Andrzej Leszek Szcześniak

WSTĘP

Próba utworzenia klasycznej Judcopolonii, czyli żydowskiego

państwa   na   ziemiach   polskich   zaboru   rosyjskiego,   podjęta   w   czasie
pierwszej   wojny   światowej   przy   pomocy   Cesarstwa   Niemieckiego  -
poniosła   całkowite   fiasko.   Próbę   stworzenia   Judcopolonii   popierały
początkowo   wszystkie   ugrupowania   żydowskie,   w   tym   także   i   te   o
nastawieniu   probolszewickim.   Kiedy   jednak   Niemcy,   ponoszące   coraz
więcej   klęsk   na   frontach   I   wojny   światowej,   zaczęły   się   stopniowo
wycofywać   z   danych   Żydom   wcześniej   obietnic,   a   aktywność
niepodległościowa   Polaków   przybrała   nieoczekiwane   przez  wrogów
rozmiary, wówczas część organizacji żydowskich zaczęła snuć projekty
utworzenia   Judeopolonii   przy   pomocy   innego   wroga   Polski   -
bolszewików.   Początkowo   były   to   mgliste   wizje   tworzenia  wspólnego
socjalizmu, czyli zniewolonego społeczeństwa oczyszczonego z „burżujów i
nacjonałów",   kierowanego   przez   socjalistów,   wśród  których   Żydzi
stanowiliby znakomitą większość.

Plany stworzenia Judeopolonii przy pomocy bolszewików zaczęły się

wydawać w pełni realne, gdy objęli oni władzę w Rosji i szykowali się do
podboju świata, czyli do „czerwonego marszu" na Zachód, oraz do
rozniecenia proletariackiej rewolucji światowej.

Niniejsze opracowanie poświęcone zostało analizie dążeń pewnych

ugrupowań żydowskich do realizacji dywersyjnych planów  zniszczenia
Państwa Polskiego  i stworzenia  odpowiednika dawnej  Judeopolonii na
ziemiach polskich. Nasze rozważania ograniczymy do tego właśnie tematu.
Dlatego też nie będziemy opisywać i analizować ani historii Żydów w
Polsce,   ani   stosunków   polsko-żydow-skich,   ani   też   innych   ważnych
wydarzeń nie wchodzących w skład niniejszego tematu.

Wszystkie podkreślenia, zarówno w tekście, jak i w cytatach,

pochodzą od autora niniejszej pracy.

l. BOLSZEWICKO-NIEMIECKI SPISEK PRZECIW

POLSCE

W dniach od 27 grudnia 1917 do 3 marca 1918 toczyły się w Brześciu

Litewskim   niemiecko-bolszewickie   rozmowy   pokojowe.  „Wysokim
stronom" niełatwo się było dogadać, gdyż interesy były sprzeczne. Niemcom
chodziło   o   natychmiastowy   pokój,   aby   przerzucić   część   wojsk   na   front
zachodni; bolszewicy natomiast chcieli  realizować hasło „ani wojna, ani
pokój"   i   zerwali   pertraktacje.   W  odpowiedzi   na   to   armia   niemiecka
przystąpiła   do   zakrojonej   na  szeroką  skalę ofensywy,  zajmując wielkie
połacie Ukrainy i Białorusi. 28 lutego 1918 rozbiła pod Narwą i Pskowem
oddziały   Czerwonej   Gwardii   i   zagroziła   Piotrogradowi.   W   tej   sytuacji
bolszewicy natychmiast zgodzili się na pokój i kosztem wielkich strat tery-
torialnych podpisali go 3 marca w Brześciu.

W jednej wszakże sprawie „wysokie strony" dogadały się zaraz na

początku   rokowań.   Była   to   kwestia   polska.   Już   16   stycznia   1918   w
kwaterze   sowieckiej   odbyła   się   tajna   narada   z   wojskową  delegacją
niemiecką z majorem Boelke'm na czele; zobowiązywano się wzajemnie
już   wówczas   „tępić   bezwzględnie"   na   obszarach   litewsko-białoruskich
„elementy wrogie"; wśród nich w pierwszym rzędzie organizacje polskie,
takie jak Polska Organizacja Wojskowa (POW), i stosować względem nich
„najostrzejsze środki aż do rozstrzelania włącznie"

Tego samego dnia, tj. 16 stycznia, w Brześciu w dowództwie

niemieckiego Ober-Ostu (Oberkommando der Ost), odbyła się
równolegle druga narada niemiecko-sowiecka poświęcona Polsce.
Ustalenia jej były tak zaskakujące, że warto przytoczyć główne jej fragmenty.

