2011-01-10
1
Stycze
ń
2011
Zarządzanie bezpieczeństwem
i higieną pracy – audytowanie
Studia Podyplomowe – Zarz
ą
dzanie bhp – Olsztyn 2011
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
2
Audyt wewn
ę
trzny
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
3
Audyt
Systematyczny, niezale
ż
ny i udokumentowany
proces zbierania dowodu z audytu oraz jego
obiektywnej oceny w celu okre
ś
lenia stopnia
spełnienia kryteriów audytu.
ISO 9000:2000
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
2
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
4
Audytor
“Osoba maj
ą
ca kompetencje
do przeprowadzania audytu.”
ISO 9000:2000
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
5
audyty zewnętrzne
audyty wewnętrzne
- 1-szej strony
przeprowadzane są
przez personel firmy lub
w szczególnych
przypadkach wynajętych
konsultantów (audyt
pierwszej strony).
Certyfikacyjny- III-ciej strony
przeprowadzane są przez
niezależne organy certyfikujące
Klienta - II-giej strony
przeprowadzane są przez klienta lub
jego przedstawiciela
•
planowy
• pozaplanowy
• systemu
• procesu
• wyrobu
Typy audytów
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
6
Zarz
ą
dzanie bhp
Wymaganie norm
Narz
ę
dzie pozwalaj
ą
ce oceni
ć
zgodno
ść
i efektywno
ść
zarz
ą
dzania
Narz
ę
dzie pozwalaj
ą
ce poprawia
ć
system zarz
ą
dzania
Narz
ę
dzie pozwalaj
ą
ce usprawnia
ć
system zarz
ą
dzania
Powody przeprowadzania audytów wewnętrznych - I-szej strony
2011-01-10
3
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
7
Obowi
ą
zki audytora
Przygotowanie si
ę
do audytu (udział w planowaniu audytu, tworzenie
list kontrolnych, etc.)
Przeprowadzenie wywiadów audytowych
Trzymanie si
ę
planu audytu oraz korzystanie z listy kontrolnej
Zbieranie informacji ze wszystkich mo
ż
liwych
ź
ródeł
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
8
Obowi
ą
zki audytora – c.d.
Poszukiwanie faktów, nie opinii
Bycie „partnerem” dla audytowanego, a nie s
ę
dzi
ą
Bycie kulturalnym i opanowanym (emocje odłó
ż
na pó
ź
niej)
Unikanie krytyki
Zapisywanie dowodów obiektywnych
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
9
Obowi
ą
zki dodatkowe audytora wiod
ą
cego
Wybór zespołu audytowego
Przygotowanie si
ę
do audytu (planowanie audytu, tworzenie list
kontrolnych, etc.)
Podział obowi
ą
zków w zespole audytowym
-
przydzielenie zada
ń
Kierowanie zespołem audytorów
Prowadzenie spotkania otwieraj
ą
cego i zamykaj
ą
cego
Opracowanie i dostarczenie raportu z audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
4
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
10
Zadania kierownika obszaru audytowanego
Poinformowanie personelu o zakresie i celu audytu
Uczestniczenie w spotkaniu otwieraj
ą
cym i zamykaj
ą
cym
Zapewnienie przewodnika dla zespołu audytowego (je
ż
eli istnieje taka
potrzeba)
Zapewnienie dost
ę
pu audytorom do personelu, dokumentów i zapisów
Podj
ę
cie ewentualnych działa
ń
koryguj
ą
cych i zapobiegawczych
(je
ż
eli wynika to z procedur)
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
11
Przygotowanie
Wykonanie
Zako
ń
czenie
Proces audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
12
Przygotowanie audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
5
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
13
Przygotowanie
• Powołanie audytora wiodącego i audytorów
• Ustalenie zakresu i podstawy audytu
• Określenie audytowanego obszaru
• Przegląd dokumentacji i przygotowanie list kontrolnych
• Przygotowanie programu audytu
• Przydzielenie zadań audytorom
• Powiadomienie o audicie
Zakończenie
Wykonanie
Proces audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
14
Listy kontrolne - korzy
ś
ci
Prowadzi audytora
Obejmuje cało
ść
zagadnie
ń
Pomaga kontrolowa
ć
czas
Pomaga w raportowaniu
Kierunkuje reakcje audytowanego
Pomaga w uzyskaniu obiektywnych dowodów
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
15
JASNE
PRECYZYJNE
POZBAWIONE SUGESTII
OTWARTE
Listy kontrolne – pytania powinny by
ć
:
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
6
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
16
Listy kontrolne – pytania powinny zaczyna
ć
si
ę
:
CO ?
