EPIDEMIOLOGIA:
• połączenia móżdżku :
ETIOLOGIA:
-
konary dolne (łączą móżdzek z rdzeniem przedłużonym) :
• guzy móżdżku
→ droga rdzeniowo – móżdżkowa
• zanik móżdżku
grzbietowa
• SM
→ obukierunkowe drogi łączące z
• zaburzenia naczyniowe
jądrami przedsionka
→ drogi z jąder oliwki i jąder n. V
PATOGENEZA:
-
konary środkowe (łączą móżdżek z mostem) :
→ włókna z jąder mostu przeciwległej ANATOMIA I FIZJOLOGIA:
połowy (końcowy odcinek dróg
korowo – mostowo - móżdżkowych)
-
konary górne (łączą móżdżek ze wzgórkami
• funkcje móżdżku :
pokrywy śródmózgowia) :
→ droga rdzeniowo – móżdzkowa
-
za pośrednictwem mózdzku powstają czynności brzuszna
automatyczne, które są potrzebne do
→ droga móżdżkowo – wzgórzowa
przezwyciężenia przyciągania ziemskiego i sił
→ droga móżdżkowo – czerwienna
bezwładności
(impulsy do rdzenia kręgowego)
-
aby ruchy celowe były wykonywane prawidłowo
→
musi być czynny mechanizm przeciwdziałający włókna konarów górnych krzyżują
sile bezładności
się na poziomie colliculi inferiores (skrzyżowanie konarów górnych)
-
prawidłowość ruchu celowego zależy nie tylko od pobudzeń, które przewodzą włókna korowo –
rdzeniowe, ale też od mechanizmów
mózdżkowych , które wprowadzają niezbędną
• zaburzenia móżdzkowe mogą być wynikiem poprawkę polegająca na usunieciu zbędnego uszkodzenia :
ruchu ,wynikającego z bezwładności przez skurcz antagonistycznych mięśni
-
móżdżku :
-
robak czuwa nad zachowaniem równowagi
→ objawy po tej samej stronie, bo
(postawy)
droga móżdżkowo – rdzeniowa jest
-
półkule zarzadzają ruchami automatycznymi , podwójnie skrzyżowana
potrzebnymi do przezwyciężenia sił
-
płata czołowego, lub skroniowego, lub dróg bezwładności (motoryka celu)
korowo – móżdżkowych :
→ objawy po stronie przeciwnej do
uszkodzenia, bo drogi korowo –
• podział filogenetyczny :
mostowo – móżdżkowe są
skrzyżowane
-
neocerebellum :
→ pólkule móżdzku i środkowa część
robaka (płat śodkowy)
OBRAZ KLINICZNY:
→ jądro zębate (n. dentatus)
-
zaburzenia móżdżkowe określa się jako
→ łączy się z korą mózgu (za
niezborność, bezład, lub ataksję
pośrednictwem jąder mostu) i
-
uszkodzenie może dotyczyć zarówno robaka jak jądrami oliwki
i pólkul
→ odpowiada za koordynację ruchów
-
pomięzy tymi częściami istnieje ścisłe dowolnych
powiązanie czynnościowe, dlatego uszkodzenie
→ uszkodzenie : przewaga ataksji
robaka może dawać objawy uszkodzenia półkul i kończyn
odwrotnie
-
paleocerebellum (móżdzek stary) :
→ płat przedni i tylny
OBJAWY USZKODZENIA PÓŁKUL :
→ jądro czopiaste i kulkowate
→ łaczy się z rdzeniem kregowym
→ związane z napięciem mięśniowym
-
wypadnięcie funkcji jednej półkuli zwłaszcza
→ uzkodzenie : zaburzenia chodu i
powolnie postępujące może ulec kompensacji ataksja tułowia
przez drugą pólkulę
-
archicerebellum (pramóżdżek) :
-
obustronne uszkodzenie móżdżku daje objawy
→ nodulus i flocculus
daleko bardziej posunięte
→ jądro wierzchu (n. fastigi)
→ łączy się z jądrami przedsionka
→
• zaburzenia koordynacji ruchów (incoordinatio): uszkodzenie : zaburzenia równowagi
i oczopląs
1
ruchy chorego pozbawione są należytej miary
-
zależy najprawdopodobniej od uszkodzenia (dysmetria) :
połaczeń móżdżku z pnien mózgu (jądrami
→ zasięg ruchu jest albo zbyt duzy
przedsionka)
(hypermetria), albo zbyt mały
(hypometria)
→ kierunek ruchu również nie jest
• zaburzenia mowy :
prawidłowy
-
równocześnie mogą wystąpić nieprawidłowości
-
