jeden metr kwadratowy
tak  zaizolowanego  dachu  wa˝y  oko∏o
2,5  kg.  Wytrzyma∏oÊç  mechaniczna
tworzywa jest wystarczajàca do prowa-
dzenia  na  dachu  zabiegów  konserwa-
torskich.  Przy  termorenowacji  starego
dachu nie nale˝y czyniç szczególnych
przygotowaƒ – wystarczy jego dok∏ad-
ne oczyszczenie i wykonanie niezb´d-
nych  obróbek  blacharskich.  Znacznie
korzystniejsze jest natryÊni´cie SzPPU
na istniejàcy dach ni˝ przymocowanie
do niego styropianu lub we∏ny mineral-
nej i dodatkowej warstwy papy.

Natrysk SzPPU jest ma∏o praco-

ch∏onny. Jedna ekipa w ciàgu 1 dnia
mo˝e zaizolowaç oko∏o 1000 m

dachu.

Dodatkowà zaletà sztywnej PPU jest
stosunkowo du˝a przepuszczalnoÊç pa-
ry wodnej w procesie dyfuzji. Umo˝li-
wia to natryskiwanie pianki na cz´Êcio-
wo niedosuszone pod∏o˝e.

Innym zastosowaniem SzPPU jest

izolacja wn´trz przechowalni owoców.
Pianka natryskiwana jest tu na istniejà-
cà  konstrukcj´.  Wykonane  izolacje
umo˝liwiajà otrzymanie dobrej izolacji
termicznej  oraz  wystarczajàcej  gazo-
szczelnoÊci  przechowalni  (komory
o regulowanej zawartoÊci tlenu). W ra-
zie potrzeby zastosowana mo˝e byç do-
datkowa pow∏oka gazoszczelna.

Sztywna natryskowa pianka PU wy-

korzystywana  jest  przy  budowie  kon-
strukcji monolitycznych (kopu∏y). Sta-
nowi  ona  tam  warstw´  poÊrednià  po-
mi´dzy  zewn´trznà  pow∏okà  (balon)
a warstwà konstrukcyjnà (beton natry-
skiwany na wzmocnienie stalowe zako-
twiczone w tej piance).

Metoda ta pozwala na szybkà reali-

zacj´ budowli typu magazyny, sale wi-
dowiskowe, biura, szko∏y itp.). Ta tech-
nologia budowy obiektów jest doÊç po-
pularna  w Stanach  Zjednoczonych
Ameryki. W Polsce istnieje ju˝ kilka ta-
kich zrealizowanych obiektów (np. no-
wa siedziba radia RMF FM ko∏o Chrza-
nowa,  koÊció∏  w Katowicach,  magazy-
ny w Gdyni itp.). Przypuszczaç nale˝y,
˝e liczba ich b´dzie ros∏a. ˚adne z in-
nych  tworzyw  termoizolacyjnych  nie
daje  mo˝liwoÊci  prowadzenia  wymie-
nionych powy˝ej zastosowaƒ.

maj 2002

KALEJDOSKOP

BUDOWLANY

W  wykorzystaniu  ró˝nych  materia∏ów  ter-
moizolacyjnych  takich  jak  sztywna  pianka
poliuretanowa, styropian, pianka krylamino-
wa lub we∏na mineralna nie mo˝na typowaç
jednego  tworzywa  do  wszystkich  zastoso-
waƒ. Wybór jego b´dzie zawsze zale˝a∏ od
szeroko poj´tej ceny wykonania danej izola-
cji  uwzgl´dniajàcej  koszty  robocizny,  wy-
magaƒ  w stosunku  do  parametrów  tech-
nicznych  i warunków  eksploatacji  izolacji,
a tak˝e trwa∏oÊci u˝ytkowej.

INWESTOR

www.krokiew.republika.pl

konuje  si´  za  pomocà  no˝a  i papieru
Êciernego, bez u˝ycia specjalnych Êrod-
ków  ochrony,  a wyjàtkowa  lekkoÊç
znacznie  u∏atwia  jego  monta˝  oraz
transport na plac budowy.

