N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
52
T E C H N I K A
D E N T Y S T Y C Z N A
Proteza stała w odcinku przednim
Kompozyt Sinfony z zastosowaniem
włókien wzmacniających Stick. Cz. VI
W poprzednich numerach „Nowocze-
snego Technika Dentystycznego” zapre-
zentowałam wstępne etapy prac przy
wykonaniu modelu roboczego pod pracę
protetyczną.
P
RZYGOTOWANIE
MODELU
ROBOCZEGO
Impregnacja
Kolejnym etapem wykonania mostu adhe-
zyjnego w odcinku przednim jest impre-
gnacja włókien szklanych Stick z zastoso-
waniem żywicy Stick (fot. 1, s. 54). Jeżeli
nie dysponujemy tą konkretną żywicą,
można zastosować inne żywice, które
są pozbawione rozpuszczalników, czyli
nie zawierają w swoim składzie etanolu,
acetonu i wody. Impregnacja zapewnia
bardzo dobrą wytrzymałość i doskonałe
połączenie między włóknami (2).
Przed pozycjonowaniem włókien
w miejscu utraconych zębów pacjenta
należy ułożyć folię aluminiową (fot. 2,
s. 54), aby konstrukcja z włókna szkla-
nego nie kontaktowała się z dziąsłem pa-
cjenta, zatem folia aluminiowa stworzy
dystans pomiędzy dziąsłem a przęsłem
mostu. Impregnacja może być przepro-
wadzona w dwojaki sposób, za pomocą
aplikatora StickPen bądź w plastikowej
folii. Osobiście impregnację włókien
przeprowadzam w małej plastikowej
folii (fot. 3, s. 54). Należy włożyć do niej
odmierzoną długość włókna szklanego
i dodać 1 kroplę żywicy na 1 cm
3
włók-
na. Delikatnie wcierać żywicę w włókno
i ostrożnie wyginać ok. 20 sekund, aby
dobrze rozprowadzić krople żywicy
oraz przyspieszyć proces impregna-
cji. Następnie należy odłożyć folię pod
ciemne przykrycie (może do tego posłu-
żyć opakowanie zestawu StickNet), aby
SŁOWA KLUCZOWE
most adhezyjny,
włókna szklane, mosty, przęsła, model,
masa wyciskowa
STRESZCZENIE
Szósta część cyklu
poświęcona została zaprezentowaniu
kolejnych etapów prac przy wykonaniu
modelu roboczego pod pracę
protetyczną.
lic. tech. dent. Paula Romanowska
W
VI części cyklu
autorka przedstawia
kolejne etapy pracy nad
przygotowaniem modelu
roboczego pod precy-
zyjną pracę protetyczną.
zapobiec przedwczesnej polimeryzacji
i pozostawić do całkowitego nasączenia,
ok. 10 minut.
Włókna są gotowe do użycia, gdy
zmienią kolor z białego na przezroczy-
sty (fot. 4 s. 54). Można również pozo-
stawić impregnujące się włókna na noc
w ciemnym miejscu. Nasączone włókna
przechowywane w lodówce pozostają
w „dobrej kondycji” przez około tydzień
po nasączeniu. Odmierzone i zaimpre-
gnowane włókno jest gotowe do ułożenia
na modelu gipsowym.
Pozycjonowanie
Podczas pozycjonowania pasm włókien
należy posłużyć się instrumentem siliko-
nowym Refix D, który znacznie ułatwia
umiejscowienie włókien we właściwym
miejscu. Włókna trzeba ułożyć w taki
sposób, aby przebiegało blisko linii dzią-
sła, lecz go nie dotykało. Następnie na-
leży dokładnie dociskać pasmo włókna
przy pomocy instrumentu silikonowego
(stroną z rowkiem) do zębów, które zosta-
ły spreparowane, oraz nadać odpowiedni
kształt przęsłu (fot. 5, s. 54). Odcinek przę-
sła należy nieznacznie wygiąć w stronę
labialną. Przed polimeryzacją włókna
są bardzo elastyczne. Umożliwia to ła-
twe umieszczenie włókien na modelu
podczas tworzenia podbudowy w dowol-
ny sposób (2). Trzeba przytrzymać, nie
ruszając uformowanego pasma włókna,
i naświetlać przez ok. 10 s w celu polime-
ryzacji (fot. 6-8, s. 54). Należy parokrotnie
powtórzyć naświetlanie w różnych miej-
scach, aby dobrze spolimeryzować całe
włókno.
