background image

PRAWO 

DO ZASIŁKU

MACIERZYŃSKIEGO

W SZCZEGÓLNYCH  

PRZYPADKACH

PRAWO 

DO ZASIŁKU

MACIERZYŃSKIEGO

W SZCZEGÓLNYCH  

PRZYPADKACH

ZUS i Płace

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

background image

2

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

Spis treści

Ile dni urlopu ojcowskiego z tytułu urodzenia się bliźniąt?  ............................................. 3
Prawo do urlopu ojcowskiego i zasiłku macierzyńskiego ojca-zleceniobiorcy ......................... 3
Urodzenie kolejnego dziecka na urlopie wychowawczym  .............................................. 4
Śmierć matki dziecka w okresie korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego  ............... 5
Czy babcia ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeśli matka porzuciła dziecko? ................... 6
Wniosek ojca dziecka o dodatkowy urlop macierzyński w trakcie pobytu matki w szpitalu ......... 7

Autor

Elżbieta Więckowska-Meisner

specjalista w zakresie świadczeń krótkoterminowych

Konsultantacja

Agnieszka Ślązak

specjalista w zakresie świadczeń krótkoterminowych

Redakcja

Leszek Skupski

Korekta

Zespół

CBP 377   ISBN 978-83-269-0061-7

Copyright © by Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2010

Wydawnictwo Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

03-918 Warszawa, ul. Łotewska 9a,

www.wip.pl

tel. 0 22 518 29 29, faks 0 22 617 60 10

Praktyczny raport „Prawo do zasiłku macierzyńskiego” chroniony jest prawem autorskim. Prze-

druk materiałów opublikowanych w raporcie „Prawo do zasiłku macierzyńskiego” – bez zgody 

wydawcy – jest zabroniony. Zakaz nie dotyczy cytowania publikacji z powołaniem się na źródło. 

Niniejszy raport został przygotowany z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem 

wysokich kwalifikacji, wiedzy i doświadczenia. Zaproponowane w raporcie „Prawo do zasiłku 

macierzyńskiego” wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie 

w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Publikowane 

rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych.

W związku z powyższym redakcja nie może ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie 

zawartych w raporcie „Prawo do zasiłku macierzyńskiego” wskazówek, przykładów, informacji 

itp. do konkretnych przypadków.

background image

3

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

Od 2010 roku pracodawcy zobowiązani do wypłacania zasiłków swoim pracownikom, ustalają 

prawo do zasiłku macierzyńskiego:

• 

przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, 

• 

dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i 

• 

urlopu ojcowskiego. 

Są to nowe okoliczności, w których przysługuje zasiłek macierzyński. Do tej pory prawo do zasiłku 

macierzyńskiego przysługiwało pracownicy lub pracownikowi korzystającym z urlopu macie-

rzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Ile dni urlopu ojcowskiego z tytułu urodzenia się bliźniąt?

Pytanie: 

Pracownikowi 1 marca urodziły się bliźniaki. Z tego tytułu wystąpił o udzielnie urlopu ojcow-

skiego i o zasiłek macierzyński. Czy świadczenia te przysługują mu w takim samym wymiarze jak na 

jedno dziecko, czy w związku z opieką nad bliźniakami pracodawca powinien udzielić pracownikowi 

urlopu ojcowskiego i przyznać zasiłek macierzyński w większym wymiarze? 

Odpowiedź:

 Ojciec wychowujący jednocześnie większą liczbę dzieci urodzonych przy jednym poro-

dzie jest uprawniony do urlopu ojcowskiego i do zasiłku macierzyńskiego w wymiarze takim jaki 

przysługuje przy wychowywaniu jednego dziecka urodzonego przy jednym porodzie. 

