1

Ochrona środowiska  

– poziom rozszerzony

KLUCZ ODPOWIEDZI

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

 

 

 ź 

 

  

     

   
 ś  

 

  ł   

    

    

   ś 

ł  

    

 

  ł 

− 

  

  

− 

   

− 

 ś 

− 

 ż 

 

 

  

 

    

    

     

 ż ć  

 

     

     

 

 

    

 

 

        

        

 

  

     

    

  

 

 

 

 

 

     

 ż    

   

 

       

 

      

łń   

     

   ę   

  ę 

  ł  

ą   

ż ł 

    

 ś   

ą   

    ą  

ł   

 ż    

  ą 

   

 

   ś ł ż  

    

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

Zadanie 1. (2 pkt)

Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 65.

Zadanie 2. (2 pkt)

Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 66.

Zadanie 3. (3 pkt)

Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 67.

2

 

 

 ź 

 

  

    

 

    

ęś ęą 

  ę  

  ę  

  

 ę  

   ł  

  

    

ęą    

 

 

 

    

    ą    

    ś  

    śą 

   ą  ę 

   łż ęą 

    ą  

    

   ń  

   

     łł 

   ęś 

  ęą    

     
   

        

  ą  ż ś 

   ęą  

        ęś 

          

   ź     

    ń 

 

 

  

    ł  

    

   

 

    ł  

    

   

 

 

 

 

 

 

 

 ś    

    

 

    ę  

   

 

 

   ł   

 
   ę 

    

  

   ł 

 
ł  

       ż 

     

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

 

 

 ź 

 

  

     

   
 ś  

 

  ł   

    

    

   ś 

ł  

    

 

  ł 

− 

  

  

− 

   

− 

 ś 

− 

 ż 

 

 

  

 

    

    

     

 ż ć  

 

     

     

 

 

    

 

 

        

        

 

  

     

    

  

 

 

 

 

 

     

 ż    

   

 

       

 

      

łń   

     

   ę   

  ę 

  ł  

ą   

ż ł 

    

 ś   

ą   

    ą  

ł   

 ż    

  ą 

   

 

   ś ł ż  

    

 

 

 ź 

 

  

     

   
 ś  

 

  ł   

    

    

   ś 

ł  

    

 

  ł 

− 

  

  

− 

   

− 

 ś 

− 

 ż 

 

 

  

 

    

    

     

 ż ć  

 

     

     

 

 

    

 

 

        

        

 

  

     

    

  

 

 

 

 

 

     

 ż    

   

 

       

 

      

łń   

     

   ę   

  ę 

  ł  

ą   

ż ł 

    

 ś   

ą   

    ą  

ł   

 ż    

  ą 

   

 

   ś ł ż  

    

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

 

 

 ź 

 

  

  

 

  ę    
   ęść 

 

  

 
   ł  
    ą 

     

 

  żą  ż ść 

       

    ę  łż  

    ł     ż   

    ł ę 

 ężź żą ś    

     ż  

 

  

 ż   

  łż ś 

łść ż 

 

 

 

  

  ż 

   

ż    

  

 

 

 

       

      

 

  

 ł łś    

 

 

  

    łń 

  

    łń 

   

 

       

 

   

    łń    

   łń   

   ł   

  

   

   

  

     

  żą  ż 

ę   

  ż 

 

 

 

  ą ę  

   

  ą ę 

   

Zadanie 4. (1 pkt)

Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 68.

Zadanie 5. (4 pkt)

Źródło: CKE 2005 (PR), zad. 71.

 

 

 ź 

 

  

 
     
    
 
   ż   
   ń 

ą   

ł 

     

   

 

3

Egzamin maturalny z geografii 

Arkusz II

 

16

Zadanie 51. (2 pkt) 

Na rysunku przedstawiono zmiany powierzchni Jeziora Aralskiego w latach 1960-2000. 

 

 

Nadmierne nawadnianie upraw bawełny w Uzbekistanie i Turkmenistanie przez wody rzek 

Amu-darii i Syr-darii, uchodzących do Jeziora Aralskiego, spowodowało zmiany 

w środowisku przyrodniczym oraz gospodarce regionu. 

 

Korzystając z zamieszczonego rysunku oraz własnej wiedzy podaj po dwie negatywne 

przyrodnicze oraz gospodarcze konsekwencje nadmiernego poboru wód rzecznych do 

nawadniania pól w tym regionie. 

 

Konsekwencje przyrodnicze: 
1. 

Stopniowy zanik Jeziora Aralskiego.  

2. 

Zmiany w klimacie regionu, np. zmniejszenie wilgotności powietrza. 

 
Konsekwencje gospodarcze: 
1. 

Utrata funkcji portowych przez Aralsk i Mujnak. 

2. 

Zmniejszenie lub brak połowów ryb na Jeziorze Aralskim i utrata ważnego 

źródła pożywienia. 

 
 

Zadanie 52. (1 pkt) 

Jednym z coraz częściej wykorzystywanych wskaźników rozwoju społeczno-ekonomicznego 

jest wskaźnik HDI (Human Development Index). 

Zaznacz trzy z wymienionych mierników, które uwzględnia ten wskaźnik. 

 

A. 

Długość przeciętnego trwania życia. 

B. 

Wielkość PKB na mieszkańca. 

C.  Udział w światowej produkcji wyrobów elektronicznych. 

D.  Struktura zatrudnienia ludności. 

E. 

Wielkości opisujące wykształcenie np. dostęp do oświaty, umiejętność 

czytania i pisania. 

Zadanie 6. (2 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 51.

Egzamin maturalny z geografii 

Arkusz II 

17

Zadanie 53. (2 pkt) 

Euroregiony utworzone na wschodniej granicy Polski odznaczają się znacznie mniejszą 

aktywnością gospodarczą i społeczno-kulturalną w porównaniu z euroregionami 

na zachodniej i południowej granicy kraju.  
Przedstaw dwie przyczyny, które o tym decydują. Wykorzystaj własną wiedzę 

i załączoną mapę. 

 

 

1. 

Do euroregionów wschodnich dociera mniej środków z funduszy 
strukturalnych Unii Europejskiej, gdyż Ukraina, Rosja i Białoruś nie należą 
do Unii Europejskiej. 

2. 

Współpracę w euroregionach na wschodniej granicy Polski utrudnia mała 
samodzielność i słabość samorządów na Białorusi, Ukrainie i w Rosji. 

 

 

Zadanie 54. (1 pkt)

 

 

Podaj przyczyny uznania współpracy na rzecz ochrony środowiska za działanie 

priorytetowe w euroregionie Nysa.  

Zadecydowała o tym sytuacja ekologiczna – jest to obszar o silnej degradacji 
środowiska wynikającej z przetwarzania węgla brunatnego w każdym 
z sąsiedzkich krajów objętych tym euroregionem (Polska, Niemcy, Czechy). 

Nr 

zadania 

1.   2.   3.   4.  

Maks. liczba pkt 

1 

1 

2 

1 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

    

Zadanie 7. (1 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 54.

4

Egzamin maturalny z geografii 

 styczeń 2006 

2

 

 

b) skały osadowe 

za uporządkowanie wszystkich 

wydarzeń ………………….. 2 pkt 
b) za podanie nazwy grupy skał  

…………………………...… 1 pkt 

40. np. 

- pozyskiwanie cennych gatunków 

drzew (heban, mahoń, balsa), 

- zajmowanie obszaru lasów pod 

uprawę,   

- zakładanie pastwisk, 

- eksploatacja surowców 

mineralnych, 

- rozwój osadnictwa, 

- budowa infrastruktury 

transportowej. 

0 – 3 

za podanie: 

2 przyczyn ………..……...... 1 pkt 

3 przyczyn ……………........ 2 pkt 

4 przyczyn ……………........ 3 pkt 

41.  a)  

ryft (B) 
b)  

np.: 

długie, wąskie, głębokie, leżące 

w rowie tektonicznym 
c)  

np.: 

- wschodnia Afryka, przez którą 

przebiega ryft może oderwać się 

od kontynentu,  

- powstanie nowa wyspa

.

 

- trzęsienia ziemi, 

- wulkanizm, 

- rowy, uskoki tektoniczne. 