W przypadku braku dwóch zębów
w odcinku przednim wystarczy użyć jed-
nego pasma włókien, które jest ułożone
5
/ 2 0 1 1
poziomo, i dwóch krótkich pasm włókien, które umieszczone
są pionowo, w celu wzmocnienia konstrukcji uzupełnienia
(fot. 9-14). Należy pamiętać, że im więcej włókien jest zasto-
sowanych w szkielecie mostu, tym większa jest jego wytrzy-
małość. Gdy włókno szklane jest spolimeryzowane, należy
je odpracować, jeżeli występują niedoskonałości, np. włókno
jest zbyt długie lub wystają pojedyncze pasma włókien.
Nakładanie kompozytu
Po opracowaniu podbudowy z włókna szklanego przystępujemy
do wykonania następnego etapu pracy, jakim jest nakładanie
kompozytu Sinfony firmy ESPE techniką warstwową. Odbudo-
wę należy zacząć od nałożenia dentyny (kompozyt Sinfony fir-
my ESPE) w celu wymodelowania struktury łapek adhezyjnych
w taki sposób, aby nie odznaczały się od zębów naturalnych
pacjenta. Z racji tego, że używany do odbudowy utraconych
zębów kompozyt Sinfony firmy ESPE ma postać płynną, co pe-
wien czas należy go utwardzać za pomocą lampy światłoutwar-
dzalnej Visio Alfa firmy ESPE przez 15-20 s (fot. 15).
Następnie należy pokryć kompozytem konstrukcję wyko-
naną z włókna szklanego i przystąpić do rekonstrukcji utra-
conych zębów pacjenta (fot. 16-17). Modelowanie zaczynamy
od nałożenia warstwy przyszyjkowej siekacza centralnego, na-
stępnie nakładamy dentynę oraz brzeg sieczny. Podczas nakła-
dania wspomnianych warstw należy pamiętać o zachowaniu
kształtu, wielkości i struktury odbudowywanego zęba.
Po wykonaniu odbudowy siekacza centralnego, należy przy-
stąpić do odbudowy siekacza bocznego (fot. 18-19). Ponownie
należy nałożyć warstwę przyszyjkową, dentynę i warstwę
brzegu siecznego z kompozytu Sinfony firmy ESPE. Trzeba
pamiętać o poddawaniu polimeryzacji każdej nałożonej war-
stwy z kompozytu za pomocą lampy Visio Alfa firmy ESPE.
Prace końcowe
Po odbudowaniu kompozytem całego uzupełnienia protetycz-
nego należy włożyć go do pieca w celu dokonania końcowej
polimeryzacji tworzywa kompozytowego (fot. 20). Następnie
za pomocą frezu z nasypem diamentowym należy skorygo-
wać kształt i wielkość odbudowanych zębów oraz wygładzić
powierzchnię kompozytu (fot. 21).
Po dokonaniu obróbki i wygładzeniu powierzchni należy
wypolerować całe uzupełnienie protetyczne za pomocą pa-
sty polerskiej (fot. 22). Gotowy most adhezyjny, wykonany
z kompozytu Sinfony firmy ESPE, wzmocniony włóknem
szklanym Stick, można oddać do gabinetu stomatologicznego
(fot. 23).
Piśmiennictwo
1. Boczkowska A., Kapuściński J., Lindemann Z., Witemberg-Perzyk D.,
Wojciechowski S.: Kompozyty, Wydawnictwo Oficyna Wydawnicza
Politechniki Warszawskiej 2003.
2. Bukowska D.: Włókno szklane w stomatologii estetycznej, „Mag. Stom.”,
nr 7-8/2000, s. 30.
3. Murr C.H.: Przygotowanie modeli ze słupkami, „Dent. Labor”,
nr 1/2009, s. 50.
4. Ciaputa T.: Modele podstawą dobrej jakości prac, „Nowocz. Tech.
Dentyst.”, nr 1/2007, s. 26.