Przepisy Kodeksu pracy nie uzależniają bowiem wymiaru urlopu ojcowskiego od liczby dzieci urodzo-

nych  przy  jednym  porodzie.  Ojciec  nabywa  prawo  do  urlopu  ojcowskiego  w  każdym  przypadku, 

w którym odbył się poród, a więc ma prawo do urlopu ojcowskiego i zasiłku macierzyńskiego zarówno  

w przypadku urodzenia się pierwszego dziecka jak i kolejnych dzieci. Natomiast liczba dzieci urodzo-

nych przy jednym porodzie nie ma wpływu na wymiar przysługującego mu urlopu ojcowskiego i zasiłku 

macierzyńskiego. 

Pracownik z tytułu wychowywania bliźniąt ma zatem prawo do urlopu ojcowskiego i zasiłku macie-

rzyńskiego w wymiarze 1 tygodnia, nie dłużej niż do ukończenia przez dzieci 12 miesięcy życia.

 

Prawo do urlopu ojcowskiego i zasiłku macierzyńskiego  

ojca-zleceniobiorcy

Pytanie: 

Ojciec dziecka wykonujący u nas pracę na podstawie umowy zlecenia wystąpił z wnioskiem 

o zasiłek macierzyński przez okres urlopu ojcowskiego, od 12 do 18 kwietnia (7 dni). Dziecko urodziło 

się 5 stycznia tego roku kalendarzowego. Czy możemy wypłacić zasiłek macierzyński ojcu dziecka, jeżeli 

nie jest on pracownikiem?

Odpowiedź:

 Osoba wykonująca umowę zlecenia, która przystąpiła do dobrowolnego ubezpiecze-

nia chorobowego ma prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony przepisami Kodeksu 

pracy jako okres urlopu ojcowskiego. 

Zasiłek macierzyński nie jest świadczeniem przysługującym wyłącznie pracownikom. Zasiłek macie-

rzyński przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego przysługuje 

także osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, niebędącym pracownikami. Wprawdzie 

osobom tym nie przysługuje urlop ojcowski, gdyż nie ma do nich zastosowania Kodeks pracy, ale na 

podstawie art. 29 ust.5a ustawy chorobowej osoby te mają prawo do zasiłku macierzyńskiego przez 

background image

4

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako urlop ojcowski, oczywiście pod warunkiem, że podle-

gają ubezpieczeniu chorobowemu. 

Trzeba zaznaczyć że ubezpieczenie chorobowe w przypadku tych osób nie ma charakteru obowiąz-

kowego jak w przypadku pracowników, tylko ma charakter dobrowolny. Osoby te same decydują czy 

chcą przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Przy podejmowaniu decyzji muszą jednak mieć na 

uwadze, że jeżeli nie przystąpią do ubezpieczenia chorobowego to w przypadku choroby lub macie-

rzyństwa nie będą mieli prawa do świadczeń z tego ubezpieczenia, takich jak zasiłek chorobowy, zasiłek 

macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenie rehabilitacyjne.

Zasiłek macierzyński przysługuje tym ubezpieczonym w takim samym wymiarze jak pracownikom, 

z więc przez okres 1 tygodnia, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia.

Jeżeli płatnik składek jest uprawniony do ustalania prawa i wypłaty zasiłków w razie choroby i ma-

cierzyństwa (przypomnijmy, że uprawnienia te ustala się na rok kalendarzowy i przysługują płatnikom 

składek, którzy według stanu 

na dzień 30 listopada roku ubiegłego zgłaszali do ubezpieczenia 

chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych) jest zobowiązany do wypłacania tych świadczeń nie 

tylko zatrudnionym u niego pracownikom, ale także wykonującym u niego pracę innym ubezpieczo-

nym, takim jak zleceniobiorcy. 

Ojciec dziecka, który jest zleceniobiorcą, występuje z pisemnym wnioskiem o zasiłek macierzyński do płatnika. 

Wniosek powinien być złożony przez ubezpieczonego przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku macie-

rzyńskiego i zawierać datę, od której ubezpieczony zamierza korzystać z zasiłku. Płatnik-zleceniodawca 

powinien wypłacić ojcu dziecka-zleceniobiorcy zasiłek macierzyński za wnioskowany przez niego okres.