 

0 - 5 

 

a)  

za poprawną odpowiedź ....... 1 pkt 
b)  

za podanie: 

2 cech ………..…..………... 1 pkt 

3 cech ………………..……. 2 pkt 
c)  

za podanie: 

2 konsekwencji ………..….. 1 pkt 

3 konsekwencji ………..….. 2 pkt 

 

 

42. 

np.:  

- w miarę wzrostu odległości 

od morza rosną roczne amplitudy 

temperatury powietrza, 

- wschodnie i zachodnie krańce 

kontynentu wyróżniają się 

łagodnymi zimami i niezbyt 

gorącymi latami,  

- im dalej od morza, tym lato jest 

cieplejsze,  

- im dalej od wybrzeża, tym zima 

jest bardziej mroźna, 

- wraz ze wzrostem odległości 

od morza maleje roczna suma 

opadów, 

- wraz ze wzrostem odległości 

od morza rośnie udział opadów 

letnich w rocznej sumie opadów. 

0 - 4 

 

 

za każdą poprawnie sformułowaną 

prawidłowość ………….. po 1 pkt 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Egzamin maturalny z geografii 

 styczeń 2006 

3

 

43. 

 

 

 

 

1-C  długi okres wegetacji, 

2-D  położenie na platformie 

        wschodnioeuropejskiej, 

3-F  położenie w dorzeczu Odry, 

4-A  położenie na obszarze 

        fałdowania alpejskiego. 

0 – 4 

 

za poprawne przyporządkowanie: 

1 cechy …………….……… 1 pkt 

2 cech . ……………….....… 2 pkt 

3 cech ……………….....….. 3 pkt 

4 cech ……...……….....…... 4 pkt 

44.  

Kolejność zdarzeń w schemacie:  

E A F B 

0 – 3 

za ułożenie w ciągu przyczynowo-

skutkowym:  

2 kolejnych zdarzeń .............. 1 pkt

3 kolejnych zdarzeń .............. 2 pkt

4 kolejnych zdarzeń .............. 3 pkt

45. 

1. warmińsko-mazurskie, np.: 

- tereny te zostały zasiedlone po 

II wojnie światowej przez ludność 

głównie młodą, współczynnik 

przyrostu naturalnego był tam 

wysoki i nadal pozostaje wyższy 

niż w kraju 

lub 

- jest to „echo” najwyższego 

przyrostu naturalnego notowanego 

na tym obszarze po II wojnie 

światowej. 

2. podkarpackie, np.: 

- tradycje rodziny wielodzietnej 

(wielopokoleniowej, utrwalona 

tradycja stabilności rodziny) 

lub 

przewaga ludności wiejskiej na 

tym obszarze. 

0 - 2 

 

za podanie wyjaśnienia dla: 

1 województwa ………..….. 1 pkt 

2 województw …………...... 2 pkt 

46. 

Problemy, np.: 

- wysokie wydatki państwa 

na emerytury i renty, 

- rosnące wydatki państwa na opiekę 

społeczną, zdrowotną, 

- wzrost liczby osób starszych, 

niepełnosprawnych, 

- zmniejszanie się liczby ludności 

kraju, 

- niedobór siły roboczej na rynku 

pracy, 

- konieczność pozyskiwanie siły 

roboczej za granicą. 

 

0 – 2 

 

 

za podanie: 

1 problemu …………..……. 1 pkt 

2 problemów …………...…. 2 pkt 

 

 

47. 

a)  

kraj wysoko rozwinięty  – 3 

b)  

kraj słabo rozwinięty – 1 

0 - 2 

za poprawne podpisanie: 

1 kraju …………..……........ 1 pkt 

2 krajów ……………..….… 2 pkt 

48. 

a)   

0 – 4  a)   

Egzamin maturalny z geografii 

 styczeń 2006 

1

MODEL ODPOWIEDZI SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II 

 

Nr 

zad. 

Przewidywana odpowiedź 

Pkt 

Kryteria zaliczeni odpowiedzi 

35.  a)  

kolejno od lewej:  

Rys.1. 22.VI,      Rys.2. 22. XII 

b)      

 Rys.1.                  Rys.2. 

0 - 3 

 

a)  

za wpisanie dat pod dwoma 

rysunkami ……………..…... 1 pkt 

b)  

za poprawne zaznaczenie obszaru 

występowania nocy …..….... 1 pkt 

 

za poprawne zaznaczenie obszaru 

występowania nocy polarnej  

…………………………..…. 1 pkt 

36. 

φ= 90

0 

- h + 23

0

27’  

 lub  

φ= 90

0

-h + 23

0

30’  

φ=90

0

-77

0

27’ + 23

0

27’  

 lub  
φ=90

0

-77

0

27’ + 23

0

30’ 

φ=36

0

N  

 lub  
φ=36

0

03’N 

lub 
inny poprawny sposób obliczenia

 

 

0 -2 

 

za poprawny sposób obliczenia  

……………………………... 1 pkt 

 

za poprawny sposób obliczenia 

i poprawny wynik …...…... 2 pkt 

odpowiedzi nie zalicza:  

- podanie samej wartości 

liczbowej szerokości 

geograficznej,  

- podanie samego wyniku bez 

zapisu obliczeń.   

37.  a)  

warstwy nieprzepuszczalne:  

B, D 
warstwa wód artezyjskich C 
b)  
Warszawa, Łódź 

0 - 4 

 

a)  

za podanie oznaczenia: 

 2 warstw nieprzepuszczalnych 

…………………………..…. 1 pkt 

 1 warstwy wodonośnej …… 1 pkt 
b)  

za podanie nazw: 

1 miejscowości ………......... 1 pkt 

2 miejscowości ………......... 2 pkt   

38. 

A. akumulacja, wody polodowcowe 

(fluwioglacjalne), 

B. erozja (wgłębna), rzeki (wody 

płynące), 

C. erozja (wsteczna, wgłębna), rzeki 

(wody płynące), 

D. akumulacja, morze (prądy 

przybrzeżne,  prądy morskie, fale 

morskie). 

0 – 4 

 

za każdy poprawnie wypełniony 

wiersz …………………... po1 pkt 
 

39. 

a)  5 – 1  – 4 – 3 - 2 

 

 

 

0 - 3 

a)  

za podanie  

wydarzenia najstarszego 

i najmłodszego …………..... 1 pkt 

Egzamin maturalny z geografii 

 styczeń 2006 

1

MODEL ODPOWIEDZI SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA II 

 

Nr 

zad. 

Przewidywana odpowiedź 

Pkt 

Kryteria zaliczeni odpowiedzi 

35.  a)  

kolejno od lewej:  

Rys.1. 22.VI,      Rys.2. 22. XII 

b)      

 Rys.1.                  Rys.2. 

0 - 3 

 

a)  

za wpisanie dat pod dwoma 

rysunkami ……………..…... 1 pkt 

b)  

za poprawne zaznaczenie obszaru 

występowania nocy …..….... 1 pkt 

 

za poprawne zaznaczenie obszaru 

występowania nocy polarnej  

…………………………..…. 1 pkt 

36. 

φ= 90

0 

- h + 23

0

27’  

 lub  

φ= 90

0

-h + 23

0

30’  

φ=90

0

-77

0

27’ + 23

0

27’  

 lub  
φ=90

0

-77

0

27’ + 23

0

30’ 

φ=36

0

N  

 lub  
φ=36

0

03’N 

lub 
inny poprawny sposób obliczenia

 

 

0 -2 

 

za poprawny sposób obliczenia  

……………………………... 1 pkt 

 

za poprawny sposób obliczenia 

i poprawny wynik …...…... 2 pkt 

odpowiedzi nie zalicza:  

- podanie samej wartości 

liczbowej szerokości 

geograficznej,  

- podanie samego wyniku bez 

zapisu obliczeń.   

37.  a)  

warstwy nieprzepuszczalne:  

B, D 
warstwa wód artezyjskich C 
b)  
Warszawa, Łódź 

0 - 4 

 

a)  

za podanie oznaczenia: 

 2 warstw nieprzepuszczalnych 

…………………………..…. 1 pkt 

 1 warstwy wodonośnej …… 1 pkt 
b)  

za podanie nazw: 

1 miejscowości ………......... 1 pkt 

2 miejscowości ………......... 2 pkt   

38. 

