FO

T. 

SH

UT

TE

RS

TO

CK

opinie

CZY ŚMIERĆ

10 OSniECZMY

Każde życie 

ludzkie jest inne, 

ale wszystkie mają 

wspólny 

mianownik. Jest 

nim śmierć. 

Ludzkość od 

zawsze nurtowało 
pytanie, co będzie 

potem. Czy to już 

nieodwołalny 

koniec egzystencji, 

czy też przejście 

do innego świata? 

A jeśli tak, to 

jakiego?

w m .

opinie

63

K

o ś c ió ł na p o d sta w ie  obja­
w ien ia ,  k tórego  ap ogeu m  
sta ła  się   m isja  C hrystusa, 
a tak że na p o d sta w ie sku­

m u lo w a n e g o   p r z e z  w ie k i  d o św ia d ­
cz en ia   d u ch o w eg o ,  n aucza,  ż e   o sta ­
te c z n y m   fin a łem   n a szej  z iem sk iej 
w ę d r ó w k i m o ż e   b yć  z b a w ie n ie   lub 
p o tęp ien ie. In n ym i sło w y : n ieb o  lub 
p iek ło.

Piekło?

Jednym  z e   sta ły ch  m o ty w ó w   d z i­

siejsz ej  k ry ty k i  p o d   a d rese m   K oś­
c io ła   je s t  p o w ta r z a n ie ,  ż e   k się ż a  
za  d u ż o   stra szą  w ie r n y c h  p ie k łe m . 
P ra w d ę  p o w ie d z ia w s z y ,  m am   d o ­
k ład n ie  o d w ro tn e  o d czu cia.  W ysłu ­
ch ałem  w  sw o im  ży c iu  w ie lu  h o m i­
lii i n ie p rzyp om in am  sob ie, b y  ch o ć 
w  jednej kaznodzieja roztaczał przed 
w ier n y m i p e r sp e k ty w ę  p iek ieln y ch  
m ęczarni.

Jeżeli skądś  d o ch o d z i  d ziś  m o c n y  

głos przypom inający o w ieczn y m  p o ­
tępieniu, to najczęściej są to pryw atne 
objaw ienia. Kilka m ilio n ó w  lu d zi o d ­
w ie d z a ją c y c h   co   roku  san ktuariu m  
w  Fatim ie m o ż e  się np.  d o w ied zieć, 
ż e  M aryja p ok azała m a ło letn im  p a­
stu szk om  całą g rozę p iek ieln ych  o t­
ch łan i  oraz m ęki  o sób  p otęp io n y ch , 
k tó rz y  uginają  się  p o d   śm ierteln ym  

jarzm em   g r z e c h ó w  cięż k ic h .  Łucja, 

F ran ciszek   i  H ia cy n ta   w sp o m in a li, 
ż e  b y ła   to   w iz ja  
tak   str a sz n a ,  iż  
n ie da się  jej o p i­
sać żad n ym i sło ­
w am i. W  czasach 
g d y   k się ż a   i  ka­
t e c h e c i  starają  
s ię   jak  najm niej 
m ó w ić  d ziecio m  
o   p ie k le   i  g r z e ­
chu, żeb y o szc zę­
d z ić   p o c ie c h o m  
n iep otrzeb n ych  
lę k ó w   i  tr a u m a ty c z n y c h   p r z e ż y ć , 
M atka  B oża b ru talnie  ła m ie n akazy 

b e z s tr e s o w e g o   w y c h o w a n ia .  Z  ta ­
kim  p o d ejściem  w  d zisiejszej  P olsce 
z  p ew n ością n ie zdałaby egzam inu na 

stu d iach  p ed agogiczn ych , a w  S zw e­
cji c z y  W ielkiej B rytanii odebrano by 

jej n atych m iast praw a rod zicielsk ie.

P raw d a je st  taka,  ż e   p ie k ło   s ta ło  

s ię   te m a te m   n ie o b e c n y m   w   k a te ­
ch ez ie  K ościoła,  n ie  tylk o w  P olsce, 
le c z   ta k ż e   w   ś w ie c ie   z a c h o d n im . 
D o m in u je   p r z e ­
k az  m a ją cy   d a ­
w a ć  

lu d z i o m  

n a d z ie j ę . 

