176

Alergia Astma Immunologia, 1997, 2(3), 176-180

Znaczenie rodzaju stosowanego leku i sposobu

przedstawienia wyniku testu rozkurczowego dla

diagnostyki ró¿nicowej astmy oskrzelowej i przewlek³ej

obturacyjnej choroby p³uc

ANNA DOR, JERZY LIEBHART, JÓZEF MA£OLEPSZY

Katedra i Klinika Chorób Wewnêtrznych i Alergologii Akademi Medycznej, ul. Traugutta 57/59, 50-417 Wroc³aw Stopieñ odwracalnoœci obturacji drzewa oskrzelowego jest jedn¹ z cech odró¿niaj¹cych chorych na astmê oskrzelow¹ od pacjentów z przewlek³¹ obturacyjn¹ chorob¹ p³uc (POChP).

Celem pracy by³o porównanie przydatnoœci do ró¿nicowania tych schorzeñ prób rozkurczowych wykonywanych przy u¿yciu β-agonisty lub preparatu antycholinergicznego oraz znaczenia ró¿nych sposobów przedstawienia uzyskanych wyników.

Przebadano 50 chorych na astmê oskrzelow¹ i 59 pacjentów z POChP. U ka¿dego przeprowadzano test rozkurczowy z 2,5 mg salbutamolu oraz 0,25 mg bromku ipratropium w nebulizacji. Wyniki przedstawiano w postaci wzglêdnego przyrostu FEV1

wyra¿anego w odsetku wartoœci wyjœciowej lub wartoœci nale¿nej oraz w formie bezwzglêdnej zmiany tego parametru.

Próbê uznawano za dodatni¹, gdy wzglêdny przyrost FEV1 by³ ≥15%, a przyrost bezwzglêdny ≥0,2 dm3.

Po przeanalizowaniu czu³oœci i swoistoœci ka¿dego sposobu przeprowadzenia testu i intrepretacji jego wyniku uznano, ¿e do ró¿nicowania astmy oskrzelowej i POChP najlepiej nadaje siê test z β-agonist¹ intepretowany na podstawie wzglêdnego przyrostu FEV1 odnoszonego do wartoœci nale¿nej. Tak wykonywana i interpretowana próba rozkurczowa charakteryzowa³a siê 73% czu³oœci¹ i 92% swoistoœci¹ dla astmy oskrzelowej.

Próba rozkurczowa z lekiem β-adrenergicznym postuluj¹, aby zwiêkszyæ swoistoœæ testu dla AO przez jest traktowana jako jedno z podstawowych badañ odpowiednie przedstawienie wyniku badania [7,8,9,13].

w diagnostyce ró¿nicowej astmy oskrzelowej (AO)

Stwierdzono równie¿ istotnie ró¿ny wp³yw obu

i przewlek³ej obturacyjnej choroby p³uc (POChP). Na typów bronchodilatatorów i ich dawek na efekt jej podstawie ocenia siê odwracalnoœæ skurczu oskrzeli rozkurczowy w rozwa¿anych chorobach. Wykazano, ¿e oraz skutecznoœæ bronchodilatatorów w terapii tych lepsz¹ reakcj¹ po podanych antycholinergikach cechuj¹

chorób. Dodatni wynik testu odwracalnoœci skurczu siê osoby z rozpoznan¹ POChP, natomiast pacjenci oskrzeli ma potwierdzaæ rozpoznanie AO, co jest chorzy na AO odpowiadaj¹ wiêksz¹ popraw¹ wentylacji podkreœlane we wszystkich stosowanych dot¹d p³uc po inhalacji beta adrenergików [14,15,16,17].

definicjach tej choroby [1,2,3].

Wobec powy¿szych obserwacji podjêto próbê

W pracowniach spirometrycznych najczêœciej okreœlenia najlepiej ró¿nicuj¹cego AO i POChP sposobu stosowane jest kryterium przyrostu parametru FEV1 lub przedstawienia wyniku testu rozkurczowego oraz rodzaju PEF o co najmniej 15% wartoœci wyjœciowej [2,4,5,6]. stosowanego leku, tj. β-agonisty (salbutamolu) lub Niektórzy autorzy proponuj¹ przedstawienie wyniku preparatu antycholinergicznego (bromek ipratropium).

testu w odsetkach normy b¹dŸ wartoœciach bezwzglêd-

nych [7,8,9].

