http://www.higienistki.pl//index2.php?option=com

PRACOWNIK STACJI MUSI UMY

Ć RĘCE

czwartek, 26 kwietnia 2007

"PRACOWNIK STACJI MUSI UMY

Ć RĘCE" - CZYLI

NIEKTÓRE ASPEKTY ZAPOBIEGANIA ZAKAŻENIOM

KRZYŻOWYM

Artykuł publikowany za zgod

ą autora.

Autor lek.dent. Monika Dzieciątkowska

Na wiosn

ę 2001 Unilever, producent Domestosu, przeprowadzi

ł badania na temat mycia rąk po wyjściu z toalety, które wykazały, że

63% mężczyzn i 28% kobiet nie myje rąk po skorzystaniu z toalety publicznej. Dowodzi to, że często brakuje nam wyobraźni i nie
zastanawiamy się, co mamy na dłoniach i na co to później przenosimy. Widziałam ostatnio znanego stomatologa przy pracy, który
rękami w rękawiczkach – bezpośrednio po odejściu od pacjenta – wyszukiwał w portfelu banknotów o odpowiednich nominałach....

W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca si

ę w piśmiennictwie krajowym jak i zagranicznym zakażeniom drog

ą krzyżow

ą i

sposobom ich zapobiegania. Przygotowując si

ę do tego artykułu poszukiwałam jednak, jako stomatolog praktyk, nie tylko ogólnych

informacji na temat rodzajów drobnoustrojów, miejsc ich występowania, sposobów przenoszenia czy szybkości namnażania w wodzie
zalegającej w przewodach unitu itp., ale przede wszystkim praktycznych i szczegółowych wytycznych co do sposobu postępowania w
gabinecie lekarskim w celu zapobiegania zakażeniom krzyżowym. Wiem, co zrobi

ć z brudnymi narzędziami czy zużytymi igłami i

strzykawkami. Ale s

ą jeszcze dziesiątki powierzchni i sprzętów, które nie s

ą jednorazowe i nie mog

ą by

ć sterylizowane (np. tubus

aparatu rtg czy zagłówek unitu).

Nie znalazłam ( a może niezbyt dokładnie szukałam?) polskiego opracowania obejmującego wszystkie aspekty zakażeń krzyżowych w
gabinecie stomatologicznym, bo przecie

ż jest ich znacznie więcej ni

ż tylko problem sterylizacji narzędzi, utylizacji odpadów czy

stosowania odzieży ochronnej. Natomiast znalazłam amerykański 76-stronicowy raport, wydany przez Epidemiology Program Office,
Centers for Disease Control and Prevention (CDC), U.S. Department of Health and Human Services w Atlancie. Raport, przeznaczony
jest dla gabinetów stomatologicznych. W sposób gruntowny omawia wszystkie problemy związane z zapobieganiem i kontrol

ą zakaże

krzyżowych, jest uaktualnioną wersj

ą poprzedniego raportu i obejmuje:



Standardowe procedury przerywające łańcuch zakaże

ń krzyżowych



Obostrzenia w stosunku do chorych członków personelu lub personelu narażonego na kontakt z osobą chor



Postępowanie w przypadku narażenia na bezpośredni kontakt z czynnikiem patogennym, w tym profilaktyka po np. skaleczeniu
ostrym narzędziem



Wybór i zastosowanie urządze

ń zapobiegających skaleczeniu ostrym instrumentem lub ig

łą



Produkty do higieny i wskazówki dotyczące mycia rąk



Kontaktowe zapalenia skóry i uczulenia na lateks



Problemy związane z jakości

ą wody stosowanej do zabiegów stomatologicznych (np. biofilm wewnątrz przewodów w unicie,

dostarczanie wody do celów stomatologicznych o jakości bezpiecznej dla pacjenta, stosowanie sterylnych sposobów płukania w
zabiegach chirurgicznych itp.)



Radiologia stomatologiczna i wiele innych zagadnień.

Opracowanie powstało przy współpracy członków CDC (Centres for Disease Control) i znanych w Stanach autorytetów w dziedzinie
kontroli zakażeń, a także agencji federalnych i organizacji zajmujących si

ę ochroną zdrowia, zdrowia publicznego i epidemiologią.

Celem tej publikacji jest zapobieganie szerzeniu si

ę chorób przenoszonych z pacjenta na personel, z personelu na pacjenta i z pacjenta

na pacjenta.