Styropian jest produktem ekologicz-

nym:  zarówno  podczas  monta˝u,  jak
i przy  póêniejszym  u˝ytkowaniu  nie
powoduje  alergii,  nie  dra˝ni  skóry
i dróg oddechowych oraz dopuszczony
jest do stosowania jako materia∏ do jed-
norazowych naczyƒ i opakowaƒ.

Dlaczego
we∏na mineralna?
Warunkiem posia-
dania ciep∏ego, ci-
chego  i bezpiecz-
nego  domu  jest
w∏aÊciwa  izolacja
termiczna,  aku-
styczna  i ogniowa
budynku. Mate-

ria∏em spe∏niajàcym te wymogi jest we∏-
na  mineralna  produkowana  z w∏ókien
szklanych i skalnych. Stosowana zgod-
nie z przeznaczeniem, w zale˝noÊci od
rodzaju  izolowanych  powierzchni,  za-
pewnia  odpowiedni  mikroklimat  po-
mieszczeƒ zimà i latem, a tak˝e pozwa-
la na realne oszcz´dnoÊci ciep∏a, chroni
przed ucià˝liwym ha∏asem i uniemo˝li-
wia rozprzestrzenianie si´ ognia.

We∏na mineralna szklana i skalna

ISOVER  Gullfiber  posiada  najbogatszà
gam´  zastosowaƒ  specjalistycznych
w zale˝noÊci  od  potrzeb  inwestora
i wykonawcy. Jest materia∏em o bardzo
dobrych  w∏aÊciwoÊciach  termoizola-
cyjnych (osiàgalny wspó∏czynnik prze-
wodzenia  ciep∏a  l  4 0,030  W/(m·K))

oraz  akustycznych,  w pe∏ni  bezpiecz-
nym,  nietoksycznym,  produkowanym
z naturalnych materia∏ów (szk∏o i ska∏y
bazaltowe),  zapewniajàcym  komfort
u˝ytkowania  i monta˝u.  We∏na  ISO-
VER Gullfiber, jako materia∏ ca∏kowicie
niepalny,  stanowi  naturalnà  barier´
ogniowà,  a dzi´ki  niskiemu  oporowi
dyfuzyjnemu tworzy tzw. oddychajàce
przegrody. Wa˝ne cechy to: stabilnoÊç
wymiarów,  trwa∏oÊç,  odpornoÊç  na
dzia∏anie  promieniowania  UV.  Mo˝li-
woÊç kompresji we∏ny szklanej ISOVER
Gullfiber, dzi´ki jej wyjàtkowej spr´˝y-
stoÊci,  pozwala  na  ∏atwy  monta˝  oraz
znaczne  oszcz´dnoÊci  w transporcie
i magazynowaniu. Jej w∏óknista struk-
tura  umo˝liwia  szczelne  wype∏nianie
izolowanej przestrzeni i unikanie most-
ków termicznych.

Dzi´ki swoim w∏a-
ÊciwoÊciom (tabel-
ka z lewej) izolacje
z we∏ny Rockwool
sprawdzajà si´ za-
równo tam, gdzie
konkurujà z nimi
inne

materia∏y

izolacji cieplnej,

jak i w miejscach i warunkach, w któ-
rych  ˝adne  izolacje  z we∏ny  szklanej,
ani  tym  bardziej  spienione  tworzywa
sztuczne – nie mogà byç stosowane, bo
nie  sà  w stanie  sprostaç  warunkom
i wszechstronnym  wymaganiom  sta-
wianym izolacji.

Wyroby z mineralnej we∏ny kamien-

nej  ROCKWOOL  produkowane  sà
w ca∏oÊci z surowców krajowych, a nie
z surowców  importowanych  lub  wy-
tworzonych w kraju z importowanej ro-
py naftowej (jak np. styropian). Oszcz´-
dzajà  naszà  przyrod´  i pozytywnie
wp∏ywajà  na  bilans  handlu  zagranicz-
nego polskiej gospodarki.