MATERIA£ I METODY

Pomimo ¿e dodatni test rozkurczowy jest

Do badañ kwalifikowano chorych przyjêtych do

uwa¿any za typowy objaw AO, to jednak Nisar i wsp. [10] Kliniki Chorób Wewnêtrznych i Alergologii AM we wykazali dodatni¹ próbê rozkurczow¹ a¿ u 70% Wroc³awiu w celu diagnostyki dusznoœci b¹dŸ z powodu badanych z rozpoznan¹ POChP. Inni badacze tak¿e zaostrzenia astmy czy przewlek³ej obturacyjnej choroby poddaj¹ w w¹tpliwoœæ znaczenie tego kryterium p³uc. Rozpoznanie choroby by³o postawione na w ró¿nicowaniu AO i POChP [11,12]. Tak du¿y procent podstawie kryteriów przedstawionych przez ATS [18]

dodatnich wyników testu rozkurczowego u chorych na w 1987 roku i Raportu Ekspertów [2] z 1992 r.

POChP mo¿e wynikaæ z niskich wyjœciowych parametrów

Przebadano 50 osób (13 kobiet) ze stwierdzon¹

spirometrycznych oraz stosowanego sposobu przed- astm¹ oskrzelow¹ oraz 59 osób (6 kobiet) chorych na stawienia wyniku testu. W zwi¹zku z tym liczni autorzy POChP. Ka¿dy pacjent zosta³ pinformowany o celu

Dor A., Liebhart J., Ma³olepszy J. Znaczenie rodzaju stosowanego leku i sposobu przedstawienia wyniku ... 177

i metodyce badañ, a nastêpnie wyrazi³ zgodê na ich

Zmienne dyskretne opisuj¹ce wynik testu jako

przeprowadzenie. Charakterystyka chorych zosta³a dodatni lub ujemny utworzono w sposób dychotomiczny, przedstawiona w tabeli I.

przyjmuj¹c za wartoœci graniczne: ∆FEV1 (%wyj) oraz

∆FEV1 (%nal) równe 15%, a ∆FEV1=0,2 dm3. Ka¿d¹

Tabela I. Charakterystyka badanych chorych

próbê oceniano trzykrotnie, uznaj¹c wynik mniejszy od

Astma oskrzelowa

POChP

przyjêtej wartoœci granicznej za typowy dla POChP,

Oceniane parametry

n = 50

n = 59

wiêkszy lub równy za charakterystyczny dla astmy.

Me min max Me min max

Zmienne iloœciowe ci¹g³e opisywano za pomoc¹ mediany

Wiek (lata)

44

17

74 62

35

77

(Me), najmniejszej (min) i najwiêkszej (max) wartoœci.

Czas trwania choroby (lata)

2 0,1 52 10 0,1 45

Zbadano rozk³ady wszystkich zmiennych iloœciowych

FEV1 (%nal)

ci¹g³ych.

przed testem z salbutamolem 66

18 90 52

22 98

Niektóre z nich zdecydowanie odbiega³y od

FEV1 (% nal)

rozk³adu normalnego, dlatego w celu porównania ró¿nic

przed testem z bromkiem

60

23

99 53

20

96

pomiêdzy obu próbkami wykonywano nieparametryczny

ipratropium

test Wilcoxona dla zmiennych niezale¿nych.

