plik

HISTORIA FILOZOFII WSPÓŁCZESNEJ

07.10.2014

1. Rozprawa o duchu filozofii pozytywnej Comte
2. „Filozofia i składnia” Carnap
3. Neokantyzm:
Metoda krytyczna czy genetyczna? Comte
O pojęciu filozofii Ricker
Substancja i funkcja Cassirer
4. Fenomenologia i post fenomenologia
Husserl Idee czystej fenomenologii
Stein O pojęciu uczucia
Heidegger Bycie i czas
5. Historia filozofii analitycznej
Frege Myśl – studium logiczne
Moore O metodzie filozoficznej
Wittgenstein
Russel Denotowanie
Słowo i przedmiot
6. Post strukturalizm i
Odpowiedź na pytanie co to jest postmodernizm
Różnica i powtórzenia
O gramatologii
Foucault Archeologia wiedzy

Dodatkowa literatura:
Historia filozofii współczesnej
Michał Hempoliński Filozofia współczesna
Nilsen Filozofia współczesna
Filozofia w Niemczech 1831 – 1933
Od Hegla do Nietzschego
To samo i inne
Siemek Drogi filozofii współczesnej

ZALICZENIE
Zwalniane są 5

21.10.2014
Problem poznawczy – sytuacja w której podmiot traci równowagę.
NEOKANTYZM
Neokantyzm jest ruchem, rozwijającym się na terenach akademickich. Początkiem tego ruchu są
lata 60, dominacja neokantyzmu w Niemczech lata 90, na początku XX wieku powoli neokantyzm
upada, największy wpływ neokantyzm ma w lata 70 XIX wieku aż do wybuchu wojny. Wprowadzili
zamieszanie do dziedziny filozofii, powrócili do Kanta. Dwa podziały neokantyzmu:
→ neokantyzm relatywistyczny rozum ludzki ma pierwszeństwo przed emocjami, uczuciami
→ neokantyzm psychologiczny: sądy jako takie nie są wytworem logicznym, problem polega na
tym, że nie można określić obiektywizmu
→ realizm krytyczny: czyszczą kantyzm z po kantyzmu, podważają filozofię, która ma połączenie z
przyrodoznawstwem
Dwie wersje neokantyzmu (dwie szkoły):
→ szkoła magdeburska: szkoła logistyczna, wraz z wystąpieniem Fregego, rozpoczął się mały
zamęt w logice, głównym problemem było próba odpowiedzi na pytanie czy logika jest częścią
matematyki czy matematyka jest częścią logiką, drugi problem psychologizm w logice. Wprowadzili
nową logikę nazywaną logistyką. Silnie reprezentowany, stworzona przez (znaleźć w internecie),
główną   pracą   Coena  Logika   czystego   poznania  1902   rok,   rok   1904  Etyka   czystej   woli,   1912
Estetyka czystego odczucia, byli przeciwnikami psychologicznych wykładni Kanta, nie dopuszczali
do jakiekolwiek psychologizacji problemu, interpretacja logiczna, formy nie są elementami umysłu
lecz są granicami naszego poznania, pole naszego doświadczenia, filozofia będzie sprowadzać się
do   filozofii   nauki,   struktury   logicznej   nauk   przyrodniczych,   według   przedstawiciela   szkoły   to
wszystko jest przez Kanta, dzięki kantowskiemu podejściu do problemu epistemologicznym, nauka
buduje podstawowe  założenia nauki. Teoria doświadczenia jest zaraz teorią nauki,  nauki mają
charakter doświadczenia, empiryczny, empiryzm jest inaczej jest rozumiany niż w pozytywizmie.
Metoda transcendentalna inaczej nazywane metoda systematyczną, ma być próbą uzasadnienia,
ugruntowania sądów syntetycznych a priori, sposób poznawania przez nas przedmiotów, bez logiki
nie   ma   doświadczenia.   Pojęcia   a   aprioryczne   oraz   sądy   a   aprioryczne   umożliwiają   poznanie.
Wrażenia   to   nic   innego   jak   pozbawione   treści   poznawczej   łupinki,   zawiadamianie   myśli,   są
pewnymi znakami zapytania, na które myślenie poszukuje odpowiedzi. Przedmiot poznania jest
wytwarzany przez podmiot, przedmiot nie jest dany tylko zadany, zadane to jest słynne kantowskie
x, teza przewrotu kopernikańskiego: przedmiot poznania nie tylko stosuje się do transcendentalno
-     logicznych   warunków   poznania   lecz   jest   całkowicie   jej   wytworem,   ich   poglądy   to   skrajny
aprioryzm,   który   ociera   się   o   Platona,   czyste   myślenie   to   myślenie   pozbawione   domieszek
doświadczeń.  Rzecz  sama  w  sobie   – termin,  który się  zapodział,  to co  pobudza  zmysłowość,
wrażenia, ale przedstawiciel tej szkoły krytycznie do tego podchodzi, mówienie o czymś co jest
poza podmiotem jest czym co jest w przestrzeni, nie może istnieć coś przestrzennego poza nami,
kantowskie   określenie   pobudzanie   jest   konsekwencja   dominującego   wówczas   w   naukach
przyrodniczych   po   wyjaśnianiu   przyczynowo   –   skutkowym,   kategoria   przyczyny   to   forma
aprioryczna, nie ma sensu rozróżniać rzeczywistości i aktywność myślową. Zdaniem tej szkoły
właściwe   rozumienia   rzezy   samej   w   sobie   by   zrozumieć   ją   trzeba   sprowadzić   do   pojęcia
granicznego, rzecz sama w sobie ma wyznaczać granice poznania empirycznego, ale to założenie
prowadzi do nieakceptowalnego przez nich i do utrzymania dualizmu, między zjawiskiem a rzeczą,
odrzucają tą wykładnię i stwierdzają, ze rzecz sama w sobie jest pojęciem, nie istnieje kryterium
obiektywności, czy prawdziwości rzeczy, poznanie jest rozumiane w typowym sposób jak na te
lata, poznania odwzorowuje rzeczywistość (teoria odbicia) i w tym wypadku prawda klasyczna
odpada,   dany   sąd   jest   uznawany   jak   subiektywny   lub   obiektywny,   przyroda   to   spójny   system
zgodny   z   naszymi   regułami   poznawania,   antyempiryzm,   skrajny   aprioryzm   wszelki   przedmiot
poznania   jest   konstruktem,   poznanie   bada   samego   siebie.   Magdeburska   teoria   poznania
sprowadza   się   do   tego,   ze   rzeczywistym   przedmiotem   poznania   jest   myśl,   chociaż   myśl   nie
wywodzi się z rzeczy to mają znaczenie przedmiotowe to jest czysty platonizm. Zajmowali się
również filozofią praktyczną. Poznanie jest elementem kultury.
Doświadczenie jest domeną i wytworem naszego umysłu, jest celem, idealnym, nie osiąganym,
pojęcie   celu   łączy   naukę   z   etyka   i   umożliwia   naukowe   uzasadnienie   etyki,   cel   jest   czymś
koniecznym, oznacza to, ze wartości nie są przeciwstawne nauce. Wartości umożliwiają poznania