W cesarskoniemieckiej Kwaterze Głównej między następującymi

osobami: 1) Przedstawicielami rządu rosyjskiego pp. Krylenko, Woło-
darskim, Zajkindem, Uryckim, Raskolnikowym, Tenerabend, Aniono-
wym, Dzierży ńskim, Kudrajewym, Skripkinym; 2) pp, von Teubner, Erich
von Schunemann, Rauschem- zawarto uktad następujący:

1. Rząd cesarsko-niemiecki otrzymuje wolną rękę w prowadzeniu

polityki w stosunku do Polski.

2. Rząd rosyjski nie wtrąca się do żadnych spraw, dotyczących

organizacji Polski, w rezultacie więc prawa protestu w sprawach:
przyłączenia obszaru węglowego i kopalnianego Dąbrowy do pań
stwa niemieckiego, jak również w kwestii ograniczenia praw osób
pochodzenia polskiego w eksploatacji przemysłu naftowego w Gali
cji, ani w sprawie odłączenia i zarządu Chełmszczyzny, ani w spra
wie przyszłej polityki celnej Niemiec, Austro-Węgier, Litwy, Kurlan
dii, Estonii, Łotwy w stosunku do Polski, ani w sprawie polityki go
spodarczej Niemiec i Austro-Węgier w prowincji Poznańskiej i Galicji
lub w innych prowincjach, które mają być odłączone od Rosji.

3. Rada Komisarzy Ludowych ma prawo utrzymywać łączność

ze środowiskami rewolucyjnymi i demokratycznymi istniejącymi w
Polsce w celu propagandy haseł rewolucyjnych (...)

4. Rada Komisarzy Ludowych winna śledzić bacznie koła patrio

tów polskich, aby zapobiec rekrutowaniu ochotników do polskiej ar
mii w Rosji.

5. Przekroczenie przez armię granic Litwy lub Ukrainy będzie Rosja

traktować jako wypowiedzenie wojny przez Polskę Niemcom i Au-
stro-Węgrom. Rosja dopomoże wszelkimi sposobami Niemcom i
Austro-Węgrom do zniszczenia tej armii.

6. Rada Komisarzy Ludowych przy pomocy swoich przedstawi

cieli na przyszłym Kongresie Pokojowym zaprotestuje w imię haseł
socjalizmu i w imię uniknięcia dalszych wojen przeciwko formowaniu
armii polskiej i polskiego ministerium wojny.

7. Rada Komisarzy Ludowych przy pomocy swych agentów fi

nansowych śledzić będzie, aby obywatele rosyjscy nie umieszczali
swoich kapitałów ani też kapitałów francuskich, angielskich czy ame
rykańskich w polskich przedsiębiorstwach przemysłowych, miejskich,
kolejowych lub żeglugowych.

8. Jeśli rządy niemiecki i austro węgierski uznają za konieczne

zmienić zupełnie stosunek polityczny do Polski, wówczas Rada Ko
misarzy Ludowych uzna nowy kurs polityczny i zobowiąże się zwal-

czać wszelkie przeszkody czynione przez dawnych sprzymierzeń-
ców Rosji.

Układ ten został podpisany przez osoby wymienione i skopiowa-

ny w trzech egzemplarzach, które po sprawdzeniu okazały się zgod-
ne z niniejszym.

16 stycznia 1918 Nr 22/924
Adiutant (P.P.) M. Krjessler

Szef niemieckiego Biura
Wywiadowczego (P.P.)
A. Hafer

W czasie, gdy pisany był niniejszy dokument, niepodległe państwo

polskie jeszcze nie istniało i powstać miało dopiero dziesięć miesięcy
później. Egzystowało tylko małe, stworzone przez Niemcy i Austro-Węgry 5
listopada 1916 Królestwo Polskie.

