Metoda dekompozycji LU

metoda dokładna rozwiązywania układów równań liniowych

Metoda dekompozycji LU

A x = b

det A ≠ 0

A x = b

[L U] x = b

A = L U

L – macierz trójkątna dolna, otrzymana z macierzy A, U – macierz trójkątna górna, otrzymana z macierzy A L y = b

(1)

U x = y

(2)

Najpierw musimy obliczyć macierz L i macierz U

Macierz U



( )1 ( )1

( )1

L



1 a

a

a



12

(13

1 n

2)

(2)

0 1

L

a

a

23

2 n 

U = 

(3)

L



0 0

1

a

(3)



3 n 

M

M

M

O

M 

0 0

0 L 1 

Macierz L

 ( )

1

L



a

0

0

0

 (1 )11 (2)



 a

a

L

0

0

21

22



L =  ( )

1

(2) (3) L



a

a

a

0

(4)

 31

32

33



 M

M

M

O

M

( )1 (2) (3)

( n)

 a

a

a

L a



n 1

n 2

n 3

nn 

Algorytm Crouta Przykład dla n = 4

 l

0

0

0  1

u

u

u 

 a

a

a

a 

 11



12

13

14

11

12

13

14









 l

l

0

0

0

1

u

u

a

a

a

a

21

22

 

23

24 

 21

22

23

24 

⋅

=





(5)

l

l

l

0









0

0

1

u

a

a

a

a

 31

32

33

 

34   31

32

33

34 

 l

l

l

l

0

0

0

1

a

a

a

a

41

42

43

44 





 41

42

43

44 

Pomocnicza macierz Q

 l

u

u

u 

 11

12

13

14 

 l

l

u

u

21

22

23

24 

Q =

(6)





l

l

l

u

 31

32

33

34 

 l

l

l

l

41

42

43

44 

Elementy macierzy Q, dla n = 4, są obliczane w kolejności zaznaczonej w poniŜszej tablicy

1

5

6

7 





 l

u

u

u 

2

8

11 12

 11

12

13

14 

 l

l

u

u

21

22

23

24 





Q =

3

9

13 15





l

l

l

u





 31

32

33

34 

 l

l

l

l

41

42

43

44 

4 10 14 16

Numer oznacza kolejność obliczania elementów.

Najpierw obliczamy elementy macierzy L (pierwsza kolumna), potem elementy macierzy U (pierwszy wiersz, bez pierwszego elementu, który jest równy 1),

potem elementy macierzy L (druga kolumna), potem elementy macierzy U (druga kolumna, ale bez pierwszego elementu, który jest równy 0),

potem elementy macierzy L, itd.

Biorąc pod uwagę zaleŜność (5), wykonujemy obliczenia dla kolejnego elementu aij

w postaci iloczynu i-tego wiersza macierzy L i j-tej kolumny macierzy U

a = l ⋅1 l = a , 11

11

11

11

a

= l ⋅1 l = a , 21

21

21

21

a = l ⋅1 l = a , 31

31

31

31

 l

u

u

u 

a

= l ⋅1 l = a , 11

12

13

14

41

41

41

41





 l

l

u

u

21

22

23

24 

Q = 



l

l

l

u

 31

32

33

34 

a

 l

l

l

l

41

42

43

44 

a = l ⋅ u

12

u =

,

12

11

12

12

l 11

a

a = l ⋅ u

13

u =

,

13

11

13

13

l 11

a

a = l ⋅ u

14

u =

,

14

11

14

14

l 11

a

= l ⋅ u + l l = a − l ⋅ u , 22

21

12

22

22

22

21

12

a

= l ⋅ u + l l = a − l ⋅ u , 32

31

12

32

32

32

31

12

a

= l ⋅ u + l l = a − l ⋅ u , 42

41

12

42

42

42

41

12

 l

u

u

u 

 11

12

13

14 

 l

l

u

u

21

22

23

24 

Q = 



l

l

l

u

 31

32

33

34 

 l

l

l

l

41

42

43

44 

a − l ⋅ u

a

= l ⋅ u + l ⋅ u 23

21

13

u

=

,

23

21

13

22

23

23

l 22

a − l ⋅ u

a

= l ⋅ u + l ⋅ u 24

21

14

u

=

,

24

21

14

22

24

24

l 22

a

= l ⋅ u + l ⋅ u + l l = a − l ⋅ u − l ⋅ u , 33

31

13

32

23

33

33

33

31

13

32

23

a

= l ⋅ u + l ⋅ u + l l = a − l ⋅ u − l ⋅ u , 43

41

13

42

23

43

43

43

41

13

42

23

a − l ⋅ u − l ⋅ u a

= l ⋅ u + l ⋅ u + l ⋅ u 34

31

14

32

24

u

=

,

34

31

14

32

24

33

34

34

l 33

 l

u

u

u 

11

12

13

14

a

= l ⋅ u + l ⋅ u + l ⋅ u + l





44

41

14

42

24

43

34

44

 l

l

u

u

21

22

23

24 

Q =

l

= a − l ⋅ u − l ⋅ u − l ⋅ u .





44

44

41

14

42

24

43

34

l

l

l

u

 31

32

33

34 

 l

l

l

l

41

42

43

44 

 l

0

0   y 

 b 

L y = b

→ y

 11

  1 

 1 

l

l

0

y

b

21

22

⋅ 2 =



 



 2 



 



 

 l

l

l

y

b

31

32

33 

 3 

 3 

1 u

u   x 

 y 



12

13   1   1 

0

1

u

x

y

23

⋅ 2 =

U x = y

→ x



  

 2 



  





0

0

1   x

y

3 

 3 

 l

u

u 

 11

12

13 

Q =  l

l

u

21

22

23 

Przykład dla n = 3





 l

l

l

31

32

33 

Przykład

2 x +1 x +1 x = 5

1

2

3

1 x + 2 x +1 x = 6

1

2

3

1 x +1 x + 2 x = 5

1

2

3

Zaleta metody – dla danej konfiguracji układu elektronicznego moŜliwość zmiany wektora wyrazów wolnych b, bez zmiany macierzy L i U