28.10.2014
Szkoła badeńska: Emil Lask, Windelband, Cohn, Rickert, Hegel, sympatyzował z tą szkołą Weber,
inspirował się nią.
Loce twórca typowo niemieckiej nauki, przeciwstawia się nurtowi matematyzacji logiki
Programowym tekstem, którym pierwszym wyrażonym filozofię Kanta był Windelband Czym jest
filozofia – co jest przedmiotem filozoficznym czy w ogóle jest przedmiotowa, szuka odrębnego
autonomicznego przedmiotu, filozofia powinna spełniać wymogi naukowości, kultura to określona
rzeczywistość
szkoła badeńska za Windelband stawiają wyjściowe i główne pytanie: co i jak powinno być?
Filozofia nie bada rzeczywistości empirycznej, filozofia też nie służy do uogólniania wniosku, nie
jestem   nauką   szczegółową,   filozofia   jako   nauka   powinna   badać   aprioryczne   podstawy   wiedzy
nauki szczegółowej, badanie relacji, jaka zachodzi między sądami nauk szczegółowych, a tym co
Windelband   nazywa   świadomością   ogólną   lub   świadomość   normująca.   Zdaniem   Windelband
prawdziwość   sądów   naukowych   wynikać   ma   z   respektowania   obowiązujących   absolutnych
wartości, a od tych wartości zależna jest wartość logiczna, wszelkie twierdzenia, sądy są ocenami,
te oceny są dokonywane względem norm, wartości są normami, a nie faktami. Normy i wartości są
obiektywne, a to oznacza, że posiadają powszechną ważność, wartości mają ważność, powinność,
którą na nas nakładają. Powinność zaczerpnięta jest od Kanta, ale również od Fichtego. Badana
jest   świadomość   empiryczna,   dlatego,   że   w   jakich   miejscach   występują   powszechne   ważne
wartości. Filozofia jest wytworem świadomości empirycznej, bo w niej znajdujemy wartości i w niej
możemy badać działania, i filozofia z tego powodu wspiera się na przesłankach dla oceny wartości
ludzkiego   życia,   filozofia   jest   odkrywanie   powszechnej   i   absolutnej   powinności.   Wartości   to
powszechne   obowiązujące   normy,   które   ustanawiają   warunki   i   relacje   między   człowiekiem   a
światem, nasz stosunek do rzeczywistości jest normatywny, oceniający.
Rickert   –   teoretyk   neokantyzmy   badeńskiego,   kontynuuje   myśl   Windelbanda,   ale   z   czasem
opracowuje swój system filozoficzny, wartości stają się centralnym zagadnieniem, filozofia – nauka
o wartości, przejmuje sceptyczny stosunek do relatywizmy, jest również, że prawda jest wartością,
a   logika   jest   nauką   o   prawdzie,   ale   również   teoria   poznania   i   metodologia,   mamy  powrót   do
absolutyzmu, ale w sferze wartości, Rickert wdawał się w dyskusję z filozofami tamtych czasów.
Rickert starał się swoje poglądy zamknąć w danym systemu. Wychodził w swoich rozważaniach ze
stanowiska kantowskiego,  uznawał fakt  wiedzy inaczej niż Kant będzie rozważał obiektywność
poznania, poszukuje apodyktycznego i nierelatywistycznego modelu poznania, podziela również
istnienie  rzeczy  w  samej  w  sobie,   interesuje  go  prawda,  bezpośredniość  to  niezróżnicowana  i
jedność, mamy bezpośredni kontakt z rzeczywistością, ale nie mamy nic o niej do powiedzenia, nie
jesteśmy w stanie jej wyrazić, ten świat jest chaosem, a jako kosmos konstytuuje się w naszych
aktach   poznawczych,   akt   poznania   ma   charakter   porządkujący,   rzeczywistość   jest   wytworem
naszego poznania, w akcie poznania treści poznawanej jest nadawana forma, ale ta forma jest
formą rzeczywistości obiektywnej, bierna percepcja (doświadczenie) i przez to prowadzi do błędu i
trzeba zmodyfikować pojęcie doświadczenia, traktowana jako konstrukcja rzeczywistości z treści
bezpośredniej   przeżywającej   świata,   świat   zatem  istnieje,   istnienie   świata   rozstrzyga   w   swoim
sposobie,   krytykuje  teorie  odbicia,   uznaje,   że  w  rozumowaniu  tej  teorii  pojawia   się  błąd,   który
polega   na   dualizmie,   mamy   świadomość   bytu   i   byt   niezależny   od   świadomości,   filozofia
transcendentalna   ma   wyjaśnić   ma   możliwość   doświadczenia   i   aby   to   zrobić   musi   wyjść   poza
granicę   tego   co   doświadczamy,   ma   wyjść   poza   granice   subiektywnego   odczuwania   świata,
odrzucenie rzeczy w samej w sobie powoduje pewien problem, problem zakorzeniania wartości,
gdzie   one   są   zakorzenione?,   wszelka   realność   jest   dostępna   za   pośrednictwem   systemu.
Obiektywność wiedzy i jej konieczność wyprowadzana jest z formy a nie treści. To jest typowy
idealizm tej szkoły.
Podmiot transcendentalny nie ma psychofizycznej natury, jest to twór formalny, formalne założenie,
dla spójności i jedności systemu – zasada wyjściowa każdego poznania. My jesteśmy podmiotami
empirycznymi,   ale   formuje   nas   podmiot   transcendentalny.   Rickert   wprowadza   pewną   różnice
pomiędzy istnieniem a byciem rzeczywistym, ta różnica nie leży w formie, ale w treści, różnica
między poznaniem możliwym a jako takim, to jest różnica między formą a treścią, a jest to różnica
między przedmiotem a materią poznania. Podmiot poznający jest podmiotem sądzącym, tu Kant
podziela to zdanie, a więc wydawanie sądów, uznanie to za coś istniejące, to przyznanie treści

