background image

IMI INTERNATIONAL 

Olewin 50A | 32-300 Olkusz 

Tel. (032) 75 88 200 | Fax: (032) 75 88 201 

info@imi-international.pl | www.imi-international.pl 

 

 
 

 

 
Komfort i oszczędność ciepłej wody użytkowej. 
Prawidłowa stabilizacja ciśnienia wody użytkowej przy użyciu naczyń rozszerzalnościowych. 

 

Mówiąc o komforcie ciepłej wody użytkowej na ogół mamy na uwadze dwa aspekty – temperaturę i 
wydajność. Zapominamy o trzecim czynniku definiującym w pełni odczucie komfortu – prawidłowym 
ciśnieniu wody. Kiedy użytkownik skarży się na wodę wypływającą pod zbyt wysokim lub zbyt małym 
ciśnieniem często problem ten zrzucany jest na dostawcę wody. Warto zauważyć, że odpowiedni 
dobór dwóch elementów instalacji, reduktora i naczynia rozszerzalnościowego, gwarantuje pełną 
kontrolę nad ciśnieniem w instalacji wody użytkowej. Poniżej zostaną przedstawione zasady 
prawidłowego doboru tych dwóch elementów. 
 
Po pierwsze redukuj 
 
W instalacji przepływowej, podobnie jak w instalacji zamkniętej, również mamy do czynienia z 
zakresem roboczym ciśnień. Pierwszym i najważniejszym ciśnieniem jest ciśnienie minimalne. 
Odpowiada za nie reduktor ciśnienia. Powinien on być tak dobrany, aby zagwarantować stabilne 
minimalne ciśnienie potrzebne do pracy instalacji (woda zimna). Z drugiej strony maksymalne 
ciśnienie zabezpiecza zawór bezpieczeństwa (woda ciepła).  
 

 

 
Aby zapewnić pracę instalacji w tym zakresie, a tym samym komfort użytkowania instalacji wody 
użytkowej, należy zagwarantować, aby ciśnienie spoczynkowe pR w instalacji nigdy nie przekraczało 
80% ciśnienia potrzebnego do zadziałania zaworu bezpieczeństwa.  
 

 

Takie ograniczenie podyktowane jest histerezą zamknięcia zaworu bezpieczeństwa i gwarantuje, że 
zawór bezpieczeństwa nie będzie się otwierać bez przyczyny, a jeśli się otworzy, to zamknie się 
szybko, ponieważ ciśnienie w instalacji będzie poniżej histerezy zamknięcia.  

background image

IMI INTERNATIONAL 

Olewin 50A | 32-300 Olkusz 

Tel. (032) 75 88 200 | Fax: (032) 75 88 201 

info@imi-international.pl | www.imi-international.pl 

 

 
 

 

 
Wzrost ciśnienia w instalacji ciepłej wody użytkowej spowodowany jest podgrzewem wody i aby 
spełnić powyższy warunek, musi być kompensowany. Wtedy nadmiar wody z procesu rozszerzalności 
cieplnej nie wycieka przez zawór bezpieczeństwa ale jest przejmowany przez naczynie 
rozszerzalnościowe. 

 

 
Po drugie kompensuj 
 
Kompensacja wzrostu ciśnienia wody w instalacji w wyniku jej podgrzewu następuje poprzez 
przejecie wody, która się rozszerza do naczynia rozszerzalnościowego. Wtedy, w wyniku kompresji 
poduszki powietrznej w naczyniu jej ciśnienie wzrasta i przenosi się poprzez membranę na wodę. 
Dzięki temu ciśnienie w instalacji również wzrasta. Prawidłowy dobór naczynia oraz ciśnienia 
poduszki powietrznej gwarantuje, że odpowiednio skompensujemy wzrost ciśnienia i tym samym 
zapewnimy komfortowe warunki ciśnieniowe.  
 
Przy doborze naczynia pierwszą i najważniejszą sprawą jest ustalenie ciśnienia wstępnego poduszki 
gazowej. W przypadku naczyń do stabilizacji ciśnienia w instalacjach przepływowych wskazane jest 
ustawienie ciśnienia co najmniej 0,3 bar poniżej ciśnienia redukowanego pa. 
 

 

 
Znając ciśnienie wstępne oraz ciśnienie zaworu bezpieczeństwa PSV możemy znaleźć objętość 
znamionową naczynia rozszerzalnościowego VN korzystając ze wzoru szwajcarskiej firmy 
Pneumatex AG 
 

 

Gdzie: 
VSp to znamionowa objętość podgrzewacza wody 
e to współczynnik rozszerzalności wody przy podgrzewie od 10 st.C; dla 70 st. C wynosi 0,0224 
 
Wzór ten wykazuje podobieństwo do znanego z polskiej normy wzoru na dobór objętości naczynia 
rozszerzalnościowego do instalacji grzewczej. Człon pierwszy 

 odpowiada objętości użytkowej, 

czyli ilości wody, która rozszerza się w instalacji, natomiast człon 
 

 

  

jest wartością liczbową zależną od minimalnego i maksymalnego ciśnienia, z jakim pracujemy w danej 
instalacji. 

background image

IMI INTERNATIONAL 

Olewin 50A | 32-300 Olkusz 

Tel. (032) 75 88 200 | Fax: (032) 75 88 201 

info@imi-international.pl | www.imi-international.pl 

 

 
 

 

 
Oczywiście można również skorzystać z odpowiedniej tabeli, przygotowanej na podstawie 
powyższego wzoru. Poniżej podajemy przykładową tabelę szybkiego doboru: 
 

 

 
Korzystanie z tabeli jest proste. Poniżej przykład. Mające dane: 
- objętość podgrzewacza wody VSp = 200 litrów 
- ciśnienie na reduktorze pa = 3,3 bar 
- zawór bezpieczeństwa PSV = 10,0 bar 
 
Z tabeli odczytujemy dobór: naczynie o objętości 8 litrów  
Uwaga! Ustawione fabrycznie ciśnienie wstępne P0 należy ustawić zgodnie z tabelą do P0=3 bar. 
 
Po trzecie oszczędzaj. 
Prawidłowy dobór naczynia rozszerzalnościowego oraz reduktora gwarantują nie tylko komfort 
użytkowania instalacji ciepłej wody. Dodatkowym atutem jest fakt, że naczynie rozszerzalnościowe 
oszczędza cenną wodę w instalacji podgrzewu wody użytkowej. Cenną zarówno ze względu na 
ekologiczne podejście do tego zasobu naturalnego, jak również ze względu na jego cenę. 
 
Podsumowując 
- bez reduktora stosowanie naczynia rozszerzalnościowego do kompensacji zmian ciśnienia nie 
gwarantuje stabilnego i komfortowego dostarczania ciepłej wody użytkownikowi. 
- naczynie rozszerzalnościowe dobiera się bazując na konkretnych ciśnieniach: redukowanym i 
zaworu bezpieczeństwa 
- ciśnienie początkowe w naczyniu rozszerzalnościowym należy odpowiednio ustawić i kontrolować, 
analogicznie jak w innych naczyniach 
 
Jakub Charyna