DLACZEGO ?
KIEDY ?
JAK ?
GDZIE ?
KTO ?
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
17
Listy kontrolne - trzy kroki
Krok pierwszy:
Krok drugi:
Krok trzeci:
Cel (cele) dla procesu
Cel (cele) dla procesu
Wej
Wej
ś
ś
cie do procesu
cie do procesu
Kroki w procesie
Kroki w procesie
Monitorowanie procesu
Monitorowanie procesu
Powi
Powi
ą
ą
zania z innymi procesami
zania z innymi procesami
Wyj
Wyj
ś
ś
cie z procesu
cie z procesu
Wymagania norm
Wymagania norm
Wymagania dokument
Wymagania dokument
ó
ó
w SZJ
w SZJ
Wymagania bran
Wymagania bran
ż
ż
owe
owe
Wymagania prawne
Wymagania prawne
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
18
Krok 1
Zarz
ą
dzanie bhp
Cel procesu
Zagro
ż
enie
ż
ycia lub zdrowia Wpływ na
ś
rodowisko
System zarz
ą
dzania:
- utrzymanie
Powi
ą
zania z innymi
- doskonalenie
procesami
Ś
rodowisko procesu
Przebieg procesu
Krok 1
Krok 1
Krok 2
Krok 2
Krok 3
Krok 3
Krok 4
Krok 4
Wej
ś
cia
Wyj
ś
cia
Monitorowanie procesu
Sterowanie procesem
ZASOBY
2011-01-10
7
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
19
Zarz
ą
dzanie bhp
Krok 2
Normy oparte s
ą
o identyczny model PDCA
(zaplanuj, wdró
ż
, sprawd
ź
, popraw)
Ró
ż
nice dotycz
ą
głównych obszarów „zainteresowania”:
PN-N-18001 – ZNACZ
Ą
CE ZAGRO
Ż
ENIA
OHSAS 18001 – ZAGRO
Ż
ENIA i WYMAGANIA PRAWNE
Normy wymagaj
ą
spełniania prawa
Normy wymagaj
ą
opracowania celów i programów ich realizacji
Normy wymagaj
ą
CI
Ą
GŁEGO DOSKONALENIA
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
20
Zarz
ą
dzanie bhp
Krok 3
Polityki ZSZ
Cele i programy ZSZ
Procedury ZSZ
Instrukcje ZSZ
Regulaminy i zarz
ą
dzania firmowe
Normy zakładowe, bran
ż
owe, polskie, europejskie
Ustawy i rozporz
ą
dzenia
Inne …
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
21
Formularz listy kontrolnej - przykład
STRONA Z
DZIAŁ:
REFERENCJE :
LISTA Nr :
WERSJA
Lp,
WYMAGANIE
Referencje
Zgodność
Obserwacje
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
8
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
22
OSTRZE
Ż
ENIE !!!
Nie pozwól, aby lista
kontrolna ci
ę
“o
ś
lepiła”!