Czego się więc bali Niemcy i bolszewicy? Tego samego, czego bał się

wielki kanclerz Niemiec, Otto von Bismarck - Polaków! Nasi najwięksi
wrogowie w tym przypadku mieli rację. Ich przewidywania wyraził
wcześniej carski premier, Sergiej Witte, mówiąc, iż w odpowiednim czasie
„Polacy zażądaj ą niepodległości i otrzymająją".

Dwa ważne układy dotyczące losu Polski zawarte między jej wrogami

w  ciągujednego   dnia...  Warto  tujeszcze  zwrócić   uwagę  na uczestników
narady ze strony bolszewickiej: Nikołaj W. Krylen-ko - wódz naczelny i
komisarz (minister) ludowy spraw wojskowych, Mojżesz M. Wołodarski
(Goldstein)   -   komisarz   do   spraw  prasy,  propagandy i agitacji,  redaktor
„Krasnoj   Gaziety",   członek  Ogólnorosyjskiego   Centralnego   Komitetu
Wykonawczego, bolszewicki  odpowiednik Goebelsa,  Mojżesz  S. Uricki-
komisarzMinisterstwa   Spraw   Zagranicznych,   a   następnie   komisarz
Ogólnorosyj-skiej   Komisji   do   Spraw   Zgromadzenia   Ustawodawczego,
szefpio-trogradzkiej Czeki, z uwagi na gorliwość w ściganiu kontrrewolucji
nazwany „rzeźnikiem Piotrogradu",  Władimir A. AntonowOwsie-jenko   -
członek Kolegium Komisariatu Ludowego Spraw Woj-

skowych   i   Morskich,   Feliks   Edmundowicz   Dzierżyński-przewodniczący
Ogólnorosyjskiej   Nadzwyczajnej   Komisji   do   Walki   z   Kontr-rewolucjąi
Sabotażem   (WCzK).   Szlachecko-polskie   pochodzenie

Feliksa

Edmundowicza zostało zakwestionowane przez rosyjskiego historyka A,A.
Chromowa,   który   w   książce  pt.Biography   of  Dzerżynsky  („Progress",
Moskwa  1985) twierdzi, że rodowe  nazwisko Feliksa brzmiało „Rufin" i
pochodził on z kupieckiej rodziny,  która wykupiła majątek Dzierżyńskich po
zesłaniu ich przez carat na Sybir. Zostawiamy tę kwestię do rozwiązania j ej
przez historyków zajmujących się tym okresem

O tym, jak ważna była dla bolszewików sprawa polska i jakie wiązali z

nią   nadzieje,   świadczyć   może   fakt,   iż   komisarz   spraw  zagranicznych
bolszewickiej Rosji, Lew Trocki (Lejba Bronsztajn) parokrotnie wystąpił „w
obronie Polski" i wraz z towarzyszącymi  mu: Stanisławem Bobińskim i
Karolem Radkiem (Karl Sobelson)  w dniu 7 lutego 1918 (j eszcze przed
zerwaniem rokowań) zażądał  wycofania niemieckich wojsk okupacyjnych
„aż do granic z 1914 r. i uwolnienia Polski" od wszelkich władz i instytucji
narzuconych przez lub przy pomocy państw okupacyjnych, gdyż tylko w
tym  wypadku lud polski mógłby wypowiedzieć swój ą wolę swobodnie.
Było   to   żądanie   całkowicie   utopijne,   obliczone   na   wywołanie  efektu
propagandowego.   Przypominało   gest   Zagłoby   ofiarowującego   królowi
szwedzkiemu-Niderlandy!

O prawdziwych intencjach bolszewików świadczyły też inne fakty, np.

wysiłki w kierunku zatrzymania w Rosji jak największej  liczby Polaków,
których   działania   woj   enne   1914-1915   wyrzuciły  z   kraju   na   wschód.
Bolszewicy próbowali złamać neutralnąna ogół  postawę  Polaków  wobec
wydarzeń w Rosji i przeciągnąć ich na stronę „czynnego współdziałania ze
zwycięską rewolucją". Przykładem zabiegów w tym kierunku była próba
przeciwstawienia  polskim organizacjomuchodźczym  w Rosji czy Radzie
Regencyjnej w kraju „separatystycznego rządu polskiego na emigracji" ze
Stefanem Heltmanem, komunistą, na czele. Ów „polski rząd" utwo-

