background image

Utwory Wojciecha Kilara powstałe w roku 1979 to muzyka do animacji Francuza Paula

Grimaulta pt. ,,Roi et l'oiseau” czyli ,,król i ptak” choć tak naprawdę akcja tego filmu toczy się

wokół   losów   pasterki   i   kominiarczyka   z   baśni   Andersena.   Utwory   te   nie   mają   charakteru

ilustracyjnego   czyli   nie   próbują   dźwiękami   naśladować   akcji   toczącej   się   na   ekranie.   Muzykę

Kilara można zatem rozpatrywać jako muzykę filmową biorąc poprawkę na fakt że artysta miał

wiele   swobody  przy jej  tworzeniu,   a  twórca   animacji   nie  ingerował  w  warstwę   muzyczną  ich

wspólnego dzieła. Utwory z listy spotify, z ,,Generique” na czele, charakteryzują się liryczną frazą.

Oparte   są   na   podobnych   motywach   dźwiękowych   którym   często   towarzyszy   akompaniament

pizzicato. Animacja posiada również sceny bardziej dynamiczne w których muzyka niesie w sobie

wiele   napięć   przypominając   polski   sonoryzm   który   współtworzył   Wojciech   Kilar   (wraz   z

Krzysztofem   Pendereckim,   Henrykiem     Mikołajem   Góreckim   i   wieloma   innymi)   jak   np.   ,,Les

grands ateliers du Roi”. Przykładem takiego sonorystycznego brzmienia u Kilara jest utwór pt.

,,Riff 62”. Riff oznacza sekwencję która jest powtarzana w trakcie utworu na zasadzie ostinata. Ta

sekwencja w utworze Kilara oparta jest na skali dwunastodźwiękowej, co jest nawiązaniem do

dodekafonii, i jest poddawana rozmaitym przekształceniom w trakcie trwania utworu, co z kolei jest

zabiegiem   charakterystycznym   dla   muzyki   jazzowej.   Kolejnym   przejawem   wpływu   jazzu   na

kompozycję   pt.   ,,Riff   62”   jest   instrumentacja   czyli   aspekt   barwowy   dzieła.   Wśród   dźwięków

orkiestry mocno zarysowuje się partia saksofonowa królująca nad częstymi ustępami sekcji dętych

blaszanych. Numer 62 sugeruje datę powstania dzieła. Można wydedukować że jest to jedno z

wczesnych dzieł kompozytora. ,,Riff 62” składa się z kilku części z których każda odznacza się

wyrazistą narracją poprzez kumulowanie napięcia (najczęściej związanego z zagęszczeniem faktury

i kontrastami dynamicznymi). Początkowo kolejność wykonywania poszczególnych części utworu

nie była narzucana aż do czasu interpretacji Karola Stryi, która zrobiła największe wrażenie na

publiczności. Pozostałe utwory z roku 1976 to między innymi kompozycje Johna Cage`a, Pierre`a

Bouleze`a, Györgiego Sándora Ligetiego, Hansa Wernera Henze`ego.  Żaden z tych kompozytorów

nie   specjalizował   się   w   muzyce   sonorystycznej   co   stanowi   główną   różnicę   pomiędzy   ich

twórczością   a   dziełami   Kilara.   Pierre   Bouleze   był   przedstawicielem   serializmu,   a   Henze

urzeczywistniał w swojej muzyce wpływy romantyzmu i naturalizmu. Sonoryzm był zjawiskiem

charakterystycznym dla polskiej kultury. 

Różnorodność   stylistyczna   współczesnej   muzyki   jest   determinowana   poszukiwaniem

nowego brzmienia które ma swoje podłoże częściowo w przekonaniu że wszystko już było lecz

głównie w przymusie z jakim zmagają się artyści od czasu renesansu nakazującym odznaczać się

orginalnością i przykuwać uwagę odbiorcy. Istnieje również przekonanie że prawdziwa sztuka musi

silnie   oddziaływać   na   emocje   odbiorcy   dlatego   artyści   próbują   swoich   sił   w   szukaniu

niecodziennych środków wyrazu artystycznego, a w przypadku muzyki niecodziennego brzmienia.