background image

 
 

 

Tadeusz Górecki 

 
 
 
 

Słownik 

Biochemiczny 

Biotechnologiczny

 

 

angielsko-polski 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

TRADOVIUM 

 

Kraków 2013 

 
 

background image

 
 

 
 
Słownik Biochemiczny i Biotechnologiczny angielsko-polski 
 
Autor: Tadeusz Górecki 
 
Korekta specjalistyczna: Rita Tarnowska 
 
Redaktor: Dr Teofil Turecki 
 
 
 
 
 
 
 
© Copyright by Tadeusz Górecki, Kraków 2013 
 
Wszystkie prawa zastrzeŜone. Przedruk, reprodukcja lub powielanie ksiąŜki 
w jakiejkolwiek postaci, w tym m. in. w formie elektronicznej, w całości lub 
w części, lub tłumaczenie na inne języki bez uprzedniej  pisemnej zgody 
wydawnictwa i autora są zabronione. 
 
 
 
 
 
 
ISBN: 978-83-937605-0-3 
 
 
Księgarnia internetowa: 
www.tradovium.pl 
 
 
Druk i oprawa:  
KNOW-HOW  
ul. Chełmońskiego 255 
31-348 Kraków 
tel. 012 622-85-60 
www.dkh.com.pl 
 
 
Wydawca: 
TRADOVIUM 
ul. Majora Nuszkiewicza 3 lok. 3/III 
31-423 Kraków 
tel. 012 420 1400, 694 132 364 
wydawnictwo@tradovium.pl 
www.tradovium.pl

 

background image

 
 

WSTĘP 

   Słownik zawiera 30 000 haseł, około 40 000 tłumaczeń na język polski oraz 
2500 akronimów i skrótów. Jest obecnie największym w Polsce słownikiem 
angielskim z zakresu biochemii, biotechnologii i dziedzin pokrewnych: biofizyka, 
biologia molekularna, biomedycyna, chemia organiczna, genetyka, immunologia, 
metody instrumentalne (m.in. chromatografia i elektroforeza), mikrobiologia, nauki 
biologiczne itp. 
 
   Kilkanaście tysięcy dodatkowych haseł znajduje się w słowniku internetowym 
na stronie www.tradovium.pl/biochemia 
 
   Treść słownika jest owocem kilkunastoletniego opracowywania słownictwa 
i glosariuszy biochemicznych przez biuro tłumaczeń Tradovium i tłumaczy 
z nim współpracujących: biochemików, biotechnologów, biologów, chemików, 
lekarzy itd. Hasła słownikowe pochodzą z oryginalnych artykułów naukowych, 
literatury specjalistycznej, podręczników akademickich, kart charakterystyki 
substancji i materiałów marketingowych.  
 
   Nomenklatura  biochemiczna jest w niektórych przypadkach często 
nieustabilizowana, nie tylko w Polsce, lecz takŜe w krajach anglojęzycznych. 
Dlatego oprócz rekomendowanego słownictwa zamieszczono terminy stosowane 
powszechnie przez biochemików. Dla substancji chemicznych podano nazwy 
tradycyjne, które do dzisiaj są najczęściej uŜywane w naukach biochemicznych, 
a dodatkowo dla wielu związków nazwy systematyczne zalecane przez IUPAC. 
 
Układ alfabetyczny 

   W słowniku zastosowano układ alfabetyczny bezwzględny (letter-by-letter system).  
W sortowaniu pominięto spacje, lokanty liczbowe i literowe, np. N, O, S (azot,  tlen, 
siarka), oraz oznaczenia konfiguracji, np. L, D.  
Dla liter greckich są uŜyte pełne nazwy (m. in. α = alpha, β = beta, γ = gamma, 
δ = delta, ε = epsilon, ω = omega) i są one uwzględnione w układzie alfabetycznym. 
 
Przykład:   
6-O-β-D-glucopyranosyl-D-glucopyranose 
naleŜy szukać dla 
betaglucopyranosylglucopyranose 
 
Pisownia 

W słowniku zastosowano pisownię amerykańską.  
Przykładowe róŜnice: 
 
angielski brytyjski 

angielski amerykański 

anaemia 

 

anemia 

analogue 

 

analog 

centre   

 

center 

haem   

 

heme 

hybridise 

 

hybridize 

labelled  

 

labeled 

leucocyte 

 

leukocyte 

neighbour 

 

neighbor 

sulphur  

 

sulfur 

background image

acetophenetidin 

acetyl group

 

 

 

12 

 

 

acetophenetidin   

1. acetofenetydyna; 

fenacetyna; p-N-acetylofenetydyna

 

2. acetofenetydynowy 

acetopine   

1. acetopina

 

2. acetopinowy 

acetoxy steroid   

steroid acetoksylowany 

acetyl   

1. acetyl; etanoil; grupa acetylowa

 

2. acetylowy 

acetylaminobenzene   

acetyloaminobenzen 

acetylase   

1. acetylaza; acetylotransferaza

 

2. acetylazowy 

acetylate   

acetylować; wprowadzać grupę 

acetylową 

acetylated   

acetylowany 

acetylated cellulose   

celuloza acetylowana 

acetylation   

acetylacja; acetylowanie 

N-acetyl-beta-alanine deacetylase   

deacetylaza N-acetylo-beta-alaninowa 

acetylcarnitine   

1. acetylokarnityna

 

2. acetylokarnitynowy 

acetylcellulose   

1. acetyloceluloza; ester 

octowy celulozy; octan celulozy

 

2. acetylocelulozowy 

acetylcholine   

1. acetylocholina; ACh

 

2. acetylocholinowy 

acetylcholine antagonist   

antagonista 

acetylocholiny 

acetylcholine chloride   

chlorek 

acetylocholiny 

acetylcholine esterase   

acetylocholinoesteraza; esteraza 
acetylocholinowa; AChE 

acetylcholinergic   

acetylocholinergiczny 

acetylcholinergic synapse   

synapsa 

acetylocholinergiczna 

acetylcholinesterase   

1. acetylocholinoesteraza; esteraza 
acetylocholinowa; AChE

 

2. acetylocholinoesterazowy 

acetylcholinesterase inhibitor   

inhibitor 

acetylocholinoesterazy 

acetyl-CoA   

acetylo-CoA; 

acetylokoenzym A; octan aktywny 

acetyl-CoA C-acetyltransferase   

C-acetylotransferaza acetylo-CoA 

acetyl-CoA carboxylase   

karboksylaza 

acetylo-CoA; karboksylaza 
acetylokoenzymu A; ACC 

acetyl-CoA hydrolase   

hydrolaza 

acetylo-CoA 

acetyl-CoA ligase   

ligaza acetylo-CoA 

acetyl-CoA synthetase   

syntetaza 

acetylo-CoA 

acetyl coenzyme A   

acetylokoenzym A; 

acetylo-CoA; octan aktywny 

acetylcysteine   

1. acetylocysteina

 

2. acetylocysteinowy 

N-acetylcytidine   

1. N-acetylocytydyna

 

2. N-acetylocytydynowy 

N-acetylcytosine   

1. N-acetylocytozyna

 

2. N-acetylocytozynowy 

N-acetyl-D-glucosamine   

N-acetylo-D-glukozamina 

acetylene   

1. acetylen; etyn

 

2. acetylenowy 

acetylene hydrocarbon   

alkin; 

węglowodór acetylenowy 

acetylene tetrachloride   

1,1,2,2-tetrachloroetan; tetrachlorek 
acetylenu 

acetylenic   

acetylenowy 

acetylesterase   

1. acetyloesteraza

 

2. acetyloesterazowy 

acetylgalactosamine   

1. acetylogalaktozamina

 

2. acetylogalaktozaminowy 

N-acetylgalactosamine   

N-acetylogalaktozamina; GalNAc 

N-acetylgalactosamine-4-sulfatase   

N-acetylogalaktozamino-4-sulfataza 

acetylgalactosaminyltransferase   

acetylogalaktozaminylotransferaza 

acetylglucosamine   

1. acetyloglukozamina

 

2. acetyloglukozaminowy 

N-acetylglucosamine   

N-acetyloglukozamina; GlcNAc 

N-acetylglucosaminidase   

N-acetyloglukozaminidaza 

N-acetylglucosaminyltransferase   

N-acetyloglukozaminylotransferaza 

acetylglutamate   

1. acetyloglutaminian

 

2. acetyloglutaminianowy 

acetylglutamate kinase   

kinaza 

acetyloglutaminianowa 

N-acetylglutamate synthase   

syntaza 

N-acetyloglutaminianowa; (enzym 
katalizujący tworzenie 
N-acetyloglutaminianu) 

acetyl group   

acetyl; etanoil; grupa 

acetylowa 

background image

biocatalyst 

biofilter

 

 

 

62 

 

 

biocatalyst   

biokatalizator; katalizator 

biochemiczny 

biocatalyst immobilization   

immobilizacja 

biokatalizatora 

biocatalytic   

biokatalityczny 

biocatalyzer   

biokatalizator 

biocenology   

biocenologia; biocenotyka 

biocenose   

biocenoza 

biocenosis   

biocenoza 

biochemical   

1. produkt biochemiczny

 

2. biochemiczny 

biochemical analysis   

analiza 

biochemiczna 

biochemical catalyst   

biokatalizator; 

katalizator biochemiczny 

biochemical engineering   

bioinŜynieria; 

inŜynieria biochemiczna 

biochemical euthyreosis   

eutyreoza 

biochemiczna 

biochemical genetics   

genetyka 

biochemiczna 

biochemical mapping   

mapowanie 

biochemiczne 

biochemical marker   

biomarker; marker 

biochemiczny 

biochemical oxidation   

utlenianie 

biochemiczne 

biochemical oxygen demand   

biochemiczne zapotrzebowanie tlenu; BOD 

biochemical pathway   

szlak biochemiczny 

biochemical pharmacology   

farmakologia biochemiczna 

biochemical process   

proces 

biochemiczny 

biochemical reactor   

bioreaktor 

biochemical resolution   

rozdzielanie 

biochemiczne 

biochemist   

biochemik 

biochemistry   

biochemia 

biochip   

biochip 

biochore   

biochora 

biocidal   

biobójczy; biocydowy; zabójczy dla 

organizmów Ŝywych 

biocide   

biocyd; środek biobójczy; środek 

zabójczy dla organizmów Ŝywych 

bioclimatology   

bioklimatologia 

biocolumn   

biokolumna 

biocompatibility   

biokompatybilność; 

biozgodność; kompatybilność biologiczna; 
zgodność biologiczna 

biocompatible   

biokompatybilny; biozgodny 

bioconcentration   

biokoncentracja; 

biowzbogacanie; koncentracja biologiczna 

bioconcentration factor   

czynnik 

biokoncentracji; współczynnik koncentracji 
biologicznej 

biocontrol   

zwalczanie szkodników 

środkami biologicznymi 

bioconversion   

przemiana biologiczna 

biocybernetics   

biocybernetyka; 

cybernetyka biologiczna 

biocytin   

1. biocytyna; (amid biotyny z 

L-lizyną)

 