2. W CZASACH NA

ZACHÓD

^CZERWONEGO MARSZU

„Na pomoc walczącemu proletariatowi"

Jednym z celów polityki bolszewickiej było dążenie do światowej rewolucji

proletariackiej,   która   doprowadziłaby   do   stworzenia   Światowej   Republiki
Rad. Była to nadzieja oparta na fałszywych przesłankach, ale realizowana z
dużym rozmachem. Nowoutworzona bolszewicka Armia Zachodnia na rozkaz
Włodzimierza Lenina rozpoczęła 17 listopada 1918  czerwony marsz na
Zachód,   celem   niesienia   internacjonalistycznej   pomocy   walczącemu
proletariatowi.  Skomentował   to   następująco   ówczesny  dowódca   Armii
Czerwonej S.S.  Kamiznie-w.Załamamesię  okupacji niemieckiej postawiło
rząd sowiecki przed zadaniem  wyzwolenia tych obszarów i wprowadzenia
tam władzy sowieckiej. Dla osiągnięcia tego celu strategia sowiecka musiała
skierować swe wojska na kraje bałtyckie, Lit\vę, Białoruś i Ukrainę oraz
wykonać marsz ku Warszawie.  Jednocześnie obiecano  pomoc   wojskową
Polakom, Litwinom i Ukraińcom w walce o ustanowienie na ich ziemiach
władzy robotników i chłopów^.

W związku z powyższym, 29 listopada 1918 Lenin zobowiązał naczelne

dowództwo Armii Czerwonej do znaczącego wspierania poczynań komunistów
na trasie „czerwonego marszu":  Wrazzpo-suwaniem się naszych wojsk na
Zachód i na Ukrainę powstają  terytorialne tymczasowe Rządy Sowieckie,
powalane dla umocnienia Rad w terenie (...) Wobec tego prosimy o wydanie
kadrze  oficerskiej   odnośnych   jednostek   wojskowych   dyrektywy,   ażeby
wojska   nasze   udzielały   wszechstronnego   poparcia   tymczasowym  Rządom
Radzieckim Łotwy, Estonii, Ukrainy i Litwy

Wszędzie na zajmowanych obszarach, zaraz po opanowaniu obcego

narodowo terytorium, przywożono na wojskowych furgonach przygotowane
wcześniej „czerwone rządy narodowe", które proklamowały jedność z
Rosją Sowiecką „na zasadzie federacji" i zostawały z kolei uznawane za
„wyraz proletariackiego określenia".

Decyzja podjęcia „czerwonego marszu" na Zachód w celu realizacji

rewolucji światowej, poparta teorią „rewolucji z zewnątrz" i osadzaniem w
podbitych krajach rządów bolszewickich, stanowiła całkowite zaprzeczenie
zasady samostanowienia narodów, którą rzekomo chciała realizować
rewolucja bolszewicka. Okazało się, że bolszewicy dla osiągnięcia celu łamali
wszelkie zasady, a kierowali się tylko jedną: „cel uświęca środki".

Sowiecka Armia Zachodnia rozbijała polskie samoobrony na trasie swego

marszu i po trzydniowej walce zajęła Wilno. W Mińsku, zajętym 31 grudnia
1918, ogłoszono utworzenie Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej.
Na jej czele stanął dowódca wojskowy Aleksander M iaszniko w, a jego zastępcą
został Adolf Joffe, dyplomata bolszewicki. W skład rządu weszli sami komuniści
żydowscy i polscy. Jednocześnie utworzono Radę Rewolucyjno-
WojskowąPolski (!!!) pod dowództwem Samuela Łazowerta.

Sytuacja powtórzyła się, gdy w lutym 1919 roku powołano Litewsko-

Białoruską Republikę Rad -Lit-Bieł. W jej władzach, oprócz premiera
Litwina Mickiewicziusa „Kapsukasa", nie było Białorusinów i Litwinów, tylko
żydowscy i polscy komuniści.

W ten sam sposób przygotowywano kadry i wojsko przyszłej Polskiej

Republiki Rad. Określiła to już 13 grudnia 1913 gazeta „Młot", wydawana w
Mińsku przez Żyda Juliana Leszczyńskie-go-Leńskiego:  Na ulicach Łodzi,
Warszawy   i   Zagłębia   proletariat   polski   sięga   po   władzę.   My   tutaj
wykuwamy siłę, która w odpowiedniej chwili okaże mu pomoc należną (...)
Sen o szpadzie rozpryśnie się może w rzeczywistość młota międzynarodowej
rewolucji.