A. akumulacja, wody polodowcowe 

(fluwioglacjalne), 

B. erozja (wgłębna), rzeki (wody 

płynące), 

C. erozja (wsteczna, wgłębna), rzeki 

(wody płynące), 

D. akumulacja, morze (prądy 

przybrzeżne,  prądy morskie, fale 

morskie). 

0 – 4 

 

za każdy poprawnie wypełniony 

wiersz …………………... po1 pkt 
 

39. 

a)  5 – 1  – 4 – 3 - 2 

 

 

 

0 - 3 

a)  

za podanie  

wydarzenia najstarszego 

i najmłodszego …………..... 1 pkt 

Zadanie 8. (3 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 40.

Zadanie 9. (3 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 44.

Próbny egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony 

 

3

 

15  a)  

- pierwsze – południowopolskie 

- ostatnie – środkowopolskie 

b)  

A  

0 - 2  a) za poprawne podanie 

nazw dwóch 

zlodowaceń ...................

b) za poprawny wybór …...

 

 

1 pkt 

1 pkt 

16. Np. 

- pradoliny, 

- sandry, 

- ozy, 

- kemy. 

0 - 1  Za poprawne podanie nazw 

dwóch form 

fluwioglacjalnych ………..

 

 

1 pkt 

17. Np. 

- osady polodowcowe sprzyjały 

rozwojowi słabych gleb,  

- osady polodowcowe np. piaski, żwiry, 

stanowią surowce mineralne dla 

przemysłu i budownictwa,  

- urozmaicony, atrakcyjny turystycznie 

krajobraz, np. pojezierza. 

0 - 2  Za podanie poprawnych 

przykładów: 

- jednej konsekwencji ….. 

- dwóch konsekwencji …. 

 

 

1 pkt 

2 pkt 

18.  1 –  umiarkowany morski, Irlandia 

2 – zwrotnikowy monsunowy, Półwysep 

Indyjski 

0 - 2  Za poprawne uzupełniony 

wiersz lub kolumnę po ......

 

1 pkt 

19.  Np.  

- redukcja emisji CO

2

 dzięki 

alternatywnym napędom samochodów 

np. na paliwo wodorowe, 

- zakładanie filtrów na kominy, 

- stosowanie elektrofiltrów, 

- szersze stosowanie 

niekonwencjonalnych źródeł energii 

np. słonecznej, 

- zmniejszenie udziału paliw kopalnych 

w produkcji energii, 

- energooszczędne budownictwo  

i produkcja przemysłowa. 

0 - 3  Za poprawne podanie: 

- jednego sposobu ............. 

- dwóch sposobów .............

- trzech sposobów ............. 

 

 

1 pkt 

2 pkt 

3 pkt 

20.  a) Stopień zasolenia: 

słodkie – J. Ontario, J. Wiktorii 

słone: J. Aralskie, M. Martwe 

b) Geneza: 

polodowcowe: J. Gopło, J. Śniardwy 

tektoniczne: Bajkał, Niasa, Tanganika.  

0 - 2  a) 

Za poprawne 

pogrupowanie według 

podanego kryterium .......... 

b) 

Za poprawne 

pogrupowanie według 

podanego kryterium ..........

 

 

 

1 pkt 

 

 

 

1 pkt 

21.  1. P. Białowieska 

2. Bory Tucholskie 

3. P. Kampinoska 

4. P. Niepołomicka  

0 – 2  Za rozpoznanie: 

- dwóch lub trzech 

kompleksów ................... 

- czterech kompleksów ......

 

 

1 pkt 

2 pkt 

 

 

Próbny egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony 

 

1

 

OCENIANIE ARKUSZA 

POZIOM ROZSZERZONY 

Nr 

zad. 

Przewidywana odpowiedź 

Suma 

pkt 

Kryteria zaliczenia

1. Np. 

- przez miejscowość przechodzi Szosa 

Stu Zakrętów – najważniejsza i ciekawa 

trasa komunikacyjna w Górach 

Stołowych,  

- w pobliżu są atrakcyjne miejsca, np. 

Szczeliniec Wielki,  

- przez miejscowość przechodzą liczne 

szlaki turystyczne,  

- przez miejscowość przechodzi 

Międzynarodowa Trasa Rowerowa. 

0 - 1  Za poprawne podanie 

dwóch argumentów ...........

 

1 pkt 

2. Np.: 

- stoki są położone w obrębie rezerwatu,  

- duże zalesienie terenu, 

- występują liczne skały, skałki. 

0 - 1  Za poprawne uzasadnienie 

z użyciem dwóch 

argumentów ...................... 

 

 

1 pkt 

3. Różnica wysokości:  

919 m n.p.m. – 350 m n.p.m. = 569 m 

Różnica temperatur: 

0,6°C - 100 m 

x – 569 m 

x = 3,41°C 

Temperatura na szczycie: 

10°C - 3,41°C = 6,59°C 

0 - 2  Za poprawny sposób 

obliczenia ………………..

Za poprawny sposób 

obliczenia i poprawny 

wynik …………………….

(uznajemy wynik podany  

z dokładnością do 0,1°C) 

 

1 pkt 

 

 

2 pkt 

4. Np.: 

T. piesza – liczne szlaki turystyczne, 

atrakcyjne formy terenu zachęcające do 

wędrówek, możliwość poznania 

przyrody PN G. Stołowych, baza 

noclegowa ułatwiająca wędrówkę (np. 

schroniska PTTK i PTSM), 

T. rowerowa - Międzynarodowe Trasy 

Rowerowe przebiegające przez Polskę  

i Czechy, 

T. zdrowotna – możliwość kuracji  

w uzdrowisku Kudowa Zdrój (sanatoria, 

pijalnie wód mineralnych). 

0 - 2  Za logiczny wybór wraz  

z uzasadnieniem z użyciem 

jednego argumentu: 

- jednego  rodzaju 

turystyki ...........................

- dwóch rodzajów 

turystyki ...........................

 

 

 

 

1 pkt 

 

2 pkt 

5.  C. 

0 - 1  Za wybór właściwej 

odpowiedzi ………………

 

1 pkt 

6. Mułowiec, piaskowiec, zlepieniec 

0 - 1  Za zapisanie nazw trzech 

skał osadowych we 

właściwej kolejności ...…..

 

 

1 pkt 

7.  Morze Bałtyckie, Morze Północne 

 

0 – 1  Za poprawne podanie nazw 

dwóch mórz ……………. 

 

1 pkt 

Próbny egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony 

 

1

 

OCENIANIE ARKUSZA 

POZIOM ROZSZERZONY 

Nr 

zad. 

Przewidywana odpowiedź 

Suma 

pkt 

Kryteria zaliczenia

1. Np. 

- przez miejscowość przechodzi Szosa 

Stu Zakrętów – najważniejsza i ciekawa 

trasa komunikacyjna w Górach 

Stołowych,  

- w pobliżu są atrakcyjne miejsca, np. 

Szczeliniec Wielki,  

- przez miejscowość przechodzą liczne 

szlaki turystyczne,  

- przez miejscowość przechodzi 

Międzynarodowa Trasa Rowerowa. 

0 - 1  Za poprawne podanie 

dwóch argumentów ...........

 

1 pkt 

2. Np.: 

- stoki są położone w obrębie rezerwatu,  

- duże zalesienie terenu, 

- występują liczne skały, skałki. 

0 - 1  Za poprawne uzasadnienie 

z użyciem dwóch 

argumentów ...................... 

 

 

1 pkt 

3. Różnica wysokości:  

919 m n.p.m. – 350 m n.p.m. = 569 m 

Różnica temperatur: 

0,6°C - 100 m 

x – 569 m 

x = 3,41°C 

Temperatura na szczycie: 

10°C - 3,41°C = 6,59°C 

0 - 2  Za poprawny sposób 

obliczenia ………………..

Za poprawny sposób 

obliczenia i poprawny 

wynik …………………….