Może warto by i polskie odpowiednie organy, które, o czym doskonale wiemy, różni

ą się między sob

ą przepisami i ich interpretacją,

przygotowały taki ujednolicony szczegółowy raport, który stanowiłby pomoc w pracy zarówno lekarzy jak i pomocy stomatologicznych,
techników dentystycznych czy personelu nie związanego bezpośrednio z leczeniem pacjenta, ale narażonego na ewentualne zakażenie,
jak np. personel sprzątający, administracyjny, pracownicy rejestracji itp.

Bezpowrotnie min

ął czas wiertarek na sznurek, gabinetów wciśniętych pomiędzy kuchenny zlewozmywak a szafk

ę na buty i

dentystów, dla których jedyn

ą ochron

ą by

ł fartuch i czasem okulary. Mamy piękne nowoczesne gabinety, w których stosujemy

najnowsze technologie i materiały. Mamy te

ż większe wymagania dotyczące naszego bezpieczeństwa. Zarówno my, jak i nasi pacjenci,

chcemy maksymalnej ochrony. Dawniej wystarczyło, że stomatolog umy

ł ręce przed zabiegiem i zdezynfekował końcówki. Teraz nasza

wiedza na temat zakaże

ń krzyżowych jest większa, niż 10 lat temu, mamy te

ż patogeny, o których 10 lat temu w ogóle nie mówiliśmy

(np. SARS) i chcemy siebie i naszych pacjentów skutecznie przed nimi chronić. Tym bardziej, że ci ostatni częściej wykazuj

ą obniżoną

odporno

ść z powodu podeszłego wieku, chorób przewlekłych, także tych na tle immunologicznym, chemioterapii lub leczenia

sterydami.

Pisząc ten artyku

ł wiedziałam, że poruszam w nim ważny problem, z którego niestety nie wszyscy

zdajemy sobie sprawę: s

ą to zakażenia krzyżowe. Chciałam tym tekstem uczuli

ć Was na to, że istnieje

wiele rezerwuarów mikroorganizmów w naszych gabinetach, a my, często nieświadomie, przenosimy te
mikroorganizmy – na inne przedmioty, pacjentów czy nas samych. Problem zakaże

ń krzyżowych jest

zreszt

ą problemem uogólnionym i dotyczy wszystkich – bez wzblędu na wykształcenie i profesję. O tym

jak słabo jesteśmy przygotowani do tego zagadnienia niech świadczy napis na drzwiach do toalety jednej
z sieci stacji paliw w Polsce: „Pracownik stacji przed wyjściem z toalety MUSI umy

ć ręce.” Napawa

zdumieniem? Mnie nie. Dodałabym do tego napisu jeszcze swój komentarz, poparty niestety
obserwacjami z życia: „KAŻDY przed wyjściem z toalety MUSI umy

ć ręce”.

Created with novaPDF Printer (

www.novaPDF.com

)

Pacjenci i zespó

ł stomatologiczny mog

ą być, podczas przebywania w gabinecie stomatologicznym narażeni na wirusa cytomegalii,

wirusa żółtaczki zakaźnej typu B i C, wirusa opryszczki zwykłej, prątki gruźlicy, staphyloccocci, streptoccocci, i inne wirusy, bakterie,
grzyby i pierwotniaki bytujące w jamie ustnej i drogach oddechowych. Drobnoustroje te mog

ą by

ć przenoszone w

obrębie

gabinetu stomatologicznego:

poprzez bezpośredni kontakt z krwi

ą lub innymi płynami ustrojowymi;

poprzez pośredni kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami (mog

ą to być narzędzia, urządzenia czy powierzchnie w

gabinecie);

poprzez kontakt spojówki oka, błony śluzowej nosa czy jamy ustnej z kropelkami, pochodzącymi od zainfekowanej osoby,
zawierającymi drobnoustroje chorobotwórcze (może doj

ść do tego podczas kichania, kasłania czy mówienia);

poprzez wdychanie mikroorganizmów , które mog

ą pozostać zawieszone w powietrzu przez długi czas.