Polacy jednak śnili „sen o szpadzie" (Stefan Żeromski) i w lutym 1919 r.

zatrzymali „czerwony marsz", w kwietniu odbili Wilno, a latem duży obszar
ziem kresowych. Sprawa stworzenia Polskiej Republiki Rad praktycznie została
wyciszona aż do lipca 1920 roku. Walki polsko-bolszewickie, jakie toczyły się w
tym czasie,  stanowiły w zasadzie przygotowanie do wielkiego uderzenia, jakie
miało rozstrzygnąć o dalszych losach wojny polsko-bolszewickiej.  Obie strony
przygotowywały się militarnie, a Sowieci ponadto rozpętali na niebywałą skalę
wojnę   propagandową.   Sukcesy   propagandy   bolszewickiej   tak
scharakteryzował   dyplomata   brytyjski  D'Abernon:  Przeciw   gorliwej
propagandzie   bolszewickiej   nie  szło   nic   od   strony   cywilizacji
zachodnioeuropejskiej   (...)   Przekonanie   polityczne   klas   pracujących
odznaczało się raczej życzliwością, nie zaś niechęcią do doktryn sowieckich.
Propaganda moskiewska pracowała uporczywie, zarażając szerokie masy
ludności. Nawet wśród klas usposobionych wrogo do rewolty i przewrotu
nie   rozumiano   należycie   straszliwego   niebezpieczeństwa,   które   zagrażało
cywilizacji

Dążenie do „zlania się Polski z Rosją"

Zwolennicy budowania sowieckiego państwa na ziemiach polskich skupiali

się licznie w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski (KPRP) powstałej 16
grudnia 1918 ze zjednoczenia Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy
(SDKPiL) oraz Polskiej Partii Socjalistycznej - Lewicy (PPS-Lewica). Był
to twór pozbawiony zdolniejszego kierownictwa, gdyż wybitniejsze jednostki
przebywały w Rosji. Był zbyt słaby, by stać się dla Polski poważniejszym
niebezpieczeństwem, a szansę jego zmniejszała jawna agitacja pod hasłem
dyktatury proletariatu na sposób bolszewicki i „zlania się Polski z Rosją".

KPRP mobilizowała przeciw sobie uczucia patriotyzmu wszystkich bez

wyjątku warstw. Komuniści mieli wówczas bardzo słabe oparcie w miastach i to
prawie wyłącznie wśród ludności żydow-
16

skiej. Wśród Żydów bowiem bardzo popularne było hasło złączenia ziem
polskich z Rosją, gdyż wówczas silny żywioł żydowski znalazłby się w ramach
jednego państwa. To dążenie było jednym z filarów planowanej przy pomocy
Niemców - Judeopolonii.

Jawne wystąpienia z hasłami bolszewickimi spotkało się z ostrą reakcją

społeczeństwa.   Przykładem   tego   było   zdemolowanie   przez  młodzież
peowiacką(POW)   lokalu   komunistycznej   gazety   „Naszej   Trybuny"   w
listopadzie 1918. Na  tłumnych  wiecach  robotniczych   dochodziło   stale   do
gwałtownych,   często   połączonych   ze   strzelaniną,   starć   socjalistów   z
komunistami.   W   demonstracjach  ulicznych   uzbrojone   bojówki   obu   stron
walczyły ze sobą. Nawet  zdarzające  się w tym  okresie, a przesadnie aż
pogromami nazywane, awantury antyżydowskie były często tylko reakcją na
nieukrywane sympatie i wyraźne związki młodzieży żydowskiej z komunistami.
Np. wypadki krakowskie w czerwcu 1919 nie przybrałyby tak ostrej formy,
gdyby w lokalach żydowskich nie znaleziono komunistycznego składu broni i
stosów   bibuły   agitacyjne/.  Dmowski   w   swej  Polityce   polskiej  opisuje
przykładowo wypadek z Kielc, gdzie doszło do ekscesów antyżydowskich,
dlatego że gromada młodych Żydów po wyjściu z kina, krocząc ulicami
miasta, wznosiła prowokacyjne okrzyki:,,Niech żyje Lenin i Troc-ki, precz z
Polską!". Piłsudski, jak sam stwierdził w liście do Pa-derewskiego z kwietnia
1919 r, po zdobyciu  Wilnaz  wielkim  trudem wstrzymał  pogrom, który
wisiał po prostu w powietrzu z powodu tego, że ludność żydowska (która
przy   panowaniu  bolszewickim   w   mieście   była   warstwą   rządzącą)
strzelała z okien i dachów oraz rzucała ręczne granaty na wkraczające w
walce oddziały wojska polskiego