2. biocytynowy 

biodegradability   

biodegradowalność; 

podatność na rozkład biologiczny 

biodegradable   

biodegradowalny; ulegający 

biodegradacji 

biodegradation   

biodegradacja; degradacja 

biologiczna; rozkład biologiczny 

biodegrade   

biodegradować; poddawać 

biodegradacji 

biodesulfurization   

biodesulfuryzacja; 

odsiarczanie biologiczne 

biodiversity   

bioróŜnorodność; 

róŜnorodność biologiczna 

biodynamic   

biodynamiczny 

biodynamics   

biodynamika 

bioecology   

bioekologia 

bioelectric current   

prąd bioelektryczny 

bioelectricity   

bioelektryczność 

bioelectronics   

bioelektronika 

bioelement   

biopierwiastek; pierwiastek 

biogenny; pierwiastek tworzący Ŝyjący 
organizm 

bioenergetics   

bioenergetyka 

bioengineering   

bioinŜynieria; inŜynieria 

biochemiczna; inŜynieria biologiczna 

bioenrichment   

biowzbogacanie 

bioethics   

bioetyka 

biofeedback   

biologiczne sprzęŜenie 

zwrotne 

biofilm   

biofilm; błona biologiczna; warstwa 

biologiczna 

biofilm growth   

wzrost warstwy biologicznej 

biofilter   

biofiltr; filtr biologiczny 

background image

centromere distance 

CETP

 

 

 

84 

 

 

centromere distance   

odległość 

centromeru 

centromere DNA   

DNA centromerowy 

centromere DNA element   

element DNA 

centromerowego; CDE 

centromere interference   

interferencja 

centromeru 

centromere-linking protein   

białko 

wiąŜące centromery 

centromere protein   

białko centromerowe; 

CENP 

centromeric   

centromerowy; 

centromeryczny 

centromeric sequence   

sekwencja 

centromerowa 

centroplasm   

centroplazma 

centrosome   

1. centrosom

 

2. centrosomowy 

centrosphere   

centrosfera 

CEP   

wrodzona porfiria erytropoetyczna 

CEP   

ang. congenital erythropoietic porphyria 

cephaeline   

1. cefelina

 

2. cefelinowy 

cephalexin   

1. cefaleksyna

 

2. cefaleksynowy 

cephalin   

1. kefalina

 

2. kefalinowy 

cephalodium   

cefalodium 

cephalosporanic   

cefalosporanowy 

cephalosporanic acid   

kwas 

cefalosporanowy 

cephalosporin   

1. cefalosporyna

 

2. cefalosporynowy 

cephalosporinase   

1. cefalosporynaza

 

2. cefalosporynazowy 

cephalosporin-C deacetylase   

deacetylaza cefalosporyny C 

cephradine   

1. cefradyna

 

2. cefradynowy 

Cer   

ceramid 

Cer   

ang. ceramide 

ceramidase   

1. ceramidaza

 

2. ceramidazowy 

ceramide   

1. ceramid

 

2. ceramidowy 

ceramide cholinephosphotransferase   

cholinofosfotransferaza ceramidowa 

ceramide glucosyltransferase   

glukozylotransferaza ceramidowa 

cerasin   

cerezyna 

ceratin   

1. keratyna

 

2. keratynowy 

cerebellin   

1. cerebelina; (związek z grupy 

peptydów heksadekamerowych)

 

2. cerebelinowy 

cerebral   

mózgowy 

cerebral metabolism   

metabolizm 

mózgowy 

cerebrocystatin   

1. cerebrocystatyna

 

2. cerebrocystatynowy 

cerebrodiene   

1. cerebrodien; 

2-aminooktadeka-3,14-dien-1-ol

 

2. cerebrodienowy 

cerebroglycan   

1. cerebroglikan; glipikan 2; 

GPC2

 

2. cerebroglikanowy 

cerebron   

1. cerebron; frenozyna

 

2. cerebronowy 

cerebronic   

cerebronowy 

cerebronic acid   

kwas cerebronowy 

cerebrosidase   

1. cerebrozydaza

 

2. cerebrozydazowy 

cerebroside   

1. cerebrozyd

 

2. cerebrozydowy 

cerebroside-sulfatase   

sulfataza 

cerebrozydowa; arylosulfataza A 

cerebroside sulfuric ester   

ester 

cerebrozydowy kwasu siarkowego 

cerebrospinal   

mózgowo-rdzeniowy 

cerebrospinal fluid   

płyn 

mózgowo-rdzeniowy; CSF 

ceresin   

1. cerezyna

 

2. cerezynowy 

ceresin wax   

cerezyna 

cerin   

cerezyna 

cerosin   

cerezyna 

cerotic   

cerotynowy 

cerotic acid   

kwas cerotynowy; kwas 

heksakozanowy 

cerulenin   

1. cerulenina; (antybiotyk 

przeciwgrzybiczy)

 

2. ceruleninowy 

ceruloplasmin   

1. ceruloplazmina

 

2. ceruloplazminowy 

cerumen   

woskowina 

ceryl alcohol   

alkohol cerylowy; 

heksakozanol 

cesium   

cez; Cs 

cetin   

1. cetyna; heksadekanian 

heksadecylu; palmitynian cetylu

 

2. cetynowy 

CETP   

białko przenoszące estry cholesterolu 

CETP   

ang. cholesteryl ester transfer protein 

background image

DMABA 

DNA profiling 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

131 

 

DMABA   

4-(dimetyloamino)benzaldehyd 

DMABA   

ang. 4-(dimethylamino)benzaldehyde 

DMD   

lek modyfikujący przebieg choroby 

DMD   

ang. disease-modifying drug 

DMDCS   

dimetylodichlorosilan 

DMDCS   

ang. dimethyldichlorosilane 

DMF   

1. dimetyloformamid

 

2. główna 

dokumentacja leku 

DMF   

1. ang. dimethyl formamide

 

2. ang. drug master file 

DMH   

1. dimetylohydantoina

 

2. dimetylohydrazyna 

DMH   

1. ang. dimethylhydantoin

 

2. ang. dimethylhydrazine 

DMP   

ftalan dimetylu 

DMP   

ang. dimethyl phthalate 

DMSO   

dimetylosulfotlenek 

DMSO   

ang. dimethyl sulfoxide 

DMT   

1. dimetoksytrytyl

 

2. dimetylotryptamina

 

3. tereftalan dimetylu 

DMT   

1. ang. dimethoxytrityl

 

2. ang. dimethyltryptamine

 

3. ang. dimethyl 

terephthalate 

DNA   

kwas deoksyrybonukleinowy 

DNA   

ang. deoxyribonucleic acid 

DNA amplification   

amplifikacja DNA; 

powielanie DNA 

DNA bank   

bank DNA; repozytorium DNA 

DNA-binding   

wiąŜący DNA 

DNA-binding domain   

domena wiąŜąca 

DNA; DBD 

DNA-binding protein   

białko wiąŜące 

DNA; DBP 

DNA-binding protein inhibitor   

inhibitor 

białkowy wiąŜący DNA 

DNA chip   

chip DNA; mikromacierz DNA 

DNA cloning   

klonowanie DNA 

DNA-containing virus   

wirus zawierający 

DNA 

DNA cyclobutadipyrimidine   

cyklobutadipirymidyna w DNA 

DNA damage   

uszkodzenie DNA 

DNA-dependent protein kinase   

DNA-zaleŜna kinaza białkowa; kinaza 
białkowa zaleŜna od DNA; DNA-PK 

DNA-directed   

kierowany przez DNA 

DNA double helix   

dwuniciowa helisa DNA; 

podwójna helisa DNA 

DNA duplex   

DNA dwuniciowy 

DNA elongation   

elongacja DNA; 

wydłuŜanie DNA 

DNA enzyme   

deoksyrybozym 

DNA fingerprint   

genetyczny odcisk palca 

DNA fingerprinting   

daktyloskopia DNA; 

profilowanie genetyczne 

DNA fragment   

fragment kwasu 

deoksyrybonukleinowego; fragment DNA 

DNA glycosylase   

glikozylaza DNA 

DNA gyrase   

gyraza DNA 

DNA helicase   

helikaza DNA 

DNA helix   

helisa DNA 

DNA hybridization   

hybrydyzacja DNA 

DNA labeling   

znakowanie DNA 

DNA library   

biblioteka DNA 

DNA ligase   

ligaza DNA 

DNA-like   

podobny do DNA 

DNA marker   

marker DNA; znacznik DNA 

DNA methylase   

metylaza DNA 

DNA methylation   

metylacja DNA; 

metylowanie DNA 

DNA methyltransferase   

metylotransferaza DNA; DNMT 

DNA microarray   

mikromacierz DNA; chip 

DNA 

DNA modification   

modyfikacja DNA 

DNA nucleotidylexotransferase   

nukleotydyloegzotransferaza DNA 

DNA nucleotidyltransferase   

nukleotydylotransferaza DNA 

DNAP   

polimeraza DNA 

DNAP   

ang. DNA polymerase 

DNA photolyase   

fotoliaza DNA 

DNA-PK   

kinaza białkowa zaleŜna od DNA 

DNA-PK   

ang. DNA-dependent protein 

kinase 

DNA polymerase   

polimeraza DNA; DNAP 

DNA polymorphism   

polimorfizm kwasu 

deoksyrybonukleinowego 

DNA primase   

prymaza DNA 

DNA probe   

sonda DNA 

DNA profiling   

daktyloskopia DNA; 

profilowanie DNA; profilowanie genetyczne 

background image

enzyme inactivation 

epigenome

 

 

 

146 

 

 

enzyme inactivation   

deaktywacja 

enzymu; inaktywacja enzymu 

enzyme inducer   

induktor enzymatyczny 

enzyme induction   

indukowanie enzymu 

enzyme inhibition   

hamowanie enzymu; 

inhibicja enzymu 

enzyme inhibitor   

inhibitor enzymu 

enzyme-inhibitor complex   

kompleks 

enzymu z inhibitorem 

enzyme isoform   

izoforma enzymu 

enzyme kinetics   

kinetyka enzymów 

enzyme-linked immunosorbent assay   

test immunoenzymosorbcyjny; ELISA 

enzyme-linked immunosorbent test   

test immunoenzymosorbcyjny 

enzyme membrane   

membrana 

enzymatyczna 

enzyme mismatch cleavage   

metoda 

EMC 

enzyme modification   

modyfikacja 

enzymu 

enzyme protection   

ochrona 

enzymatyczna 

enzyme protein   

białko enzymatyczne 

enzyme reactor   

reaktor enzymatyczny 

enzyme replacement therapy   

enzymatyczna terapia zastępcza; ERT 

enzyme repression   

hamowanie syntezy 

enzymu 

enzyme specificity   

specyficzność 

enzymu; swoistość enzymu 

enzyme stabilization   

stabilizacja enzymu 

enzyme-substrate complex   

kompleks 

enzym-substrat 

enzyme support   

nośnik enzymu 

enzyme technology   

technologia enzymów 

enzyme therapy   

terapia enzymatyczna 

enzyme unit   

jednostka aktywności enzymu; 

jednostka enzymatyczna; jednostka 
enzymu; U 

enzymic   

enzymatyczny 

enzymology   

enzymologia 

enzymolysis   

rozkład enzymatyczny 

enzymopathy   

enzymopatia; choroba 

związana z niedoborem enzymu 

eobiogenesis   

eobiogeneza 

 