świadomości określony formą rzeczywistości, skoro jesteśmy w stanie o czymś sądzić to tak samo
jak nadawanie mu rzeczywistego bytu.
Ujęcie podmiotu transcendentalnego jako logiczno – teoretycznego korelatu treści świadomości i
zarazem aktu, narzuca rozumienie podmiotu transcendentalnego jako styknięcie się dwóch sfer.
Każdy sąd, który da się wyrazić w sposób spójny jest zarazem sądem prawdziwym.
Każde   uznanie   lub   zaprzeczenie   jest   potwierdzeniem   lub   negacją   wartości.   Nie   ma   sądów
czystych, można mówić o dwóch etapach sądów, mówi o teoretycznym przedstawieniu czegoś i
równoczesnym ustosunkowaniu się temu, z jednej strony opisujemy, ale pokazujemy także nasze
podejście. Te ustosunkowanie się do przedmiotu jest oceną. W tej ocenie występuje element logiki
kantowskiej,   mówimy   o   konieczności   sądzenia   czyli   o   powinności,   cóż   to   oznacza?   W   akcie
sądzenia nie jesteśmy wolni, nie sądzimy arbitralnie, każde sądzenie ma charakter przyznawania
lub odmawiania wiąże się odczuciem powinności, uruchamia emocje, ta powinność mówi o ponad
indywidualnej   ważności   tego   sądu,   odczucie   powinności   jest   aktem   subiektywnym,   powinność,
którą odczuwamy nie sprowadza się do jakiegoś przymusu psychicznego, jest to bezwarunkowy
imperatyw logiczny. Sąd nie jest wynikiem przedstawień, nie jest analizą czy syntezą, sąd jest
wynikiem   żądania,   by   o   przedstawionej   treści   jest   treścią   prawdziwą.   Prawdziwość   sądu
głoszącego, że dana rzecz istnieje polega na powinności, powinność poprzedza byt, aby sąd był
prawdziwy,   powinniśmy   sądzić   tak   jak   wymaga   od   nas   powinność,   prawda   to   rozpoznanie
powinności, pojawia się grecki sposób myślenia, prawda jest kryterium, powinność pozwala coś
ocenić   jako   prawdziwe,   wszelkie   nauki   funkcjonuje   w   ramach   powinności,   bo   powinność   jest
wartością,   poznanie   jest   wartościowe,   gdyż   odnosi   się   do   wartości,   sensy,   które   wynikają   z
odnoszenia sądów do wartości wyznaczają sferę nazywaną realizacji – sprowadzanie wartości z
poziomu transcendentalnego do poziomu rzeczywistości zrozumiałej, realizacja wartości powinna
być   traktowana   jako   formalnie,   w   takim   sensie,   że   te   rzeczywistości   pozostają   poza
rzeczywistością   kulturową,   ale   my   mamy   w   niej   świadomość,   wkład   jego   jest   teoria   wartości,
koncepcja   kultury,   podkreślenie   różnicy   między   metodologią   przyrodoznawstwa   a   metodologią
humanistyczną, łączy on w swoim podziale metodologicznym koncepcje kryterium materialnego z
kryterium formalną.
Podział nauki:
→ generalizujące o naturze – fizyka;
→ indywidualizujące o naturze – ideograficzne przyrodnicze – geografia
→ generalizujące o kulturze – socjologia
→ indywidualizujące o kulturze – historia religii
odnoszenie   się   do   wartości   poszczególnych   przedmiotów   znaczących,   funkcjonujących   w
rzeczywistości kulturowej
Kryterium doboru tego co istotne w opisie są wartości, wartości zatem są gwarancją naukowości
opisu.
Powinno się dokonywać selekcji faktów, które będziemy opisywać, mamy mieć świadomość faktów
historycznych,   metoda   odnoszenia   się   do   wartości   polega   na   odniesieniu   się   do   przedmiotu
historycznego   do   wartości   wyznaczającej   dana   dziedzinę,   metoda   ta   znajdzie   swój   wyraz   w
koncepcji typów idealnych.

04.11.2014
FILOZOFIA  ANALITYCZNA
Skąd się wzięła nazwa? W Literaturze często pojawia się w filozofii anglosaskiej, amerykańskiej,
idealizm amerykański – koniec XIX wieku, w którym chcieli uporać się z Heglem, dominował ten
nurt do końca XIX do momentu gdy przebudzili się filozofowie matematycznymi, można filozofować
tylko matematycznie, wprowadza ten termin analiza Moore,.
Mamy   dwie   odmiany   filozofii   analitycznej,   analizy,   formalno   logiczna   analiza   języka,   szkoła
analityczna Cambridge, oprócz Moora, mówi się o Russelu, Farrell, o chodzi tu? Chodzi tu o język
potoczny  jest   zbyt   dowolny  i   zbyt   jednoznaczny,   z   związku   z  czym   konstruować   należy  nowe
systemy pojęciowe, nowe języki, a wersji Russela, skonstruować model języka idealnego. Mówi się
też   o   analizie   lingwistycznej,   analiza   szkoła   języka   potocznego   Oxford,   Rille,  Austin,   analiza
lingwistyczna postuluje przede wszystkim eksplikacje i klaryfikacja pojęć, wyrażeń języka, badania
języka   potocznego,   mowa   potoczna,   gdyż   zgodnie   z   ta   szkołą   błędy   myślowe,   polegają   na
nieprzestrzeganiu   reguł   językowych,   na   nieprzestrzeganiu   szaty   myślowej   języka.   W   praktyce
analiza dotyczy ma sposobu, Carnap będzie chciał by historia utożsamiła Wittgensteina.
Pojecie   analizy   u   Moore   –   pojęcie   filozoficzne,   miała   odnosić   się   do   filozofii,   ma   charakter
filozoficzny i odnosi się do historii filozofii, analiza jest głównym zadaniem filozofii, konieczność
opisu świata, w jaki sposób to zrobić: dwa podejścia:
→ przeprowadzić
→ porównać konsekwencje tych dwóch analiz i przedstawić je z zasadami zdroworozsądkowymi
Zredukowanie pojęć filozoficzny.
Analiza filozoficzna jest krytyczna
Trzy typy opisów rzeczywistości, których nie można pogodzić ze zdrowo rozsądek
→   ten   zbiór   myślicieli   systemów   filozoficzny,   którzy   poza   tym   co   stwierdza   zdrowo   rozsadek
istnieją inne substancje, według Moora istnienie Boga nie są kwestami filozoficznymi
→ to wszystkie te systemy, które głosi zdrowo rozsądek nie istnieją, a jeśli miało by istnieć byłoby
to niepoznawalne
→ istnieją tylko byty różne które głosi zdrowo rozsądek
Formalno – logiczna analiza Russela
Russel formułuje teorię deskrypcji jako część swojego projektu, szerzej nazywanego atomizmem
logicznym, w tym zamieszaniu neokantowskim w Niemczech, na przełomie XIX i XX wieku zostało
zaproponowano zgodnie z ówczesną logiką niemiecką ontologie wszystkiego tego co nie istnieje,
badano możliwość istnienia złotej góry, nie ma takiego bytu, który jest złoty i jest górą, atomizm
logiczny – poprawny opis świata, metoda konstrukcji logicznych.
Atomizm logiczny: język naturalny to otwarty zbiór zdań elementarnych, te zdania elementarne są
zdaniami atomowymi, nie zdają sobie sprawy jak się rzeczy mają, prawdziwość zdania atomowego
ustalana   jest   empirycznie,   zdania   złożone   to   funkcje   prawdziwościowe   zdań   elementarnych,
relacja między zdaniem atomowym a faktem polega na jednoznacznej odpowiedniości i ta relacja
jest   najważniejsza,   istotną   cechą   jest   obrazowanie,   język   logiczny   poprawny   obrazuje   fakty,
struktura języka jaki badamy jest identyczna ze strukturą faktów, i te właśnie relacje, obrazowanie,
obrazkowa teoria znaczenia, składa się na założenie najsilniejsze.
Jest to rozwiązanie popularne, gdyż mówiono o teorii odbicia
JĘZYK - ŚWIAT
Język obejmuje zdania (zdania złożone w ciągu), zdanie złożone składa się ze zdań atomowych
( w ciągu) , zdania atomowe odnoszą do nas w ciągu, do nazw a one do faktów atomowych, zbiór
faktów atomowych to po prostu fakty w ciągu, a zbiór faktów to świat.
Język to wszystko co wypowiadamy – Wittgenstein.
Bez względu w jaki sposób się wypowiadamy, poza granicami języka nie da się opowiedzieć, ale
można  to  pokazać,   ale  to  co   da  się   powiedzieć   to  da  się   powiedzieć   jasno,   tylko   co  ma  być
pokazane jak tam nic nie może?
To co wypowiadane, te trzy sposoby wypowiadanie się: sensowny, a sensowny, nonsensowny.
Nonsensowny sposób wypowiadanie nie dotyczy tych dwóch pierwszych kryteriów,
Zdania a sensowne spełniają jedno z tych kryteriów pierwsze ale trzeciego nie.
Filozofia ma tworzyć warunki poznania wolnego od metafizyki, co to jest metafizyka? Carnap to
zbiór zdań niesprawdzalnych empirycznie, większość naszych przekonań,