Inny podzia

ł obejmuje następujące możliwości zakażenia:

drog

ą naczy

ń krwionośnych – poprzez wszczepienie (podczas ukłucia lub skaleczenia); w ten sposób przenosi si

ę wirus HIV,

czy wirusy zapalenia wątroby typu B, C, D i G;

drogą powietrzn

ą - poprzez wdychanie; czynnikami s

ą tu bliski kontakt lekarza i pacjenta (blisko

ść torów oddechowych) i

aerozol wytwarzany przez turbiny czy dmuchawki wodno-powietrzne, którego mgła może rozprzestrzenia

ć si

ę w promieniu 2m.

W ten sposób dochodzi do przemieszczania si

ę patogenów odpowiedzialnych za SARS, gruźlicę, różyczkę, gryp

ę czy błonicę;

drog

ą wodn

ą - źródłem przenoszącym drobnoustroje jest unit stomatologiczny. Jego plastikowe przewody są siedliskiem

drobnoustrojów pochodzących z jamy ustnej pacjenta (zassanie zwrotne). Siedliskiem mikroorganizmów s

ą nie tylko przewody

wewnątrz unitu, ale także kątnice i końcówki turbinowe oraz końcówki strzykawek wodno-powietrznych. T

ą drog

ą może doj

ść

do zakażenia układu oddechowego przez Leginella, Pseudomonas czy Mycobacterium;

poprzez kontakt - przeniesienie infekcji ze skóry na błon

ę śluzow

ą lub ze skóry na skórę (np. przeniesienie wirusa opryszczki

lub zakażenie bakteriami gronkowca).

Stosując w gabinecie standardowe procedury zabezpieczające przed zakażeniem krzyżowym musimy kierowa

ć si

ę myślą, że pacjent

nie tylko może ulec zakażeniu, ale i sam jest źródłem zakażenia - często o tym nie wiedząc. Dlatego procedury zabezpieczające
powinny by

ć takie same w stosunku do wszystkich pacjentów bez względu na stan ich zdrowia.

JAK SKUTECZNIE TWÓJ GABINET CHRONI CIEBIE (TWOJ

Ą RODZINĘ) I TWOJEGO PACJETA?

Przedmioty w gabinecie możemy podzieli

ć na "krytyczne", "semi-krytyczne" i "nie krytyczne" - w związku ze sposobem ich

użytkowania, a tym samym ryzyka zakażenia nimi. Przedmioty "krytyczne", które penetruj

ą tkanki, nios

ą ze sob

ą największe ryzyko

zakażenia i musz

ą by

ć sterylizowane w autoklawie. Przedmioty "semi-krytyczne" dotykaj

ą błony śluzowej lub skóry nie uszkodzonej i

ryzyko zakażenia przez kontakt z nimi jest dużo mniejsze. Najczęściej są one odporne na wysok

ą temperatur

ę i powinny by

sterylizowane w autoklawie. Jeśli nie można ich sterylizowa

ć - należy podda

ć je dezynfekcji wysokiego stopnia. Przedmioty "nie

krytyczne" nios

ą ze sobą najniższe ryzyko zakażenia, gdy

ż maj

ą kontakt jedynie z nie uszkodzoną skórą. W większości wypadków

wystarczy ich mycie lub, jeśli są zanieczyszczone, mycie i dezynfekcja. W przypadku zanieczyszczenia krwi

ą - należy zastosowa

środki do dezynfekcji działające na prątki gruźlicy (pośredni stopie

ń dezynfekcji). Czyszczenie i dezynfekcja niektórych powierzchni i

przedmiotów zaliczanych do "nie krytycznych" może być kłopotliwe albo powodowa

ć zniszczenie tych przedmiotów - wtedy poleca się

stosowanie barier (osłonek) ochronnych. Tyle amerykański przewodnik po sposobach przerywania łańcucha zakaże

ń krzyżowych.

Teraz Ty przyjrzyj si

ę krytycznie swojej praktyce. Szczególnie świeżym okiem popatrz na powierzchnie i elementy wyposażenia, które

nie podlegaj

ą sterylizacji w autoklawie i nie s

ą jednorazowe:



Zagłówek unitu,



Uchwyt do serwetki dla pacjenta,



Pistolet do mas wyciskowych,



Twoje okulary ochronne,



Uchwyt od lampy operacyjnej,



Lampa polimeryzacyjna,



Wszystkie przełączniki i kontakty



Sprzęt rtg



Komputer



Pojemniki wielokrotnego użytku



Uchwyty od szuflad



Krany



Telefony, domofony



Klamki drzwi



Blaty



Długopisy

Powierzchnie te s

ą często dotykane podczas przeprowadzania zabiegu i ulegaj

ą zanieczyszczeniu pośrednio (przez kontakt z rękami

lekarza czy asystentki) lub bezpośrednio (spray, krople śliny lub krwi) i stanowi

ą rezerwuar mikroorganizmów. W konsekwencji mogą

powodowa

ć zabrudzenie innych powierzchni, instrumentów, rąk czy rąk w rękawiczkach.

