10 wyklad inflacja WIGE dzienne

background image

Inflacja

Wykład 10

dr Katarzyna Szarzec

1

Wykład 10

LITERATURA zalecana, w szczególności:

- Podstawy ekonomii / red. nauk. R. Milewski, E. Kwiatkowski, rozdział 15.

- A. Baszyński, D. Piątek, K. Szarzec, Makroekonomia. Rynek w

gospodarce (ćwiczenia i przykłady), rozdział 9.

-

Makroekonomia. Zagadnienia wybrane / red. nauk. W. Jarmołowicz,
Wydawnictwo AE w Poznaniu, Poznań 2006, Rozdział 12.

background image

Istota inflacji

• Inflacja – proces ciągłego wzrostu ogólnego

poziomu cen.

• miary inflacji:

– (CPI) wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych,
– (PPI) wskaźnik cen producenta,

2

– deflator PKB.

• Alan Greenspan Stabilność cen to taka sytuacja,

kiedy podmioty gospodarcze, podejmując własne
decyzje gospodarcze, przestają brać pod uwagę
możliwość zmian ogólnego poziomu cen
.

background image

Tempo inflacji

• inflacja pełzająca,

• inflacja umiarkowana (krocząca),

• inflacja galopująca,

3

• inflacja galopująca,

• hiperinflacja.

background image

Oczekiwania inflacyjne

• oczekiwania podmiotów:

– formułowane na podstawie: historyczne dane,

bieżące informacje, model ekonomiczny

4

bieżące informacje, model ekonomiczny

• inflacja oczekiwana

• inflacja nieoczekiwana

Różnica między rzeczywistą stopą inflacji a inflacją oczekiwaną to inflacja
nieoczekiwana. Jest to błąd obciążający prognozę poziomu inflacji, który nie
ma charakteru regularności (tzn. jeśli w danym okresie poziom nieoczekiwanej
inflacji jest większy od zera, to w następnym okresie może on być tak dodatni
jak i ujemny). Wahaniom podlega w krótkim okresie inflacja oczekiwana,
która może się zmienić wskutek nabycia przez podmioty nowych informacji.

background image

UK

EU 15

Japonia

USA

OECD

Stopa inflacji w wybranych krajach

Stopa inflacji w wybranych krajach

12

14

16

18

20

22

24

26

In

fl

a

c

ja

(

%

w

z

ro

s

t

c

e

n

d

e

ta

lic

z

n

y

c

h

)

fig

-2

0

2

4

6

8

10

12

1965

1970

1975

1980

1985

1990

1995

2000

In

fl

a

c

ja

(

%

w

z

ro

s

t

c

e

n

d

e

ta

lic

z

n

y

c

h

)

background image

Mapa inflacji na świecie

6

background image

Przyczyny inflacji

• inflacja popytowa – tj. ciągniona przez

popyt:

– keynesowska koncepcja luki inflacyjnej,

– monetarystyczne wyjaśnienie inflacji,

7

– monetarystyczne wyjaśnienie inflacji,

• inflacja kosztowa – tj. pchana przez koszty,

background image

Inflacja popytowa

AD

AS

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

AD’

• wzrost AD
szybszy niż
produkcji

• ekspansywna

8

Y

P

rze

c

i

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

• ekspansywna
polityka fiskalna
(wzrost G)

• ingerencja rządu
w politykę banku
centralnego

background image

Luka inflacyjna

AD=C’+I’+G’

AD

LINIA 45°

AD=C+I+G

9

Y

Y

P

LUKA PKB

INFLACYJNA

AD=C+I+G

background image

Monetarystyczne wyjaśnienie inflacji

• niewłaściwa polityka monetarna

• Milton Friedman: zawsze i wszędzie inflacja jest

zjawiskiem pieniężnym.