Wzajemna koherencja zdań jako zasada kryterium prawdziwości.
Logiczna analiza nauki – język to system symboli, które wyrażają fakty empiryczne, język bada się
w   relacji   symbol   –   symbol,   znak   –   znak,   możemy   badać   język   nauki   semantycznie   oraz
pragmatycznie.
Neopozytywiści formułują dwa kryterium:
→ reguła kształtowania – tworzenie zdań, reguły syntetyczne
→ reguły wnioskowania – przekształcenia zdań,
Dwa rodzaje weryfikacji:
→ logiczna- zgodność zdania z regułami syntaktycznymi
→ empiryczna – obejmuje tzw technikę dokonywania doświadczeń empirycznie
Mamy do czynienia z kryteriami, o których była mowa.
Te   dwa   kryteria   są   warunkami   sensu,   który   jest   powiązany   z   wartością   logiczną   –   kryterium
prawdy.
Carnap – cała filozofia jest metafizyka, filozofia się zajmuje pseudo problemami, zadaniem filozofii
ma   być   analiza   poznania   naukowego,   a   nie   spekulacji,   to   nie   świat   jest   przedmiotem
zainteresowania filozofii tylko jest nauka, badania filozoficzne to to co naukowe. Neopozytywiści
chcieli stworzyć logikę nauki, problem weryfikacji.

18.11.2014
Zarys fenomenologii Husserla
Mówimy   o   wpływie   Brentana   na   Husserla,   psychologia   opisowa,   w   której   chciano   badać
problematykę intencjonalności. Husserl przejął się tym problemem.
Filozofia jako nauka ścisła  Husserl wychodzi z dwóch założeń, że mianowicie, że istotą, naturą
istoty ludzkiej, celem społeczeństwa jest racjonalność, o której zapominamy, Husserl przypomina
greckie poglądy, to Husserl jest nazywany filozofem radykalnym, będzie chodzić o autorefleksje,
wynika z tego, że tego typu stanowiska takie jak sceptycyzm, filozofię światopoglądowe, które
Husserl   uznaje,   za   szkodliwe,   takie   postawy  odwracają   od   głównej   idei   filozofii,   która   ma   być
wiedzą   uniwersalną   i   absolutnie   uzasadnianiom,   dołącza   wątek   kartezjański.   Filozofia   ma   być
filozofią  uniwersalną  i   ostatecznie  ugruntowana,   zasadność   w  stylu   kartezjańskim  w   oparciu  o
system   indukcyjny.   Uzasadnienie   jakie   poszukuje   Husserl   będzie   odmienne   od   Kartezjusza,
zamiast dedukcji proponuje Husserl system opisowy, punktem wyjścia istotnie racjonalnej filozofii
ma   być   nie   tyle   pewniak   jako   twierdzenie   ile   dane,   początkami   wszelkiego   poznania   są
bezpośrednie dane. Każda wiedzieć odsyła do widzenia, pewnej wiedzy nie da się wyprowadzić ze
słów, można zaczerpnąć z samej rzeczy, z powrotem do rzeczy samej. Powrót do samej rzeczy
oznacza zwrócenie się w kierunku od dedukcji do naoczności i analizy, naoczność jest pojmowana
inaczej niż w tradycji empirycznej, idzie tu o naoczność, która ukrywa się w łac. słowie intuicio –
chodzi o naoczność, Husserl zbliża się do tego pojęcia, ale zachowuje także pojęcie empiryczne
tego terminu, zbudować filozofię jako rzetelną naukę trzeba skupić się na danych zmysłowych,
których trzeba rzetelnie opisać, radykalny filozof ma się uniezależnić od interpretacji, ma dojść do
gołych danych i  następnie ująć to co  mu się jawi maksymalnie  w jednym opisie, który będzie
opisywany   przez   metodę   nazywaną   fenomenologiczną.   Odnosi   się   do   psychologii   w   logice,
prawdziwy pozytywista to fenomenolog, fenomenolog pojawia się u Hegla, fenomenologia to nauka
o doświadczeniach świadomości, jest to szczególny namysł nad zjawiskiem, bo szczególnie pojęta
jest   naoczność,   naoczność   nazywana   eidetyczna,   Husserl   jest   antynaturalistą.   W   nurcie
pozytywizmu dostrzegał niebezpieczeństwo w naszym świecie, przestrzegał przed naturalizmem,
naturalizacja   świadomości   (główny   aspekt   gdzie   Husserl   miał   problem),   naturalizacja   rzeczy,
świadomość,   przeżycia   świadomości   traktowane   są   jako   zjawiska   towarzyszące.   Konieczność
rozpatrywania świadomości i jego przeżyć jako elementy subiektywistyczne, radykalny filozof nie
może zajmować się przedmiotami w świecie, ale musi zwrócić uwagę na świadomość tych rzeczy
w świecie, bo w świadomości poznajemy świat i mamy prawo uznawać świadomość jako priorytet,
systematyczna   realizacja   tego   poglądu   doprowadza   nas  do   fenomenologii   transcendentalnej   –
badanie czystej świadomości.
Naoczność   eidetyczna   –   każdy   przedmiot   barwny   jest   rozciągły,   należy   bronić   przedmiotów
ogólnych tzn taki jakich empiryści nie dostrzegają albo odrzucają, po pierwsze istoty ogólnej nie
można sprowadzić do enumeracyjnej lecz należy uznać pojęcie ogólne zapewne jako jedno i to
samo, istota ogólna nie jest czymś istniejącym, istoty ogólne nie są dane zmysłowe, nie są realne i
idealne, są irrealne, istota ogólna nie jest wspólną częścią, istota ogólna stanowi osobną całość w
przedmiotach jednostkowych, idealne istoty ogólne występują jako przedmioty rozmaitych przeżyć
świadomości,   mogą   być   przedmiotem   aktu   symbolicznego,   myślenia   werbalnego,   mogą   być
przedmiotem   pusto   domniemanym,   metoda   dostępu   do   tego   co   jednostkowe   jest   ideująca
abstrakcja, eidos –  forma, o której się myśli,  ale nie jest  nam dana bezpośrednio, o widzeniu
czystych istot można mówić tylko wtedy gdy przez widzenie można mówić o źródłowej rzeczy
danego przedmiotu, znaczy to, że widzenie należy traktować, każde przeżycie świadome, należy
ujmować wprost, nie mamy więc do czynienia ze znakami, obrazami, mamy do czynienia z czymś
co ma być ujęte wprost i ma być dla nas aktualne, żeby zobaczyć istotę, żeby naocznie uchwycić
eidos trzeba naocznie ująć jakiś przedmiot indywidualnie, w której eidos znajduje swoje miejsce,
naoczność eidetyczna nie jest pierwszym aktem poznania, naoczność eidetyczna jest to poznanie
epistemologiczne   niezależne   od   doświadczenie   w   tym   sensie,   ze   od   niego   abstrahuje,   trzeba
zawiesić nastawienie naturalne, dzięki naoczności eidetycznej możemy mówić o prawomocności
sądów apriorycznych, bo one kryją się za tym słowem, nauki, czy twierdzenia nauki aprioryczne to
nie   są   nauki   czysto   formalne,   w   tym   sensie   oderwane   są   one   i   nie   stosują   się   one   do
rzeczywistości empirycznej, nauki formalno to są nauki eidetyczne odnoszące się wprost do istot
ogólnych,   a   rzeczywistość   dana   jest   zmysłowo,   jest   impulsem,   takie   poznanie   świata,