(uznajemy wynik podany  

z dokładnością do 0,1°C) 

 

1 pkt 

 

 

2 pkt 

4. Np.: 

T. piesza – liczne szlaki turystyczne, 

atrakcyjne formy terenu zachęcające do 

wędrówek, możliwość poznania 

przyrody PN G. Stołowych, baza 

noclegowa ułatwiająca wędrówkę (np. 

schroniska PTTK i PTSM), 

T. rowerowa - Międzynarodowe Trasy 

Rowerowe przebiegające przez Polskę  

i Czechy, 

T. zdrowotna – możliwość kuracji  

w uzdrowisku Kudowa Zdrój (sanatoria, 

pijalnie wód mineralnych). 

0 - 2  Za logiczny wybór wraz  

z uzasadnieniem z użyciem 

jednego argumentu: 

- jednego  rodzaju 

turystyki ...........................

- dwóch rodzajów 

turystyki ...........................

 

 

 

 

1 pkt 

 

2 pkt 

5.  C. 

0 - 1  Za wybór właściwej 

odpowiedzi ………………

 

1 pkt 

6. Mułowiec, piaskowiec, zlepieniec 

0 - 1  Za zapisanie nazw trzech 

skał osadowych we 

właściwej kolejności ...…..

 

 

1 pkt 

7.  Morze Bałtyckie, Morze Północne 

 

0 – 1  Za poprawne podanie nazw 

dwóch mórz ……………. 

 

1 pkt 

Zadanie 10. (3 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 19.

Próbny egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony 

 

4

 

22.                         C -  H 

E  –  G -  

A

                       B 

                       F -  D 

lub 

 

                       F -  D 
E  –  G -  

A

                       B 

                       C -  H 

0 - 2  Za poprawne uzupełnienie 

dwóch pierwszych pól  

(E i G) …........................... 

Za poprawnie uzupełniony 

cały model ........................ 

 

 

1 pkt 

 

2 pkt 

23.  Liczba kobiet w 2003 r.  

38 195 tys. - 18 493 tys. =  19 702 tys. 

19 702 : 18 493 = 1,06  

1,06 x 100 = 106 

zaliczamy: 106,5 oraz 107 

0 - 2  Za poprawny sposób 

obliczenia …..................... 

Za poprawny sposób 

obliczenia i poprawny 

wynik …………………….

 

1 pkt 

 

 

2 pkt 

24. A.

 

0 - 1  Za wybór poprawnej 

odpowiedzi ………………

 

1 pkt 

25.  A. katolicyzm 

B. prawosławie 

C. protestantyzm 

D. islam 

E. katolicyzm 

0 - 2  Za poprawne 

przyporządkowanie nazw 

religii do  

- trzech lub czterech 

państw ............................ 

- pięciu państw ..................

 

 

 

 

1 pkt 

2 pkt 

26. a) 

Słabe strony, np.: 

- duża liczba gospodarstw,  

- niska towarowość,  

- niedoinwestowanie infrastruktury,  

- nadmierne zatrudnienie,  

- niski poziom wykształcenia rolników. 

b) 

Mocne strony, np.: 

- zdrowsza żywność produkowana przez 

polskich rolników,  

- tańsza żywność,  

- duże zasoby użytków rolnych 

pozwalają na gospodarowanie, 

sprzyjające środowisku naturalnemu. 

0 – 2  a) 

Za poprawne podanie: 

- dwóch słabych stron …... 

b) 

Za poprawne podanie: 

- dwóch mocnych stron .....

lub 

Za poprawne podanie po 

jednej słabej i mocnej 

stronie ............................... 

 

 

1 pkt 

 

 

1 pkt 

 

 

 

1 pkt 

27.  a)  

D 

b) Np. 

Gospodarstwa o najmniejszej 

powierzchni mają największy udział w 

strukturze wielkości gospodarstw 

rolnych w południowo-wschodniej części 

Polski. 

0 - 2  a) 

Za poprawny wybór litery, 

oznaczającej województwo 

b) 

Za poprawny wniosek …...

 

 

1 pkt 

 

1 pkt 

28.  Np.  

- głównymi partnerami są kraje wysoko 

rozwinięte, 

- głównymi partnerami są przede 

wszystkim kraje sąsiadujące. 

0 - 1  Za poprawne 

sformułowanie jednej 

prawidłowości ................... 

 

 

1 pkt 

Zadanie 11. (2 pkt)

Źródło: CKE 2006 (PR), zad. 22.

5

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

12

Zadanie 26. (1 pkt)  

Większość surowcowych okręgów przemysłowych w Europie rozwija się według 

charakterystycznych etapów.  
Na przykładzie Okręgu Reńsko-Westfalskiego uzupełnij schemat tak, aby przedstawiał 

kolejne etapy powstawania okręgu surowcowego oraz zmiany struktury gałęziowej 

przemysłu wynikające z restrukturyzacji. 

 

 

 

 

Etapy: 
A. rozwój karbochemii 
B. rozwój przemysłu maszynowego (ciężkie maszyny, urządzenia górnicze i hutnicze) 
C. rozwój przemysłu zaawansowanych technologii 
D. rozwój górnictwa węglowego i hutnictwa żelaza 
E. zapoczątkowanie restrukturyzacji 
 

 

Zadanie 27. (2 pkt)

 

Uzasadnij, podając po jednym argumencie, korzystny wpływ restrukturyzacji 

przemysłu na gospodarkę oraz na stan środowiska przyrodniczego. 

 

Uzasadnienie korzystnego wpływu na gospodarkę 

Np.

 

Zamyka się nierentowne zakłady przemysłu ciężkiego, otwiera się w ich miejsce 

zakłady nowoczesnego przemysłu, produkujące wyroby, których sprzedaż 

przynosi zysk. 

 

Uzasadnienie korzystnego wpływu na stan środowiska przyrodniczego 

Np.

 

Zamykanie lub modernizacja hut i innych zakładów przemysłowych opartych 

na tzw. „brudnych technologiach” prowadzi do zmniejszenia zanieczyszczenia 

powietrza, wód i gleb.  

 

 

Zadanie 28. (1 pkt) 

W 2005 roku minister nauki oraz prezydent Warszawy podpisali porozumienie o współpracy 

przy tworzeniu Warszawskiego Parku Technologicznego.  
Podaj trzy czynniki lokalizacji parku naukowo-technologicznego w regionie 

warszawskim. 

Np.

 

1. 

Wykwalifikowana siła robocza.

 

2. 

Zaplecze naukowo-badawcze (uczelnie, instytuty naukowe).

 

3. 

Duża atrakcyjność inwestycyjna stołecznego miasta.

 

 

1. 

D

 

2. 

B

 

3. A 

4. 

E

 

5. 

C

 

Zadanie 12. (2 pkt)

Źródło: CKE 2007 (PR), zad. 27.

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

17

Zadanie 34. (2 pkt)

 

Przyporządkuj każdej z wymienionych zmian w środowisku przyrodniczym przyczynę, 

która ją spowodowała. 

 

Zmiany w środowisku przyrodniczym: 

Przyczyny zmian: 

A. Ubytek warstwy ozonowej 

1. Nadmierne nawożenie pól uprawnych 

B. Eutrofizacja wód rzek i jezior 

2. Kwaśne opady atmosferyczne 

C. Powstanie leja depresyjnego 

3. Obecność freonów w atmosferze 

D. Zwiększenie ilości CO

2

 w atmosferze 

4. Spalanie paliw kopalnych 

 

5. Odkrywkowa eksploatacja surowców 

 

A. 

3

,       B. 

1

,       C. 

5

,       D. 

4

 

 

 

Zadanie 35. (2 pkt) 

Wykonaj polecenia, wykorzystując załączony tekst i własną wiedzę. 

 

„Arktyka szybko topnieje” 

        Z okolic bieguna północnego zniknął lód o powierzchni dwa razy większej od Polski. 