Do wypłaty zleceniobiorcy zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony przepisami Kodeksu 

pracy jako okres urlopu ojcowskiego niezbędne są:

• 

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

• 

oświadczenie ojca dziecka, ze zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego nie został pobrany 

z innego tytułu.

Gdyby właściwym do wypłaty zasiłku zleceniobiorcy był nie płatnik składek, ale ZUS to w celu wypłaty 

zasiłku przez ZUS dodatkowo niezbędne byłoby:

• 

zaświadczenie płatnika składek wystawione przez tego płatnika na druku ZUS Z-3a,

• 

zaświadczenie płatnika składek o przerwaniu przez zleceniobiorcę działalności zarobkowej i okresie 

tej przerwy. 

Urodzenie kolejnego dziecka na urlopie wychowawczym

Pytanie:

 Nasza pracownica, która jest na urlopie wychowawczym od 1 stycznia 2009 r. do 31 grud-

nia 2010 r. urodziła kolejne dziecko w dniu 15 marca 2010 r. i z tego tytułu korzysta z zasiłku macie-

rzyńskiego. Czy pracownicy tej będzie przysługiwał zasiłek macierzyński przez dodatkowy okres?

Odpowiedź: 

Pracownica ta będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony 

przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, tj. przez okres do 2 tygo-

dni. Zasiłek macierzyński za dodatkowy okres przysługuje jej bezpośrednio po zasiłku macierzyń-

skim za okres podstawowy.

Trzeba wyjaśnić, że pracownica, która urodzi dziecko w okresie urlopu wychowawczego nie korzysta 

z urlopu macierzyńskiego, bowiem nadal przebywa na urlopie wychowawczym na starsze dziecko, 

ma jednak prawo do zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia kolejnego dziecka. 

background image

5

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

Zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, 

która przypada po porodzie, tj. przez okres skrócony o 2 tygodnie, a więc z tytułu urodzenia jednego 

dziecka będzie to okres 18 tygodni (20 tygodni – 2 tygodnie). Skrócenie wymiaru zasiłku macierzyń-

skiego o 2 tygodnie ma jednak miejsce tylko wtedy, gdy pełny 20 tygodniowy wymiar okresu wypłaty 

zasiłku macierzyńskiego mieści się w okresie udzielonego urlopu wychowawczego.

Jeżeli pełny wymiar urlopu macierzyńskiego określony przepisami Kodeksu pracy,  w przypadku jed-

nego dziecka jest to 20 tygodni, wykracza poza udzielony urlop wychowawczy, pracownicy przysłu-

guje pełny wymiar okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego, bez skracania o 2 tygodnie.

Bezpośrednio po zasiłku macierzyńskim za podstawowy okres pracownica ma prawo do zasiłku ma-

cierzyńskiego za dodatkowy okres.

W przypadku pracownicy pełny 20 tygodniowy wymiar zasiłku macierzyńskiego przysługujący z tytułu 

urodzenia jednego dziecka mieści się w okresie udzielonego jej  urlopu wychowawczego. Ma ona zatem 

prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres 18 tygodni, od 15 marca do 18 lipca.  Bezpośrednio 

po tym okresie ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres do 2 tygodni, tj. od 19 lipca 

do 1 sierpnia. Wniosek w tej sprawie powinna złożyć przed rozpoczęciem korzystania z dodatkowego 

okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Wniosek złożony po tym okresie nie stanowi dla pracodawcy 

podstawy do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. We wniosku pracownica powinna 

wskazać okres korzystania z zasiłku macierzyńskiego, tj. czy zamierza pobierać zasiłek macierzyński 

przez tydzień czy przez dwa tygodnie i w jakim terminie.

Śmierć matki dziecka w okresie korzystania z dodatkowego 

urlopu macierzyńskiego

Pytanie:

 Pracownica zmarła 25 marca, tj. w okresie, w którym korzystała z dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego na dziecko urodzone 2 listopada roku ubiegłego. Z wnioskiem 

o dodatkowy urlop macierzyński i zasiłek macierzyński wystąpił do swojego pracodawcy ojciec dziecka. 