Listy kontrolne
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
23
Przeprowadzenie audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
24
• Spotkanie otwierające
• Badania audytowe
• Spotkanie audytorów
• Spotkanie zamykające
Zakończenie
Przygotowanie
Wykonanie
Proces audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
9
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
25
OBIEKTYWNE
DOWODY
WYWIAD
BADANIE
OBSERWACJE
Przeprowadzenie audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
26
Pami
ę
taj audytujesz system a nie ludzi
Buduj zaufanie
Zapewnij poufno
ść
Zostaw uprzedzenia, b
ą
d
ź
obiektywny
B
ą
d
ź ż
yczliwy i spokojny
Nie szukaj „dziury w całym”
Odrobina poczucia humoru nie zaszkodzi
Sposoby przezwyci
ęż
ania strachu u audytowanego
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
27
Proces wywiadu
pytanie
słuchanie odpowiedzi
jednoczesna obserwacja (procesu, ale i tego, co dzieje si
ę
wokół)
je
ś
li trzeba - pro
ś
ba o powtórzenie lub uzupełnienie
podejmowanie decyzji
notowanie
upewnienie si
ę
,
ż
e audytowany rozumie o czym mówimy
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
10
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
28
Jedne usta
Dwoje uszu
Dwoje oczu
Uzyskiwanie informacji
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
29
Populacja
Próba losowa
Próba reprezentatywna
Próbkowanie
Ty okre
Ty okre
ś
ś
lasz pr
lasz pr
ó
ó
b
b
ę
ę
,
,
ale to
ale to
audytowany
audytowany
Ci j
Ci j
ą
ą
podaje!
podaje!
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
30
J
ę
zyk ciała
Oczy i brwi
Wyraz twarzy
R
ę
ce
Postawa całego ciała
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
11
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
31
Techniki opó
ź
niania
Nieosi
ą
galny personel i kierownictwo
Brak dost
ę
pu do dokumentacji
Cz
ę
ste przerwy
Banalne rozmowy
Telefony
Prezentacje komputerowe
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
32
Niezgodno
ś
ci
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
33
Niezgodno
ść
“Niespełnienie wymagania”
ISO 9000:2000
ISO 9000:2000
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
12
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
34
Wymagania
Norma odniesienia
Dokumenty SZ
Umowy z klientami
Przepisy prawne i inne przepisy
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
35
Dowód audytowy
Zapisy, o
ś
wiadczenia, fakty lub innego rodzaju
informacje które s
ą
istotne z punktu widzenia
kryteriów audytu i które mo
ż
na zweryfikowa
ć
.
Audytor wewnętrzny S
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
36
Kategorie niezgodno
ś
ci
KATEGORIA 1
KATEGORIA 2
POWAŻNA
PUNKT WSTRZYMUJĄCY
DRUGORZĘDNA
MOŻLIWOŚĆ POPRAWY
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
13
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
37
Kategorie niezgodno
ś
ci
KATEGORIA 1
KATEGORIA 1
brak wdro
ż
enia elementu SZBHP
wiele niezgodno
ś
ci kategorii 2 w obr
ę
bie
tego samego wymagania normy
bezpo
ś
rednie zagro
ż
enie
ż
ycia lub zdrowia
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
38
KATEGORIA 2
KATEGORIA 2
Kategorie niezgodno
ś
ci
Odosobniony przypadek niespełnienia
wymagania
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
39
Dokumentowanie niezgodno
ś
ci
WYMAGANIE
(norma, dokument systemu jakości, procedura
werbalna …)
BŁĄD
(sytuacja, wypowiedź, brak zapisu …)
DOWÓD
(wskazanie dowodu obiektywnego)
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
14
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
40
Dokumentowanie niezgodno
ś
ci
Zapisy dotyczące niezgodności powinny być
jasne, precyzyjne, łatwe do zweryfikowania,
zatwierdzone przez audytora i potwierdzone
przez audytowanego.