W komunikacie Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z dnia 18

kwietnia 1919 dotyczącym uporczywych walk o Lidę na froncie litewsko-
białoruskim stwierdza się m.in., zamiejscowa ludność żydowska
wspomagała bolszewików, strzelając do naszych żołnierzy^.

Do głośnych zajść doszło w Pińsku wiosną 1919 roku. Zaskoczona w czasie

zebrania komunistyczna jaczejka, składająca się z  samych Żydów, otworzyła
ogień do polskiego patrolu wojskowego.   Po  otrzymaniu   posiłków  Polacy
przeszli do ataku, niszcząc  oddział żydowski. Poległo 47 Żydów, a prasa
całego świata opisała ten fakt jako „pogrom", nie uwzględniając okoliczności i
charakteru walki. Po raz drugi Pińsk stał się miejscem starcia z uzbrojonymi
Żydami we wrześniu 1920 roku. Odtwarzano tu  IV  Armię  Sowiecką, której
resztki schroniły się do Prus Wschodnich w końcowej fazie Bitwy Warszawskiej.
Sam   Pińsk   wystawił   na   tę   okoliczność   „Pułk   Komunistów   Pińskich",
składający sięprawe wyłącznie z miejscowej młodzieży żydowskiej. Gdy jazda
gen.   Stanisława   Bułak-Bałachowicza   rozniosła   koncentracjęIV  Armii,   pułk
żydowski rozsypał się nie podejmując walki

3.„PO TRUPIE POLSKI DO REWOLUCJI ŚWIATOWEJ"

„Szczęście ludzkości na bolszewickich bagnetach"

Wreszcie w początkach lipca 1920 roku Armia Czerwona na Froncie

Zachodnim i Południowo-Zachodnim gotowa była do pod-jęcia wielkiej
ofensywy. Jej cele wyjaśnił dowódca Frontu Zachodniego Michaił
Tuchaczewski w rozkazie dziennym z 21 ipca:

Ponad martwym ciałem białej Polski jaśnieje droga ku ogólno-

światowej pożodze. Na naszych bagnetach poniesiemy szczęście i
pokój ludzkości pełnej mozołu.

Na Zachód! wybiła godzina ataku.
Do Wilna, Mińska, Warszawy! Naprzód marsz!

Front Zachodni Michaiła Tuchaczewskiego (komisarze: Józef Unszlicht i

Ivar Smilga) miał prowadzić operacje na osi Smoleńsk-Warszawa-Berlin; Front
Południowo-Zachodni Aleksandra Jego-rowa (komisarz Józef Stalin) po
opanowaniu Małopolski kierować się miał przez Czechosłowację na Bałkany.

4 lipca 1920 rozpoczęła się wielka ofensywa sowiecka na całym Froncie

Zachodnim - od granicy z Łotwą aż do błot poleskich. Armia Czerwona
wykorzystując ponad dwukrotną przewagę przełamała opór na lewym skrzydle
polskim i grożąc oskrzydleniem przez korpus kawalerii, zmusiła Polaków do
odwrotu trwającego bez przerwy aż 39 dni i zakończonego dopiero zwycięską
Bitwą Warszawską (l2-25 sierpnia 1920).