Świat prawdopodobnie czeka wielka odwilż. Alarmujące dane pochodzą z obserwacji 

satelitarnych Oceanu Arktycznego. Pokrywająca go pokrywa lodowa do tej pory nie dawała 

się Słońcu nawet latem. Jednak w ubiegłym roku straciła aż 14% powierzchni, 

dwudziestokrotnie więcej niż w poprzednich latach. Gwałtownie kurczy się także lodowiec 

na Grenlandii.  Martwią się mieszkańcy terenów nadbrzeżnych, chociaż według niektórych 

ocieplenie klimatu to dobra wiadomość... 

Na podstawie: „Gazeta Wyborcza”, IX 2006 r. 

 

a) Podaj dwie negatywne dla gospodarki człowieka konsekwencje opisanego zjawiska. 

 

Np.

 

1. 

Zalanie nadbrzeżnych pól uprawnych.

 

2.

 

Zmniejszenie powierzchni ekumeny.

 

 

 

b) Podaj przykład gospodarczej korzyści, jaką można odnieść w przyszłości w wyniku 

topnienia pokrywy lodowej w Arktyce. 

 

Np.

 

Funkcjonowanie drogi morskiej pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem 

 

nieograniczonej trwałą pokrywą lodową. 

 
 

Nr zadania 

33. 

34. 

35. 

Maks. liczba pkt 

2 

2 

2 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

   

Zadanie 13. (2 pkt)

Źródło: CKE 2007 (PR), zad. 34.

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

17

Zadanie 34. (2 pkt)

 

Przyporządkuj każdej z wymienionych zmian w środowisku przyrodniczym przyczynę, 

która ją spowodowała. 

 

Zmiany w środowisku przyrodniczym: 

Przyczyny zmian: 

A. Ubytek warstwy ozonowej 

1. Nadmierne nawożenie pól uprawnych 

B. Eutrofizacja wód rzek i jezior 

2. Kwaśne opady atmosferyczne 

C. Powstanie leja depresyjnego 

3. Obecność freonów w atmosferze 

D. Zwiększenie ilości CO

2

 w atmosferze 

4. Spalanie paliw kopalnych 

 

5. Odkrywkowa eksploatacja surowców 

 

A. 

3

,       B. 

1

,       C. 

5

,       D. 

4

 

 

 

Zadanie 35. (2 pkt) 

Wykonaj polecenia, wykorzystując załączony tekst i własną wiedzę. 

 

„Arktyka szybko topnieje” 

        Z okolic bieguna północnego zniknął lód o powierzchni dwa razy większej od Polski. 

Świat prawdopodobnie czeka wielka odwilż. Alarmujące dane pochodzą z obserwacji 

satelitarnych Oceanu Arktycznego. Pokrywająca go pokrywa lodowa do tej pory nie dawała 

się Słońcu nawet latem. Jednak w ubiegłym roku straciła aż 14% powierzchni, 

dwudziestokrotnie więcej niż w poprzednich latach. Gwałtownie kurczy się także lodowiec 

na Grenlandii.  Martwią się mieszkańcy terenów nadbrzeżnych, chociaż według niektórych 

ocieplenie klimatu to dobra wiadomość... 

Na podstawie: „Gazeta Wyborcza”, IX 2006 r. 

 

a) Podaj dwie negatywne dla gospodarki człowieka konsekwencje opisanego zjawiska. 

 

Np.

 

1. 

Zalanie nadbrzeżnych pól uprawnych.

 

2.

 

Zmniejszenie powierzchni ekumeny.

 

 

 

b) Podaj przykład gospodarczej korzyści, jaką można odnieść w przyszłości w wyniku 

topnienia pokrywy lodowej w Arktyce. 

 

Np.

 

Funkcjonowanie drogi morskiej pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem 

 

nieograniczonej trwałą pokrywą lodową. 

 
 

Nr zadania 

33. 

34. 

35. 

Maks. liczba pkt 

2 

2 

2 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

   

Zadanie 14. (2 pkt)

Źródło: CKE 2007 (PR), zad. 35.

6

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

17

Zadanie 34. (2 pkt)

 

Przyporządkuj każdej z wymienionych zmian w środowisku przyrodniczym przyczynę, 

która ją spowodowała. 

 

Zmiany w środowisku przyrodniczym: 

Przyczyny zmian: 

A. Ubytek warstwy ozonowej 

1. Nadmierne nawożenie pól uprawnych 

B. Eutrofizacja wód rzek i jezior 

2. Kwaśne opady atmosferyczne 

C. Powstanie leja depresyjnego 

3. Obecność freonów w atmosferze 

D. Zwiększenie ilości CO

2

 w atmosferze 

4. Spalanie paliw kopalnych 

 

5. Odkrywkowa eksploatacja surowców 

 

A. 

3

,       B. 

1

,       C. 

5

,       D. 

4

 

 

 

Zadanie 35. (2 pkt) 

Wykonaj polecenia, wykorzystując załączony tekst i własną wiedzę. 

 

„Arktyka szybko topnieje” 

        Z okolic bieguna północnego zniknął lód o powierzchni dwa razy większej od Polski. 

Świat prawdopodobnie czeka wielka odwilż. Alarmujące dane pochodzą z obserwacji 

satelitarnych Oceanu Arktycznego. Pokrywająca go pokrywa lodowa do tej pory nie dawała 

się Słońcu nawet latem. Jednak w ubiegłym roku straciła aż 14% powierzchni, 

dwudziestokrotnie więcej niż w poprzednich latach. Gwałtownie kurczy się także lodowiec 

na Grenlandii.  Martwią się mieszkańcy terenów nadbrzeżnych, chociaż według niektórych 

ocieplenie klimatu to dobra wiadomość... 

Na podstawie: „Gazeta Wyborcza”, IX 2006 r. 

 

a) Podaj dwie negatywne dla gospodarki człowieka konsekwencje opisanego zjawiska. 

 

Np.

 

1. 

Zalanie nadbrzeżnych pól uprawnych.

 

2.

 

Zmniejszenie powierzchni ekumeny.

 

 

 

b) Podaj przykład gospodarczej korzyści, jaką można odnieść w przyszłości w wyniku 

topnienia pokrywy lodowej w Arktyce. 

 

Np.

 

Funkcjonowanie drogi morskiej pomiędzy Atlantykiem a Pacyfikiem 

 

nieograniczonej trwałą pokrywą lodową. 

 
 

Nr zadania 

33. 

34. 

35. 

Maks. liczba pkt 

2 

2 

2 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

   

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

4

Zadanie 7. (2 pkt) 

a) Wykorzystaj mapę i podaj czynnik sprzyjający eutrofizacji Jeziora Łuknajno. 

Np. 

Obecność kanałów melioracyjnych i pól uprawnych na obszarach położonych 

wokół jeziora sprzyja gromadzeniu nawozów sztucznych zmywanych z pól. 

b) Zaznacz poprawne zakończenie zdania. 

Skutkiem procesu eutrofizacji jezior jest 
A. 

przyspieszenie rozwoju glonów zabarwiających wodę na zielonkawy kolor.

 

B. wzrost zawartości tlenu na skutek rozkładu materii organicznej. 
C. wzrost zasolenia wód jeziora. 
D. spowolnienie odkładania osadów na dnie jeziora. 

 

Zadanie 8. (1 pkt) 

Wymień na podstawie mapy dwie cechy świadczące o młodoglacjalnej rzeźbie obszaru 

przedstawionego na mapie. 

Np. 

1.

 

Obszar ten charakteryzuje urozmaicona rzeźba (wzniesienia morenowe 

i stosunkowo płaskie, zalesione sandry na przedpolu moren).

 

2.

 

Występowanie jezior morenowych, rynnowych i wytopiskowych.

 

 

Zadanie 9. (1 pkt) 

Podaj dwa przykłady działań, które powinny być podejmowane w Mazurskim Parku 

Krajobrazowym, aby nie doprowadzić do zniszczenia lub silnego przekształcenia 

unikalnego krajobrazu tego obszaru. 

Np. 

1.

 

Wspieranie przez władze lokalne rozwoju agroturystyki zamiast budowy 

dużych hoteli i ośrodków. 

2.

 

Wyznaczanie miejsc odpoczynku, aby ograniczyć „dziką turystykę” (pola 

namiotowe, kempingi). 