Me – mediana

W obliczeniach przyjêto poziom istotnoœci α=0,05. Dla

min – wartoœæ najmniejsza

max – wartoœæ najwiêksza

zmiennych dyskretnych obliczono czu³oœæ i swoistoœæ

wed³ug wzorów:

Testy rozkurczowe wykonywano po stwierdzeniu

upoœledzenia wartoœci parametru FEV1 poni¿ej 80% normy

czu³oœæ =

(a)

×100%

dla danego chorego. W dniu wykonania testu rozkur-

(a) + (b)

czowego pacjent nie by³ pod wp³ywem dzia³ania ¿adnego

leku mog¹cego wp³yn¹æ na jego wynik. Podawano 2,5 mg

swoistoϾ =

(c)

× 100%

salbutamolu (Ventolin firmy Glaxo) oraz innego dnia 0,25

(c) + (d)

mg bromku ipratropium (Atrovent firmy Boeringer gdzie:

Ingelhaim) w nebulizacji przy u¿yciu kompresora (a) – liczba osób z wynikiem prawdziwie dodatnim, sprê¿arkowego i nebulizatora de Vilbis Nr 38. Roztwory (b) – liczba osób z wynikiem fa³szywie ujemnym, leków do inhalacji rozcieñczano 0,9% NaCl do ogólnej (c) – liczba osób z wynikiem prawdziwie ujemnym, objêtoœci 2 ml roztworu. Spirometriê wykonywano przy (d) – liczba osób z wynikiem fa³szywie dodatnim.

u¿yciu aparatu MasterLab firmy Jaeger przed i po 20 min

po inhalacji salbutamolu oraz przed i po 60 min po inahalacji WYNIKI

bromku ipratropium. Do oceny testu wybrano natê¿on¹

W obu grupach po zastosowaniu ka¿dego

objêtoœæ wydechow¹ pierwszosekundow¹ (FEV1). Wyniki z badanych leków uzyskano statystycznie istotn¹

przedstawiano jako bezwzglêdn¹ zmianê wartoœci FEV1, poprawê wskaŸników wentylacji p³uc. Przyrost wartoœci jej wzglêdn¹ zmianê w stosunku do normy oraz w stosunku parametru FEV1 (wartoœci bezwzglêdne) po inhalacji do wartoœci wyjœciowych, wed³ug poni¿szych wzorów:

Ventolinu i Atroventu u chorych na AO i POChP zosta³

bezwzglêdna zmiana FEV1

przedstawiony na rycinie 1.

∆FEV

(2)

(1

=

−

)

1

FEV1

FEV1

zmiana FEV1 w % normy

0,6

Ventolin

(2)

(1)

−

Atrovent

∆

FEV1

FEV

FEV

1

=

×

0,5

p=0,04

1 (%nal)

100%

FEV1(nal)

0,4

zmiana FEV1 w % wartoœci wyjœciowej

[ l ]

−

1 0,3

∆

FEV

FEV

FEV

w

yj =

×

FEV

∆FEV 0,2

p=0,3

gdzie:

FEV

0,1

1 (nal) – wartoœæ nale¿na natê¿onej objêtoœci

wydechowej pierwszosekundowej,

0

FEV (1)

1 – wartoœæ FEV1 przed inhalacj¹ leku,

PoChP

Astma

FEV (2)

1 – wartoœæ FEV1 po inhalacji leku,

Ryc. 1. Porównanie median przyrostu bezwzglêdnych wartoœci

∆FEV1 (%nal) – wzglêdna zmiana FEV1 w odniesieniu parametru FEV

do wartoœci nale¿nej,

1 po inhalacji 2,5 mg salbutamolu (Ventolinu)

i 0,25 mg bromku ipratropium (Atroventu).

∆FEV1 (%wyj) – wzglêdna zmiana FEV1 w odniesieniu

do wartoœci wyjœciowej.

178

Alergia Astma Immunologia, 1997, 2(3), 176-180

Jak wynika z ryc.1, w AO obserwuje siê wyraŸnie Tabela III. Porównanie czu³oœci i swoistoœci prób rozkur-lepszy efekt bronchodilatacyjny po salbutamolu ni¿ po czowych w diagnostyce ró¿nicowej astmy oskrzelowej bromku ipratropium.