W tym miejscu należy wyjaśnić pewną sprawę. Dlaczego mówimy o

Judeopolonii i o chęci stworzenia jej przez Żydów przy pomocy
bolszewików? Przecież w tym przypadku nie zgłoszono żadnego konkretnego
projektu takiego tworu, jak to zrobili nie-

mieccy Żydzi w 1914 roku, chcący budować klasyczną Judeopo-lonięprzy
pomocy   cesarza   Niemiec.   Co   więcej,   wszystkie   pro-j ekty na tworzenie
sowieckich   państewek   satelickich   zgłaszane   były  pod   hasłami   „rewolucji
proletariackiej",   „proletariackiego   intema-cjonalizmu",   „sowieckiej   republiki
rad", itp. Co wobec tego upoważnia nas do wysuwania teorii o chęci stworzenia
przez Żydów sowieckich takiego nacjonalistycznego tworu? Spróbujmy odpo-
wiedzieć na to pytanie:

* w wyniku przejęcia władzy przez bolszewików w listopadzie

1917 roku utworzony został rząd zwany Radą Komisarzy Ludo
wych, w którym na 22 komisarzy (ministrów) 18 było Żydami, 2
Rosjanami, l Gruzinem i l Ormianinem; w powołanym Komisa
riacie Wojny (odpowiednikministerstwa) na ogólnąliczbę43 pra
cowników było: 34 Żydów, 8 Łotyszy, l Niemiec i ani jednego
Rosjanina; w Komisariacie Spraw Wewnętrznych (odpowiednik
ministerstwa) zasiadało 61 przedstawicieli, w tym: 43 Żydów, 10
Łotyszy, 3 Ormian, l Polak, 2 Niemców i 2 Rosjan. Podobne
proporcje występowały w składzie pozostałych komisariatów lu
dowych

. Robert Wilton, korespondent „Times'a" przebywający

w Rosji w czasie rewolucji 1917 roku, podał w jednej z depesz,
że po zwycięstwie bolszewików w centralnych organach admini
stracji sowieckiego państwa było 556 najwyższej rangi kierowni
ków, w tym 447 Żydów

* dwaj główni przywódcy rewolucji bolszewickiej byli z po

chodzenia Żydami. Włodzimierz Ulianow Lenin był synem Żydówki
Marii Aleksandrowny Blank i Tatara Ulianowa; Żydem był rów
nież „rewolucjonista nr 2" Lew Trocki, o prawdziwym nazwisku
Lejba Bronstein (pisany często Bronsztajn). Obaj panowie byli
ponadto masonami 33 stopnia i obaj byli finansowani przez mię
dzynarodowy kapitał żydowski, a szczególnie przez wielkie banki
Kuhn, Loeb and Company, Marcusa Samuela, Louisa Morgana,
Maxa Breitunga, Mendelsona oraz całą rodzinę amerykańsko-nie-
mi eckich Warburgów

* wszędzie na zajmowanych terenach litewskich, białoruskich, ukraińskich i

polskich Żydzi byli warstwą rządzącą; w utworzonych na polskich ziemiach
„rewkomach" (rewolucyjnych komitetach) uważano, że oficjalnymi językami
rewolucyjnej Polski powinny być: rosyjski orazjidysz. Było to zapowiedzią
realizacji żydowskich postulatów z okresu prób tworzenia klasycznej Jude-
opolonii

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż wśród samych Żydów możemy

wyróżnić dwa zasadnicze stanowiska: „maksymalistów" i „minimalistów".
Maksymaliści w partii bolszewickiej głosili hasła rewolucji proletariackiej, która
oddałaby bolszewikom władzę nad całym światem, a tym samym rozwiązano
by pomyślnie wszystkie wewnętrzne problemy. Maksymalistów popierał wielki
kapitał, mający nadziejęprzejęcia władzy nad scentralizowanymi przez
bolszewików bankami. Minimaliści chcieli tworzyć żydowskie panowanie „tu i
teraz", nie czekając na wielkie wydarzenia. Konflikty, jakie powstawały przy
tym między jednymi i drugimi (np. w Białymstoku), nie dotyczyły ideologii,
tylko działań taktycznych.

Ponadto stosowane wówczas mechanizmy propagandowe i podstępnego

przejmowania władzy, formy stosowania terroru-wszystko to powtórzone zostało
także i później, co wymownie świadczy, że działania w 1920 roku nie były
przypadkowe. Dlatego też używamy tu zwrotu Judeopołonia, aby zdemaskować
ukryte, dalekosiężne cele działania poważnej części działaczy żydowskich.