STARTEGIE ZAPOBIEGANIA ZAKAŻENIOM KRZYŻOWYM

Aby przerwa

ć ten łańcuch zakaże

ń krzyżowych zapamiętajmy ważn

ą zasadę, która jest podstawą wszelkiej sterylizacji: "powierzchnia

brudna nie może być zdezynfekowana lub wysterylizowana". Zawsze najpierw wycieramy zabrudzon

ą powierzchni

ę serwetk

ą zwilżon

preparatem do dezynfekcji. Dopiero na czyst

ą powierzchni

ę nanosimy preparat dezynfekujący i pozostawiamy go na powierzchni na

czas określony przez producenta. Jeśli powierzchnia nie została najpierw dokładnie oczyszczona - dezynfekcja nie będzie pełna.

Uczmy nasz personel, żeby w pierwszym rzędzie raczej unika

ł zanieczyszczania powierzchni. Zwróćmy uwag

ę na to, w jaki sposób jest

Created with novaPDF Printer (

www.novaPDF.com

)

odbierany telefon czy domofon, otwierane drzwi czy gaszone światło.

DWA KROKI: 1) NAJPIERW OCZYŚĆ; 2) POTEM ZDEZYNFEKUJ

Ryc.1 Zastosuj serwetk

zwilżoną środkiem
dezynfekcyjnym.
Uwaga: produkty z du

żą

zawartością alkoholu s

ą złymi

środkami czyszczącymi i mog

niszczyć powierzchnie

Ryc. 2 Najpierw oczy

ść

zabrudzoną powierzchnię

Ryc. 3 Wyrzu

ć serwetkę

Ryc. 4 Przetrzyj drug

ą czysta

serwetk

ą zwilżon

ą środkiem

dezynfekcyjnym i pozostaw na
określony przez producenta
czas celem uzyskania pełnej
dezynfekcji.

Najlepsz

ą strategi

ą oszczędzając

ą czas i minimalizując

ą koszty i wysiłki związane z

dezynfekcj

ą powierzchni jest stosowanie barier ochronnych (osłon). Istnieje w tej

chwili cała gama osłonek, rękawów, woreczków, serwet plastikowych lub
impregnowanych na zagłówek unitu (Ryc. 5), na rękawy oraz końcówki turbinowe czy
kątnice, na uchwyty lamp operacyjnych (Ryc.6), uchwyty lamp polimeryzacyjnych
(Ryc.7) czy pistolety do mas wyciskowych (Ryc.8), czujniki do rvg (Ryc.9) czy tubusy
aparatów rentgenowskich (Ryc. 10), których koszt jest nieporównywalnie niższy ni

koszt płynów do dezynfekcji. Po przyjęciu pacjenta asystentka, będąc jeszcze w
rękawiczkach, zdejmuje osłonk

ę i sprawdza, czy powierzchnia, która była osłaniana,

nie uległa mimo wszystko zanieczyszczeniu. Jedynie w przypadku stwierdzenia
widocznych zabrudze

ń - powierzchnia wymaga oczyszczenia i dezynfekcji. Jeśli jest

czysta, po zdjęciu rękawiczek i umyciu rąk, asystentka zakłada czyste osłonki przed
przyjęciem następnego pacjenta.

