Szlak pentozofosforanowy 

Mateusz Sobieski 

Co to szlak pentozofosforanowy? 

• Szlak pentozofosforanowy jest alternatywą dla 

metabolizmu glukozy: 

 

- nie powstaje ATP 

 

- wytwarzany jest NADPH niezbędny do  

 

produkcji kw. tłuszczowych i steroidów 

 

- produkowana jest ryboza 

• Z trzech cząsteczek glukozo-6-fosforanu powstają 3 

CO

2

 oraz trzy reszty 5-węglowego cukru; te ulegają 

przekształceniu do 2 cz. glukozo-6-fosforanu i 

gliceraldehydo-3-fosforanu (PGAL). Z dwóch PGAL 

może powstać glukozo-6-fosforan. 
 

Ważne informacje 

• Reakcje te zachodzą w cytozolu. Akceptorem wodoru jest 

NADP. Główne miejsca zachodzenia tego procesu to 

wątroba, tk. tłuszczowa, kora nadnerczy, tarczyca, 

erytrocyty, gruczoł sutkowy, jądro, gdyż tkanki te 

zużywają NADPH w procesach produkcji steroidów itp. 

Rybozo-5-fosforan dzięki pirofosfokinazie 

rybozofosforanowej ulega przemianie 5-fosforybozylo-1-

pirofosforanowi, używanemu do syntezy RNA. 

• Niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej jest 

główną przyczyną hemolizy w anemii hemolitycznej. Szlak 

ten dostarcza NADPH dla reduktazy glutationowej. 
 
 

Nieodwracalna faza oksydacyjna 

1. Glukozo-6-fosforan ulega odwodorowaniu do 6-

fosfoglukolatonu (dzięki NADP, Mg, Ca) i 

dehydrogenazie glukozo-6-fosforanowej) 

2. Glukolakton ulega hydrolizie dzięki hydrolazie 

glukonolaktonowej (Mg, Mn, Ca) do 6-

fosfoglukonianu 

3. Powstały związek dzięki dehydrogenazie 6-

fosfoglukaniowej przekształca się w nietrwały 3-

keto-6-fosfoglukonian, który ulega dekarboksylacji 

dając rybulozo-5-fosforan. 

 

Odwracalna faza nieoksydacyjna 

1.

Rybulozo-5-fosforan może być wykorzystany przez dwa enzymy: 

a)

3-epimeraza rybulozo-5-fosforanowa przekształca go do ksylulozo-5-
fosforanu 

b)

Ketoizomeraza rybozo-5-fosforanu przekształca go w aldozę – rybozo-5-
fosforan 

2.

Powstały ksylulozofosforan dzięki transketolazie (wraz z pirofosforanem tiaminy 
i Mg), która przenosi dwuwęglowy fragment ketozy z niego  na rybozo-5-fosforan 
dając sedoheptulozo-7-fosforan i gliceraldehydo-3-fosforan. 

3.

Następnie transaldolaza przenosi trójwęglowy fragment z sedoheptulozy na 
aldozę by powstał fruktozo-6-fosforan i erytrozo-4-fosforan. 

4.

Kolejna reakcja, znowu z transketolazą, erytrozo-4-fosforan wraz z ksylulozo-5-
fosforanem daje gliceraldehydo-3-fosforan i kolejny fruktozo-6-fosforan. 

5.

By utlenić glukozę tylko w szlaku pentozowym potrzebny jest enzym 
przekształcający PGAL w glukozo-6-fosforan tj.enzymy szlaku glikolizy i fruktozo-
1,6-bisfosfataza.