EOF   

przepływ elektroosmotyczny 

EOF   

ang. electroosmotic flow 

eosin   

1. eozyna

 

2. eozynowy 

eosinophil   

1. eozynofil

 

2. granulocyt 

kwasochłonny

 

3. eozynofilowy 

eosinophil chemotactic factor   

eozynofilowy czynnik chemotaktyczny; 
ECF 

eosinophilic   

eozynofilowy 

eotaxin   

1. eotaksyna

 

2. eotaksynowy 

ep   

czystość enancjomeryczna 

ep   

ang. enantiomeric purity 

EP   

epoksyd 

EP   

ang. epoxide 

EPA   

kwas eikozapentaenowy 

EPA   

ang. eicosapentaenoic acid 

EPC   

śródbłonkowa komórka progenitorowa 

EPC   

ang. endothelial progenitor cell 

ependymal cell   

komórka wyściółki 

ephapse   

efapsa 

ephedrine   

1. efedryna; 

1-fenylo-2-(metyloamino)propan-1-ol

 

2. efedrynowy 

ephetonin   

efetonina 

ephrins   

efryny 

epiblast   

ektoderma; epiblast 

epicatechin   

1. epikatechina

 

2. epikatechinowy 

epicatechin gallate   

galusan epikatechiny; 

ECG 

epichlorohydrin   

1. epichlorohydryna; 

chlorometylooksiran; ECH

 

2. epichlorohydrynowy 

epicotyl   

epikotyl 

epidermal cell   

komórka naskórka 

epidermal growth factor   

czynnik wzrostu 

naskórka; EGF 

epidermal growth factor receptor   

receptor czynnika wzrostu naskórka; EGFR 

epidermis   

naskórek 

epigenesis   

epigeneza 

epigenetic   

epigenetyczny 

epigenetics   

epigenetyka 

epigenetic variation   

zmienność 

epigenetyczna 

epigenome   

epigenom 

background image

feline sarcoma virus 

F factor 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

157 

 

feline sarcoma virus   

wirus mięsaka 

kotów; FeSV 

FeLV   

wirus białaczki kotów 

FeLV   

ang. feline leukemia virus 

female   

1. osobnik płci Ŝeńskiej

 

2. samica

 

3. Ŝeński 

female hormone   

hormon Ŝeński 

female pronucleus   

przedjądrze Ŝeńskie 

female sex hormone   

Ŝeński hormon 

płciowy 

ferment   

1. enzym; ferment

 

2. fermentować 

fermentation   

fermentacja 

fermentation broth   

poŜywka 

fermentacyjna 

fermentation medium   

poŜywka 

fermentacyjna 

fermentation nutrient   

poŜywka 

fermentacyjna 

fermentation substrate   

substrat do 

fermentacji; substrat fermentacyjny 

fermentative   

fermentacyjny 

fermentative pathway   

szlak fermentacji 

fermented   

1. fermentowany

 

2. sfermentowany 

fermenter   

1. czynnik powodujący 

fermentację

 

2. fermentor; zbiornik 

fermentacyjny 

fermenting   

1. fermentowanie; poddawanie 

fermentacji

 

2. fermentujący 

fermentor   

fermentor; zbiornik fermentacyjny 

ferredoxin   

1. ferredoksyna; Fd

 

2. ferredoksynowy 

ferredoxin-nitrate reductase   

reduktaza 

ferredoksyna-azotan 

ferredoxin-nitrite reductase   

reduktaza 

ferredoksyna-azotyn 

ferredoxin-reducing   

redukujący 

ferredoksynę 

ferric   

Ŝelazowy 

ferric ion   

jon Ŝelazowy; jon Ŝelaza(III) 

ferricyanide   

Ŝelazicyjanek 

ferritin   

1. ferrytyna

 

2. ferrytynowy 

ferritin heavy chain   

łańcuch cięŜki 

ferrytyny 

ferritin light chain   

łańcuch lekki ferrytyny 

ferrochelatase   

1. ferrochelataza; FECH

 

2. ferrochelatazowy 

ferrocyanide   

Ŝelazocyjanek 

ferrocytochrome   

ferrocytochrom 

ferroprotein   

ferroproteina 

ferrous   

Ŝelazawy 

ferrous gluconate   

glukonian Ŝelazawy; 

glukonian Ŝelaza(II) 

ferrous ion   

jon Ŝelazawy; jon Ŝelaza(II) 

ferrous sulfate   

siarczan Ŝelazawy; 

siarczan Ŝelaza(II) 

ferroxidase   

1. ferroksydaza

 

2. ferroksydazowy 

fertile   

1. płodny

 

2. Ŝyzny 

fertility   

1. płodność

 

2. Ŝyzność 

fertility factor   

czynnik płodności; 

czynnik F; czynnik płciowy 

fertility vitamin   

witamina płodności; 

witamina E 

fertilization   

1. nawoŜenie

 

2. uŜyźnianie

 

3. zapłodnienie 

fertilize   

1. nawozić

 

2. uŜyźniać

 

3. zapłodnić 

fertilizer   

nawóz 

fertilizin   

1. fertylizyna

 

2. fertylizynowy 

ferulic   

ferulowy 

ferulic acid   

kwas ferulowy; kwas 

4-hydroksy-5-metoksycynamonowy 

FES   

koci onkogen mięsaka 

FES   

ang. feline sarcoma oncogene 

FeSV   

wirus mięsaka kotów 

FeSV   

ang. feline sarcoma virus 

fetal   

płodowy 

fetal antigen   

antygen płodowy 

fetal bovine serum   

płodowa surowica 

bydlęca; FBS 

fetal calf serum   

płodowa surowica cielęca; 

FCS 

fetal hemoglobin   

hemoglobina płodowa 

fetal protein   

białko płodowe 

fetal serum   

surowica płodowa 

fetoprotein   

1. fetoproteina

 

2. fetoproteinowy 

fetus   

płód 

FF   

frakcja filtracyjna 

FF   

ang. filtration fraction 

FFA   

wolny kwas tłuszczowy 

FFA   

ang. free fatty acid 

F factor   

czynnik F; czynnik płciowy; czynnik 

płodności 

background image

gene fragment 

genetic code

 

 

 

170 

 

 

gene fragment   

fragment genu 

gene frequency   

częstość genów; 

frekwencja genów 

gene fusion   

fuzja genowa; fuzja genów 

gene gun   

armatka genowa; pistolet 

genowy; strzelba genowa 

gene imprinting   

imprinting genowy 

gene insertion   

insercja genów 

gene interaction   

interakcja genów; 

wzajemne oddziaływanie genów 

gene knockdown   

zmniejszanie ekspresji 

genów 

gene knockout   

knockout genowy; rozbicie 

genu; wyłączenie genu 

gene library   

biblioteka genów 

gene locus   

locus genu; miejsce genu w 

chromosomie 

gene manipulation   

manipulowanie 

genami 

gene map   

mapa genowa; mapa genów 

gene mapping   

mapowanie genów 

gene migration   

przechodzenie genów; 

przepływ genów 

gene modification   

modyfikacja genu 

gene mutation   

mutacja genowa; mutacja 

genów 

gene overexpression   

nadekspresja genu 

gene pair   

para genów 

gene polymorphism   

polimorfizm genu 

gene pool   

pula genowa; pula genów 

gene probe   

sonda genowa 

gene product   

produkt genu 

gene quelling   

wyciszanie genów 

genera   

rodzaje 

general environmental variance   

ogólna 

wariancja środowiskowa 

general recombination   

rekombinacja 

ogólna 

general transcription factor   

główny 

czynnik transkrypcyjny; podstawowy 
czynnik transkrypcyjny; GTF 

generation   

1. generacja

 

2. generowanie

 

3. pokolenie

 

4. wytwarzanie 

generation time   

czas Ŝycia pokolenia 

generative   

1. generatywny

 

2. rozrodczy 

generative cell   

komórka generatywna; 

komórka rozrodcza 

generative nucleus   

jądro generatywne; 

jądro komórki generatywnej 

gene rearrangement   

rearanŜacja genu 

gene recombination   

rekombinacja 

genowa; rekombinacja genów 

gene regulation   

regulacja genów 

gene replacement   

wymiana genów 

gene repression   

represja genu 

gene repressor   

represor genu 

gene resource conservation   

ochrona 

zasobów genowych 

gene segregation   

segregacja genu 

gene sequencing   

sekwencjonowanie 

genów 

gene silencing   

wyciszanie genów 

gene-silencing   

wyciszający geny 

genesis   

1. geneza

 

2. pochodzenie

 

3. początek

 

4. powstawanie 

gene splicing   

składanie genów; splicing 

genów 

genet   

1. genet

 

2. osobnik genetyczny 

gene targeting   

celowanie genowe 

gene therapy   

terapia genowa 

genetic   

genetyczny 

genetical   

genetyczny 

genetically   

genetycznie 

genetically engineered   

1. zmodyfikowany 

genetycznie; GE

 

2. zmodyfikowany za 

pomocą inŜynierii genetycznej 

genetically engineered organism   

organizm zmodyfikowany genetycznie 

genetically modified   

zmodyfikowany 

genetycznie 

genetically modified food   

Ŝywność 

modyfikowana genetycznie; GMF 

genetically modified organism   

organizm zmodyfikowany genetycznie; 
GMO 

genetically modified tumor vaccine   

genetycznie modyfikowana szczepionka 
nowotworowa; GMTV 

genetic analysis   

analiza genetyczna 

genetic assimilation   

asymilacja 

genetyczna 

genetic carrier   

nosiciel genów 

genetic code   

kod genetyczny 

genetic code degeneracy   

degeneracja 

kodu genetycznego 

background image

hormonal 

HR

 

 

 

198 

 

 

hormonal   

hormonalny 

hormonal imbalance   

nierównowaga 

hormonalna 

hormonally-dependent   

zaleŜny od 

hormonów 

hormonal receptor   

receptor hormonalny 

hormonal response   

odpowiedź 

hormonalna 

hormone   

hormon 

hormone blocker   

bloker hormonów 

hormone breakdown   

rozkład hormonów 

hormone chemical   

substancja o działaniu 

hormonalnym 

hormone chemistry   

chemia hormonów 

hormone-dependent   

hormonozaleŜny; 

zaleŜny od hormonów 

hormone imbalance   

nierównowaga 

hormonalna 

hormone-like   

hormonopodobny; podobny 

do hormonu 

hormone release   

uwalnianie hormonu 

hormone response   

odpowiedź na hormon 

hormone-response element   

element 

odpowiedzi na hormon; HRE 

hormone-sensitive   

hormonowraŜliwy; 

wraŜliwy na hormony 

hormone-sensitive lipase   

lipaza 

wraŜliwa na hormony; lipaza 
hormonowraŜliwa; HSL 

hormonogen   

prekursor hormonu; 

prohormon 

hormonogenesis   

hormonogeneza 

horny layer   

warstwa rogowa 

horseradish peroxidase   

peroksydaza 

chrzanowa; HRP 

horticulture   

ogrodnictwo 

HOS   

struktura wyŜszego rzędu 

HOS   

ang. higher-order structure 

host   

1. gospodarz

 