Czy przysługują mu te świadczenia i w jakim wymiarze? 

Odpowiedź: 

Pracownikowi  ojcu  dziecka  ,  który  przerwie  pracę  aby  zaopiekować  się  dzieckiem 

w związku ze śmiercią matki dziecka, przysługuje prawo do niewykorzystanej przez matkę dziecka 

części okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. 

W tej sytuacji uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonego ojca dziecka mają ścisły związek 

z uprawnieniami do tego zasiłku matki dziecka. A więc zasiłek macierzyński przysługuje ojcu jedynie 

wtedy, gdy zasiłek macierzyński przysługiwał matce dziecka i  tych uprawnień nie wykorzystała w pełni. 

Pracownicy z tytułu urodzenia dziecka przysługiwał za okresy: 

• 

od 2 listopada roku ubiegłego do 21 marca roku bieżącego (140 dni) – zasiłek macierzyński przez 

okres urlopu macierzyńskiego,

• 

od 22 marca do 4 kwietnia (14 dni) – zasiłek macierzyński przez okres dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego.

Matka dziecka zmarła 25 marca, a więc pracownikowi ojcu dziecka przysługuje prawo do wykorzy-

stania  dodatkowego  urlopu  macierzyńskiego  i  zasiłku  macierzyńskiego  w  części  niewykorzystanej 

przez matkę dziecka, tj. od 26 marca do 4 kwietnia.

background image

6

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

W celu ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownik ojciec dziecka powinien dostar-

czyć pracodawcy: 

• 

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

• 

zaświadczenie  wystawione  przez  płatnika,  który  dokonywał  wypłaty  zasiłku  macierzyńskiego 

przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego matce dziecka o okresie, za który matka dziecka 

pobrała zasiłek macierzyński oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego.

Gdyby właściwym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego ojcu dziecka był ZUS, dodatkowo konieczne 

jest wystawione przez pracodawcę 

zaświadczenie o okresie udzielonego ojcu dodatkowego urlopu 

macierzyńskiego.

Trzeba dodać, że w sytuacji gdy matka dziecka umrze, o zasiłek macierzyński może wystąpić  także 

pracownik będący członkiem najbliższej rodziny dziecka (krewny lub powinowaty), jeżeli przerwie 

pracę i zaopiekuje się dzieckiem.

Czy babcia ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeśli matka 

porzuciła dziecko?

Pytanie:

 Matka dziecka pobierająca zasiłek macierzyński przez okres dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego, porzuciła dziecko. Dziecko urodziło się 4 stycznia. Babcia dziecka przerwała pracę, aby 

zaopiekować się dzieckiem począwszy od 26 maja. Czy z tego tytułu ma prawo do zasiłku macierzyń-

skiego przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego?

Odpowiedź: 

Członkowi najbliższej rodziny dziecka, który przerwie pracę aby zaopiekować się dziec-

kiem w związku z tym, że matka porzuciła dziecko, przysługuje prawo do niewykorzystanej przez 

matkę dziecka części okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. 

Uprawnienia  do  zasiłku  macierzyńskiego  członka  najbliższej  rodziny  dziecka  mają  ścisły  związek  

z uprawnieniami do tego zasiłku matki dziecka. Nie wystarczy zatem aby członek rodziny był osobą 

uprawnioną do zasiłku macierzyńskiego tj. pracownikiem albo innym ubezpieczonym podlegającym 

ubezpieczeniu chorobowemu (np. zleceniobiorcą), także matka dziecka powinna być osobą upraw-

nioną do zasiłku macierzyńskiego (pracownicą lub ubezpieczoną podlegającą ubezpieczeniu choro-

bowemu, np. osobą prowadzącą działalność pozarolniczą). 

Zasiłek macierzyński przysługuje członkowi najbliższej rodziny dziecka, gdy matka dziecka która je 

porzuciła nie wykorzystała w pełni przysługujących jej uprawnień do  zasiłku macierzyńskiego. 

