background image

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Lublinie 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                              

 

 

 

Przywilej Augusta II zezwalający  

na sprowadzanie osadników do Poznania 

wyludnionego przez epidemię dżumy  

z 6 IX 1710 roku 

 

6 IX 1710, Studzienka k. Gdańska 

 

♦ 

 

August II, z Bożej łaski król polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, 

żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i 

czernichowski, dziedziczny książę i elektor saski. Wiadomo czynimy tym naszym pismem, 

wszystkim razem i każdemu z osobna, komu to wiedzieć należy. Opowiedzieli nam niektórzy 

członkowie rady i senatorowie przy boku naszym zasiadający,  że w mieście naszym 

Poznaniu, stolicy Wielkopolski, niedawno z dopustu Bożego zmarło z powodu okrutnej 

zarazy wielu obywateli i mieszkańców, w tym także rzemieślników, do tego stopnia że mało 

jest albo nawet wcale nie można w mieście znaleźć osób biegłych w rzemiosłach. W tym 

samym czasie ci którzy pozostali, starsi cechowi i towarzysze [czeladnicy] chcący zostać 

mistrzami, tak byli obciążeni licznymi opłatami, podatkami, i innymi niezwykłymi 

wymogami, że liczni musieli się wycofać i byli zmuszeni odejść z miasta. My więc, pragnąc 

nie wyludnienia lecz powiększenia liczby mieszczan i naszych poddanych, oraz rozbudowy i 

rozkwitu naszych miast, aby lud doszedł do zwykłej siły i nie zmniejszyła się liczba bractw i 

cechów we wspomnianym mieście naszym Poznaniu, mocą naszej najwyższej władzy 

królewskiej dajemy radzie miejskiej poznańskiej wszelkie uprawnienia, aby ona teraz i w 

przyszłości, dopóki będzie istniała, przyjmowała do prawa miejskiego różnych rzemieślników 

i kupców, ludzi uczciwych i szanowanych, nie tylko polskiej lecz także innych narodowości, 

wszelako wiary katolickiej, pozwalała zakładać cechy jak będzie się jej widziało najlepiej, 

pozwalała też wybierać i ustanawiać starszych którzy podejmą się zarządzania nimi, 

rezygnowała z nakładania obciążeń i opłat przy przyjmowaniu do cechów nowych 

background image

─────────────────────────────────────────────────────────────────────────── 

 

Dokument znajduje się w zbiorach Archiwum Państwowego w Poznaniu 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                              

 

rzemieślników, jednak bez naruszenia i pogwałcenia zwyczajów, zatwierdzała mistrzów 

poszczególnych sztuk i przywileje cechowe, zatwierdzała cechy, czuwała nad ich 

działalnością i wykonywanymi pracami, wyznaczała wysokość opłat dla swego urzędu z 

poszczególnych kramów i ław kupieckich zgodnie z potrzebą, pomagała organizować i 

wznosić urządzenia potrzebne dla produkcji i handlu, aby to miasto napełniło się ludźmi, 

handlem i rzemiosłem dla dobra ogólnego, wygody całego ludu i dla ozdoby jego samego 

oraz jego utrzymania i zachowania, czym obciążamy wasze sumienia, dla łaski Naszej. Dla 

wiarygodności czego, niniejsze ręką Naszą podpisawszy, rozkazaliśmy dołączyć pieczęć 

Koronną. Dane w Studzience koło Gdańska, 6 [dnia] miesiąca września, roku Pańskiego 

1710. Panowania Naszego 14 roku. 

 

August król 

Michał Augustyn Howel sekretarz pieczęci koronnej ręką własną 

Przywilej na przyjmowanie rzemieślników dany poznańskiej gminie miejskiej 

(tłum. Zofia Wojciechowska)