N
O W O C Z E S N Y
T
E C H N I K
D
E N T Y S T Y C Z N Y
54
T E C H N I K A
D E N T Y S T Y C Z N A
1
2
3
4
5
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
6
7
8
fot. autor
5. Craig R., Powers J., Wataha J.: Materiały sto-
matologiczne, Wydawnictwo Urban&Part-
ner, Wrocław 2000, passim.
6. Fidecki M., Jodkowska E.: Tymczasowe
zaopatrzenie poekstrakcyjnego braku zęba
pojedynczego z zastosowaniem włókna
szklanego, „Mag. Stom.”, nr 2/2008, str. 36.
7. Freilich M., Meiers J., Goldberg A.: Uzu-
pełnienia protetyczne wykonane z preim-
pregnowanego kompozytu, wzmocnionego
włóknami szklanymi, „Quintessence Lek.
Stom.”, nr 3/1999.
8. Galasińska-Landsbergerowa J.: Protetyka
stomatologiczna, Warszawa, 1958, str. 9.
9. Hędzelek W., Gajdus P., Leda H.: Wpływ
wybranych wysokowytrzymałych włókien
sztucznych o modyfikowanej i niemodyfi-
kowanej powierzchni na właściwości me-
chaniczne polimetakrylanu metylu, „Protet.
Stom.”, nr 50/2000 str. 161-165.
10. Hohmann A., Hielscher W.: Mosty – kompen-
dium techniki dentystycznej, Wydawnictwo
Kwintesencja, Warszawa 1999, str. 7.
11. Jamróz-Wilkońska L.: Mosty kompozytowe
wzmacniane włóknami (FRC) wykonywane
metodą bezpośrednią i pośrednią, „Por.
Stom.”, nr 2/2006, str. 4, passim.
12. Jasek A.: Mikrosilniki protetyczne, „Twój Prz.
Stom.”, nr 4/2004, str. 16.
13. Krawczyk P.: Włókna szklane Stick, „No-
wocz. Tech. Dentyst.”, nr 1/2008.
14. Kordasz P., Wolanek Z.: Materiałoznawstwo
protetyczno-stomatologiczne, Wydawnic-
two Lekarskie PZWL, Warszawa 1967,
str. 24-27.
15. Linca-Szcześniak M.: Masy wyciskowe –
podział i zastosowanie, „Twój Prz. Stom.”,
nr 3/2007.
16. Mackiewicz K.: Wyciski przy wykonywaniu
protez stałych – uwagi praktyczne, „Protet.
Stom.”, nr 2/1994.
17. Majewski S.: Rekonstrukcja zębów uzupeł-
nieniami stałymi, Wydawnictwo Stomato-
logiczne SZS-W, Kraków 2005, str. 181-183.
18. Materiały promocyjne: Włókna szklane
StickTech – prezentacja dla techników
dentystycznych, Firma Poldent, ul. Jana
Pawła II 80, lokal VI, 00-175 Warszawa.
19. Pąsiek S., Marciszewski M.: Wybrane
przypadki zastosowania stałych uzupełnień
protetycznych wykonywanych z kompozytu
wzmocnionego włóknem szklanym, „Stom.
Współcz.”, nr 3/2000, str. 12.
20. Plich J.: Tymczasowe zaopatrzenie poekstrak-
cyjnego braku zęba pojedynczego z zastoso-
waniem włókna szklanego, „Mag. Stom.”,
nr 2/2008, str. 36.
21. Raszewski Z.: Właściwości materiałów do izola-
cji, „Nowocz. Tech. Dentyst.”, nr 1/2006, str. 24.
22. Romanowicz M.: Przedmiot „protetyka sto-
matologiczna”, prezentacja multimedialna,
„Mosty”.
23. Rosenstiel S., Land M., Fijimoto J.: Współcze-
sne protezy stałe, Lublin 2002.
24. Schmitz R.: Przewodnik po gipsach denty-
stycznych, „Dent. Labor.”, nr 1/2000, str. 57-58.
25. Spiechowicz E.: Protetyka stomatologiczna,
Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa
2006, str. 467.