Pracownicy matce dziecka z tytułu urodzenia dziecka przysługiwał za okresy: 

• 

od 4 stycznia do 23 maja (140 dni) – zasiłek macierzyński przez okres urlopu macierzyńskiego,

• 

od 24 maja do 6 czerwca (14 dni) – zasiłek macierzyński przez okres dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego.

Teraz nawet najbardziej skomplikowane i niestandardowe sytuacje, jakie możesz 

napotkać, prowadząc rozliczenia z ZUS, nie będą już dla Ciebie problemem. 

Skorzystaj z wiedzy ekspertów poradnika „Ubezpieczenia społeczne w praktyce”. 

ZAMÓW NA 30-dni do TESTU!

 

background image

7

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

Pracownicy babci dziecka przysługuje prawo do wykorzystania dodatkowego urlopu macierzyńskiego 

i zasiłku macierzyńskiego, od dnia przerwania pracy w celu zaopiekowania się dzieckiem do końca 

niewykorzystanego przez matkę dziecka okresu przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego przez 

okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, tj. od 26 maja do 6 czerwca.

W celu ustalenia prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownica babcia dziecka powinna 

dostarczyć pracodawcy:

• 

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

• 

zaświadczenie  wystawione  przez  płatnika,  który  dokonywał  wypłaty  zasiłku  macierzyńskiego 

przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego matce dziecka o okresie, za który matka dziecka 

pobrała zasiłek macierzyński oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego,

• 

oświadczenie o porzuceniu dziecka przez matkę.

Gdyby właściwym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego babci był ZUS, 

dodatkowo konieczne jest wysta-

wione przez pracodawcę zaświadczenie o okresie udzielonego babci dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego.

W przypadku, gdy dzieckiem zaopiekowałaby się babcia, która przerwała z tego powodu pracę wy-

konywaną na podstawie umowy zlecenia, nie miałaby ona prawa do urlopu macierzyńskiego tak jak 

babcia-pracownica, ale miałaby prawo do zasiłku macierzyńskiego do wyczerpania pełnego okresu 

dodatkowego urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego przysługujących matce dziecka. 

Warun-

kiem  ubiegania  się  o  zasiłek  macierzyński  byłoby  podleganie  babci  dziecka  dobrowolnemu 

ubezpieczeniu chorobowemu.

W sytuacji gdy matka dziecka porzuci dziecko, z niewykorzystanej przez nią części zasiłku macie-

rzyńskiego na tych samych zasadach jak członek najbliższej rodziny dziecka może skorzystać ojciec 

dziecka.

Wniosek ojca dziecka o dodatkowy urlop macierzyński w trakcie 

pobytu matki w szpitalu

Pytanie:

 Pracownik ojciec dziecka wystąpił z wnioskiem o dodatkowy urlop macierzyński i zasiłek 

macierzyński z tego powodu, że matka dziecka, która korzystała z zasiłku macierzyńskiego przez dodat-

kowy okres została hospitalizowana. Dziecko urodziło się 1 lutego. Matka przebywała w szpitalu od 

22 czerwca do 10 lipca. Czy w tej sytuacji pracownik jest uprawniony do zasiłku macierzyńskiego 

i w jakim wymiarze?

Odpowiedź: 

W przypadku, gdy ubezpieczona matka dziecka korzystająca z zasiłku macierzyńskie-

go przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego wymaga opieki szpitalnej, może ona prze-

rwać na ten okres pobieranie zasiłku macierzyńskiego pod warunkiem, ze z zasiłku macierzyńskie-

go będzie korzystał ojciec dziecka, który przerwie pracę lub inną działalność zarobkową aby zaopie-

kować się dzieckiem. 

Zasiłek  macierzyński  przez  okres  dodatkowego  urlopu  macierzyńskiego  przysługuje  ojcu  dziecka 

przez okres pobytu matki dziecka w szpitalu, nie dłużej jednak niż do wyczerpania pełnego przy-

sługującego pracownicy wymiaru zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres. 