Stosując osłonki jednorazowe nie tylko oszczędzamy czas (eliminujemy
skomplikowan

ą procedur

ę czyszczenia i dezynfekcji powierzchni często trudnych do

umycia) i pieniądze (osłonki s

ą tańsze w eksploatacji ni

ż płyny do dezynfekcji), ale

unikamy równie

ż zniszczenia czy przebarwienia np. tapicerki fotela czy plastikowego

uchwytu lampy polimeryzacyjnej. Regularne stosowanie barier ochronnych jest też
sprawdzonym sposobem na dłuższe prawidłowe funkcjonowanie niektórych urządzeń,
np.: osłonka na światłowód (Ryc.11) nie tylko chroni naszego pacjenta przed
potencjaln

ą infekcją, ale także jest doskonałym zabezpieczeniem światłowodu przed

zabrudzeniem materiałem kompozytowym i zarysowaniem. Jak ważne jest to dla
naszej kieszeni wiedz

ą Ci, którzy stanęli nagle przed konieczności

ą wymiany

światłowodu w swojej lampie... Plastikowe bariery ochronne to także dodatkowy
element marketingowy, zachęcający do odwiedzania naszej praktyki.

Ryc.5 Osłonka na zagłówek

unitu, producent Pinnacle

(KerrHawe).

Ryc.6 Osłonka na uchwyty

lampy operacyjnej, producent

Pinnacle (KerrHawe).

Ryc.7 Osłonka na lampę

polimeryzacyjną, producent

Pinnacle (KerrHawe).

Created with novaPDF Printer (

www.novaPDF.com

)

WYBÓR ŚRODKA DO DEZYNFEKCJI

Środków do dezynfekcji jest niezliczona wprost ilość: niektóre nowe, niektóre stare, inne ulepszone. Przy wyborze środka do
dezynfekcji kierujmy si

ę tym, czy dany produkt zosta

ł dopuszczony do obrotu przez Państwowy Zakład Higieny. Sposób postępowania

i czas działania preparatu opisane s

ą zawsze na etykiecie.

Nancy Andrews w swoim opracowaniu „Surface asepsis” wymienia pi

ęć rodzajów produktów dostępnych na rynku, różniących się

substancjami czynnymi:

Roztwory na bazie jodyny - mog

ą zawiera

ć surfaktanty

Roztwory na bazie alkoholu (najczęściej stosowane przez nas do szybkiej dezynfekcji powierzchni, trudno dostępnych miejsc,
końcówek, blatów itp.) - s

ą roztworami jednego alkoholu lub mieszanin

ą alkoholi. Maj

ą stosunkowo krótki czas dezynfekowania

powierzchni, bo od 15 minut nawet do 1 minuty)

Aldehydy (w piśmiennictwie amerykańskim nie s

ą raczej polecane do dezynfekcji, poniewa

ż nie wykazuj

ą się stabilności

zaktywowanego roztworu i istniej

ą problemy z rozcieńczeniem roztworów. Niektóre z tych preparatów s

ą dopuszczone do

obrotu, ale należy bardzo dokładnie przestrzega

ć instrukcji stosowania (w USA preparaty te zaakceptowano jedynie jako

roztwory do moczenia narzędzi). Działaj

ą od 3 do 30 min. w zależności od zabrudzenia powierzchni i rodzaju pokrywających ja

drobnoustrojów. Wadami aldehydów jest toksyczno

ść ich oparów, podrażnienie skóry rąk i oczu a także cena.

Podchloryn sodu - preparaty te bardziej nadaj

ą si

ę do dezynfekcji powierzchni ni

ż instrumentów i narzędzi, ze względu na

szybk

ą korozj

ę metali w tych roztworach. Na powierzchniach podchloryn sodu wykazuje działanie wiruso-, bakterio- i

prątkobójcze. Jest najtańszym preparatem do dezynfekcji powierzchni. Do jego wad, oprócz korozji metali, można zaliczy

przykry zapach i powodowanie pękania tapicerki foteli przy dłuższym stosowaniu.

Fenole, mog

ą zawiera

ć kwas fosforowy lub alkohol izopropylowy

Przeczytaj starannie instrukcję stosowania i stosuj wybrany produkt zgodnie z jego przeznaczeniem. Zwróć uwag

ę na czas działania

preparatu niezbędny do zlikwidowania poszczególnych patogenów. Przestrzegaj tego czasu!! Istotnym wskaźnikiem jest czas
niezbędny do zlikwidowania prątków gruźlicy (oznaczane w skrócie jako TB). S

ą to drobnoustroje bardzo trudne do zlikwidowania i

jeśli wybrany przez Ciebie produkt je niszczy – prawdopodobne jest, że niszczy inne niezidentyfikowane mikroorganizmy.