rzeczywistości istot ogólnych wymaga odpowiedniej metody, stąd spór czy filozofia jest metafizyką,
czy fenomenologia.

TRANSENDENTALNA FENOMENOLOGIA

BRENTANO HUSSERL

akt noeza (noesis) → poziom transcendentalny → redukcja
transcendentalna; ja jako aktywność

treść noemat → epoche eidetyczne

przedmiot = przedmiot → postawa naturalna obiekt aktywności

Absolutyzacja świadomości:
Fenomeny rozumiane jako zjawiska psychiczne, później jako przeżycia świadomości – nauka o
przeżyciach świadomości, przeżycia nie są jednostkowymi fenomenami, z jednej strony
świadomość , która odznacza się intencjonalnością odnosi się do przeżycia, z drugiej strony same
przeżycia są zawsze funkcjami jakiegoś przedmiotu.

Naoczność empiryczna ( indywidualna )

przedmiot indywidualny

Naoczność eidetyczna odnosi się do eidos, eidos -  czyste prawdy dotyczące istoty, nie zawierają
utrzymywania   czegokolwiek   o   faktach,   sądy   o   istotach   czysto   eidetyczne   nie   są   sądami
egzystencjalnymi, mogą być jedynie ogólnymi sądami o istotach, nie sadze o bycie indywidualnym
choć sadze o jednostkowych wypadkach istot, sądząc cokolwiek w fenomenologii sądzimy ogólnie,
sądy   jednostkowe   nie   mają   żadnej   wartości   poznawczej,   wartość   poznawcza   zaczyna   się   w
sądach   ogólnych,   na   poziomie   eidetyczne   Husserl   mówi   o   antologiach,   można   badać
rzeczywistość w ontologicznej

dziedzina ontologia eidetyczna

przedmiot (dziedzina materialna) część formalna (przedmiot w ogóle), część materialna
i pra przedmiot, samo rzecz

kategorie logiczne ( kategorie logiczne dziedziny przedmiotu w ogóle jako czysto logiczne pojęcia

podstawowych aksjomatów czystej logiki zwanej inaczej kategoriami analitycznymi

→ kategorie formalno ontologiczne ( formalne kategorie w ścisłym sensie), czyli kategorialne istoty

→ kategorie znaczeniowe (dotyczy istoty zdania) należy do ontologii formalnej, kategorialne
pojęcia – znaczenia

25.11.2014
Kryzys   nauk  i  społeczeństwa.   Główna  cecha  uderzająca  z tych  tekstów:   dotyczy diagnozy,   że
mianowicie   dokonuje   się   zapaść   wobec   istotowej   cechy   cywilizacja   zachodniej   kultury,
europejskiej. Racjonalność naukowa wywodzi się od idei uniwersalnej, głównym bohaterem tego
tekstu jest Kartezjusz, od Kartezjusza filozofia zmierza do ujęcia wszystkich sensownych pytań w
ścisły   sposób,   układ,   zbiór   sensownych   pytań   formułowanych   na   sensowny   sposób,   tworzy
system. Dzięki tej idei filozofii uniwersalnej rodzi się nauka nowożytna, w momencie, w którym
stosuje się wymóg apodyktyczności, ma dotyczyć: założeń, zasad naukowych, zdaniem Husserla
ta właśnie apodyktyczność ma być czynnikiem wskazującym na głębokie powiązanie filozofii z
nauka, filozofia ma być dziedziną, która zajmuje się rozumem. Naukowość, racjonalność naukowa
kulminuje   w   przyrodoznawstwie,   przyrodoznawstwo   w   ujęciu   matematycznym   to   nauka   ścisła,
która zdaniem Galileusza była wyrażalna w geometrii. Zdaniem Husserla Galileusz opierał się na
apodyktycznych przesłanek i naturze apriorycznej, ta aprioryczny system nie sprowadza się do
oczywistości   jak   aprioryczności   wniosków,     warunkiem   nauki   nowożytnej   była   obiektywna
racjonalność, wynikająca z tych apodyktycznych założeń, racjonalność ta ma być niezależna od
świadomości   własnych   źródeł,   racjonalność   nowożytnej   nauki   nie   byłą   radykalna,   nie   była
świadoma własnych podstaw, tym element zajmie się Husserl.
Źródła nauki ma być zadaniem filozofii, Husserl skupia się na podstawowym filozoficznym problem:
rozum, i byt poszukiwanie źródeł jest głównym zadaniem filozofii, filozofia nie potrafiła do tej pory
rozwiązać tego problemu.
Nauka zatem i racjonalność naukowa należy do świata rzeczy, tak więc, możliwa redukcja w tym
kontekście jest, nie będzie całkowita, podział na aprioryczność i aprioryczność świata nauki.
Racjonalność transcendentalna, nauka jest odwzorowaniem tego co racjonalne w świecie życia, na
co   dzień   jesteśmy   racjonalni   źródłowo,   nauka   zdaniem   Husserla   transcenduje   pewne
wyizolowywane istotowe struktury, nauka to praktyka, która przekłada racjonalność świata życia na
świat, który dzięki temu staje się obiektem, ta obiektywność jest obiektywnością niezależną od
podmiotu, jest to niezależność intersubiektywna, świat życia nie jest światem o jakim moglibyśmy
myśleć w pierwszej osobie, tylko w pierwszej liczbie mnogiej, świat jest ukonstytuowany przez
intersubiektywny wymiar, racjonalność nauki: nauka ma pokazywać własną genezę, aby dotrzeć
do tych apriorycznych form, struktur trzeba dokonać określonego swoistego epoche, to epoche jest
jednak   totalne,   transcendentalne,   redukcja   transcendentalna   do   wszelkiej   wiedzy   jako   takiej,
dokonuje   się   w   podstawie   transcendentalnej,   w   tej   postawie   dokonuje   się   również   na
aprioryczność i na podmiotowość transcendentalna, Husserl dochodzi do wniosku, że u podstaw
leży racjonalność podmiotu, u podstaw racjonalności źródłem jest transcendentalna jaźń. Świat jak
powtarza Husserl jest korelatem podmiotowości, transcendentalna jest bezpośrednim podłożem,
do   świata   należy   wszystko   co   jest   świadome   w   życiu,   przedmiotem   świadomości   mogą   być
przedmioty   sprzeczne.   Bezpośrednim   podłożem   racjonalności   naukowej   jest   źródłem   wyższa
forma   racjonalności,   rozum.   Porządek   poznania   przebiega   od   nauki   do   podmiotowości,   nie
odwrotnie,   bierzemy   naukę   za   twór   racjonalny   i   dzięki   tej   racjonalności   podchodzimy   do
podmiotowych warunków nauki, jest odwrotny od porządku ważności, fundamentalności sensu.
Wartość naukowa zależy od wyjaśnienia
Kryzys   nauki  wywodzi   się  z braku  precyzji  wyjaśnień,   brak  ujęcia  relacji  między  podmiotem  a
bytem,