Mediana przyrostu wartoœci parametru FEV

Sposób interpretacji

Test rozkurczowy z:

1

u tych pacjentów wynosi³a 560 ml po inhalacji testu rozkurczowego

salbutamolem

bromkiem

ipratropium

salbutamolu, a 400 ml po bromku ipratropium (p =0,04).

czu³oœæ swoistoœæ czu³oœæ swoistoœæ

Chorzy z rozpoznan¹ POChP po obu inhalacjach osi¹gali

%

%

%

%

podobn¹ poprawê parametrów spirometrycznych (160 ml Bezwzglêdny przyrost

92

52

73

63

po salbutamolu, 120 ml po bromku ipratropium; p =0,3). FEV1

W tablicy II zestawiono porównanie testem Przyrost FEV1

73

92

52

88

Wilcoxona wyników prób rozkurczowych z Ventolinem odniesiony do normy

i Atroventem przedstawionych w % normy, % wartoœci Przyrost FEV1

78

66

62

66

wyjœciowych oraz wartoœciach bezwzglêdnych u chorych w stosunku do wartoœci

wyjœciowej

na AO i POChP. Wynika z niej, ¿e najwiêksz¹ wartoœæ

dyskryminacyjn¹ w ró¿nicowaniu astmy oskrzelowej

i przewlek³ej obturacyjnej choroby p³uc ma zastosowanie DYSKUSJA

du¿ej dawki salbutamolu w nebulizacji i przedstawienie

Salbutamol oraz bromek ipratropium powoduj¹

wyniku testu w % normy dla danego chorego.

bronchodilatacjê zarówno u chorych na AO, jak

i u pacjentów z POChP. Ocena jej rozmiarów oraz

Tabela II. Porównanie przyrostu parametru FEV1 po inhalacji zale¿noœci od rodzaju zastosowanego preparatu by³a salbutamolu (2,5 mg) oraz bromku ipratropium (0,25 mg) przedmiotem wielu doniesieñ [19,20,21].

u osób z astm¹ oskrzelow¹ i POChP

Doœæ powszechnie uwa¿a siê, ¿e u chorych na

porównywany

salbutamol

bromek ipratropium

POChP efekt po inhalacji du¿ych dawek bromku

ipratropium jest lepszy ni¿ po podaniu salbutamolu.

parametr

diagnoza Me min max diagnoza Me min max

Obecnie uzyskane wyniki wskazuj¹ na podobn¹

∆FEV1

A

17

-5 49

A

12 -10

44

skutecznoœæ du¿ej dawki Ventolinu (2,5 mg) i Atroventu

% normy

B

6

-8 18

B

4 -21

18

(0,25 mg) w tym schorzeniu [22].

∆FEV1

A

30

-7 138

A

19 -15 103

Natomiast u pacjentów z AO stwierdzono

% wartoœci

B

12 -18 44

B

7 -48

60

wiêksz¹ poprawê wentylacji p³uc po inhalacji

wyjœciowych

salbutamolu ni¿ po bromku ipratropium. Zaobserwowane

∆FEV1

A

0,56 -0,2

2

A

0,40 -0,36 1,92

ró¿nice nie wydaj¹ siê byæ na tyle wyraŸne, aby

wartoœci [dm3]

B

0,16 -0,24 0,52

B

0,12 -0,6 0,6

bezwzglêdne

porównywanie wyników uzyskanych po podaniu ró¿nych

bronchodilatatorów mog³o byæ u¿yteczne dla ró¿nico-

A – astma oskrzelowa

wania AO i POChP.

B – przewlek³a obturacyjna choroba p³uc

Me – mediana

Takie same rezultaty badañ opublikowali Leitch

min –wartoœæ najwiêksza

i wsp. [23] oraz Higgins i wsp. [17], którzy równie¿ nie

max – wartoœæ najwiêksza

odnotowali znacz¹cej ró¿nicy w odpowiedzi broncho-

dilatacyjnej po inhalacji porównywalnych dawek obu

Przyjmuj¹c za dodatni wynik testu (charakte- leków.

rystyczny dla astmy) wzglêdny przyrost parametru FEV1

Podstawowe znaczenie ma stopieñ odwra-

o 15% (odpowiednio normy lub wartoœci wyjœciowej), calnoœci bronchoobturacji. Jednak w przypadku uzyskano 73% czu³oœæ i 92% swoistoœæ testu z salbuta- ró¿nicowania AO i POChP, przyrost wartoœci FEV1

molem przedstawionego jako % normy, oraz 78% o 15% w stosunku do badania wyjœciowego (do niedawna czu³oœæ i 66% swoistoœæ, gdy zmianê odnoszono do powszechnie stosowane kryterium) okaza³ siê byæ wartoœci wyjœciowej. Test z bromkiem ipratropium niewystarczaj¹co swoisty.