DEZYNFEKCJA

dezynfekcja przez zanurzenie (dotyczy narzędzi i drobnych przedmiotów);

dezynfekcja powierzchni: powierzchnie zabrudzone krwi

ą czy ślin

ą musza by

ć najpierw oczyszczone, aby usun

ąć z nich

elementy organiczne, a następnie zwilżone odpowiednim preparatem do dezynfekcji. Powierzchnia musi teraz pozosta

wilgotna przez czas zalecany przez producenta preparatu.

dezynfekcja unitu - poleca się stosowanie zastawek, które eliminuj

ą znacznie efekt zassania zwrotnego zainfekowanego

materiału do końcówek tnących. Jeśli leczymy pacjenta z HBV lub HIV i dojdzie do zassania zakażonego materiału do unitu,
wirusy mog

ą kolonizowa

ć wnętrze przewodów. Potem mog

ą zosta

ć wprowadzone do jamy ustnej następnych pacjentów.

Porównanie unitów z zastawkami i bez pokazuje wielokrotnie niższ

ą ilo

ść mikroorganizmów w unitach posiadających zastawki.

Pamiętajmy, że zaledwie 30 minutowa przerwa w pracy unitu wystarczy, by po jego włączeniu stwierdzi

ć znaczny wzrost

drobnoustrojów w aerozolu. Poleca si

ę zatem jałow

ą kilkuminutow

ą pracę unitu na początku każdego dnia pracy oraz 20 –

30sek. pomiędzy pacjentami.

Końcówki turbinowe, kątnice i prostnice wymagają sterylizacji w autoklawie – optymalnie po każdym pacjencie. Dopuszcza się

Ryc.11 Osłonka na światłowód, producent Pinnacle (KerrHawe).

Aby ochroni

ć pacjenta w pełni, możemy jeszcze pomyśle

ć o takich udogodnieniach jak

uchwyty do serwetek (Ryc.12), które można sterylizowa

ć w autoklawie, czy

jednorazowe osłonki na długopis (Ryc.13) (myślałe

ś kiedy

ś o zakażeniu krzyżowym

podczas wykonywania badania, kiedy to zachorowała Twoja asystentka i musiałe

przeprowadzi

ć je sam? Wyrzuciłe

ś tego dnia do kosza przynajmniej cztery długopisy!).

Są równie

ż dostępne jednorazowe samoprzylepne folie w wygodnych dozownikach

(Ryc.14), które możesz przyklei

ć na kontakt lub klamkę, a po wizycie pacjenta – po

prostu wyrzucić, bez konieczności dezynfekowania wspomnianych powierzchni!

Ryc.12 Uchwyty do
serwet, które można
sterylizowa

ć w

autoklawie, producent
Pinnacle (KerrHawe).

Ryc.13 Osłonki na
długopisy i ołówki,
producent Pinnacle
(KerrHawe).

Ryc.14 Jednorazowe
samoprzylepne folie w
dozownikach, producent
Pinnacle (KerrHawe).

Ryc.8 Osłonka na pistolet do
mas wyciskowych, producent

Pinnacle (KerrHawe).

Ryc.9 Osłonka na czujnik rvg,

producent Pinnacle (KerrHawe).

Ryc.10 Osłonka na tubus

aparatu rtg, producent Pinnacle

(KerrHawe).

Created with novaPDF Printer (

www.novaPDF.com

)

dezynfekcj

ę tych końcówek pomiędzy pacjentami preparatami np. na bazie alkoholu (Aerodesin, Incidur). Pozostawiamy preparat na

końcówce po jej starannym oczyszczeniu przez czas potrzebny do zniszczenia drobnoustrojów (1min. lub 15 min w zależności od
stosowanego preparatu). Po skończonym dniu pracy końcówki sterylizujemy zgodnie ze wskazówkami producenta.

Problem wewnętrznej powierzchni przewodów ssaka i ślinociągu zosta

ł rozwiązany dzięki preparatom do dezynfekcji tych przewodów.

Preparat zasysamy do wnętrza przewodu ssaka i ślinociągu i pozostawiamy tam na 5 min., po czym przepłukujemy. Ten sam preparat
służy do dezynfekcji miski spluwaczki.