2. Ŝywiciel 

host cell   

komórka gospodarza 

host-parasite interaction   

oddziaływanie 

gospodarz-pasoŜyt 

host range   

zakres gospodarzy; zakres 

Ŝywicieli 

host-specific   

specyficzny dla gospodarza 

host strain   

szczep gospodarza 

host-vector system   

system 

gospodarz-wektor 

housekeeping genes   

geny 

podstawowego metabolizmu 

HOX   

kaseta homeo 

HOX   

ang. homeobox 

HOX gene   

gen homeoboksowy; gen 

homeotyczny 

Hp   

haptoglobina 

Hp   

ang. haptoglobin 

HPA   

ludzki antygen płytkowy 

HPA   

ang. human platelet antigen 

HPCE   

wysokosprawna elektroforeza 

kapilarna 

HPCE   

ang. high-performance capillary 

electrophoresis 

HPETEA   

kwas 

hydroperoksyeikozatetraenowy 

HPETEA   

ang. hydroperoxyeicosatetraenoic 

acid 

hPG   

ludzka gonadotropina przysadkowa 

hPG   

ang. human pituitary gonadotropin 

HPI   

izomeraza heksozofosforanowa 

HPI   

ang. hexose phosphate isomerase 

hPL   

ludzki laktogen łoŜyskowy 

hPL   

ang. human placental lactogen 

HPLC   

1. wysokociśnieniowa chromatografia 

cieczowa

 

2. wysokosprawna 

chromatografia cieczowa 

HPLC   

1. ang. high-pressure liquid 

chromatography

 

2. ang. high-performance 

liquid chromatography 

hPRL   

prolaktyna ludzka 

hPRL   

ang. human prolactin 

HPRT   

fosforybozylotransferaza 

hipoksantynowa 

HPRT   

ang. hypoxanthine 

phosphoribosyltransferase 

HPTLC   

wysokosprawna chromatografia 

cienkowarstwowa 

HPTLC   

ang. high-performance thin layer 

chromatography 

HPV   

wirus brodawczaka ludzkiego 

HPV   

ang. human papillomavirus 

HR   

rekombinacja homologiczna 

HR   

ang. homologous recombination 

 

background image

immunoglobulin 

immunosuppressive agent

 

 

 

210 

 

 

immunoglobulin   

1. immunoglobulina; Ig

 

2. immunoglobulinowy 

immunoglobulin-binding factor   

czynnik 

wiąŜący immunoglobuliny; IBF 

immunoglobulin heavy chain   

cięŜki 

łańcuch imunoglobuliny; IgH 

immunoglobulin superfamily   

nadrodzina immunoglobulin 

immunohistochemical   

immunohistochemiczny 

immunohistochemistry   

immunohistochemia 

immunoincompetence   

immunoniekompetencja 

immunologic   

immunologiczny 

immunological   

immunologiczny 

immunological barrier   

bariera 

immunologiczna 

immunological deficiency   

niedobór 

immunologiczny; niedobór odporności 

immunological deviation   

odchylenie 

immunologiczne 

immunological effect   

efekt 

immunologiczny 

immunologically competent   

kompetentny immunologicznie 

immunological memory   

pamięć 

immunologiczna 

immunological method   

metoda 

immunologiczna 

immunological reaction   

odczyn 

odpornościowy 

immunological response   

odpowiedź 

immunologiczna; odpowiedź 
odpornościowa; reakcja immunologiczna; 
reakcja odpornościowa; IR 

immunological tolerance   

tolerancja 

immunologiczna 

immunologic competence   

immunokompetencja 

immunologic incompetence   

immunoniekompetencja 

immunologic memory   

pamięć 

immunologiczna 

immunologic suppression   

immunosupresja 

immunologic tolerance   

tolerancja 

immunologiczna 

immunologist   

immunolog 

immunology   

immunologia; nauka o 

odporności 

immunomodulation   

immunomodulacja 

immunomodulatory   

immunomodulacyjny 

immunomodulatory protein   

białko 

immunomodulacyjne 

immunopathogenesis   

immunopatogeneza 

immunopathology   

immunopatologia 

immunopharmacology   

immunofarmakologia 

immunophenotype   

immunofenotyp 

immunophenotyping   

fenotypowanie 

immunologiczne; immunofenotypowanie 

immunopotentiation   

immunopotencjacja 

immunoprecipitation   

immunoprecypitacja; IP 

immunoproliferative   

immunoproliferacyjny 

immunoprotein   

białko odpornościowe 

immunoradiometric assay   

test 

immunoradiometryczny; IRMA 

immunoradiometry   

immunoradiometria 

immunoreactive   

immunoreaktywny 

immunoreceptor   

immunoreceptor 

immunoregulation   

immunoregulacja 

immunoselection   

immunoselekcja 

immunosensor   

czujnik immunologiczny; 

immunosensor 

immunosorbent   

immunosorbent 

immunosorption   

immunosorpcja 

immunostaining   

barwienie 

immunologiczne 

immunostimulant   

czynnik pobudzający 

odporność; immunostymulator 

immunostimulation   

immunostymulacja; 

pobudzenie układu odpornościowego 

immunostimulator   

czynnik pobudzający 

odporność; immunostymulator 

immunosuppressant   

1. czynnik tłumiący 

odporność; immunosupresant

 

2. środek 

immunosupresyjny

 

3. immunosupresyjny 

immunosuppression   

immunosupresja; 

supresja immunologiczna 

immunosuppressive   

immunosupresyjny 

immunosuppressive agent   

środek 

immunosupresyjny 

background image

IVF 

juvenile 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

225 

 

IVF   

1. płyn śródnaczyniowy

 

2. zapłodnienie 

in vitro 

IVF   

1. ang. intravascular fluid

 

2. ang. in vitro 

fertilization 

IVM   

dojrzewanie in vitro 

IVM   

ang. in vitro maturation 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
J   

leucyna lub izoleucyna 

J   

ang. leucine or isoleucine 

JA   

kwas jasmonowy 

JA   

ang. jasmonic acid 

JAK   

kinaza Janusa; po prostu inna kinaza 

JAK   

ang. Janus kinase; just another kinase 

Janus kinase   

kinaza Janusa; kinaza JAK; 

po prostu inna kinaza; JAK 

jararhagin   

1. jararagina; (endopeptydaza w 

jadzie Bothrops jararaca)

 

2. jararaginowy 

jasmonate   

1. jasmonian

 

2. ester kwasu 

jasmonowego

 

3. sól kwasu jasmonowego

 

4. jasmonianowy 

jasmonic   

jasmonowy 

jasmonic acid   

kwas jasmonowy; JA 

jelly   

1. galareta

 

2. galaretowacieć 

JH   

hormon juwenilny 

JH   

ang. juvenile hormone 

JHE   

esteraza hormonu juwenilnego 

JHE   

ang. juvenile-hormone esterase 

JNK   

kinaza fosforylująca N-terminalną część 

białka Jun 

JNK   

ang. c-Jun N-terminal kinase 

joining chain   

łańcuch łączący 

joining peptide   

peptyd łączący; JP 

JP   

peptyd łączący 

JP   

ang. joining peptide 

J segment   

segment łączący 

juglone   

1. juglon; 

5-hydroksynaftaleno-1,4-dion

 

2. juglonowy 

jumping gene   

gen skaczący; gen 

wędrujący; transpozon 

junk DNA   

DNA niekodujący 

just another kinase   

po prostu inna kinaza; 

kinaza Janusa 

juvenile   

1. dojrzewający

 

2. juwenilny

 

3. młodzieńczy 

 
 

background image

ketonic decarboxylation 

kynurenine hydrolase

 

 

 

228 

 

 

ketonic decarboxylation   

dekarboksylacja 

z utworzeniem ketonu 

ketonization   

ketonizacja; przekształcanie w 

keton 

ketopentose   

1. ketopentoza

 

2. ketopentozowy 

ketoplastic   

ketoplastyczny 

ketoprofen   

ketoprofen 

ketose   

1. ketoza

 

2. ketozowy 

ketosteroid   

1. ketosteroid; ketosteryd; KS

 

2. ketosteroidowy 

ketosuccinic acid   

kwas ketobursztynowy; 

kwas szczawiooctowy; kwas 
2-oksobutanodiowy 

ketotetrose-phosphate aldolase   

aldolaza ketotetrozofosforanowa 

ketothiolase   

1. ketotiolaza

 

2. ketotiolazowy 

ketoxime   

1. ketoksym

 

2. ketoksymowy 

kexin   

1. keksyna

 

2. keksynowy 

KGF   

czynnik wzrostu keratynocytów 

KGF   

ang. keratinocyte growth factor 

kidney   

1. nerka

 

2. nerkowy 

KIF protein   

białko z rodziny kinezyn; białko 

KIF 

killed vaccine   

szczepionka inaktywowana 

killer cell   

komórka zabójca; komórka 

cytotoksyczna; komórka K 

killer T cell   

zabójczy limfocyt T 

kin altruism   

altruizm krewniaczy 

kinase   

1. kinaza

 

2. kinazowy 

kinase substrate   

substrat kinazy 

kinesin   

1. kinezyna

 

2. kinezynowy 

kinesin family protein   

białko z rodziny 

kinezyn; białko KIF 

kinesin-like protein   

białko 

kinezynopodobne; KLP 

kinesis   

1. kineza

 

2. kinezowy 

kinetensin   

1. kinetensyna

 

2. kinetensynowy 

kinetics   

kinetyka 

kinetin   

1. kinetyna

 

2. kinetynowy 

kinetochore   

1. kinetochor

 

2. kinetochorowy 

kinetoplast   

kinetoplast 

kinetosome   

kinetosom 

kingdom   

królestwo 

kinin   

1. kinina

 

2. kininowy 

kininase   

1. kininaza

 

2. kininazowy 

kininogen   

1. kininogen

 

2. kininogenowy 

kininogenase   

1. kininogenaza

 

2. kininogenazowy 

kinomere   

kinomer; centromer 

kin selection   

dobór krewniaczy 

KIR   

immunoglobulinopodobny receptor 

komórek NK 

KIR   

ang. natural killer cell 

immunoglobulin-like receptor 

klendusity   

odporność 

KLP   

białko kinezynopodobne 

KLP   

ang. kinesin-like protein 

knock out   

1. usunąć

 

2. wyeliminować

 

3. wyłączyć 

knockout   

1. nokaut

 

2. wyłączenie

 

3. nokautowy

 

4. z wyłączonym genem 

knockout animal   

zwierzę z wyłączonym 

genem 

knockout gene   

gen wyłączony 

knockout organism   

organizm z 

wyłączonym genem 

kojic   

kojowy 

kojic acid   

kwas kojowy 

kokusaginine   

1. kokusaginina

 