charakteryzowa³ siê 62% czu³oœci¹ i 66% swoistoœci¹

Eliasson i Degraff [8] analizowali ró¿ne sposoby

w przypadku interpretacji wyniku w % wartoœci interpretacji testów rozkurczowych przeprowadzonych wyjœciowej, a 52% czu³oœci¹ i 88% swoistoœci¹, gdy u 60 osób chorych na AO i 50 osób chorych na POChP.

pos³ugiwano siê % normy.

Wykazali oni, ¿e stosowana powszechnie w praktyce

Stwierdzenie bezwglêdnego wzrostu wartoœci interpretacja testu rozkurczowego nie jest w stanie FEV1 o co najmniej 200 ml po salbutamolu pozwala³o ró¿nicowaæ AO i POChP. Rolê tê natomiast doœæ dobrze wprawdzie na diagnozowanie astmy z 92% czu³oœci¹, spe³nia wynik przedstawiony w % normy.

ale swoistoœæ próby wynosi³a wówczas zaledwie 52%.

Jest to zwi¹zane z zale¿noœci¹ ostatecznego

W przypadku zastosowania Atroventu i tego samego rezultatu od wartoœci wyjœciowych parametrów kryterium oceny testu, jego czu³oœæ by³a na poziomie spirometrycznych. Im wiêksz¹ bowiem stwierdzamy 73%, przy swoistoœci rzêdu 63% (zestawienie tych obturacjê drzewa oskrzelowego w badaniu wstêpnym, danych przedstawiono w tabeli III).

Dor A., Liebhart J., Ma³olepszy J. Znaczenie rodzaju stosowanego leku i sposobu przedstawienia wyniku ... 179

tym wiêksz¹ uzyskujemy poprawê wyra¿on¹ w %

Przy ka¿dej z zastosowanych metod interpretacji

wartoœci wyjœciowych, pomimo niewielkiego bez- próby rozkurczowej, wyniki uzyskane po salbutamolu wzglêdnego przyrostu analizowanych parametrów lepiej dyskryminowa³y AO od POChP ni¿ te, które spirometrycznych.

otrzymano po bromku ipratropium.

Powy¿szy b³¹d w interpretacji testów rozkur-

Wyniki tej pracy sugeruj¹, ¿e w diagnostyce

czowych u osób z zaawansowan¹ POChP analizowali ró¿nicowej AO i POChP powinien byæ stosowany test Anthonisen i wsp. [11]. Autorzy ci przeprowadzili test z β-agonist¹ interpretowany przy wykorzystaniu rozkurczowy z 0,25 mg izoproterenolu w inhalacji u wzglêdnego przyrostu wartoœci FEV1 w odniesieniu do 985 osób chorych na POChP. Œredni przyrost wartoœci normy.

FEV1 po leku wynosi³ 15% jeœli by³ wyra¿ony w %

Prawid³owo przeprowadzony test rozkurczowy

wartoœci wyjœciowych, a tylko 5% w odniesieniu do przy pos³ugiwaniu siê wynikami wyra¿onymi w % normy normy. Œrednia wartoœæ FEV1 przed testem rozkur- doœæ dobrze, choæ nie w pe³ni zadowalaj¹co, ró¿nicuje czowym wynosi³a 36% normy. Dompeling i wsp. [7] obie jednostki chorobowe. Nale¿y jednak pamiêtaæ, ¿e równie¿ potwierdzili efektywnoœæ przedstawienia pacjenci z POChP w okresie zaostrzenia choroby równie¿

wyniku w % normy.