K a ­

z n o d z ie je   w o lą  
m ó w ić   o  B ożym  
M iło sierd ziu  n iż 
w ie c z n y m   o g ­
n iu   p ie k ie ln y m .
T ym czasem  

je d n a   z   n ajb ar­

d z ie j  p r z e jm u ­

ją cy ch   w iz ji  św .
F a u sty n y   K o w a lsk ie j,  z a p isa n y c h  
w  „D zien n iczk u ”, d o ty cz y ła  w iek u i­

stego potępienia: „D ziś byłam  w  prze­
paściach p iekła, w p row ad zon a p rzez 
an ioła. Jest to m iejsce w ielk iej kaźni. 
[...]  R odzaje m ąk,  k tóre w id ziałam : 
pierw szą m ęką, która stan ow i p iekło, 

jest utrata Boga; drugie -  u sta w icz n y  
w y r zu t sum ienia; tr zec ie -  n igd y się 
już te n  lo s n ie zm ieni; czw arta m ęka 

-  je st  o g ień ,  k tó ry  b ę d z ie  p rzen ik ał 
d u sz ę,  a le  n ie   z n is z c z y   jej,  je s t  to  
stra szn a  m ęk a, je st to   o g ie ń   c z y sto  
duchow y, zapalony gn iew em  Bożym ; 
p ią ta  m ęk a  -  je st u s ta w ic z n a   c ie m ­
n ość, straszny zapach duszący, a ch o­
ciaż jest ciem ność, w id zą się w zajem ­
n ie  szatani i p o tęp io n e dusze, i w id zą  
w sz y stk o   z ło   in n ych  i  sw oje;  szó sta  

m ęka -  je st u sta­
w ic z n e  to w a r zy ­
s t w o  

s z a ta n a ; 

sió d m a   m ęk a   -  

jest straszna roz­
p a c z ,  n ie n a w iś ć  

B o g a ,z ło r z e c z e ­
n ia ,  p r z e k le ń ­
s tw a ,  b lu ź n ie r - 
stw a. Są to  m ęki, 
k tó r e   w s z y s c y  
p o tę p ie n i  c ie r ­
p ią razem , ale to 

jest n ie k o n iec m ąk. Są m ęk i dla dusz 
p o szcz eg ó ln e , k tóre są m ękam i zm y­
słó w :  k ażd a  d u sza  c z y m  g r z e sz y ła , 
ty m  jest d ręczon a w  straszny i n ie do 

op isan ia sp o só b ”.

T e o lo g o w ie   b a d a ją cy   p ism a   s io ­

str y  F au styn y w  trakcie jej  p rocesu  
b eatyfik acyjnego o rzek li, że w izja  ta

p o tw ier d z a  n iezm ien n ą   naukę  K oś­

cio ła  o istn ien iu  p iek ła i karze w ie c z ­
n ego p o tęp ien ia, w y ra żo n ą  w  Piśm ie 
Ś w iętym   (w  ty m  w  sło w a ch  sam ego 

Jezusa), d ziełach  

O jc ó w   K o ścio ła  
o r a z   M a g is t e ­
rium N au czyciel­
skim . To w ła śn ie  
z p ow od u  realnej 

g r o ź b y  

z a t r a ­

c e n ia   n a  w ie k i 
sw ej  d u s z y   tak  
d ram atyczn ie 
b rzm ią   w e z w a ­
n ia   d o   n a w r ó ­
ce n ia   i  szu k an ia 

ratunku w  M iło sierd ziu  B ożym .

K o śció ł,  k tó r y   o g ło s ił w ie le   o só b  

ś w ię t y m i  lu b   b ło g o s ła w io n y m i, 
a w ię c   s tw ie r d z ił,  ż e   c ie sz ą   s ię   o n e 
s z c z ę ś c ie m   w   K r ó le s tw ie   N ie b ie ­
skim , n igd y oficjalnie n ie u zn a ł żad ­
nej o so b y  za p otęp ion ą, c z y li znajdu­

jącą się na w iek i w  piekle. N ie u czyn ił 
te g o   n a w e t  w   o d n ie s ie n iu   d o   n aj­
w ię k s z y c h   zb ro d n ia r zy   w   d ziejach  

lu d z k o śc i.  K o śc ió ł u zn a je b o w ie m , 
że n ie  m a tak ich  k om p eten cji. M oże 
ro zp ozn ać w o lę  B ożą w  o d n iesien iu  

do św ięty ch , ale n ie  m a n arzęd zi, by 

rozezn a ć lo s y  p otęp io n y ch .