2. kokusagininowy 

Krebs cycle   

cykl Krebsa; cykl kwasów 

trikarboksylowych; cykl kwasu cytrynowego 

KS   

1. siarczan keratanu

 

2. ketosteroid; 

ketosteryd 

KS   

1. ang. keratan sulfate

 

2. ang. ketosteroid 

KSP   

proteoglikan keratanosiarczanowy 

KSP   

ang. keratan sulfate proteoglycan 

kynuramine   

1. kinuramina; 

3-(2-aminofenylo)-3-oksopropyloamina

 

2. kinuraminowy 

kynurenic   

kinurenowy 

kynurenic acid   

kwas kinurenowy; kwas 

4-hydroksychinolino-2-karboksylowy 

kynureninase   

1. kinureninaza

 

2. kinureninazowy 

kynurenine   

1. kinurenina; kwas 

2-amino-4-(2-aminofenylo)- 
4-oksobutanowy

 

2. kinureninowy 

kynurenine formamidase   

formamidaza 

kinureninowa 

kynurenine hydrolase   

hydrolaza 

kinureninowa; kinureninaza 

 

background image

leucine 

levogyrous 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

233 

 

leucine   

1. leucyna; kwas 

2-amino-4-metylopentanowy; L; Leu

 

2. leucynowy 

leucine aminopeptidase   

aminopeptydaza 

leucynowa; LAP 

leucine aminotransferase   

aminotransferaza leucynowa 

leucine dehydrogenase   

dehydrogenaza 

leucynowa 

leucine residue   

reszta leucyny 

leucine-rich   

bogaty w leucynę 

leucine-rich proteoglycan   

proteoglikan 

bogaty w leucynę 

leucine transaminase   

transaminaza 

leucynowa 

leucine zipper   

suwak leucynowy; zamek 

leucynowy 

leucine zipper protein   

białko z suwakiem 

leucynowym; białko z zamkiem 
leucynowym 

leucinopine   

leucynopina 

leucyl   

1. leucyl; grupa leucylowa

 

2. leucylowy 

leucyl aminopeptidase   

aminopeptydaza 

leucylowa; aminopeptydaza leucynowa 

leucyltransferase   

leucylotransferaza 

leuenkephalin   

leuenkefalina 

leukemia   

białaczka; leukemia 

leukemia inhibitory factor   

czynnik 

hamujący białaczkę; LIF 

leukemia virus   

wirus białaczki 

leukoanthocyanidin   

leukoantocyjanidyna 

leukoanthocyanin   

leukoantocyjanina; 

flavan-3,4-diol 

leukoblast   

leukoblast 

leukocidin   

leukocydyna; leukocydyna 

leukocyanidin   

leukocyjanidyna 

leukocyte   

1. leukocyt; białe ciałko krwi; 

krwinka biała

 

2. leukocytowy 

leukocyte acid phosphatase   

leukocytowa fosfataza kwaśna; LAP 

leukocyte-activating factor   

czynnik 

aktywujący leukocyty; LAF 

leukocyte alkaline phosphatase   

leukocytowa fosfataza zasadowa; LAP 

leukocyte antigen   

antygen leukocytarny 

leukocyte count   

liczba krwinek białych; 

liczba leukocytów 

leukocyte elastase   

elastaza leukocytowa 

leukocyte esterase   

esteraza 

leukocytarna; esteraza leukocytowa 

leukocyte interferon   

interferon 

leukocytarny 

leukocyte migration inhibitory factor   

czynnik hamujący migrację leukocytów; 
LMIF 

leukocyte selectin   

selektyna 

leukocytarna; L-selektyna 

leukocytogenesis   

leukocytogeneza; 

powstawanie leukocytów 

leukocytoid   

1. leukocytoid

 

2. leukocytoidowy 

leukocytopenia   

leukocytopenia 

leukocytopoiesis   

leukocytopoeza 

leukocytosis   

leukocytoza 

leukokinesis   

leukokineza 

leukokinin   

leukokinina 

leukopenia   

leukopenia 

leukoplast   

leukoplast 

leukopoiesis   

leukopoeza 

leukoprotease   

1. leukoproteaza

 

2. leukoproteazowy 

leukosulfakinin   

1. leukosulfakinina

 

2. leukosulfakininowy 

leukotaxine   

leukotaksyna 

leukotaxis   

leukotaksja 

leukotoxic   

leukotoksyczny 

leukotoxin   

leukotoksyna 

leukotriene   

1. leukotrien; LT

 

2. leukotrienowy 

leukovorin   

kwas folinowy; leukoworyna 

leumorphin   

1. leumorfina; dynorfina B-29

 

2. leumorfinowy 

leupeptin   

1. leupeptyna

 

2. leupeptynowy 

leuprolide   

1. leuprolid

 

2. leuprolidowy 

levan   

lewan 

levanase   

lewanaza 

levansucrase   

lewanosacharaza 

levarterenol   

1. lewarterenol

 

2. lewarterenolowy 

levodopa   

lewodopa; 

L-3,4-dihydroksyfenyloalanina; L-DOPA 

levogyral   

lewoskrętny 

levogyration   

lewoskrętność 

levogyrous   

lewoskrętny 

background image

M

 

melanocyte-stimulating hormone 

memory trace

 

 

 

248 

 

 

melanocyte-stimulating hormone 

release-inhibiting factor   

czynnik 

hamujący uwalnianie hormonu 
stymulującego melanocyty 

melanocytic   

melanocytowy; (dotyczący 

melanocytów) 

melanoderma   

melanoderma 

melanogenesis   

melanogeneza 

melanogenic   

melanogeniczny 

melanoid   

1. melanoid

 

2. melanoidowy 

melanoma antigen   

antygen czerniaka 

melanoma cell adhesion molecule   

cząsteczka adhezyjna komórek czerniaka; 
MCAM 

melanophage   

melanofag 

melanophore   

melanofor 

melanophore hormone   

hormon 

melanoforowy 

melanophoric hormone   

hormon 

melanoforowy 

melanosome   

melanosom 

melanostatin   

1. melanostatyna

 

2. melanostatynowy 

melanotic   

melanotyczny 

melanotrope   

melanotrop 

melanotrophic   

melanotropowy 

melanotropic   

melanotropowy 

melanotropin   

1. melanotropina; hormon 

melanotropowy; hormon stymulujący 
melanocyty; MSH

 

2. melanotropinowy 

melanotropin-releasing factor   

czynnik 

uwalniający melanotropinę; MRF 

melatonin   

1. melatonina

 

2. melatoninowy 

MELC   

niezbędny łańcuch lekki miozyny 

MELC   

ang. myosin essential light chain 

melezitose   

1. melezytoza

 

2. melezytozowy 

melibiase   

1. melibiaza

 

2. melibiazowy 

melibiose   

1. melibioza

 

2. melibiozowy 

melilotoside   

melilotozyd 

melissic   

melisowy 

melissic acid   

kwas melisowy; kwas 

triakontanowy 

melitose   

1. melitoza; rafinoza

 

2. melitozowy 

melitriose   

1. melitrioza; rafinoza

 

2. melitriozowy 

melizitose   

1. melizytoza

 

2. melizytozowy 

mellitin   

1. melityna

 

2. melitynowy 

melphalan   

melfalan 

melting point   

temperatura topnienia 

melting temperature   

temperatura 

topnienia 

membrane   

1. błona

 

2. membrana

 

3. przepona

 

4. błonowy

 

5. membranowy 

membrane-anchored   

zakotwiczony w 

błonie 

membrane attack complex   

kompleks 

atakujący błonę; MAC 

membrane bioreactor   

bioreaktor 

membranowy 

membrane-bound   

związany z błoną 

membrane-bound molecule   

cząsteczka 

związana z błoną 

membrane-bound protein   

białko 

związane z błoną 

membrane channel   

kanał błonowy 

membrane cofactor protein   

błonowe 

białko kofaktorowe; MCP 

membrane component   

składnik błony 

membrane current   

prąd błonowy 

membrane domain   

domena błonowa 

membrane glycoprotein   

glikoproteina 

błonowa 

membrane immunoglobulin   

immunoglobulina błonowa 

membrane lipid   

lipid błonowy 

membranelle   

membranella 

membrane organizing extension spike 

protein   

moezyna 

membrane potential   

potencjał błonowy; 

potencjał błony 

membrane protein   

białko błonowe; białko 

błony 

membrane receptor   

receptor błonowy; MR 

membrane skeleton   

szkielet błony 

membrane structure   

budowa błony 

membrane system   

układ błonowy 

membrane transport   

transport błonowy; 

transport przez błonę 

membrane-type matrix 

metalloproteinase   

macierzowa 

metaloproteinaza typu błonowego 

membranous   

1. błoniasty

 

2. błonowy 

memory cell   

komórka pamięci 

memory trace   

engram; ślad pamięciowy 

background image

nuclear factor of activated 

nucleoplasmic 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

277 

 

nuclear factor of activated T cells   

jądrowy czynnik aktywowanych komórek T; 
NFAT 

nuclear fission   

rozszczepienie jądra 

nuclear genome   

genom jądrowy 

nuclear import   

import jądrowy 

nuclear lamina   

blaszka jądrowa; NL 

nuclear lamina filament   

filament blaszki 

jądrowej; NLF 

nuclear localization   

lokalizacja jądrowa 

nuclear localization sequence   

sekwencja lokalizacji jądrowej; sygnał 
lokalizacji jądrowej; NLS 

nuclear localization signal   

sygnał 

lokalizacji jądrowej; NLS 

nuclear magnetic resonance   

magnetyczny rezonans jądrowy; NMR 

nuclear matrix   

macierz jądrowa; NM 

nuclear membrane   

błona jądrowa; 

osłonka jądrowa; otoczka jądrowa 

nuclear pore   

por jądrowy 

nuclear pore complex   

jądrowy kompleks 

porowy; NPC 

nuclear protein   

białko jądrowe; NP 

nuclear receptor   

receptor jądrowy 

nuclear ribonucleic acid   

jądrowy kwas 

rybonukleinowy; RNA jądrowy; nRNA 

nuclear ribonucleoprotein   

rybonukleoproteina jądrowa; nRNP 

nuclear RNA   

RNA jądrowy; jądrowy kwas 

rybonukleinowy; nRNA 

nuclear scaffold   

macierz jądrowa 

nuclear spindle   

wrzeciono mitotyczne 

nuclear transfer   

przeniesienie jądra; 

transfer jądra 

nuclear translocating protein   

jądrowe 

białko przenoszące 

nuclear transport   

transport jądrowy 

nuclease   

1. nukleaza

 

2. nukleazowy 

nucleate   

1. nukleinian

 

2. sól kwasu 

nukleinowego

 

3. nukleinianowy

 

4. tworzyć 

zarodki krystalizacji 

nucleated   

jądrzasty 

nuclei   

jądra 

nucleic   

nukleinowy 

nucleic acid   

kwas nukleinowy; NA 

nucleic acid-binding protein   

białko 

wiąŜące kwas nukleinowy; NABP 

nucleic acid hybridization   

hybrydyzacja 

kwasu nukleinowego 

nucleic acid sequence   

sekwencja kwasu 

nukleinowego 

nucleic base   

zasada nukleinowa; NB 

nuclein   

1. nukleina

 