UWAGA!

background image

8

www.UbezpieczeniaSpoleczne.pl

PRAWO DO ZASIŁKU MACIERZYŃSKIEGO 

W SZCZEGÓLNYCH PRZYPADKACH

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego przez pracownika ojca dziecka zależy od tego jak długo 

ubezpieczona matka dziecka przebywa w szpitalu; nie może jednak przekroczyć wymiaru zasiłku macie-

rzyńskiego przysługującego przez okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego ustalonego w Kodek-

sie pracy. 

Pracownicy matce dziecka z tytułu urodzenia dziecka 1 lutego przysługuje za okres: 

• 

od 1 lutego do 20 czerwca (140 dni) – zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego,

• 

od 21 czerwca do 4 lipca (14 dni) – zasiłek macierzyński za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

W związku z hospitalizacją od 22 czerwca,  pracownica matka dziecka wystąpiła do swojego praco-

dawcy o przerwanie dodatkowego urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego.

W tej sytuacji o udzielenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego wystąpił 

do swojego pracodawcy ojciec dziecka. Pracownik ma prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres 

dodatkowego urlopu macierzyńskiego do wyczerpania przysługującego matce dziecka pełnego wymiaru 

tych świadczeń, tj. od 22 czerwca do 4 lipca.

W związku z tym, że matka dziecka została wypisana ze szpitala 10 lipca, tj. po wyczerpaniu przez 

ojca w pełni okresu dodatkowego urlopu macierzyńskiego przysługującego zgodnie z Kodeksem pracy, 

pracownica po opuszczeniu szpitala nie ma już prawa do dodatkowego urlopu macierzyńskiego 

i zasiłku macierzyńskiego, bo jego okres w pełni został wyczerpany przez oboje rodziców.

W celu ustalenia  prawa i wypłaty zasiłku macierzyńskiego  przez okres dodatkowego urlopu macie-

rzyńskiego przysługującego pracownikowi ojcu dziecka w czasie pobytu matki dziecka w szpitalu 

niezbędne są: 

• 

skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

• 

zaświadczenie  wystawione  przez  płatnika,  który  dokonywał  wypłaty  zasiłku  macierzyńskiego 

matce dziecka o okresie, za który matka dziecka pobrała zasiłek macierzyński przez okres dodat-

kowego urlopu macierzyńskiego oraz o okresie przysługującego jej zasiłku macierzyńskiego,

• 

zaświadczenie ze szpitala o dacie przyjęcia ubezpieczonej – matki dziecka do szpitala.

Pracodawca powinien także pouczyć ojca dziecka o obowiązku niezwłocznego poinformowania go 

o wypisaniu matki dziecka ze szpitala oraz udokumentowania daty wypisania jej ze szpitala, w celu 

ewentualnego zaprzestania wypłaty zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres ojcu dziecka. 

 

W przypadku gdy pracodawca nie jest zobowiązany do wypłacania zasiłków swoim pracownikom,  

a właściwym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego pracownikowi ojcu dziecka jest ZUS, dodatkowo 

potrzebne jest wystawione przez pracodawcę: 

• 

zaświadczenie o okresie udzielonego ojcu dodatkowego urlopu macierzyńskiego,

• 

zaświadczenie płatnika składek wystawione na formularzu ZUS Z-3.        

Jeżeli ojciec dziecka wcześniej nie korzystał na to dziecko z urlopu ojcowskiego i zasiłku macierzyń-

skiego, to będzie mógł wystąpić z wnioskiem o te świadczenia w wymiarze 1 tygodnia, nie dłużej niż 

do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia. Na wniosek ojca pracodawca może mu udzielić urlopu 

ojcowskiego i zasiłku macierzyńskiego od 5 do 11 lipca.

Podstawa prawna:

• 

ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie 

choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.), 

• 

ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), 

• 

rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowo-

dów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie 

choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65 poz. 742 ze zm.).