Niebo?

O  ile   o b ra zy  p ie k ła   w   liter a tu r ze 

c z y   m a la r s tw ie   są  n ie z w y k le   b ar­

w n e ,  p r z e k o n u ją c e   i  s u g e s ty w n e , 

o ty le op isy nieba wypadają p rzy nich 

zazw yczaj p łask o  i blado.  Być m o ż e 
w y n ik a   to   z  fak tu ,  ż e   w y o b r a ź n ia  
ludzka zn a czn ie dalej sięgn ąć potrafi 
w   ob szar zła   i  cierp ien ia  n iż  b ło g o ­
sta n u   i  d obra.  P o z o sta je   to   z r esztą  
w   od w rotn ej  prop orcji d o p ragn ień  
c z ło w ie k a , k tóry n ie m arzy p rze cież 
o dozn aw an iu  w yrafinow an ych  b o le ­
ści, le c z  raczej  o za ży w a n iu  n iezm ą ­
co n eg o  szczęścia .

W ie c z n e   s z c z ę ś c ie   w   K r ó le stw ie  

N ieb iesk im  p rzek racza zaś  w sze lk ą  
z d o ln o ś ć   lu d z k ie g o   w y r a z u .  P iszą 
o tym  jedn om yśln ie w s z y s c y  m istycy  
chrześcijańscy, k tó rz y  otrzym ali dar 
w gląd u  w  drugą stro n ę r z e c z y w is to ­
ści. Już św. P a w eł A p o sto ł, k tóry b y ł 
p r z e c ie ż  b ły s k o tliw y m   eru d ytą, p o

j y

Kościół nigdy ofi­

cjalnie nie uznał żadnej 

osoby za potępioną. 

Kościół uznaje bowiem, 

że nie ma takich kompe­

tencji

n

Jeżeli skądś do­

chodzi dziś mocny głos 

przypominający 

o wiecznym potępieniu, 

to najczęściej są to pry­

watne objawienia

i  o g lą d a ć   B oga 

W 

tw a rz ą  w  tw a rz , |  
c z ło w ie k   m u s i  się 
d o   N ie g o  |  
u p o d o b n ić , ®  
tz n .  o c z y ś c ic H  
s w r a ją d u s z ę H

tym ,  jak  z o sta ł  „p o rw a n y   d o   sió d m eg o  
n ie b a ”,  n a p isa ł  jed y n ie,  że  „ani  oko  nie 
w idziało,  ani u ch o  nie  słyszało,  ani serce 
czło w iek a  nie  zd o łało   pojąć,  jak  w ielkie 
rzeczy   p rzy g o to w ał  Bóg  tym ,  k tó rz y   Go 
m iłu ją”.

Czyściec?

Zanim  jednak rozstrzygnie się, czy czło­

w iek  trafi  do  N ieba,  czy  do  piekła,  m usi 
stan ąć p rz e d   sądem   O p atrzn o ści.  Będzie 
m iał  on dw a w y m iary  -   sąd szczegółow y 

oraz  Sąd  O stateczny.  P ierw szy   do ty czy ł 

będzie poszczególnych osób, drugi -  całej 
ludzkości.

Sąd  sz c z e g ó ło w y   to   sw o iste   b a d a n ie  

duszy. W ted y  okazuje  się,  czy w ięcej  n a ­
g ro m ad ziło  się w  niej zła, a w ięc sa m o ist­

nie  ciążyć  b ęd zie  o na  ku  piekłu,  czy  też 
dusza  okaże  się  czysta,  o tw arta  i  gotow a 
n a w ejście do N ieba -  tak jak w  przypadku 
św iętych.

Ż eby  trafić  do  K rólestw a  N iebieskiego 

i oglądać Boga tw arzą w  tw arz,  człow iek 
m usi się do N iego u p o d o b n ić, tzn. oczyś­
cić sw oją duszę. M usi być o na ab so lu tn ie 
czysta, czyli u w o ln io n a od w szelkich p o ­
zostałości grzechu. T y m czasem  jest w iele 
osób, które co praw da w yrzekły się zła, ale

nie są w  stanie usunąć ze sw ojego w n ętrza 
p o z o sta ło śc i grzechu.