2. nukleinowy 

nucleobase   

1. nukleozasada; zasada 

nukleinowa

 

2. zasada kwasu nukleinowego

 

3. zasada nukleotydu

 

4. zasada 

nukleozydu 

nucleobindin   

1. nukleobindyna; NUCB

 

2. nukleobindynowy 

nucleocapsid   

1. nukleokapsyd

 

2. nukleokapsydowy 

nucleocytoplasmic ratio   

stosunek 

jądrowo-cytoplazmatyczny 

nucleofilament   

1. nukleofilament

 

2. nukleofilamentowy 

nucleohistone   

1. nukleohiston; NH

 

2. nukleohistonowy 

nucleoid   

1. nukleoid

 

2. nukleoidowy 

nucleolar   

jąderkowy 

nucleolar component   

składnik jąderka 

nucleolar organizer   

organizator jąderka; 

region organizujący jąderko; NOR 

nucleolar protein   

białko jąderkowe; NOP 

nucleolar RNA   

RNA jąderkowy; noRNA 

nucleolin   

1. nukleolina

 

2. nukleolinowy 

nucleolus   

1. jąderko

 

2. jąderkowy 

nucleolus-associated chromatin   

chromatyna zasocjowana z jąderkiem; 
NAC 

nucleolus organizer region   

region 

organizujący jąderko; organizator jąderka; 
NOR 

nucleolytic   

nukleolityczny 

nucleolytic enzyme   

enzym nukleolityczny 

nucleophile   

nukleofil 

nucleophilic   

nukleofilowy 

nucleophilicity   

nukleofilowość 

nucleophilic reagent   

odczynnik 

nukleofilowy 

nucleophilic substitution   

podstawienie 

nukleofilowe; substytucja nukleofilowa 

nucleophosmin   

1. nukleofosmina; 

numatryna

 

2. nukleofosminowy 

nucleoplasm   

nukleoplazma; karioplazma 

nucleoplasmic   

nukleoplazmatyczny 

background image

oleoyl 

one-carbon 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

281 

 

oleoyl   

1. grupa oleoilowa; oleoil

 

2. oleoilowy 

oleyl   

1. grupa oleilowa; oleil

 

2. oleilowy 

olfactomedin   

1. olfaktomedyna

 

2. olfaktomedynowy 

olfactory cell   

komórka węchowa 

olfactory epithelium   

nabłonek węchowy 

olfactory gland   

gruczoł węchowy 

olfactory marker protein   

węchowe białko 

znacznikowe; OMP 

olfactory receptor   

receptor węchowy 

oligodendrocyte   

1. oligodendrocyt

 

2. oligodendrocytowy 

oligodendrocyte glycoprotein   

glikoproteina oligodendrocytowa 

oligodendroglia   

oligodendroglej 

oligodendroglial   

oligodendroglejowy 

oligodeoxyribonucleic   

oligodeoksyrybonukleinowy 

oligodeoxyribonucleic acid   

kwas 

oligodeoksyrybonukleinowy; oligoDNA 

oligodeoxyribonucleotide   

1. oligodeoksyrybonukleotyd

 

2. oligodeoksyrybonukleotydowy 

oligoDNA   

kwas oligodeoksyrybonukleinowy 

oligoDNA   

ang. oligodeoxyribonucleic acid 

oligo-1,6-glucosidase   

alfa-1,6-glukozydaza oligosacharydowa; 
oligo-1,6-glukozydaza 

oligoglucosidase   

1. oligoglukozydaza

 

2. oligoglukozydazowy 

oligolecithal   

oligolecytalny 

oligomer   

oligomer 

oligomeric   

oligomerowy; oligomeryczny 

oligomeric protein   

białko oligomeryczne 

oligomorphic   

oligomorficzny 

oligomycin   

oligomycyna 

oligonucleotide   

1. oligonukleotyd

 

2. oligonukleotydowy 

oligonucleotide ligation   

ligacja 

oligonukleotydów; łączenie 
oligonukleotydów 

oligonucleotide ligation assay   

badanie 

ligacji oligonukleotydów; OLA 

oligonucleotide probe   

sonda 

oligonukleotydowa 

oligonucleotide synthesis   

synteza 

oligonukleotydów 

oligopeptidase   

1. oligopeptydaza

 

2. oligopeptydazowy 

oligopeptide   

1. oligopeptyd

 

2. oligopeptydowy 

oligosaccharide   

1. oligosacharyd; 

oligocukier

 

2. oligosacharydowy 

oligosaccharins   

oligosacharyny; 

(oligosacharydowe cząsteczki 
regulatorowe) 

oligotrophic   

oligotroficzny 

O-linked   

przyłączony do atomu tlenu 

omega-amidase   

omega-amidaza 

omega carbon   

ostatni atom węgla w 

łańcuchu; węgiel omega 

omega-3 fatty acid   

kwas tłuszczowy 

omega-3 

omega oxidation   

utlenianie ostatniego 

węgla łańcucha 

omeprazole   

omeprazol 

OMP   

1. białko błony zewnętrznej

 

2. orotydynomonofosforan

 

3. węchowe 

białko znacznikowe 

OMP   

1. ang. outer membrane protein

 

2. ang. orotidine monophosphate

 

3. ang. olfactory marker protein 

oncofetal antigen   

antygen 

nowotworowo-płodowy; OFA 

oncogene   

1. onkogen

 

2. onkogenowy 

oncogenesis   

onkogeneza 

oncogenic   

onkogenny 

oncogenic virus   

onkowirus; wirus 

onkogenny 

oncological   

onkologiczny 

oncology   

nauka o nowotworach; onkologia 

oncolysis   

onkoliza; rozpad komórek 

nowotworowych 

oncolytic   

onkolityczny 

oncomodulin   

1. onkomodulina

 

2. onkomodulinowy 

oncomouse   

onkomysz 

oncornavirus   

onkornawirus 

oncostatin   

1. onkostatyna; OS

 

2. onkostatynowy 

oncostatin M   

onkostatyna M; (cytokina 

naleŜąca do grupy interleukin 6); OSM 

oncovirus   

onkowirus 

one-carbon   

jednowęglowy 

background image

proteic 

protein metabolism

 

 

 

322 

 

 

proteic   

białkowy 

proteic substrate   

substrat białkowy 

proteid   

1. proteid

 

2. proteidowy 

protein   

1. białko; proteina

 

2. białczanowy

 

3. białkowy; proteinowy 

proteinaceous   

1. białkopodobny

 

2. białkowy 

proteinaceous infectious particle   

1. prion

 

2. białkowa cząstka zakaźna 

proteinaceous particle   

cząstka białkowa 

proteinase   

1. proteinaza; enzym 

proteolityczny; peptydaza; proteaza

 

2. proteinazowy 

proteinase complex   

kompleks 

proteinazowy 

proteinase inhibitor   

inhibitor proteinazy 

proteinate   

białczan 

protein backbone   

szkielet białka 

protein balance   

równowaga białkowa 

protein binding   

wiązanie z białkiem 

protein-binding   

wiąŜący białko 

protein biosynthesis   

biosynteza białka 

protein-bound iodine   

jod związany z 

białkiem; PBI 

protein breakdown   

rozkład białek 

protein buffer   

bufor białczanowy 

protein catabolic rate   

wskaźnik 

katabolizmu białka 

protein channel   

kanał białkowy 

protein chip   

chip białkowy; mikromacierz 

białkowa 

protein coat   

płaszcz białkowy 

protein coding   

kodowanie białka 

protein-coding   

kodujący białko 

protein complex   

kompleks białkowy 

protein concentrate   

koncentrat białkowy 

protein conformation   

konformacja białka 

protein core   

rdzeń białkowy 

protein-coupled receptor   

receptor 

sprzęŜony z białkiem 

protein crystallization   

krystalizacja białek 

protein data bank   

bank danych 

białkowych; PDB 

protein degradation   

degradacja białek; 

rozpad białek 

protein denaturation   

denaturacja białek 

protein designing   

projektowanie białek 

protein diet   

dieta białkowa 

protein dispersibility index   

współczynnik rozproszenia białek; PDI 

protein display   

ekspozycja białka 

protein disulfide-isomerase   

disulfidoizomeraza białek; PDI 

protein domain   

domena białkowa 

protein drug   

lek białkowy 

protein efficiency ratio   

współczynnik 

wydajności wzrostowej białka; PER 

protein electrophoresis   

elektroforeza 

białek 

protein engineering   

inŜynieria białek 

protein error   

błąd białkowy 

protein expression   

ekspresja białka 

protein factor   

czynnik białkowy 

protein fiber   

włókno białkowe 

protein folding   

fałdowanie białka 

protein fraction   

frakcja białkowa 

protein-free   

bezbiałkowy 

protein-free diet   

dieta bezbiałkowa 

protein-glutamate methylesterase   

metyloesteraza białkowo-glutaminianowa 

protein glycosylation   

glikozylacja białek 

protein hormone   

hormon białkowy 

protein hydrolysate   

hydrolizat białka 

protein hydrolysis   

hydroliza białek 

proteinic   

białkowy; proteinowy 

protein immunoprecipitation   

immunoprecypitacja białek; PIP 

protein inhibitor   

inhibitor białkowy 

protein inhibitor of activated STAT   

białkowy inhibitor aktywowanego STAT; 
PIAS 

protein intolerance   

nietolerancja białka 

protein intron   

intron białkowy 

protein in urine   

białko w moczu 

protein isoform   

izoforma białka 

protein isolate   

izolat białkowy 

protein kinase   

kinaza białkowa; PK 

protein kinase kinase   

kinaza kinazy 

białkowej; PKK 

protein malabsorption   

nieprawidłowe 

wchłanianie białek 

protein metabolism   

metabolizm białek 

background image

quinone reductase 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

329 

 

 

Q   

1. chinon

 

2. glutamina 

Q   

1. ang. quinone

 

2. ang. glutamine 

QA   

kwas chinolinowy 

QA   

ang. quinolinic acid 

QH2   

dihydrochinon 

QH2   

ang. dihydroquinone 

Q-PCR   

PCR ilościowa 

Q-PCR   

ang. quantitative PCR 

QR   

reduktaza chinonowa 

QR   

ang. quinone reductase 

QTL   

locus cechy ilościowej 

QTL   

ang. quantitative trait locus 

quadridentate ligand   

ligand 

czterodonorowy; ligand czterofunkcyjny; 
ligand czterokleszczowy 

quadrinucleate   

czterojądrowy; 

czterojądrzasty 

quadrivalent   

1. kwadriwalent

 

2. czterowartościowy; tetrawalentny 

quadruple knockout   

knockout poczwórny; 

QKO 

quadruplex   

kwadrupleks 

qualitative   

jakościowy 

qualitative analysis   

analiza jakościowa 

qualitative trait   

cecha jakościowa 

quantitative analysis   

analiza ilościowa 

quantitative genetics   

genetyka ilościowa 

quantitative inheritance   

dziedziczenie 

cech ilościowych 

quantitative PCR   

PCR ilościowa; Q-PCR 

quantitative trait   

cecha ilościowa 

quantitative trait locus   

locus cechy 

ilościowej; QTL 

quarantine   

1. kwarantanna

 