mog¹ osi¹gn¹æ charakterystyczny dla AO próg

Porównywalny rezultat uzyskano w tej pracy. odwracalnoœci. Jest to zwi¹zane z nasileniem siê obrzêku Wprawdzie przy wszystkich sposobach przedstawienia œluzówki i zaleganiem wydzieliny, które zmniejszaj¹ siê wyniku testu wykazano ró¿nice znamienne statystycznie pod wp³ywem β-agonisty. Dlatego pojedynczy dodatni pomiêdzy grupami pacjentów z AO i POChP, jednak wynik testu, jeœli nie obserwujemy ca³kowitego powrotu zmiana parametrów wentylacyjnych wyra¿ona w % parametrów spirometrycznych do normy, nie stanowi normy najlepiej ró¿nicowa³a oba schorzenia. Szczególnie podstawy do jednoznacznego rozpoznania choroby.

wa¿ne jest to, ¿e interpretacja wyników testu przy Pomocna jest tutaj d³u¿sza obserwacja pacjenta.

zastosowaniu standaryzacji zmierzonych zmian FEV1

w stosunku do wartoœci nale¿nych zamiast do WNIOSKI

wyjœciowych, powodowa³a wzrost jego swoistoœci

1. Osoby chore na POChP odpowiadaj¹ podobn¹

(z 66% do 92% w przypadku salbutamolu). Przyjmuj¹c

popraw¹ wentylacji p³uc po podaniu w nebulizacji

za znamienny przyrost wartoœci FEV1 o 15% w stosunku

0,25 mg bromku ipratropium i 2,5 mg salbutamolu.

do normy, uzyskano dodatni wynik testu z salbutamolem

2. Pacjenci z rozpoznan¹ AO wyraŸnie lepiej reaguj¹

u 73% osób chorych na AO i 8% w grupie chorych na

na podanie salbutamolu (2,5 mg) ni¿ bromku

POChP. Rekomendowany ostatnio przez niektórych

ipratropium (0,25 mg).

autorów [4,5] sposób oceny testu bazuj¹cy na

3. W diagnostyce ró¿nicowej chorób obturacyjnych

bezwzglêdnym wzroœcie wartoœci FEV1 o co najmniej

p³uc najwiêksze korzyœci przynosi wykonanie próby

200 ml, z uwagi na nisk¹ swoistoœæ okaza³ siê byæ ma³o

z salbutamolem i przedstawienie wyniku w postaci

przydatny.

wzglêdnego przyrostu FEV1 odnoszonego do

wartoœci nale¿nej.

Piœmiennictwo

1. Expert Panel Report: Guidelines for the diagnosis and

7. Dompeling E. i wsp.: A comparison of six different ways of

management of asthma. J.Allergy Clin.Immunol. 1991, 88:

expressing the bronchodilator response in asthma and COPD;

425-534.

reproducibility and dependence of prebronchodilator FEV1. Eur.

Respir.Dis. 1992, 5: 975-981.

2. National Heart, Lung and Blood Institute: Diagnostyka i

leczenie astmy oskrzelowej. Raport Miêdzynarodowej Grupy

8. Eliasson O., Degraff A.C.: The use of criteria for reversibility

Ekspertów. Medycyna Praktyczna 1992, 4: 342.

and obstruction to define patients for bronchodilator trial. Am.

Rev.Respir.Dis. 1985, 132: 858-864.

3. Scheffer A.L.: Global strategy for asthma management and

prevention NHLBI/WHO Workshop Raport National Institute

9. Meslier N., Racineux J., Six P., Lockhart A.: Diagnostic value

of Health. Betheseda 1995, publication No 953-659.

of reversibility of chronic airway obstruction to separate asthma

from chronic bronchitis: a statistical approach. Eur.Respir.J.

4. Dekker F.W., Schrierer A.C., Dijkman J.H.: Validity of peak

1989, 2: 497-505.

expiratory flow measurement in assessing reversibility of

airway obstruction. Thorax 1992, 47: 162-166.

10. Nisar M. i wsp.: Assessment of reversibility of airway

obstruction in patients with chronic obstructive airways disease.

5. Enright P.L. Lebovitz M.D. Cockroft D.W.: Physiologic

Thorax 1990, 45: 190-194.

measures: pulmonary function tests. Asthma outcome. Am.J.