Zdj´cia Marek Nelken

Dlaczego
styropian?
Szeroka

oferta

rynkowa materia-
∏ów  izolacyjnych
daje  inwestorowi
du˝à  mo˝liwoÊç
doboru  materia-
∏u,  który  w naj-
pe∏niejszy sposób
spe∏nia wszystkie

wymagania  techniczne,  a ponadto  jest
przyjazny  dla  Êrodowiska  i cz∏owieka.
Materia∏em,  który  spe∏nia  tak  sformu-
∏owane  wymagania,  jest  styropian  –
najlepiej znany i najcz´Êciej spotykany
na polskich budowach materia∏ izolacji
termicznej i akustycznej.

Styropian jest materia∏em, który ja-

ko jedyny znajduje swoje zastosowanie
jako  termo-  i dêwi´koizolacja  we
wszystkich  aplikacjach  budowlanych:
od fundamentu poprzez stropy, Êciany,
dachy, a koƒczàc na konstrukcjach spe-
cjalnych  przeznaczonych  do  przeno-
szenia du˝ych obcià˝eƒ lub bezpoÊred-
niego kontaktu z wodà.

Styropian jest produktem trwa∏ym,

doÊwiadczenia z tym materia∏em trwa-
jà od 50 lat, a analizy przeprowadzane
w ostatnich  latach  w Europie  jak
i w Polsce pokaza∏y, ˝e po okresie u˝yt-
kowania,  cz´sto  przekraczajàcym
30–50  lat,  w∏aÊciwoÊci  mechaniczne
i izolacyjnoÊç cieplna nie zmieni∏y si´.

Styropian jest produktem ∏atwym

w monta˝u i obróbce, mo˝e byç monto-
wany  w prawie  ka˝dych  warunkach
pogodowych,  bez  wzgl´du  na  wilgot-
noÊç  powietrza,  opady  atmosferyczne
i temperatur´. Obróbk´ styropianu wy-

maj 2002

KALEJDOSKOP

BUDOWLANY

Maarriiaa D

Drre

err

ROCKWOOL

☞

WSPÓ¸CZYNNIK PRZEWODZENIA ciep∏a: l deklarowane i l obliczeniowe
w temperaturze 10ºC – od 0,033 W/(m·K) do 0,045 W/(m·K), dzi´ki czemu opór
cieplny przegród dla racjonalnych konstrukcyjnie gruboÊci wynosi do 6,00 m

K/W;

☞

odporne na wysokie temperatury – mogà byç stosowane nawet do 1000ºC

☞

niepalne – najwy˝szej klasy A1 wg 7-stopniowej klasyfikacji europejskiej
(A1-A2-B-C-D-E-F)

☞

izolacyjne akustycznie – t∏umià dêwi´ki uderzeniowe, poch∏aniajà powietrze

☞

niewra˝liwe na wilgoç – nienasiàkliwe, ale jednoczeÊnie paroprzepuszczalne

☞

neutralne chemicznie – nie oddzia∏ujà na inne materia∏y, nie sà wra˝liwe na ich dzia∏anie

☞

odporne biologicznie – jako nieorganiczne nie sà po˝ywkà dla mikroorganizmów,
insektów, robactwa ani gryzoni

☞

stabilne wymiarowo – nie odkszta∏cajà si´ w czasie eksploatacji nawet w warunkach
podwy˝szonej temperatury i wilgotnoÊci

☞

trwa∏e – jak surowiec, z którego pochodzà

W∏AÊCIWOÊCI TECHNICZNE

WYROBÓW Z WE∏NY MINERALNEJ ROCKWOOL

maasszz B

Baarrtto

ossiikk

Saint-Gobain Isover
Polska Sp. z o.o.

drrzze

ejj M

Maalliicckkii

dyrektor techniczny
ds. produktów
Termo Organika

INWESTOR