Heidegger
Naoczność   hermeneutyczna   –   wyklucza   bez   założeniowość,   realizowana   w   sposób   ontologii
fundamentalnej, od strony podmiotowej lub od strony przedmiotowej.
Ontologia   fundamentalna:   warunkuje   ontologię   eidetyczną,   system   pojęć,   obejmuje   pojęcia
ludzkiego pojęcie bycia, egzystencjały, są to terminy przeciwstawiające się kategorią, najbardziej
podstawowym egzystencjałem bycie – w – świecie, są to momenty strukturalne tego wyrażenia,
obejmuje trzy podstawowe momenty: bycie – w , w – świecie, świat, bycie – w → otwartość, to
hermeneutyczny   odpowiednik   troski,   troska   to   odpowiednik   intencjonalności,   intencjonalność
nakierowanie  świadomości  na  coś,   nie  ma  czystej  świadomości,   struktura   troski   obejmuje   trzy
momenty: położenie, rozumienie, mowa.

16.12.2014
krytyka psychologizmu, psychologia w logice pojawiał się u Husserla.
Frege
Najważniejsza praca: Pismo o pojęciu 1979r. Frege był kantystą – podziela zdania Kanta, że sądy
apriori   istnieją,   zajmował   się   logiką   formalna,   podstawy   matematyki,   wg   Fregego   arytmetyka
wyrosła   z   logiki,   semantyka   logiczna.   Frege   przestawia   jako   pierwszy   implikacyjno-   negacyjny
rachunek   zdań,   które   obejmował   6   aksjomatów   i   jedną   regułę   wnioskowania,   implikatory,   od
początku swej twórczości Frege przeciwstawia się nurtom matematyki, które mają elementy takie
jak: empiryzm – prawa arytmetyki są uogólnieniem indukcyjnym, formalizm – prawa arytmetyki
reguły operowania znakami, kantyzm.
Prawa   kontekst   psychologiczny,   Frege   przeciwstawia   się   poglądowi,   że   definicje   pojęć
matematycznych są swobodnymi konstrukcjami umysłu, niezależne od rzeczywistości, takie prawa
są   odkrywane   a   nie   konstruowane,   są   wynikiem   odkrywania   obiektywnych   istniejących
przedmiotów   logicznych,   zdaniem   Fregego   każdy   rachunek   logiczny,   mimo   tego,   ze   podlega
regułom formalnym to jednak odnosi się do jakieś dziedziny, prawa logiki zdaniem Fregego nie są
prawami przyrody, lecz są prawami praw przyrody, te prawa prawd przyrody są prawami prawdy.
Prawa   geometrii   zgodnie   z  Kantem  uznawał   sądy  syntetyczne  apriori.   Pojęcie  funkcji   –  Frege
poszerza pojęcie funkcji matematycznej i wprowadza funkcję logiczną – w której argumentami są
dowolne przedmioty a wartościami tej funkcji są wartości logiczne, pod funkcje podpadają również
pojęcia, bo pojęcia to są jednoargumentowe funkcje logiczne. Wszelkie funkcje posiadają cechę
nienasycenia,   owa   niezupełność   wyraża   się   w   obecności   zmienne   danej   funkcji,   w   miejsce
zmiennej  można  podstawić  dowolny  przedmiot  i  dzięki  temu  przekształca  się  w  wyrażenie  już
nasycone.   Oznaczenie   prawdy  (znaleźć),   wartość   logiczna   prawda   i   fałsz:   są   to   przedmioty  u
Fregego.   Rozróżnienie   na   sens   i   znaczenie   –   mówimy   o   sensie   i   znaczeniu   znaków,   każde
wyrażenie  jest albo nazwą albo predykatem, każda nazwa to imię własne swojego znaczenia,
znaczenie   nazwy   jest   przedmiot,   co   oznacza,   ze   przedmiot   stanowi   przeciwdziedzinę
semantycznego   stosunku   oznaczenia,   przedmiot   =   denotacja,   znaczeniem   zdania   jest   wartość
logiczna, czyli właśnie określony przedmiot, zdanie oznacza prawdę lub fałsz, ale nawet zdanie
fałszywe jest zdaniem sensownym. Sens – sens nazwy to obiektywna treść myślowa, która tą treść
nazwa wyraża, ta treść myślowa to innymi słowy sposób w jaki przedmiot jest nam dany, innymi
słowy sens niczym innym jak aspektem, pod którym ujmujemy ten przedmiot, ta treść obiektywna
treść   myślowa   pozwala   stwierdzić,   że   sens   nazwy   jest   czymś   innym   niż   wewnętrzny   obraz
przedmiotu,   te   obrazy   są   nieuchwytne,   treść   myślowa   ma   charakter   obiektywny,   a   obraz
wewnętrzny  jest   czysto  subiektywny  –   podstawa   psychologizacji  logiki.   Obraz  wewnętrzny  jest
pozorem sensów, coś niewłaściwego, powstaje wtedy gdy nazwę rozpatruje się z osobna, bez
przedmiotu tej treści, oraz jak się nazwę traktuję poza kontekstem zdania, sensem całego zdania
będzie   myśl,   owa   myśl   nie   jest   przeżyciem   psychicznym,   myśli   bowiem  nie   są   wytwarzane   w
trakcie procesów myślowych, lecz myśli są ujmowane, wychwytywane, są to twory, które istnieją
niezależnie od psychiki, zdanie może mieć wartość logiczną obiektywną jak i subiektywną, zdanie
posiada wartość logiczną to każda zdanie może wejść w stosunek z innymi zdaniami, język nauki
powinien być nośnikiem prawdy, dlatego też Frege postuluje jednoznaczność języka nauki, każdy
znak wyraża jeden sens, a każdy sens wyraża jeden przedmiot, dzięki temu każdy znak ma jedno
znaczenie, oznacza to, ze nie istnieją nazwy ogólne, Frege jest realista pojęciowym, owe nazwy
ogólne to są w istocie jednoargumentowe predykaty, predykat ma znaczenie i też jedno.
Krytyka psychologizmu
Pojawia się na rożnych poziomach logiki, cztery odmienne sposobu rozumienia psychologizmu:
1)   przez   psychologizm   Frege   rozumie:   używanie   bytów   myślowych   w   miejsce   bytów
abstrakcyjnych
2)   psychologizmem   jest   przekładanie   opisów   genezy   pojęć   matematycznych   i   logicznych   nad
definicję tych pojęć – powszechne w XIX wieku niestosowanie przypisów
3) psychologizmem będzie traktowanie logiki jako nauka o ludzkim myśleniu, ewidentna próba
zastąpienia logiki psychologią,
4) redukowanie prawdy do powszechnego uznawania za prawdziwe – Frege atakuje wszystkich
tym stwierdzeniem
Argumenty Fregego przeciwko psychologizmowi będzie można pogrupować:

→ argumenty z przedmiotu badań
→ argument z charakterem praw naukowych
→ z obiektywistyczną koncepcją prawdy
Pierwszy argument Fregego opiera się na rozróżnieniu przedstawień od przedmiotu, Kant – każdy
rodzaj   prezentacji   ma   charakter   przedstawienia,   po   Kancie   ten   ogólny   termin   był   traktowany
wymiennie z wyobrażeniami, z przedstawieniami walczył Hegel – uznanie jedności bytu i myśli,
przedstawienie   pojawiają   się   w   neokantyzmie   –   magdeburski:   wszelkie   przedstawienia   są
związane z intelektem, przedstawienie pojawia się u Hegla, o przedstawieniu mówi Heidegger i
Rickert, psychologizm w matematyce i w logice byłby uprawniony wtedy gdy przedmiotem tych
nauk   byłyby   jedynie   przedstawienie,   ale   Frege   uważa,   ze   są   to   same   przedmioty,   a   nie
przedstawienie,   myśl   odnosi   się   do   przedmiotu,   przedstawienie   zdaniem   Fregego   jest   tylko
podmiotowym, subiektywnym, wewnętrznym przedstawieniem się, liczy są tylko przedstawieniami,
Frege   nie   zgadza   się   na   podstawianie   bytów   mentalnych   w   miejsce   abstrakcyjne,   Frege
przedstawia swoje rozumienie tego terminu przedstawienie: w sensie psychologicznym jest tym do
czego   odnoszą   się   psychologiczne   prawa   asocjacji,   jest   więc   ono   obrazowe   i   zmysłowe,
przedstawienie   w   sensie   obiektywnym   należą   do   logiki   i   są   niezmysłowe,   zawarte   treści
przedstawienia   obiektywnego   elementy  przedstawienia   subiektywnego   nie   są   jego   znaczenie   -
bardzo trudno oczyścić jest przedstawienie obiektywne od treści subiektywnych, przedstawienie
subiektywne   jest   różne   u   wszystkich   a   obiektywne   takie   same   u   wszystkich,   obiektywne
przedstawienie możemy podzielić na przedmioty i pojęcia – by uniknąć pomieszania będę uważał
słowa przedstawienia w sensie subiektywnym. Wniosek: poczynione tu rozróżnienie jest równie
zasadne jak rozróżnienie między psychologią a logiką.
Przy drugim znaczeniu psychologizmu odnosi się  (znaleźć)
logika opiera się na psychologi – Frege zgadza się z tym sformułowaniem tylko w tym sensie, ze
prawa   logiki   są   wskazówkami   jak   należy   myśleć   aby   osiągnąć   prawdę,   prawo   to   wypowiedź
oznajmująca z drugiej strony prawo – wypowiedź opisująca jak być powinno, forma nakazu, wynika
z tego, że prawa logiki można uznawać za prawe myślenia, gdy ustalają one to jak należy myśleć,
w efekcie konsekwencji, przy takim ujęciu logika byłaby nauką normatywną, ale prawo myślenia że
też prowadzić, to złudnego
przedmiotem   logiki   nie   są   ani   czynności,   ani   prawa   wniosek:   Frege   odróżnia   zjawiska
psychologiczne, które prowadzą do jakiegoś sądu od dowodu, od uzasadnienia tego sądu.
Zadaniem   logiki   jest   poszukanie   prawd   prawdy,   z   których   wypływają   następnie   przepisy
przekonań,   sądzenia,   myślenia,   prawd   logiki   nie   można   uzasadnić   poprzez   dociekania
psychologiczne, bo obie te nauki mają inne charaktery i inne statusy, różnica jaka zachodzi między
nimi   takie,   że   prawa   logiki   są   niezmienne   i   poza   czasoprzestrzenne,   pewność   prawd
psychologicznych opiera się na pewności doświadczenia empirycznego, prawda jest obiektywna –
jest   od   nas   niezależna,   co   oznacza,   że   ujmowanie   logiki   jako   zależnej   lub   niezależnej   od
psychologii zależy od sposobu w jakich sposób traktuje się prawa logiki, definicja prawdy, logicy
psychologistyczni – sprowadzają oni prawdę za uznawanie za prawdziwe, prawda sprowadzana
do prawdziwości, założenie niezależności prawdy od ludzkiego sądzenia, bycie prawdą jest czymś
rożnym od bycia uznawanym za prawdę od jednego, wielu lub wszystkich i w żaden sposób nie
może być do tego sprowadzania, nie ma żadnej sprzeczności w tym, ze prawdziwe jest coś, co
wszyscy uznają za fałsz, prawa logiki = prawa prawdziwości, prawda jest czymś obiektywnym,
niezależnym   od   podmiotów   poznających,   Frege   uznaje   obszar   tego   co   obiektywne   i
nierzeczywiste, obiektywizm logiki jest przeciwstawiony subiektywizmowi psychologi
Trzeci   argument:   próba   ugruntowania   logiki   na   bazie   psychologi,     Frege   próbuje   szukać   innej
nazwy dla zdań  arytmetycznych, sądy arytmetyczne nie mogą być syntetyczne apriori,  a sądy
geometryczne są syntetycznie apriori.

27.01.2015

Odmiana fenomenologii Maurice Merleau – Ponty (1908 – 1961)
Zmodyfikował filozofię Husserla, przyjaźnił się z Sartre, w roku 1929 w Paryżu wykłada Husserl.
Wpływ Heideggera – miał początkowo problem bo Heidegger nie funkcjonował w latach 30 w
literaturze francuskiej.
Dwie prace: Fenomenologia percepcji, Widzialne i niewidzialne
Dochodzi do pewnej zmiany kierunku filozofowania od nauk konstruktywnych do fenomenologii,
zafascynowany Husserlem zaczyna skupiać się na wymiarze doświadczenia, potoczne, ale tutaj
ulega scjentyzmowi, penetrować percepcje odwołuje się do nauk szczegółowych, do
psychopatologii.