mowa jest powolna i zamazana, niekiedy ruchu w czasie :
wybuchowa, czasem wyraźnie skandowana
→ poszczególne fragmenty ruchu
-
przypomina deklamowanie łacińskich wierszy wykonywane są z niejednakową
-
akcentowanie słów jest nieprawidłowe, szybkością
uwidacznia się zwłaszcza podczas mówienia
-
chory często wykonuje ruch w nieodpowiednią długich słów
siła : albo zbyt małą, albo zbyt dużą
-
nieprawidłowe współdziałanie poszczególnych odcinków ciała podczas wykonywania ruchu
• ↓ napięcia mięśniowego :
(asynergia) :
→ zamiast ruchu prawidłowego, który
-
odruchy mogą ulec osłabieniu
stanowi jednolitą całość obserwuje
-
niekiedy wahadłowy odruch kolanowy
się dekompozycję ruchu
→ chory jakby rozkłada ruch na
• zaburzenia równowagi :
izolowane fragmenty : poszczególne
fragmenty ruchu złożonego
- z padaniem na stronę chorą wykonuje kolejno zamiast
równocześnie
-
zaburzenia koordynacji można stwierdzić OBJAWY USZKODZENIA ROBAKA :
podczas wykonywania codziennych czynności np. rozpinanie i zapinanie guzików
-
głównie zaburzenia postawy, które objawiają się
-
np. próba palec – nos :
podczas stania, chodzenia i siedzenia chorego
→ chory często zbyt wysoko unosi
wyprostowaną w łokciu kończynę
• trudności w utrzymaniu równowagi ciała : górną, następnie dopiero dokonuje
zgięcia w stawie łokciowym
-
najsilniejsze zaburzenia w przypadku (dekompozycja ruchu)
uszkodzenia obu półkul i robaka
→ palec chorego zazwyczaj nie osiąga
→ wówczas chory nie może nawet
celu : zbacza ku górze, lub ku
siedzieć bez pomocy
dołowi, najczęściej zaś na zewnątrz (dysmetria)
• zaburzenia chodu :
-
próba zbaczania :
→ przy wyciągnięciu obu kończyn
-
chód jest niepewny
górnych do przodu jedna zbacza w
-
na szerokiej podstawie (marynarski) : kierunku uszkodzonej półkuli
→ chory rozstawia szeroko stopy, aby móżdżku
ułatwić sobie utrzymanie równowagi
-
kroki są nierównej długości, chód traci
• adiadochokineza (dysdiadochokineza) : prawidłowy rytm
-
występuje skłonność do zbaczania i padania
-
niemożnosć, lub ograniczenie wykonywania
-
chory pada przeważnie do tyłu
szybkich naprzemiennych ruchów np.
-
chód jest podobny do chodu człowieka pijanego odwracania i nawracania ręki
• asynergia tułowia :
• drżenie (tremor) zamiarowe :
-
chory podczas chodzenia na skutek zaburzenia
-
zjawia się w czasie wykonywani ruchów koordynacji tułowia i konczyn dolnych dowolnych, gdy kończyna zaczyna dosięgać celu pozostawia tułów w tyle
-
w spoczynku nie występuje
-
jest grubofaliste i niesytmiczne
ROZPOZNANIE:
• oczopląs (nystagmus) :
• vide badanie neurologiczne :
-
próba palec – nos
-
nasila się przy patrzeniu w stronę półkuli
-
próba pięta – kolano
uszkodzonej (faza szybka w kierunku półkuli
-
próba mijania
uszkodzonej)
-
próba zbaczania
-
poziomy, grubofalisty
-
diadochokineza (klawiatura, nawracanie, odwracanie)
-
próba Romberga
2
próba Babińskiego :
• ataksja tylnosznurowa :
→ w stojącej postawie nachylamy
choremu do tyłu głowę i tułów
-
objawy nasilają się po zamknięciu oczu
→ chory wówczas pada ku tyłowi
-
zaburzone czucie ułożenia i ruchu
wskutek braku zgięcia konczyn
-
nie ma oczopląsu, zaburzeń postawy ciała i dolnych
zaburzeń mowy
→ u ludzi zdrowych następuje lekkie zgięcie w stawie biodrowym i
kolanowym (synergia)
-
jeśli choremu z uszkodzoną półkulą, lub błędnikiem polecimy chodzić w miejscu z zamkniętymi oczami to wówczas obraca się w stronę uszkodzoną (próba Unterberga, chód kompasowy)
RÓŻNICOWANIE:
3