2. poddać 

kwarantannie 

quasidominant   

quasi-dominujący 

quasidominant inheritance   

dziedziczenie quasi-dominujące 

quaternary   

1. czteroskładnikowy

 

2. czwartorzędowy 

quaternary ammonium compound   

czwartorzędowy związek amoniowy 

quaternary ammonium salt   

czwartorzędowa sól amoniowa 

quaternary structure   

struktura 

czwartorzędowa 

queen substance   

substancja mateczna 

quercetin   

1. kwercetyna; 

3,3',4',5,7-pentahydroksyflawon

 

2. kwercetynowy 

quercetin-3-rutinoside   

rutozyd; rutyna 

quercitol   

1. kwercytol; kwercyt; 

5-deoksyinozytol

 

2. kwercytolowy 

quercitrin   

1. kwercytryna

 

2. kwercytrynowy 

quiescence   

stan spoczynku; uśpienie 

quiescent   

spoczynkowy 

quinacrine   

1. chinakryna

 

2. chinakrynowy 

quinate   

1. chinian

 

2. ester kwasu chinowego

 

3. sól kwasu chinowego

 

4. chinianowy 

quinhydrone   

1. chinhydron

 

2. chinhydronowy 

quinic   

chinowy 

quinic acid   

kwas chinowy; kwas 

1,3,4,5-tetrahydroksycykloheksano- 
karboksylowy 

quinidine   

1. chinidyna

 

2. chinidynowy 

quinine   

1. chinina

 

2. chininowy 

quininic   

chininowy 

quininic acid   

kwas chininowy; kwas 

6-metoksychinolino-4-karboksylowy 

quinoid   

1. chinoid

 

2. chinoidowy 

quinol   

hydrochinon; 1,4-dihydroksybenzen 

quinolinate   

1. chinolinian

 

2. ester kwasu 

chinolinowego

 

3. sól kwasu chinolinowego

 

4. chinolinianowy 

quinoline   

1. chinolina; benzo[b]pirydyna

 

2. chinolinowy 

quinolinic acid   

kwas chinolinowy; kwas 

pirydyno-2,3-dikarboksylowy; QA 

quinolizidine   

1. chinolizydyna

 

2. chinolizydynowy 

quinolizidine alkaloid   

alkaloid 

chinolizydynowy 

quinolone   

1. chinolon

 

2. chinolonowy 

quinone   

1. chinon

 

2. benzochinon

 

3. chinonowy 

quinone reductase   

reduktaza chinonowa; QR 

background image

reciprocal inhibition 

regulatory 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

333 

 

reciprocal inhibition   

hamowanie 

wzajemne 

reciprocal translocation   

translokacja 

wzajemna 

recognition   

rozpoznanie 

recognition domain   

domena 

rozpoznająca; RD 

recognition sequence   

sekwencja 

rozpoznawana 

recognition site   

miejsce rozpoznania; 

miejsce rozpoznawane 

recognize   

rozpoznawać 

recognized by T-cells   

rozpoznawany 

przez limfocyty T 

recombinant   

1. produkt rekombinacji; 

rekombinant

 

2. rekombinowany; 

zrekombinowany 

recombinant DNA   

DNA rekombinowany; 

rDNA 

recombinant DNA technology   

technika 

rekombinacji DNA 

recombinant protein   

białko 

rekombinowane 

recombinant RNA   

RNA rekombinowany 

recombinant vaccine   

szczepionka 

rekombinowana 

recombinant virus   

wirus rekombinowany 

recombinase   

1. rekombinaza

 

2. rekombinazowy 

recombination   

1. łączenie ponowne

 

2. rekombinacja

 

3. rekombinacyjny 

recombination activating gene   

gen 

aktywujący rekombinację 

recombinational   

rekombinacyjny 

recombination frequency   

częstość 

rekombinacji 

recombination repair   

naprawa 

rekombinacyjna 

recombination signal sequence   

sekwencja sygnałowa rekombinacji; RSS 

recombination variability   

zmienność 

rekombinacyjna 

recon   

1. rekon

 

2. rekonowy 

recoverin   

1. rekoweryna

 

2. rekowerynowy 

red blood cell   

czerwone ciałko krwi; 

erytrocyt; RBC 

red blood cell count   

liczba krwinek 

czerwonych 

redifferentiation   

odróŜnicowanie; 

redyferencjacja 

redoxin   

redoksyna 

reduced   

1. zmniejszony

 

2. zredukowany 

reduced flavin mononucleotide   

zredukowany mononukleotyd flawinowy; 
FMNH2 

reduced glutathione   

glutation 

zredukowany; GSH 

reduced hemoglobin   

hemoglobina 

zredukowana 

reduced leukocyte number   

zmniejszona 

liczba leukocytów 

reduced platelet number   

zmniejszona 

liczba płytek 

reducing   

1. redukowanie

 

2. zmniejszanie

 

3. redukujący 

reducing enzyme   

enzym redukujący; 

reduktaza 

reducing sugar   

cukier redukujący 

reductant   

reduktor; środek redukujący 

reductase   

1. reduktaza; enzym redukujący

 

2. reduktazowy 

reduction   

1. redukcja

 

2. redukowanie

 

3. zmniejszenie

 

4. redukcyjny 

reduction division   

podział redukcyjny 

reductionism   

redukcjonizm 

reduction phase   

faza mejotyczna 

reductive stress   

stres redukcyjny 

reductoisomerase   

reduktoizomeraza 

redundant code   

kod nadmiarowy; kod 

redundancyjny 

redundant genes   

geny nadmiarowe 

reduplication   

1. podwojenie

 

2. reduplikacja 

reference protein   

białko wzorcowe 

regeneration   

1. odtworzenie

 

2. odzyskiwanie

 

3. regeneracja; 

regenerowanie 

region   

1. obszar

 

2. okolica

 

3. przestrzeń

 

4. region

 

5. rejon 

regioselectivity   

regioselektywność 

regiospecific   

regiospecyficzny 

regucalcin   

1. regukalcyna

 

2. regukalcynowy 

regulator   

regulator 

regulator gene   

gen regulacyjny; gen 

regulatorowy 

regulatory   

1. regulacyjny

 

2. regulatorowy 

background image

serum albumin 

SG

 

 

 

348 

 

 

serum albumin   

albumina surowicy 

serum amyloid   

amyloid surowiczy 

serum creatinine   

kreatynina w surowicy 

serum globulin   

globulina surowicy 

serum glutamate oxaloacetate 

transaminase   

surowicza transaminaza 

glutaminoszczawiooctanowa; SGOT 

serum glutamate pyruvate 

transaminase   

surowicza transaminaza 

glutaminopirogronianowa; SGPT 

serum gonadotropin   

gonadotropina 

surowicza 

serum protein   

białko surowicy 

serum prothrombin conversion 

accelerator   

1. prokonwertyna; czynnik 

VII

 

2. SPCA 

serum response factor   

czynnik 

odpowiedzi na surowicę; SRF 

serum thymic factor   

surowiczy czynnik 

grasiczy; tymulina 

seryl   

1. seryl; grupa serylowa

 

2. serylowy 

seryl-tRNA synthetase   

syntetaza 

serylo-tRNA; SerRS 

sesquisulfate   

1. seskwisiarczan

 

2. seskwisiarczanowy 

sesquisulfide   

1. seskwisiarczek

 

2. seskwisiarczkowy 

sesquiterpene   

1. seskwiterpen

 

2. seskwiterpenowy 

sesquiterpene alkaloid   

alkaloid 

seskwiterpenowy 

sesquiterpenoid   

1. seskwiterpenoid

 

2. seskwiterpenoidowy 

sesterterpenoid   

1. sesterterpenoid

 

2. sesterterpenoidowy 

seston   

seston 

set of genes   

zestaw genów 

severe combined immunodeficiency 

disease   

cięŜki złoŜony niedobór 

odporności; SCID 

sewage treatment   

oczyszczanie ścieków 

sex   

1. płeć

 

2. płciowy 

sex attractant   

atraktant płciowy 

sex cell   

komórka płciowa 

sex chromatin   

chromatyna płciowa 

sex chromosome   

chromosom płciowy 

sex determination   

1. determinacja płci

 

2. określanie płci 

sex-determining region   

region 

determinujący płeć; SDR 

sex-determining region Y   

region 

determinujący płeć na chromosomie Y; 
SRY 

sexduction   

seksdukcja 

sexed   

segregowany według płci; seksowany 

sex hormone   

hormon płciowy 

sex hormone-binding globulin   

globulina 

wiąŜąca hormony płciowe; SHBG 

sex-influenced   

będący pod wpływem płci 

sex-influenced character   

cecha 

uwarunkowana płcią 

sexing   

segregowanie według płci; 

seksowanie 

sex-limited   

ograniczony płcią 

sex-limited character   

cecha ograniczona 

płcią 

sex linkage   

sprzęŜenie z płcią 

sex-linked   

sprzęŜony z płcią 

sex-linked dominance   

dominacja 

sprzęŜona z płcią 

sex-linked gene   

gen sprzęŜony z płcią 

sex-linked heredity   

dziedziczenie 

sprzęŜone z płcią 

sex-linked trait   

cecha związana z płcią 

sex pheromone   

feromon płciowy 

sex ratio   

proporcja płci 

sex reversal   

odwrócenie płci; rewersja płci 

sexual cycle   

cykl płciowy 

sexual dimorphism   

dymorfizm płciowy 

sexually   

płciowo 

sexually active period   

okres aktywności 

płciowej 

sexually transmitted disease   

choroba 

przenoszona drogą płciową; STD 

sexual reproduction   

rozmnaŜanie 

generatywne; rozmnaŜanie płciowe 

sexual selection   

dobór płciowy 

SF   

1. czynnik składania

 

2. czynnik 

stabilizujący

 

3. włókno napręŜeniowe 

SF   

1. ang. splicing factor

 

2. ang. stabilizing 

factor

 

3. ang. stress fiber 

SFC   

chromatografia nadkrytyczna 

SFC   

ang. supercritical fluid chromatography 

SG   

glikoproteina powierzchniowa 

SG   

ang. surface glycoprotein 

background image

transcortin 

transferring enzyme 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

381 

 

transcortin   

1. transkortyna; globulina 

wiąŜąca kortykosteroidy; CBG

 

2. transkortynowy 

transcribe   

kopiować; przepisywać; 

transkrybować 

transcribed   

przepisany; skopiowany; 

transkrybowany 

transcribed sequence   

sekwencja 

transkrybowana 

transcribed spacer   

transkrybowana 

sekwencja rozdzielająca; TS 

transcribed strand   

nić transkrybowana 

transcribing   

1. transkrybowanie

 

2. transkrybujący 

transcript   

transkrypt 

transcriptase   

1. transkryptaza

 

2. transkryptazowy 

transcript editing   

edycja transkryptu 

transcription   

1. transkrypcja

 