 

Zadanie 10. (2 pkt) 

Oblicz wysokość górowania Słońca nad horyzontem Warszawy (52ºN, 21ºE) w dniach 

22 czerwca i 22 grudnia. Zapisz obliczenia. 

Miejsce na obliczenia: 

 

22 czerwca: 

 

h = 90º – φ + 23º27’ 

 

h = 90º – 52º + 23º27’ 

 

h = 61º27’ 

 

 

22 grudnia: 

 

h = 90º – φ – 23º27’ 

 

h = 90º – 52º – 23º27’ 

 

h = 14º33’ 

 

Odpowiedź

 

Wysokość górowania Słońca nad horyzontem Warszawy wynosi 

w dniu 22 czerwca 61º27’, a w dniu 22 grudnia 14º33’. 

 

Zadanie 15. (1 pkt)

Źródło: CKE 2008 (PR), zad. 9.

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

9

Zadanie 19. (1 pkt) 

Układ sieci rzecznej w Polsce cechuje asymetria dorzeczy dwóch największych rzek, a sieć 

rzeczna na obszarze nizin Polski wykazuje układ zarówno południkowy, jak 

i równoleżnikowy. 

Zaznacz dwa czynniki, które wpłynęły na opisany układ sieci rzecznej na nizinach 

Polski. 

A. 

Pochylenie obszaru Polski z SE ku NW.

 

B. Obecność kanałów i rowów melioracyjnych. 
C. Eksploatacja złóż surowców mineralnych. 
D. Występowanie wału i niecek tektonicznych. 
E. 

Zbliżony do równoleżnikowego przebieg pradolin.

 

 

Zadanie 20. (2 pkt) 

Polska jest krajem o małych zasobach wód, zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych. 

Działalność człowieka może prowadzić do zmniejszenia zasobów wody, ale może także 

przynosić skutki pozytywne. 

Zaproponuj trzy możliwe do realizacji działania, które powinny być stosowane w Polsce 

w celu powiększenia lub odtwarzania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych. 

Np. 

1.

 

Stosowanie zamkniętych obiegów wody w procesach przemysłowych.

 

2

. 

Oszczędzanie wody w gospodarstwach domowych, np. poprzez zakładanie 

wodomierzy i dbanie o szczelność armatury. 

3

. 

Budowa zbiorników retencyjnych na rzekach w celu zwiększenia możliwości 

zaopatrywania w wodę ludności i rolnictwa w okresach niskich stanów wody. 

 

Zadanie 21. (2 pkt) 

Za przyczynę globalnego ocieplenia uznaje się wzrost zawartości w powietrzu gazów 

cieplarnianych.  

Wymień trzy rozwiązania, służące ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych 

do atmosfery. 

Np. 

1.

 

Zwiększenie w bilansie energetycznym udziału energetyki jądrowej 

i odnawialnych źródeł energii. 

2.

 

Respektowanie umów międzynarodowych zobowiązujących do zmniejszenia 

emisji CO

2

 do atmosfery. 

3.

 

Stosowanie zachęt ekonomicznych dla inwestorów podejmujących działania 

proekologiczne.

 

 

Nr zadania 

17.

18.

19.

20. 

21. 

Maks. 

liczba 

pkt  2 2 1 2 2 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

     

Zadanie 16. (2 pkt)

Źródło: CKE 2008 (PR), zad. 20.

7

Egzamin maturalny z geografii 

Poziom rozszerzony

 

9

Zadanie 19. (1 pkt) 

Układ sieci rzecznej w Polsce cechuje asymetria dorzeczy dwóch największych rzek, a sieć 

rzeczna na obszarze nizin Polski wykazuje układ zarówno południkowy, jak 

i równoleżnikowy. 

Zaznacz dwa czynniki, które wpłynęły na opisany układ sieci rzecznej na nizinach 

Polski. 

A. 

Pochylenie obszaru Polski z SE ku NW.

 

B. Obecność kanałów i rowów melioracyjnych. 
C. Eksploatacja złóż surowców mineralnych. 
D. Występowanie wału i niecek tektonicznych. 
E. 

Zbliżony do równoleżnikowego przebieg pradolin.

 

 

Zadanie 20. (2 pkt) 

Polska jest krajem o małych zasobach wód, zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych. 

Działalność człowieka może prowadzić do zmniejszenia zasobów wody, ale może także 

przynosić skutki pozytywne. 

Zaproponuj trzy możliwe do realizacji działania, które powinny być stosowane w Polsce 

w celu powiększenia lub odtwarzania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych. 

Np. 

1.

 

Stosowanie zamkniętych obiegów wody w procesach przemysłowych.

 

2

. 

Oszczędzanie wody w gospodarstwach domowych, np. poprzez zakładanie 

wodomierzy i dbanie o szczelność armatury. 

3

. 

Budowa zbiorników retencyjnych na rzekach w celu zwiększenia możliwości 

zaopatrywania w wodę ludności i rolnictwa w okresach niskich stanów wody. 

 

Zadanie 21. (2 pkt) 

Za przyczynę globalnego ocieplenia uznaje się wzrost zawartości w powietrzu gazów 

cieplarnianych.  

Wymień trzy rozwiązania, służące ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych 

do atmosfery. 

Np. 

1.

 

Zwiększenie w bilansie energetycznym udziału energetyki jądrowej 

i odnawialnych źródeł energii. 

2.

 

Respektowanie umów międzynarodowych zobowiązujących do zmniejszenia 

emisji CO

2

 do atmosfery. 

3.

 

Stosowanie zachęt ekonomicznych dla inwestorów podejmujących działania 

proekologiczne.

 

 

Nr zadania 

17.

18.

19.

20. 

21. 

Maks. 

liczba 

pkt  2 2 1 2 2 

Wypełnia 

egzaminator!  Uzyskana liczba pkt 

     

Zadanie 17. (2 pkt)

Źródło: CKE 2008 (PR), zad. 21.

Geografia – poziom rozszerzony 

Klucz punktowania odpowiedzi 

 

 

23

Zadanie 32. 

Tworzenie informacji 

Przedstawienie współzależności w systemie człowiek − 

środowisko przyrodnicze − gospodarka. 

0−2

Zdający otrzymuje 2 punkty za podanie trzech przyczyn i trzech następstw zmniejszania 

powierzchni wilgotnego lasu równikowego w Amazonii. Zdający otrzymuje 1 punkt  

za podanie łącznie czterech lub pięciu przyczyn i następstw. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Przyczyny: 

● zakładanie pól uprawnych i pastwisk 

● eksploatacja surowców mineralnych 

● pozyskiwanie cennych gatunków drewna 
Następstwa: 

● przyspieszenie tempa erozji 

● zagłada wielu gatunków roślin i zwierząt leśnych 

● przemieszczenie rdzennych mieszkańców (Indian) 

 

Zadanie 33. 

Wiadomości i rozumienie 

Opisanie przykładów działań podejmowanych  

przez rządy państw w celu rozwiązywania problemów 

transgranicznych. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie zainteresowania Szwecji zamianą zadłużenia 

Polski w ekokonwersję. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Ścieki przemysłowe i komunalne, pochodzące z obszaru Polski, dostają się  rzekami  

do Bałtyku. Szwecja, tak jak Polska, leży nad Bałtykiem. Dzięki wzrostowi wydatków  

na ochronę środowiska w Polsce może poprawić się stan wód Bałtyku u wybrzeży Szwecji,  

a co za tym idzie może zwiększyć się populacja ryb i dochody z rybołówstwa.  

 

Zadanie 34. 
a) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu wysokiego ciśnienia  atmosferycznego  

na powstanie smogu w Londynie. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

W strefie wysokiego ciśnienia występuje zstępujący ruch powietrza, utrudniający odpływ 

zanieczyszczeń znad obszaru, na którym te zanieczyszczenia są emitowane. 

 

b) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie antropogenicznego źródła pochodzenia dwutlenku 

siarki – składnika smogu. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Spalanie węgla, ropy, gazu (zawierających siarkę) w paleniskach domowych, fabrykach, 

środkach transportu. 

Zadanie 18. (2 pkt)

Źródło: CKE 2009 (PR), zad. 32.

