©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM LUDZKIM

(HUMAN RESOURCES)

Opis stanowiska pracy

Agnieszka Piasecka

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Identyfikacja  stanowiska  pracy  polega  na  pisemnym  określeniu 
jego treści i lokalizacji na schemacie organizacyjnym

Opis  pracy  umożliwia  rozpoznanie  miejsca  i  roli  poszczególnych 
stanowisk w strukturze organizacji, wspomagając diagnozowanie 
i  usprawnianie  podziału  pracy,  ułatwiając zrozumienie  stopnia 
trudności 

wymagań 

związanych 

z 

funkcjonowaniem 

poszczególnych  stanowisk,  umożliwiając określenie  wymagań 
kwalifikacyjnych

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Konstruowanie  opisu  stanowiska  powinno  być  poprzedzone 
wszechstronną analizą pracy, obejmującą:

- badanie  czynności  wykonawczych na  stanowisku  (metody, 

np.  obserwacja  sposobu  wykonywania  pracy,  rozmowy 
z  pracownikiem,  wykonanie  pracy,  samoopis  pracownika, 
istniejące informacje o stanowisku)

-

badanie warunków pracy 

-

badanie kosztów związanych z obsadą stanowisk

Prawidłowa  budowa  stanowiska  pracy  powinna  opierać  się  na 
zasadzie zgodności trzech elementów konstrukcyjnych: 

- zadań i wynikających z nich obowiązków

- uprawnień przypisanych dla danego stanowiska pracy

- odpowiedzialności przypisanych dla danego stanowiska pracy

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Określanie  zadań,  dla  których  stanowisko  zostało  powołane  oraz 
wynikających  stąd  obowiązków  obciążających  zajmującego  je 
pracownika, powinno być sformułowane według zasad dotyczących 
stanowiska i dotyczących organizacji

Zasady dotyczące stanowiska:

- przystosowalność do możliwości wykonania;

- należyta szczegółowość – do granic istotnej potrzeby, aby zakres 
zadań  i  obowiązków  był  wyczerpujący,  rozłączony  od  innych 
stanowisk, dający łatwo określić kryteria wykonywania pracy;

- mierniki – dla odzwierciedlenia efektów zależnych od pracownika;

- proporcjonalna  waga  powierzonych  zadań  – z  określeniem  wagi 
poszczególnych funkcji;

- równomierność bodźców i nacisków;

- samorealizacja – dla zaspokojenia ambicji zawodowych;

- doskonalenia kadr – jako ciągłego obowiązku.

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Zasady dotyczące organizacji:

-wyodrębnianie  stanowiska  od  innych  - z  uwzględnieniem  zasady 
funkcji  organicznych,  tj.  takich  funkcji,  które  z  racji  samego 
usytuowania  na  danym  stanowisku  łatwiej  jest  wykonywać  niż  na 
jakimkolwiek innym;

-

wywodliwość  –

zadania  danego  stanowiska  powinny  być 

wyprowadzane z zadań nadrzędnych;

- racjonalna  reszta  – tj.  taki  podział  zadań  i  obowiązków  między 
poszczególne  stanowiska  pracy,  aby  zadania  inne  zlecane  przez 
kierownika  mieściły  się  w  ogólnej  masie,  były  przypisane  do 
jednego  stanowiska  i  były  zlecane  przez  kierownika,  aby  nie 
dopuścić do przekraczania kompetencji;

-

automatyczne  zastępstwo  nieobecnych  –

z  koniecznością 

znajomości funkcji stanowiska pokrewnego;

- specjalizacja  – rozumiana  elastycznie  i  zależnie  od  szczebla 
w hierarchii organizacji;

- zharmonizowania  zadań  poszczególnych  stanowisk  pracy  – dla 
uniknięcia luk i dublowania oraz dla równomiernego obciążenia.

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Określanie  uprawnień – służących  do  wykonywania  zadań 
i obowiązków. Mogą to być uprawnienia z przewagą elementów: 

-

prawnych  –

do  decydowania,  gwarantujące  samodzielność 

w działaniu;

- materialnych – wyposażonych w odpowiednie zestawy informacji, 
środków technicznych, warunków pracy.

Określanie  odpowiedzialności,  przy  czym  odpowiedzialność  ta 
powinna być:

- określana do granic przydzielanych środków,

- egzekwowana,  ale  z  uwzględnieniem  stopnia  zaangażowania 
i wpływu czynników obcych.

Stanowisko  pracy  może  być  analizowane  według  wielu  różnych 
metod. 

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Najczęściej  popełniane  błędy

przy  formułowaniu  zakresu 

obowiązków:

- niewłaściwe  przypisanie  zadań  – zbyt  obszerne  w  stosunku  do 
uprawnień decyzyjnych, nieprecyzyjne itp.;

- zbyt  ogólnikowe  sformułowanie  zadań,  nie  dające  szans  na 
właściwa ocenę stopnia ich realizacji;

-

przypisywanie 

zadań 

wykraczających 

poza 

przyznane 

kompetencje;

- nieprecyzyjne określanie roli związanej z realizacją zadania;

-

wymienianie 

w 

zakresach 

zadań 

komórek 

czynności 

o charakterze uniwersalnym;

- mylenie zadań kierownika i wykonawcy;

-

wymienianie  w  zakresie  zadań  kierownika  uniwersalnych 

czynności kierowniczych.

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

UPRAWNIENIE

–

uzyskane  przyzwolenie  do  podejmowania 

decyzji i działań koniecznych do osiągnięcia celów i realizacji zadań 
lub czynności przypisanych danej jednostce organizacyjnej

Uprawnienia mogą więc być upoważnieniem do:

podejmowania  określonych  działań  wykonawczych  (indywidualnie 
lub  zespołowo)  niezbędnych  do  wywiązania  się  z  nałożonych 
obowiązków;

żądania dostarczenia środków działania przez inne zobowiązane do
tego jednostki organizacyjne;

podejmowania  właściwych  kroków  przygotowawczych  niezbędnych 
do realizacji przydzielonych zadań;

decydowania o sposobach realizacji przyznanych obowiązków;

dysponowania  środkami  finansowymi  i  rzeczowymi  w  zakresie 
niezbędnym do realizacji zadań;

dysponowania ludźmi oraz podejmowania kroków zmierzających do 
spowodowania pożądanego ich zachowania się;

decydowania  lub  współdecydowania  o  celach  działania  podległych 
komórek i stanowisk organizacyjnych.

©

A

g

n

ie

sz

k

a

 P

ia

se

c

k

a

 

Opis stanowiska pracy

Analiza stanowisk organizacyjnych ma na celu:

tworzenie nowych stanowisk;

badanie  stanowisk  istniejących,  zwłaszcza  z  punktu  widzenia 
kwalifikacji, jakich one wymagają;

klasyfikowanie stanowisk według wymaganych kwalifikacji, statusu
i płac;

doskonalenie,  upraszczanie,  przekształcanie,  ponowne  określanie,
likwidowanie  stanowisk  w  celu  poprawienia  bezpieczeństwa  lub 
fizycznych  warunków  pracy,  systemu  wzajemnej  komunikacji 
i koordynacji działań;

porównanie  analizy  stanowiska  pracy  i  oceny  działań  tego,  kto  je
zajmuje  – ma  to  znaczenie  dla  oceny  pracowników,  identyfikacji 
potrzeb szkoleniowych lub dysfunkcji organizacyjnych.