Respir.Crit.Care.Med. 1994, 149: s918.

11. Anthonisen N., Wright E. and the IPPB Trial Group:

Bronchodilator response in chronic obstructive pulmonary

6. Nicklaus T., Burgin W., Taylor J.: Spirometric tests to diagnose

disease. Am.Respir.Dis. 1986, 133: 814-819.

suspected asthma. Am.Rev.Respir.Dis. 1969, 100: 153-158.

180

Alergia Astma Immunologia, 1997, 2(3), 176-180

12. Gross N.: COPD: A disease of reversible airflow obstruction.

19. Chapman K.R.: The role of antycholinergic bronchodilators

Am.Rev.Respir.Dis. 1986, 133: 725-726.

in adult asthma and COPD. Lung, 1990, 168, suppl. 295.

13. Harf A.: How to express the reversibility of bronchial

20. COMBIVENT inhalation Aerosol Study Group: Benefitial

obstruction? Eur.Respir.J. 1992, 5: 919-920.

effect of combined bronchodilator therapy using ipratropium

14. Gomm S. i wsp.: Dose-response comparison of ipratropium

bromide and albuterol in the treatment of chronic obstructive

bromide from a mattered-dose inhaler and by jet nebulization.

pulmonary disease. Lung and Respiration 1994, 11: 10-13.

Thorax 1983, 38: 297-301.

21. Takishima T., Sekizawa K., Tamura G. Antycholinergics in

15. Gross N.: Ipratropium bromide. N.Engl.J.Med. 1988, 319:

treatment of COPD; site of bronchodilation. Research and

486-494.

Clinical Forums 1993, 13: 49-59A.

16. Gross N. i wsp.: Dose response to ipratropium as nebulized

22. Dor A., Krasnowska M., Ma³olepszy J.: Wp³yw nebulizacji

solution in patient with chronic obstructive pulmonary disease.

du¿ych dawek bromku ipratropium na wentylacjê p³uc u

Am.Rev.Respir.Dis. 1989, 139: 1188-1191.

chorych na przewlek³¹ obturacyjn¹ chorobê p³uc i astmê

17. Higgins B. i wsp.: Effect of salbutamol and ipratropium

oskrzelow¹. Pneumonol.Alergol.Pol. 1994, 62: 75-79.

bromide on airway calibre and bronchial reactivity in asthma

23. Leitch A.G., Hopkin J.H., Ellis D.A i wsp.: The effect of aerosol

and chronic bronchitis. Eur.Respir.J. 1991, 4: 415-420.

ipratropium bromide and salbutamol on exercise tolerance in

18. American Thoracic Society. Medical section of the American

chronic bronchitis. Thorax 1978, 33: 711-713.

Lung Association: Standards for the diagnosis and care of the

patients with COPD and Asthma. Am.Rev.Respir.Dis. 1987,

136: 225-244.

The importance of a bronchodilator used and the way of expressing the

bronchodilating response for differentiating bronchial asthma from

chronic obstructive pulmonary disease (COPD)

ANNA DOR, JERZY LIEBHART, JÓZEF MA£OLEPSZY

SummaryThe diagnosis of asthma (as opposed to COPD) is, among other things, based on revealing reversibility of a bronchial obstruction. The aim of this study was to compare the usefulness of b-agonist or anticholinergic drug as well as different ways of expressing the bronchodilating response in differentiating asthma from COPD. Two bronchodilating tests: with 2,5 mg of salbutamol, and 0,25 mg of ipratropium bromide were performed in 50 patients with bronchial asthma and 59 patients with COPD.

The response to bronchodilator was expressed as a percentage change in FEV1 from the baseline or predicted value, and as an absolute FEV1 change as well. An increase greater than 15% or 0,2 dm3 was interpreted as a positive result of the test.

Analyses of sensitivity and specificity of bronchodilating tests in differentiation between asthma and COPD have shown that performing the test with salbutamol and expressing the result as a percentage change in FEV1 from the predicted value can be considered the most useful in separating the two diseases.

It provides 73% sensitivity and 92% specificity in diagnosing bronchial asthma.