10

Y

P

V

M

=

background image

Inflacja kosztowa

AD

AS

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

AS’

Niespodziewany i
gwałtowny wzrost
kosztów produkcji:

•wzrost płac - ZZ

11

Y

P

rze

c

i

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

•wzrost płac - ZZ

• monopole

• wzrost cen
surowców i dóbr z
importu

background image

Interakcja inflacji popytowej i kosztowej

• inflacja popytowa
• inflacja kosztowa

AD

AS

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

AD’

AS’

12

Y

P

rze

c

i

ę

tn

y

p

o

zi

o

m

c

e

n

background image

Skutki inflacji

• ekonomiczne:

– zniekształcenie informacyjnej funkcji cen,

– „ucieczka” od pieniądza,

– redystrybucja dochodów,

13

– wzrost niepewności gospodarowania,

– wzrost kosztów obsługi działalności gospodarczej (tzw.

koszty zdartych zelówek i tzw. koszty zmienianych
jadłospisów);

• inflacja antycypowana (oczekiwana) lub nie.

background image

Koszty inflacji oczekiwanej i

nieoczekiwanej

Inflacja w pełni oczekiwana

Inflacja nieoczekiwana

– koszty związane z systemem

podatkowym, który opiera się
na niedoskonałych

– nieplanowana redystrybucja

dochodów (np. od wierzycieli
do dłużników)

14

mechanizmach indeksacji

– koszty „zdzieranych

zelówek”

– koszty zmian karty dań
– koszty modyfikowania nie w

pełni indeksowanych umów
finansowych

– koszty związane z dodatkową

niepewnością, co wpływa na
decyzje o inwestycjach,
konsumpcji i zaciąganiu
kredytów

– zniekształcone relacje cen

dóbr, co zaburza proces
efektywnej alokacji zasobów

background image

Zwalczanie inflacji

• Narzędzia polityki dezinflacji:

– restrykcyjna polityka monetarna banku

centralnego,

15

centralnego,

– restrykcyjna polityka fiskalna rządu.

• Bank centralny – niezależność,

transparentność działań, polityka
informacyjna

background image

NBP a inflacja

• Od 1999 r. w realizacji polityki pieniężnej

wykorzystuje się strategię bezpośredniego celu
inflacyjnego.

• Rada Polityki Pieniężnej określa cel inflacyjny, a

następnie dostosowuje poziom podstawowych

16

następnie dostosowuje poziom podstawowych
stóp procentowych NBP tak, by maksymalizować
prawdopodobieństwo osiągnięcia tego celu.

• Od początku 2004 r. NBP realizuje ciągły cel

inflacyjny na poziomie 2,5% z dopuszczalnym
przedziałem wahań +/- 1 punkt procentowy.

background image

Stopa inflacji w Polsce

40

60

560,9

100,8

17

-20

0

20

19

50

19

54

19

58

19

62

19

66

19

70

19

74

19

78

19

82

19

86

19

90

19

94

19

98

20

02

20

06

π

(%)

background image

Krzywa krótko- i długookresowa Phillipsa

_1

Krzywa Phillipsa (1958) – pierwotna

wersja: występuje odwrotna zależność
między tempem zmian płac nominalnych
(stopą inflacji) a stopą bezrobocia.

– wniosek dla polityki gospodarczej: państwo

18

– wniosek dla polityki gospodarczej: państwo

może, dobierając odpowiednio instrumenty
polityki monetarnej i fiskalnej, „manipulować”
poziomami inflacji oraz bezrobocia.

• krótkookresowa krzywa Phillipsa

background image

Ale jeszcze przypomnienie o bezrobociu…

• bezrobotny, czyli kto?

• przyczyny bezrobocia

19

• bezrobocie - przymus czy wybór?

• skutki i zwalczanie

background image

ZWIĄZEK INFLACJA A

TEMPO WZROSTU GOSPODARCZEGO,

BEZROBOCIE

BEZROBOCIE

20

background image

Krzywa krótko- i długookresowa Phillipsa

_2

Prace M.Friedman’a i E. Phelps’a

– iluzja pieniężna – podmioty „mylą” wartości

realne z nominalnymi

– hipoteza oczekiwań adaptacyjnych: podmioty

formułują swoje oczekiwania na podstawie

21

formułują swoje oczekiwania na podstawie
danych historycznych

– krótko- i długookresowe efekty działań

– naturalna stopa bezrobocia

• Długookresowa krzywa Phillipsa

background image

Naturalna stopa bezrobocia wg M.Friedmana

poziom, jaki by wynikał z
walrasowskiego układu równań
równowagi ogólnej,
pod warunkiem, że byłyby w nich
uwzględnione aktualne cechy
strukturalne rynków siły roboczej
i towarów,
łącznie z wadliwościami rynkowymi,

płaca
realna
w/P

w *

E

F

AJ

LF

22

łącznie z wadliwościami rynkowymi,
stochastyczną zmiennością popytu
i podaży,
kosztem zbierania informacji o
wolnych miejscach pracy i rozmiarach
wolnej siły roboczej, kosztem jej
mobilności itp.