Audytor wewnętrzny S
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
41
Zasady poszukiwania faktów
Nie wyzbywaj si
ę
w
ą
tpliwo
ś
ci i pytaj o wszystko
Poznaj ró
ż
nice pomi
ę
dzy stwierdzeniami
płyn
ą
cymi z racjonalnych dowodów, a tymi, które
s
ą
jedynie perswazj
ą
B
ą
d
ź
precyzyjny w słowach i oczekuj precyzji od
innych
Spodziewaj si
ę
bł
ę
dów nawet w Pi
ś
mie
Ś
wi
ę
tym
Piotr Abelard (1079-1142)
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
42
Raport z audytu
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
15
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
43
Proces audytu
Przygotowanie
Wykonanie
Zakończenie
•
Opracowanie raportu
•
Przekazanie raportu
•
Działania korygujące/ zapobiegawcze
•
Weryfikacja wdrożenia działań korygujących i
zapobiegawczych oraz ocena ich skuteczności
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
44
Raporty z audytów - zawarto
ść
Nazwa firmy/działu
Data audytu
Kryteria, zakres i cele audytu
Szczegóły dotycz
ą
ce audytowanego systemu
Członkowie zespołu audytuj
ą
cego
Personel, z którym rozmawiano w czasie audytu
Opis dokumentów, w odniesieniu do których audyt został
przeprowadzony
Przedstawienie obserwacji / niezgodno
ś
ci
Ocena stopnia zgodno
ś
ci systemu z wymaganiami
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
45
Działania poaudytowe
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
16
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
46
Niezgodno
ś
ci i działania koryguj
ą
ce
odpowiedzialno
ś
ci
ą
audytora
jest identyfikacja
niezgodno
ś
ci
odpowiedzialno
ś
ci
ą
audytowanego
jest działanie
koryguj
ą
ce
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
47
Działania koryguj
ą
ce
Identyfikacja przyczyn stwierdzonych niezgodno
ś
ci
Decyzja dotycz
ą
ca niezgodno
ś
ci
Okre
ś
lenie niezb
ę
dnych działa
ń
koryguj
ą
cych
Okre
ś
lenie oczekiwanych rezultatów działa
ń
koryguj
ą
cych
Podj
ę
cie działa
ń
koryguj
ą
cych
Ocena skuteczno
ś
ci podj
ę
tych działa
ń
koryguj
ą
cych
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
48
Działania koryguj
ą
ce
Zarz
ą
dzanie bhp
20% przyczyn
to technika
80% przyczyn
to człowiek
20% przyczyn
to operator
80% przyczyn to
bł
ą
d w nadzorze
Wszystkie
niezgodno
ś
ci
64 % 16 % 20 %
2011-01-10
17
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
49
Cel:
osiąganie
wyższych
poziomów
Cel ruchomy
System:
wspiera
doskonalenie
Do
sko
na
len
ie
Do
Check
Act
Plan
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
50
Proces certyfikacji
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
51
Akredytacja a certyfikacja
RZĄD HOLENDERSKI
RZĄD HOLENDERSKI
RvA
RvA
JEDNOSTKI CERTYFIKACYJNE
JEDNOSTKI CERTYFIKACYJNE
ORGANIZACJE
ORGANIZACJE
DZIAŁANIE =
AKREDYTACJA
DZIAŁANIE =
AKREDYTACJA
DZIAŁANIE =
CERTYFIKACJA
DZIAŁANIE =
CERTYFIKACJA
m.in NORMA = EN 45012
m.in NORMA = EN 45012
np. NORMA = ISO 9001
np. NORMA = ISO 9001
Zarz
ą
dzanie bhp
2011-01-10
18
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
52
Warunki przyst
ą
pienia do certyfikacji
co najmniej 3 miesiące
funkcjonowania systemu od
momentu zakończenia procesu wdrażania,
audyty wewnętrzne i przegląd wykonywany przez
kierownictwo zostały przeprowadzone ,
system obsługi niezgodności i inicjowania działań
korygujących wykazuje, że proces ciągłego
doskonalenia przebiega prawidłowo.
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
53
Proces certyfikacji
Działania
korygujące
audyt
certyfikacyjny
Przegląd
dokumentacji
i wizyta
wstępna
CERTYFIKAT
audyty
okresowe
Zarz
ą
dzanie bhp
© Det Norske Veritas Business Assurance Poland sp. z o.o.
. All rights reserved.
Stycze
ń
2011
54
Ochrona życia, mienia
i środowiska
www.dnv.com