2. transkrypcyjny 

transcription-activating domain   

domena aktywująca transkrypcję 

transcription activator   

aktywator 

transkrypcji 

transcriptional   

transkrypcyjny 

transcriptional activation   

aktywacja 

transkrypcyjna 

transcriptional activator   

aktywator 

transkrypcji 

transcriptional antitermination   

antyterminacja transkrypcji 

transcriptional antiterminator   

antyterminator transkrypcji 

transcriptional attenuation   

atenuacja 

transkrypcji 

transcriptional factor   

czynnik 

transkrypcji; czynnik transkrypcyjny; TF 

transcription antitermination protein   

białko Tat 

transcription apparatus   

aparat 

transkrypcyjny 

transcription bubble   

bąbel transkrypcyjny 

transcription factor   

czynnik transkrypcji; 

czynnik transkrypcyjny; TF 

transcription initiation   

inicjacja 

transkrypcji 

transcription initiation factor   

czynnik 

inicjacji transkrypcji 

transcription product   

produkt transkrypcji 

transcription start site   

miejsce startu 

transkrypcji; TSS 

transcription termination   

terminacja 

transkrypcji 

transcription termination factor   

czynnik 

terminacji transkrypcji 

transcription terminator   

terminator 

transkrypcji 

transcription unit   

jednostka transkrypcji 

transcription vector   

wektor 

transkrypcyjny 

transcriptome   

transkryptom 

transduce   

1. przenieść

 

2. przetworzyć 

transducin   

1. transducyna

 

2. transducynowy 

transducing   

transdukujący 

transducing phage   

fag transdukujący 

transduction   

1. przekazywanie

 

2. przenoszenie

 

3. przetwarzanie

 

4. transdukcja 

transesterification   

transestryfikacja; 

reakcja transestryfikowania; 
transestryfikowanie 

transesterifying   

1. transestryfikowanie

 

2. transestryfikujący 

transesterifying enzyme   

enzym 

katalizujący transestryfikację 

transfection   

transfekcja 

transfer   

1. przekazywanie

 

2. przemieszczenie

 

3. przenoszenie

 

4. transfer

 

5. transport

 

6. przekazywać

 

7. przenosić

 

8. transportować 

transferase   

1. transferaza

 

2. transferazowy 

transfer factor   

czynnik przenoszenia; TF 

transfer potential   

potencjał przenoszenia 

transfer protein   

białko przenoszące; białko 

transportujące 

transfer rate   

szybkość przenoszenia 

transferred DNA   

DNA przenoszony; 

T-DNA 

transfer ribonucleic acid   

przenoszący 

kwas rybonukleinowy; transferowy kwas 
rybonukleinowy; transportowy kwas 
rybonukleinowy; tRNA 

transferrin   

1. transferyna

 

2. transferynowy 

transferring   

1. przenoszenie

 

2. przenoszący 

transferring enzyme   

enzym przenoszący; 

transferaza 

background image

ubiquitin-like protein 

uncontaminated

 

 

 

390 

 

 

ubiquitin-like protein   

białko 

ubikwitynopodobne 

ubiquitin-mediated protein degradation   

degradacja białek z udziałem ubikwityny 

ubiquitin-protein ligase   

ligaza 

ubikwityna-białko; E3 

UCE   

element konserwatywny leŜący powyŜej 

miejsca startu transkrypcji 

UCE   

ang. upstream conserved element 

UCH   

hydrolaza C-końcowa ubikwityny 

UCH   

ang. ubiquitin carboxy-terminal 

hydrolase 

UCP   

białko rozprzęgające 

UCP   

ang. uncoupling protein 

UDP   

urydynodifosforan 

UDP   

ang. uridine diphosphate 

UDPG   

urydynodifosfoglukoza 

UDPG   

ang. uridine diphosphate glucose 

UDP-Gal   

urydynodifosfogalaktoza 

UDP-Gal   

ang. uridine diphosphate galactose 

UDP-Glc   

urydynodifosfoglukoza 

UDP-Glc   

ang. uridine diphosphate glucose 

UDP-glucose   

urydynodifosfoglukoza 

UDP-glucose   

ang. uridine diphosphate 

glucose 

UDP-glucuronate 4-epimerase   

4-epimeraza UDP-glukuronianowa 

UDP-glucuronic acid   

kwas 

UDP-glukuronowy 

UDP-glucuronyl transferase   

UDP-glukuronylotransferaza; UDP-GT 

UDP-GT   

UDP-glukuronylotransferaza 

UDP-GT   

ang. UDP-glucuronyl transferase 

UF   

ultrafiltracja 

UF   

ang. ultrafiltration 

UFA   

1. nienasycony kwas tłuszczowy

 

2. niezestryfikowany kwas tłuszczowy 

UFA   

1. ang. unsaturated fatty acid

 

2. ang. unesterified fatty acid 

UG   

glikozylaza uracylowa 

UG   

ang. uracil glycosylase 

UGA   

kodon opal 

UGF   

nieznany czynnik wzrostowy 

UGF   

ang. unidentified growth factor 

UGI   

inhibitor glikozylazy uracylowej 

UGI   

ang. uracil glycosylase inhibitor 

UK   

urokinaza 

UK   

ang. urokinase 

ulosonic   

ulozonowy 

ulosonic acid   

kwas ulozonowy 

ultracentrifugation   

ultrawirowanie 

ultracentrifuge   

ultrawirówka 

ultrafiltrate   

ultrafiltrat 

ultrafiltration   

ultrafiltracja; UF 

ultra-long telomere   

telomer 

ponadprzeciętnie długi 

ultramicroscope   

ultramikroskop 

ultramicroscopic   

ultramikroskopowy 

ultra performance liquid 

chromatography   

ultrasprawna 

chromatografia cieczowa; UPLC 

ultrasonic   

naddźwiękowy 

ultrasonication   

działanie ultradźwiękami 

ultrasound   

ultradźwięk 

ultrastructure   

ultrastruktura 

ultraviolet   

1. nadfiolet; promieniowanie 

nadfioletowe; UV

 

2. nadfioletowy 

ultraviolet light   

nadfiolet; promieniowanie 

nadfioletowe; UV 

ultraviolet radiation   

nadfiolet; 

promieniowanie nadfioletowe; UV 

ultraviolet rays   

promienie nadfioletowe 

ultraviolet spectrum   

widmo w nadfiolecie; 

widmo UV 

ultravirus   

wirus przesączalny 

umbelliferone   

umbeliferon; 

7-hydroksykumaryna 

UMP   

urydynomonofosforan 

UMP   

ang. uridine monophosphate 

UN   

azot mocznikowy 

UN   

ang. urea nitrogen 

unary   

jednoskładnikowy 

unbalanced translocation   

translokacja 

niezrównowaŜona 

uncompetitive   

niekompetycyjny; 

niewspółzawodniczy 

uncompetitive inhibition   

hamowanie 

niekompetycyjne; inhibicja 
niekompetycyjna 

uncompetitive inhibitor   

inhibitor 

niekompetycyjny 

uncontaminated   

1. nieskaŜony

 

2. niezanieczyszczony 

background image

vincamine 

vitality 

 

 

Dodatkowe hasła: www.tradovium.pl/biochemia 

397 

 

vincamine   

1. winkamina

 

2. winkaminowy 

vincoside   

1. winkozyd

 

2. winkozydowy 

vincristine   

1. winkrystyna

 

2. winkrystynowy 

vinculin   

1. winkulina; VCL

 

2. winkulinowy 

vindesine   

1. windezyna

 

2. windezynowy 

vindoline   

1. windolina

 

2. windolinowy 

vinegar   

1. ocet

 

2. octowy 

vinegar bacteria   

bakterie octowe 

vinyl   

1. winyl; etenyl; grupa winylowa

 

2. winylowy 

vinyl acetate   

octan winylu; etanian etenylu 

vinyl chloride   

chlorek winylu; chloroeten 

vinyl ether   

eter winylowy 

vinyl reductase   

reduktaza winylowa 

viologen   

wiologen 

viomycin   

wiomycyna 

viosterol   

wiosterol 

VIP   

wazoaktywny peptyd jelitowy 

VIP   

ang. vasoactive intestinal peptide 

viral   

wirusowy 

viral antigen   

antygen wirusowy 

viral coat   

płaszcz wirusowy 

viral deoxyribonucleic acid   

wirusowy 

kwas deoksyrybonukleinowy; DNA 
wirusowy 

viral disease   

choroba wirusowa 

viral envelope   

otoczka wirusa 

viral enzyme   

enzym wirusowy 

viral genome   

genom wirusowy 

viral hepatitis   

wirusowe zapalenie wątroby 

viral interference   

interferencja wirusowa 

viral oncogene   

onkogen wirusowy 

viral particle   

cząstka wirusowa; wirion 

viral pathogen   

patogen wirusowy 

viral protein   

białko wirusowe 

viral replication   

replikacja wirusa 

viral ribonucleic acid   

wirusowy kwas 

rybonukleinowy; RNA wirusowy 

viral vaccine   

szczepionka wirusowa 

virion   

1. wirion

 

2. wirionowy 

viroid   

1. wiroid

 

2. wiroidowy 

virological   

wirusologiczny 

virology   

nauka o wirusach; wirologia; 

wirusologia 

virucidal   

wirusobójczy 

virucide   

1. środek przeciwwirusowy

 

2. wirusobójczy 

virulence   

1. wirulencja

 

2. zjadliwość 

virulence factor   

czynnik zjadliwości 

virulent   

1. wirulentny

 

2. zjadliwy 

virulent bacteriophage   

bakteriofag 

zjadliwy 

virulent phage   

fag zjadliwy 

viruliferous   

przenoszący wirusy 

virus   

wirus 

viruscidal   

wirusobójczy 

virus-encoded   

kodowany przez wirusa 

virus-free   

wolny od wirusów 

virus hepatitis   

wirusowe zapalenie 

wątroby 

virus isolate   

izolat wirusów 

virus-like   

wirusopodobny 

virusoid   

1. wirusoid

 

2. wirusoidowy 

virus oncogene   

onkogen wirusowy 

virus replication   

replikacja wirusa 

virustatic   

hamujący rozwój wirusów; 

wirusostatyczny 

virus-tested   

testowany pod kątem wirusów 

viscera   

trzewia; wnętrzności 

visceral   

trzewny 

viscid   

1. lepki

 

2. zawiesisty 

viscosity   

lepkość 

viscotoxin   

wiskotoksyna 

visible light   

światło widzialne 

visible spectrum   

widmo widzialne 

visinin   

1. wizynina; (białko w czopku 

siatkówki)

 

2. wizyninowy 

vision   

1. widzenie

 

2. wzrok 

visual   

wzrokowy 

visual cell   

komórka wzrokowa 

visual cycle   

cykl widzenia 

visual pigment   

barwnik wzrokowy; 

pigment wzrokowy 

visual purple   

purpura wzrokowa; 

rodopsyna 

visual receptor   

receptor wzrokowy 

vitagonist   

antagonista witaminy 

vital   

1. witalny

 

2. Ŝyciowy

 

3. Ŝywotny 

vitalism   

witalizm 

vitality   

1. witalność

 

2. Ŝywotność