Nazwy nowych pierwiastków

Page 1 of 1

Jądro

Nazwy nowych pierwiastków

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych trwały niekończące się spory o to, kto pierwszy odkrył nowy pierwiastek ma prawo do nadania nazwy. Prawie za kaŜdym razem, gdy naukowcy z ZSRR ogłaszali, ze moją nowy pierwiastek, Amerykanie mówili, Ŝe otrzymali go juŜ wcześniej, a Rosjanie odwdzięczali się Amerykanom identycznymi komunikatami. Podobnie zachowywali się badacze z ośrodka niemieckiego. Tymczasem aby nazwać pierwiastek, odkrywca musi być jeden -

bezdyskusyjny. Ostatnim pierwiastkiem, który nie budził kontrowersji i otrzymał oficjalną nazwę, był lorens (numer 103), odkryty jeszcze na początku lat sześćdziesiątych. Potem w tablicach chemicznych zapanował galimatias.

Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC), która oficjalnie nadaje nazwy pierwiastkom, przez lata wstrzymywała się z uznaniem tych nazw, które niezaleŜnie proponowali odkrywcy z USA, ZSRR i Niemiec.

W 1980 roku IUPAC postanowiła wprowadzić zasadę nazewnictwa pierwiastków o liczbach atomowych większych od 103. Nowe, prawidłowe nazwy tych pierwiastków to nazwy łacińskie ich liczb atomowych: pierwiastek 104 - unnilquadium, pierwiastek 105 - unnilpentium itd.

Dopiero w sierpniu 1997 roku zostały zatwierdzone przez IUPAC symbole chemiczne i angielskie nazwy pierwiastków 104 - 109. Podane nazwy polskie zostały ustalone w marcu 1998 przez Podkomisję Nomenklatury Nieorganicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Symbol i nazwa pierwiastka 110 znanego pod nazwą Ununnililium (Uun) została zatwierdzona przez IUPAC w 2001 roku, natomiast nazwa pierwiastka 111 inaczej Unununium (Uuu) weszła w Ŝycie 1 listopada 2004 roku.

Oto nowe nazwy:

Ernest Rutherford

pierwiastek 104 otrzymał nazwę rutherford

Po raz pierwszy wykrył w 1911

(symbol Rf) na cześć nowozelandzkiego fizyka

roku,

bombardując

cieniutką

Ernesta Rutherforda (wcześniej Rosjanie obstawali

złotą folię cząstkami alfa, jądro

przy nazwie kurczatow, by upamiętnić wybitnego

atomowe i stworzył jądrowy

model budowy atomu. Jego

rosyjskiego fizyka Igora Kurczatowa);

imieniem

został

nazwany

numer 105 nazwano dubn (Db), na pamiątkę

pierwiastek nr 104.

Dubnej - rosyjskiego ośrodka badań Jądrowych

pod

Moskwą,

gdzie

odkryto

wiele

nowych

pierwiastków

(Amerykańskie

Towarzystwo

Chemiczne forsowało nazwę hahn na cześć niemieckiego fizyka Otto Hahna, który podał

poprawną interpretację rozszczepienia jądra uranu);

na oficjalną nazwę pierwiastka 106 wybrano seaborg (Sg) - zgodnie z propozycją Amerykanów, by uczcić Glenna Seoborga, słynnego odkrywcę pierwiastków, emerytowanego profesora Uniwersytetu Berkeley (w tym przypadku IUPAC musiała zrezygnować z dotychczasowej reguły, która wykluczała nazwisko osób Ŝyjących). Kolejne pierwiastki otrzymały imiona zaproponowane przez niemieckich odkrywców z ośrodka w Darmstadt,

numer 107 bohr (Bh), na pamiątkę duńskiego fizyka Nielsa Bohra;

numer 108 has (Hs) od nazwy niemieckiej prowincji - Hesji, gdzie leŜy Darmstadt;

numer 109 meitner (Mt) od austriackiej fizyczki Lisy Meitner;

numer 110 darmsztad (Ds) od nazwy miasta gdzie znajduje się Instytut Badań CięŜkich Jonów, w którym odkryto pierwiastki od 107 do 112;

numer 111 roentgen (Rg) od odkrywcy promieniowania X zwanego promieniowaniem rentgenowskim.

Bez oficjalnych imion pozostają nadal pierwiastki numer 112, 113, 114, 115 i 116, dla których stosuje się nazwy i symbole tymczasowe pochodzące od nazw łacińskich ich liczb atomowych:

pierwiastek 112 ununbi (tymczasowy symbol Uub), a nazwa łacińska i angielska - ununbium;

pierwiastek 113 ununtri (Uut), a nazwa łacińska i angielska - ununtrium;

pierwiastek 114 ununkwad (Uuq), a nazwa łacińska i angielska - ununquadium;

pierwiastek 115 ununpent (Uup), a nazwa łacińska i angielska - ununpentium;

pierwiastek 116 ununheks (Uuh), a nazwa łacińska i angielska - ununhexium.

W zapasie są propozycje: hahn, joliot (pamięci Frederica Joliot-Curie, męŜa Ireny Joliot-Curie, córki Marii Skłodowskiej-Curie}, a takŜe flerow (dla uhonorowania wybitnego badacza z Dubnej, Georgija Flerowa).

Jądro

http://www.fizyka.net.pl/struktura/struktura_j3.html

2008-03-29