Geografia – poziom rozszerzony 

Klucz punktowania odpowiedzi 

 

 

23

Zadanie 32. 

Tworzenie informacji 

Przedstawienie współzależności w systemie człowiek − 

środowisko przyrodnicze − gospodarka. 

0−2

Zdający otrzymuje 2 punkty za podanie trzech przyczyn i trzech następstw zmniejszania 

powierzchni wilgotnego lasu równikowego w Amazonii. Zdający otrzymuje 1 punkt  

za podanie łącznie czterech lub pięciu przyczyn i następstw. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Przyczyny: 

● zakładanie pól uprawnych i pastwisk 

● eksploatacja surowców mineralnych 

● pozyskiwanie cennych gatunków drewna 
Następstwa: 

● przyspieszenie tempa erozji 

● zagłada wielu gatunków roślin i zwierząt leśnych 

● przemieszczenie rdzennych mieszkańców (Indian) 

 

Zadanie 33. 

Wiadomości i rozumienie 

Opisanie przykładów działań podejmowanych  

przez rządy państw w celu rozwiązywania problemów 

transgranicznych. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie zainteresowania Szwecji zamianą zadłużenia 

Polski w ekokonwersję. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Ścieki przemysłowe i komunalne, pochodzące z obszaru Polski, dostają się  rzekami  

do Bałtyku. Szwecja, tak jak Polska, leży nad Bałtykiem. Dzięki wzrostowi wydatków  

na ochronę środowiska w Polsce może poprawić się stan wód Bałtyku u wybrzeży Szwecji,  

a co za tym idzie może zwiększyć się populacja ryb i dochody z rybołówstwa.  

 

Zadanie 34. 
a) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu wysokiego ciśnienia  atmosferycznego  

na powstanie smogu w Londynie. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

W strefie wysokiego ciśnienia występuje zstępujący ruch powietrza, utrudniający odpływ 

zanieczyszczeń znad obszaru, na którym te zanieczyszczenia są emitowane. 

 

b) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie antropogenicznego źródła pochodzenia dwutlenku 

siarki – składnika smogu. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Spalanie węgla, ropy, gazu (zawierających siarkę) w paleniskach domowych, fabrykach, 

środkach transportu. 

Zadanie 19. (1 pkt)

Źródło: CKE 2009 (PR), zad. 33.

8

Geografia – poziom rozszerzony 

Klucz punktowania odpowiedzi 

 

 

23

Zadanie 32. 

Tworzenie informacji 

Przedstawienie współzależności w systemie człowiek − 

środowisko przyrodnicze − gospodarka. 

0−2

Zdający otrzymuje 2 punkty za podanie trzech przyczyn i trzech następstw zmniejszania 

powierzchni wilgotnego lasu równikowego w Amazonii. Zdający otrzymuje 1 punkt  

za podanie łącznie czterech lub pięciu przyczyn i następstw. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Przyczyny: 

● zakładanie pól uprawnych i pastwisk 

● eksploatacja surowców mineralnych 

● pozyskiwanie cennych gatunków drewna 
Następstwa: 

● przyspieszenie tempa erozji 

● zagłada wielu gatunków roślin i zwierząt leśnych 

● przemieszczenie rdzennych mieszkańców (Indian) 

 

Zadanie 33. 

Wiadomości i rozumienie 

Opisanie przykładów działań podejmowanych  

przez rządy państw w celu rozwiązywania problemów 

transgranicznych. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie zainteresowania Szwecji zamianą zadłużenia 

Polski w ekokonwersję. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Ścieki przemysłowe i komunalne, pochodzące z obszaru Polski, dostają się  rzekami  

do Bałtyku. Szwecja, tak jak Polska, leży nad Bałtykiem. Dzięki wzrostowi wydatków  

na ochronę środowiska w Polsce może poprawić się stan wód Bałtyku u wybrzeży Szwecji,  

a co za tym idzie może zwiększyć się populacja ryb i dochody z rybołówstwa.  

 

Zadanie 34. 
a) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za wyjaśnienie wpływu wysokiego ciśnienia  atmosferycznego  

na powstanie smogu w Londynie. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

W strefie wysokiego ciśnienia występuje zstępujący ruch powietrza, utrudniający odpływ 

zanieczyszczeń znad obszaru, na którym te zanieczyszczenia są emitowane. 

 

b) 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemów istniejących  

w środowisku geograficznym. 

0−1

Zdający otrzymuje 1 punkt za podanie antropogenicznego źródła pochodzenia dwutlenku 

siarki – składnika smogu. 
Przykład poprawnej odpowiedzi: 

Spalanie węgla, ropy, gazu (zawierających siarkę) w paleniskach domowych, fabrykach, 

środkach transportu. 

Zadanie 20. (2 pkt)

Źródło: CKE 2009 (PR), zad. 34.

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

10

b)

Tworzenie informacji 

Przewidywanie zmian w środowisku geograficznym 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych konsekwencji wybudowania linii kolejowej, których 

mogą obawiać się rdzenni mieszkańcy Tybetu 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• przyspieszenie rabunkowej eksploatacji surowców naturalnych 

• zagrożenie tożsamości Tybetańczyków wskutek wzrostu liczby osadników chińskich 

Zadanie 31. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia obszarów 

produkcji energii elektrycznej na świecie 

0−1

 

1 p. – za wpisanie właściwej litery, którą oznaczono położenie Zapory Trzech Przełomów 

 

Poprawna odpowiedź 

D 

b)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji działalności gospodarczej 

człowieka w środowisku geograficznym  

0−1

 

1 p. – za podanie jednego pozytywnego i jednego negatywnego następstwa budowy zapory  

i elektrowni wodnej na Jangcy z punktu widzenia ochrony środowiska przyrodniczego 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

Pozytywne następstwo 

Dzięki energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wodnej w Chinach może zmniejszyć się 

produkcja energii w elektrowniach konwencjonalnych, a więc może ulec ograniczeniu emisja 

gazów i pyłów do atmosfery. 

Negatywne następstwo 

Budowa zbiornika powoduje zmiany w środowisku przyrodniczym (np. w mikroklimacie), 

wymusza migracje zwierząt. 

 

c)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji przemian gospodarczych  

we współczesnym świecie 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych korzyści gospodarczych dla Chin związanych z budową 

zapory i elektrowni wodnej na Jangcy 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• ograniczenie strat społecznych i gospodarczych związanych z wylewami Jangcy 

• zaopatrzenie w energię południowej części Chin 

 

Zadanie 32. 

a)

Korzystanie z  informacji 

Wybranie najistotniejszych informacji dotyczących 

handlu zagranicznego 

0−1

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

10

b)

Tworzenie informacji 

Przewidywanie zmian w środowisku geograficznym 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych konsekwencji wybudowania linii kolejowej, których 

mogą obawiać się rdzenni mieszkańcy Tybetu 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• przyspieszenie rabunkowej eksploatacji surowców naturalnych 

• zagrożenie tożsamości Tybetańczyków wskutek wzrostu liczby osadników chińskich 

Zadanie 31. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia obszarów 

produkcji energii elektrycznej na świecie 

0−1

 

1 p. – za wpisanie właściwej litery, którą oznaczono położenie Zapory Trzech Przełomów 

 

Poprawna odpowiedź 

D 

b)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji działalności gospodarczej 

człowieka w środowisku geograficznym  

0−1

 

1 p. – za podanie jednego pozytywnego i jednego negatywnego następstwa budowy zapory  

i elektrowni wodnej na Jangcy z punktu widzenia ochrony środowiska przyrodniczego 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

Pozytywne następstwo 

Dzięki energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wodnej w Chinach może zmniejszyć się 

produkcja energii w elektrowniach konwencjonalnych, a więc może ulec ograniczeniu emisja 

gazów i pyłów do atmosfery. 

Negatywne następstwo 

Budowa zbiornika powoduje zmiany w środowisku przyrodniczym (np. w mikroklimacie), 

wymusza migracje zwierząt. 