Ź

ródło: M. Friedman, The Role of Monetary Policy, „American Economic Review”, March 1968, w

tłumaczeniu A. Szeworskiego, za: B. Snowdon, H. Vane, P. Wynarczyk, Współczesne nurty teorii
makroekonomii
, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, s. 174.

N

1

N*

0

siła robocza

w *

LD

EF – bezrobocie naturalne

background image

π

B

C

krótkookresowe

długookresowa krzywa
Phillipsa

Przykład: ekspansywna polityka
monetarna (A – punkt wyjścia)

• ↑ M , ↓ r , ↑ AD

• przedsiębiorca interpretuje to jako ↑
popytu na jego dobra, więc ↑ cenę dobra, ↑
zatrudnienie i oferuje płacę nominalną (w),

produkcji

• ale czynią tak i inni przedsiębiorcy i ↑ceny
swoich dóbr

23

U

U*

A

B

C

krzywe

Phillipsa

U – stopa bezrobocia

U* – naturalna stopa bezrobocia

π

- inflacja

swoich dóbr

• tak więc ↑ ceny półproduktów i produktów
nabywanych od innych przedsiębiorstw

•↑ inflacji, ale ↓ stopa bezrobocia – punkt B

• punkt B – w/P=const i realne zyski =const,
więc:

•↓ zatrudnienia,

• ale wyższy poziom inflacji

• stopa bezrobocia naturalnego=const

background image

π

krótkookresowe

długookresowa krzywa
Phillipsa

Przykład: restrykcyjna polityka
monetarna

TO DO…!

24

U

U*

krzywe

Phillipsa

U – stopa bezrobocia

U* – naturalna stopa bezrobocia

π

- inflacja

background image

Krzywa Phillipsa a prace R.E.Lucas’a

Hipoteza oczekiwań racjonalnych – podmioty formułują swoje
oczekiwania na podstawie informacji o przeszłych i bieżących
wielkościach danej zmiennej (inflacji, dochodu) oraz właściwego
model gospodarki, na podstawie którego dokonują analiz i prognoz.
Wiedza podmiotów nie ma przy tym charakteru pełnego i
prawdziwego - oczekiwania nie są doskonałe.

Znaczenie wiarygodności polityki monetarnej banku centralnego.

Znaczenie wiarygodności polityki monetarnej banku centralnego.

W przypadku formułowania przez podmioty oczekiwań w sposób
racjonalny i przewidywalnej, wiarygodnej polityki monetarnej może w
ogóle nie wystąpić zmiana stopy bezrobocia, gdyż podmioty
uwzględniły tę politykę w swoich działaniach (sytuacja AC).

Ewentualny spadek bezrobocia może być tylko chwilowy i wywołany
przez zupełnie nieoczekiwaną (zaskakującą) zmianę w polityce
monetarnej.

25

background image

Podsumowanie

• Inflacja – preferowany poziom ok. 2-3% rocznie
• Walka z inflacją – bank centralny (niezależny),

strategia bezpośredniego celu inflacyjnego

• Brak zamienności inflacji i bezrobocia w długi

okresie; w krótkim – ewentualnie możliwe ich

26

okresie; w krótkim – ewentualnie możliwe ich
zmiany z powodu nieoczekiwanych szoków
pieniężnych (only surprise matters)

• Naturalnego bezrobocia nie można zredukować w

długim okresie poprzez ekspansywną politykę
monetarną i fiskalną

background image

Pytania…?

dr Katarzyna Szarzec

27


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
10 wyklad inflacja WIGE dzienne Nieznany (2)
4 wyklad model keynesowski2 WIGE dzienne
7 wyklad IS LM dzienne WIGE id Nieznany (2)
10 wykład XV
19 10 wykład etologia II

więcej podobnych podstron