D o b ry m  p rzy k ład em , żeby to  w yjaśnić, 

jest  k-westia  p o rn o g rafii.  Jej  z w o len n icy  
najczęściej pow ołują się na argum ent wol­
ności. P ro b lem  jed n ak  w  tym , że w oln o ść 
działa tylko w  je d n ą  stro n ę.  Istn ieje w o l­
ność zapam iętyw ania, ale nie m a w olności 
zapom inania. W iele osób, k tó re w yrzekły 
się  pornografii,  skarży się później,  że  nie 
są w  stan ie uw olnić się od p erw ersy jn y ch  
obrazów ,  k tó re   w ry ły   się  w   ich   pam ięć. 
N ie  je s te ś m y   b o w ie m   p a n a m i  sw ojej 
p odśw iadom ości.

W y o b raźm y   sobie  te ra z ,  że  tak i  c z ło ­

w iek  trafia  n a   sąd  szczegółow y.  N ie  z o ­
staje  p o tęp io n y ,  bo  p rag n ie  Boga,  ale  nie 
m oże trafić do N ieba, gdyż jego dusza jest 
zbyt  skażo n a  złem .  Z alegających  w   nim  
pozostałości grzechu nie jest w  stanie u su ­
nąć  sam .  M oże  to  zrobić  tylko  Bóg.  Jak? 
P rzez  ogień oczyszczający.

W  ty m  m iejscu teo lo g ia katolicka ró żn i 

się  od  p raw osław nej,  gdyż  uznaje  istn ie ­
n ie  czy śćca.  K o śció ł  p o w o łu je   się  p rz y  
tym  m.in. n a słow a św. Paw ła o człow ieku, 

który w  dniu sądu Pańskiego „sam w praw ­

dzie  ocaleje,  lecz  tak  jakby  p rzez  o g ień ”. 

Jak  p isze  o.  Jacek  Salij:  „C złow iek  w idzi 
w ów czas  z  całą  o czy w isto ścią,  jak  m ała

jest w  n im  p o jem n o ść n a  Boga w  p o ró w ­
n a n iu   z  tą,  do  k tó re j  z o s ta ł  stw o rz o n y . 
W id zi te ż  ta m   człow iek tę   część  sam ego 
siebie,  k tó ra   ro z w in ę ła   się  w   fałszyw ym  
k ieru n k u   -   i  p ra g n ie   najserd eczn iej,  aby 
to,  co  w   n im   n ieg o d n e  życia  w iecznego, 
z o stało  p rz e z  te n  b o sk i ogień sp a lo n e ”.

M istycy piszą, że c ie rp ie n ia  czyśćcow e 

są  b a rd z o   b o le sn e ,  g d y ż  w y p a la ją   zło, 
k tó re tak głęboko zakorzeniło się w  duszy 
człow ieka,  iż  jego  w y p a la n ie   p o w o d u je  

w e w n ę trz n y  ból.

M ożem y sobie jednak w  tej sytuacji p o ­

m agać  i  p o p rz e z   m odlitw y  p rzy sp ieszać 
ów   czas  o czy sz c z en ia .  K o śció ł  n au cza, 
że  sk ład a  się  z  trz e c h   części:  1)  K ościół 
p ielgrzym ujący,  p rzeb y w ający   na  ziem i; 
2)  K ościół  p o k u tu jący ,  czyli  zn ajd u jący  
się  w   czy śćcu ;  3)  K o śc ió ł  triu m fu ją c y , 
obejm ujący zbaw ionych w  N iebie. O soby 

p rzy n a le ż ąc e   do  w szy stk ich   ow ych grup 
m o g ą   się  z a   sie b ie   n a w z a je m   m o d lić  
i  w staw iać  za  sobą w  p ro śb a c h   do  Boga. 

O  ty m   p rz y p o m in ają  n am   dni  1  i  2  listo ­

p a d a .  P ie rw sz y   m ów i,  że  m am y   sw y ch  

o ręd o w n ik ó w  w  N iebie;  drugi, że p o w in ­

n iśm y   się  m odlić  za  tych,  k tó rzy   cierp ią 
w  czyśćcu.

|   GRZEGORZ GÓRNY