Czerpie   z   kategorii   husserlowskiej,   wykorzystuje   pojęcia   jego   i   je   modyfikuje   i   powstaje   nowa
wersja fenomenologii, ale bazująca na teorie Husserla, modyfikując niektóre pojęcia, wprowadza
do   swojego   projektu   pojęcie   perspektywizmu   świadomości.   Perspektywizm   świadomości   –   byt
uchwytny jest cieleśnie uwarunkowana perspektywa,   ten byt nie da się sprowadzić do idealnej
treści   czy   znaczeń   logicznych   i   ta   teza   powoduje,   że   Ponty  rewiduje   Husserla,   jego   poglądy.
Husserl – idea wiedzy absolutnej, że przy założeniu wiedzy absolutnej to świat się staje korelatem
wiedzy   absolutnej,   rzeczywistość   nie   jest   samoistna.  Ta   nieprzejrzysta   świadomość   (aluzja   do
Sartre) pozostanie u Ponty w opozycji do bytu konkretnego, rzeczowego, takiego konkretnego w
sensie, masywnego naturalnego bytu, to jest taki byt w sobie, sama świadomość zaś która miała
być absolutna Ponty uważa za nicość, innymi słowy absolut niesubstancjalny.
(dopisać)
Ani ciało ani rzecz nie może być
Ciało   i   rzecz,   przedmiot   i   byt   są   w   świadomości,   to   są   takie   elementy   świadomości,   które
przekraczają, ale wciąż się powtarzają jako etapy, również ciało i rzeczy istniejące w świadomości

Ten wymiar, w którym Ponty rozważa świadomość wraz za ciałem nazywa sam: poziomem
transcendentalnym i ten poziom to jest gęsta materia i trudno uchwytna, rozumiemy tutaj
klasycznie jako poziom stawiania pytań o aprioryczne, osiągamy od wewnątrz, a więc znajdujemy
się w wyniku analizy najbardziej elementarnych, bazowych przeżyć

(dopisać) tzn, że świat jest wciąż przeżywaniem, to jest naiwne, jest przed teoretyczne – opis tej
rzeczywistości i doświadczenia, które się odnosi do rzeczywistości, rzeczywistość trzeba opisywać,
a nie konstytuować.

Wymóg opisu w tej formie o jakiej on mówi wyklucza opis naukowy,

1.   redukcja   transcendentalna:   Husserl:     sprowadzamy  przeżycie   do   eidosu,   do   esencji,   istoty,
Ponty: taka redukcja jest niemożliwa   a taką podstawę powinna zastąpić – postawa zdziwienia
wobec świata.
2.   Intencjonalność   –   nie   jest   już   nastawieniem   refleksyjnej   świadomości   na   jej   korelaty,   ale
intencjonalność   odsłania   się   kiedy   staramy   się   zrozumieć   kartezjańskie   stanowiska
Intencjonalność jest ustanowiona przed teoretycznej jedności naszego życia i świata,

(dopisać)

Z jednej strony aby utrzymać sensualistyczną percepcji trzeba założyć, z jednej strony, że istnieje
świat obiektywny i niezależny od nas a z drugiej strony trzeba założyć, ze jest świadomość, która
impresje   przekształca   w   idee,   pierwszy   zarzut:   świat   traktuje   się   jako   już   gotowy   (   złudzenie
gotowego świata), ten świat jest gotowy zanim nam się jawi, nie mamy żadnego udziału w tym jak
świat wygląda i ten świat ponadto ma być uregulowany wewnętrznymi prawami naturalnymi, drugi
zarzut: postrzegane treści, które traktuje się jako bierne elementy naszej świadomości, przy czym
ta   świadomość   ma   być   czysta,   de   fakto   Ponty   zwraca   uwagę,   że   my   nigdy   nie   posiadamy
doświadczenia   stałości   i   obiektywności   wrażeń,   ten   zarzut   wiążę   się   z   ściśle   z   pojęciem

perspektywizmu   świadomości,   w   efekcie   cały   ten   przesąd   polega,   że   istnieje   ścisła   korelacja
między obiektywnym bożdżcem a subiektywnym elementarnym postrzeżeniem, hipoteza prawa
stałości,   jest   konstruktem   pojęciowym,   który   właśnie   należy   dopiero   wyjaśnić,   faktycznie
rzeczywistości codziennej stwierdzamy różnice percepcji, możemy więc dostrzec różnice pomiędzy
tymi   samymi   percepcjami,   zależne   od   sytuacji   w   której   się   ich   dokonuje,   trzeba   powrócić   do
rzeczywistego świadectwa świadomości i badać percepcje złożone, bo te percepcje złożone są
wyposażone w jakiś sens, sens życia. Ponty skupia się na radykalnym empiryzmie – zakłada się,
że   istnieje   jakaś   sfera   atomowo   rozumianych   bodźców   i   te   atomy   poprzedzają   powstanie
wyobrażenia przedmiotów.

Projekcyjny charakter pamięci
Ponty wychodzi z założenia, że każda percepcja ma sens.

Percepcja jest traktowana nie jako rodzaj myśli o przedmiocie, nie jest też operacją konstytuującą
przedmiotu ewentualnego poznania, lecz „percepcja to nasza przynależność, nasze przyleganie do
rzeczy”   to   tak   jakby   na   siebie   nakładały   się   różne   pole,   wyznaczone   przez   różne   zmysły
(percepcja).  To jest szczególne rozumienie bycie w świecie (Heidegger), ale w percepcji dane
zmysłowe tworzą jeden system i ten system narzuca jakąś całość, dzięki temu systemowi można
mówić   o   logice   percepcji   i   dzięki   temu   możemy   mówić   o   stałych   pewnych   relacjach   między
percepcjami,   ale   inne   pozostają   całkowicie   luźne,   chybione   i   dlatego   traktowane   są   jako
nierzeczywiste, nieprawdziwe.

Perspektywizm percepcji, Ponty mówi także o sytuacyjności (dopisać)

Pole fenomenalne – przywraca przedmiot tą wyjściową sytuację percepcyjną, my nigdy nie
badamy przedmiotu naszego namysłu w oderwaniu od innych. Percepcja jest sytuacyjna.

Bycie w świecie – to synonim egzystencji (Ponty) ukierunkowanie możliwych percepcji i możliwych
działań, aktywnie pojęta -[ nie jest więc sumą bodźców, ale nie jest też procesem, bycie w świecie
utożsamiane są z otwartością, otwartość dotyczy nie całego, gotowego świata, ale pewnym
fragmentów, które są nieskończone, byciu w świecie dokonuje się synteza horyzontów, ale ona
nigdy nie jest dostateczna, ta synteza dysponuje pewnym polem fenomenalnym i dlatego trzeba ją
wciąż ponawiać i to jest wyrazem naszej skończoności.