Bardzo istotny, z punktu widzenia zapobiegania zakażeniom krzyżowym, wydaje si

ę te

ż problem zanieczyszczenia strzykawek wodno-

powietrznych. Oczywiście żadna strzykawka wodno-powietrzna nie przetrwa rutynowej sterylizacji po każdym pacjencie. Zamiast tego
poleca si

ę stosowanie plastikowych osłon na strzykawki i wymiennych końcówek: metalowych lub plastikowych. Końcówki metalowe

można sterylizowa

ć pomiędzy pacjentami, jednak s

ą trudne do oczyszczenia i ulegaj

ą zniszczeniu. Jednorazowe końcówki plastikowe

(Ryc.15) oszczędzają czas i gwarantuj

ą bezpieczeństwo każdemu pacjentowi. W przeszłości jednorazowe końcówki plastikowe nie

spisywały si

ę tak dobrze, jak metalowe: początkowy strumie

ń powietrza zawiera

ł niewielkie ilości wody, a i procedura zakładania i

zdejmowania końcówki nie była łatwa. Końcówki na strzykawki wodno-powietrzne oferowane obecnie s

ą udoskonalone.

Zminimalizowano problem wody w strumieniu powietrza, procedura zakładania została uproszczona, a konstrukcja końcówek jest z
jednej strony na tyle wytrzymała, że może służy

ć jako retraktor policzka, a z drugiej strony na tyle elastyczna, że można j

ą wygi

ąć

zależnie od potrzeb klinicznych. Wydawnictwo CRA ( lipiec 2002) spośród czterech jednorazowych plastikowych końcówek na
strzykawki wodno-powietrzne najwyżej oceniło Seal-Tight (Pinnacle Products, Kerr).

Ryc.15 Jednorazowe końcówki na strzykawkę wodno-powietrzną, SealTight, producent Pinnacle (KerrHawe).

W trosce o pacjenta (oraz nas samych i nasze rodziny) możemy także, celem przerwania łańcucha zakaże

ń krzyżowych, stosowa

materiały do wypełnie

ń czy systemy łączące w jednorazowych opakowaniach. Materiały kapsułkowane s

ą droższe od postaci w

strzykawkach, ale ze względu na wygod

ę stosowania i aspekty higieniczne, bardzo popularne w wielu krajach. Producenci, wychodząc

naprzeciw oczekiwaniom naszym i naszych pacjentów, konfekcjonuj

ą w jednorazowych opakowaniach nie tylko materiały

kompozytowe czy systemy łączące (ryc.16), ale także materiały kompozytowe do wykonywania prowizorium (Fil Inn, firmy KerrHawe,
Ryc. 17) czy cementy (TempBond i TempBond NE, firmy KerrHawe – cementy do czasowego osadzania prac protetycznych w
jednorazowych saszetkach, Ryc.18). Te ostatnie mog

ą służy

ć także pacjentowi jako pierwsza pomoc na wypadek odcemantowania si

tymczasowej koron czy mostu.

W tym artykule poruszyłam zaledwie niektóre tylko aspekty aseptyki w naszych gabinetach. Procedury zapobiegające zakażeniom
krzyżowym obejmuj

ą bowiem szereg rozmaitych metod. O ile wytyczne dotyczące sterylizacji instrumentów w autoklawach czy

utylizacji śmieci s

ą klarowne, o tyle brak w polskim piśmiennictwie sprecyzowanych informacji na temat dezynfekcji powierzchni, które

nie mog

ą by

ć poddane sterylizacji. Ilo

ść środków chemicznych na rynku jest ogromna, ale nawet najlepszy preparat jest jedynie tak

skuteczny, jak efektywnie jest stosowany. Musimy znale

źć najlepsz

ą dla naszej praktyki kombinacj

ę środków chemicznych i barier

mechanicznych (osłonek jednorazowych). Wybierajmy produkty, które będ

ą oszczędza

ć nasz czas i wyposażenie gabinetu, ale przede

wszystkim zdrowie naszego personelu i naszych pacjentów. Spójrzmy jeszcze raz na swoj

ą praktyk

ę i wyrzućmy niepotrzebne czy

Ryc.16 Jednorazowa
kapsułka z systemem
łączącym OptiBond Solo Plus
Samowytrawiający Primer,
producent KerrHawe.

Ryc.17 Fill-In material do
wykonywania czasowych koron i
mostów w jednorazowej
strzykawce, producent
KerrHawe.

Ryc.18 TemBond - cement do
czasowego osadzania koron i
mostów w jednorazowych
saszetkach, producent
KerrHawe.

Created with novaPDF Printer (

www.novaPDF.com

)