 

c)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji przemian gospodarczych  

we współczesnym świecie 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych korzyści gospodarczych dla Chin związanych z budową 

zapory i elektrowni wodnej na Jangcy 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• ograniczenie strat społecznych i gospodarczych związanych z wylewami Jangcy 

• zaopatrzenie w energię południowej części Chin 

 

Zadanie 32. 

a)

Korzystanie z  informacji 

Wybranie najistotniejszych informacji dotyczących 

handlu zagranicznego 

0−1

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

10

b)

Tworzenie informacji 

Przewidywanie zmian w środowisku geograficznym 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych konsekwencji wybudowania linii kolejowej, których 

mogą obawiać się rdzenni mieszkańcy Tybetu 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• przyspieszenie rabunkowej eksploatacji surowców naturalnych 

• zagrożenie tożsamości Tybetańczyków wskutek wzrostu liczby osadników chińskich 

Zadanie 31. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia obszarów 

produkcji energii elektrycznej na świecie 

0−1

 

1 p. – za wpisanie właściwej litery, którą oznaczono położenie Zapory Trzech Przełomów 

 

Poprawna odpowiedź 

D 

b)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji działalności gospodarczej 

człowieka w środowisku geograficznym  

0−1

 

1 p. – za podanie jednego pozytywnego i jednego negatywnego następstwa budowy zapory  

i elektrowni wodnej na Jangcy z punktu widzenia ochrony środowiska przyrodniczego 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

Pozytywne następstwo 

Dzięki energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wodnej w Chinach może zmniejszyć się 

produkcja energii w elektrowniach konwencjonalnych, a więc może ulec ograniczeniu emisja 

gazów i pyłów do atmosfery. 

Negatywne następstwo 

Budowa zbiornika powoduje zmiany w środowisku przyrodniczym (np. w mikroklimacie), 

wymusza migracje zwierząt. 

 

c)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji przemian gospodarczych  

we współczesnym świecie 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych korzyści gospodarczych dla Chin związanych z budową 

zapory i elektrowni wodnej na Jangcy 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• ograniczenie strat społecznych i gospodarczych związanych z wylewami Jangcy 

• zaopatrzenie w energię południowej części Chin 

 

Zadanie 32. 

a)

Korzystanie z  informacji 

Wybranie najistotniejszych informacji dotyczących 

handlu zagranicznego 

0−1

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

10

b)

Tworzenie informacji 

Przewidywanie zmian w środowisku geograficznym 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych konsekwencji wybudowania linii kolejowej, których 

mogą obawiać się rdzenni mieszkańcy Tybetu 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• przyspieszenie rabunkowej eksploatacji surowców naturalnych 

• zagrożenie tożsamości Tybetańczyków wskutek wzrostu liczby osadników chińskich 

Zadanie 31. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia obszarów 

produkcji energii elektrycznej na świecie 

0−1

 

1 p. – za wpisanie właściwej litery, którą oznaczono położenie Zapory Trzech Przełomów 

 

Poprawna odpowiedź 

D 

b)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji działalności gospodarczej 

człowieka w środowisku geograficznym  

0−1

 

1 p. – za podanie jednego pozytywnego i jednego negatywnego następstwa budowy zapory  

i elektrowni wodnej na Jangcy z punktu widzenia ochrony środowiska przyrodniczego 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

Pozytywne następstwo 

Dzięki energii elektrycznej pochodzącej z elektrowni wodnej w Chinach może zmniejszyć się 

produkcja energii w elektrowniach konwencjonalnych, a więc może ulec ograniczeniu emisja 

gazów i pyłów do atmosfery. 

Negatywne następstwo 

Budowa zbiornika powoduje zmiany w środowisku przyrodniczym (np. w mikroklimacie), 

wymusza migracje zwierząt. 

 

c)

Tworzenie informacji 

Ocenianie konsekwencji przemian gospodarczych  

we współczesnym świecie 

0−1

1 p. – za podanie dwóch poprawnych korzyści gospodarczych dla Chin związanych z budową 

zapory i elektrowni wodnej na Jangcy 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• ograniczenie strat społecznych i gospodarczych związanych z wylewami Jangcy 

• zaopatrzenie w energię południowej części Chin 

 

Zadanie 32. 

a)

Korzystanie z  informacji 

Wybranie najistotniejszych informacji dotyczących 

handlu zagranicznego 

0−1

Zadanie 21. (3 pkt)

Źródło: CKE 2010 (PR), zad. 31.

9

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

12

Zadanie 36. 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemu istniejącego  

w środowisku geograficznym na przykładzie inwestycji 

gospodarczych na dnie mórz 

0−2

 

2 p. – za uzasadnienie trzema poprawnymi argumentami stwierdzenia, że budowa gazociągów 

może stanowić zagrożenie dla środowiska geograficznego mórz 

1 p. – za uzasadnienie tego stwierdzenia dwoma poprawnymi argumentami 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• Duża długość gazociągu i wysokie ciśnienie gazu zwiększają możliwość wystąpienia awarii, 

której skutkiem może być wyciek gazu. 

• Budowa gazociągu narusza dno morskie i siedliska żyjących tam organizmów. 

• Budowa  gazociągu może spowodować naruszenie szkodliwych substancji składowanych  

na dnie mórz (np. na dnie Morza Bałtyckiego amunicji zatopionej po II wojnie światowej). 

 

Zadanie 37. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia i cech 

parków narodowych w Polsce 

0−2

2 p. – za podanie nazw i numerów na mapie czterech parków narodowych 

1 p. – za podanie nazw i numerów na mapie dwóch lub trzech parków narodowych 

lub 

1 p. – za podanie nazw czterech parków  

Poprawna odpowiedź 

PN Gór Stołowych – 4 

Drawieński PN – 1 

Bieszczadzki PN – 6 

Roztoczański PN – 2 

b)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia parków 

narodowych na tle krain geograficznych Polski 

0−1

 

1 p. – za poprawne przyporządkowanie numerów dwóch parków narodowych do krain 

geograficznych Polski 

 

Poprawna odpowiedź 

Beskid Niski – 5 

Karkonosze – 3 

Zadanie 22. (2 pkt)

Źródło: CKE 2010 (PR), zad. 36.

Egzamin maturalny z geografii 

Klucz punktowania odpowiedzi – poziom rozszerzony 

 

 

12

Zadanie 36. 

Tworzenie informacji 

Scharakteryzowanie problemu istniejącego  

w środowisku geograficznym na przykładzie inwestycji 

gospodarczych na dnie mórz 

0−2

 

2 p. – za uzasadnienie trzema poprawnymi argumentami stwierdzenia, że budowa gazociągów 

może stanowić zagrożenie dla środowiska geograficznego mórz 

1 p. – za uzasadnienie tego stwierdzenia dwoma poprawnymi argumentami 

 

Przykład poprawnej odpowiedzi 

• Duża długość gazociągu i wysokie ciśnienie gazu zwiększają możliwość wystąpienia awarii, 

której skutkiem może być wyciek gazu. 

• Budowa gazociągu narusza dno morskie i siedliska żyjących tam organizmów. 

• Budowa  gazociągu może spowodować naruszenie szkodliwych substancji składowanych  

na dnie mórz (np. na dnie Morza Bałtyckiego amunicji zatopionej po II wojnie światowej). 

 

Zadanie 37. 

a)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia i cech 

parków narodowych w Polsce 

0−2

2 p. – za podanie nazw i numerów na mapie czterech parków narodowych 

1 p. – za podanie nazw i numerów na mapie dwóch lub trzech parków narodowych 

lub 

1 p. – za podanie nazw czterech parków  

Poprawna odpowiedź 

PN Gór Stołowych – 4 

Drawieński PN – 1 

Bieszczadzki PN – 6 

Roztoczański PN – 2 

b)

Wiadomości i rozumienie  Wykazanie się znajomością rozmieszczenia parków 

narodowych na tle krain geograficznych Polski 

0−1

 

1 p. – za poprawne przyporządkowanie numerów dwóch parków narodowych do krain 

geograficznych Polski 

 

Poprawna odpowiedź 

Beskid Niski – 5 

Karkonosze – 3 

Zadanie 23. (3 pkt)

Źródło: CKE 2010 (PR), zad. 37.