Pierwszy na ziemiach polskich,,komitet rewolucyjny" utworzono 8 lipca

1920 w Tarnopolu po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną i nazwano go
Komitetem Rewolucyjnym Galicji Wschodniej. Jego przewodniczącym
został Władimir Zatoński, Ukrainiec, znany działacz bolszewicki. Był on
członkiem Rewolucyjnej Rady Wojennej Dwunastej Armii. W ustalaniu składu
komitetu-używającego skrótu „Galrewkom"-brał udział Feliks

Koń, uczestniczący we władzach naczelnych ukraińskiej partii bolszewickiej.
Zatoński rozpoczął organizować administrację, służbę bezpieczeństwa, milicję i
„galicyjskąarmię czerwoną"

W związku z szybkim posuwaniem się Armii Czerwonej na zachód,

nadeszła kolej na utworzenie Polskiego Rewkomu. W założeniu komitet ten miał
„przejmować władzę administracyjną" i  „wprowadzać porządek sowiecki",
miał też dbać o propagandowe pozory i natychmiast po wycofaniu się woj ska
polskiego   uj   aw-nić   się,  by   robilo   to   wrażenie   spontanicznego   ruchu
rewolucyjnego na ziemiach polskich. Julian Marchlewski w wydanej później
broszurze w Moskwie stwierdził, iż czerwona armia sowiecka przy wyzwalaniu
obszernych   dzielnic   Rosji   spod   panowania   kontrrewolucjonistów
wytworzyła cały aparat w celu wznowienia lub wprowadzenia systemu
sowieckiego;   przy   każdej  jednostce   wojskowej,   poczynając   od   pułku,
znajduje się wydział komitetów wojenno-rewolucyjnych^.

Tuchaczewski, rozkazem z 19 maja 1920, powierzył tworzenie komitetów

„radom wojennym" poszczególnych armii. Komitety te składały się z agentów
sowieckich, przeważnie pochodzenia żydowskiego, z działających wcześniej,
jaczejek" bolszewickich, rzadziej z nielicznych komunistów polskich. Były to
twory kilkuosobowe, pozbawione zaplecza społecznego. Kierowali nimi wojskowi
sowieccy różnych stopni i nie znający polskiego języka „instruktorzy" z Moskwy.
Nawet Marchlewski w cytowanej wyżej pracy musiał przyznać, że w skład
komitetów wchodzili przeważnieto-warzysze rosyjscy, nieobeznani zgolą ze
stosunkami polskimi; z konieczności popełniali oni liczne błędy, nie zawsze
potrafili pozyskać zaufanie robotników i chłopów.

Sowieckie oddziały wojskowe po stworzeniu takich „rewko-mów" szły

dalej na zachód, pozostawiając swoich podopiecznych bez opieki, zdolnych
tylko do stosowania terroru, ale niezdolnych do tworzenia administracji. Otaczał
ich wrogi nastrój ludności, której najzupełniej obca była ideologia sowiecka. Do
powstania wro-

gich nastrojów i utrzymania ich na wysokim poziomie przyczyniał  się w
niemałym stopniu bezwzględny system rekwizycji żywności,  bydła i koni.
Łączyło się to z codziennymi gwałtami i grabieżami,  dokonywanymi po
wsiach przez czerwonych „oswobodzicieli".

W ostatnich dniach lipca 1920 roku bolszewicy wysłali z Moskwy kilku

starych   komunistów   pochodzenia   polskiego   i   żydowskiego:   Juliana
Marchlewskiego,   Feliksa   Dzierżyńskiego,   Feliksa  Kona,   Edwarda
Próchnika   i   Józefa   Unszlichta,   którzy   dotarli   do  świeżo   zdobytego
Białegostoku   i   tu   2   sierpnia   na   miejskim   placu,  w   obecności   tysięcy
białostoczan   przeważnie   gwałtem   wyciągniętych   z   domów,   dowódca
frontu   Tuchaczewski  w   imieniu   Rosji  Sowieckiej,   rosyjskiej   partii
bolszewickiej  i Czerwonej Armii  powitał przybyłych  jako  członka w
czerwonego   rządu   polskiego.  Z   tymczasowej   siedziby   w   Białymstoku
„rząd"   miał   być   przetransportowany   do   Warszawy,   której   zdobycie
zapowiadano już  na połowę sierpnia. Oficjalna nazwa komitetu brzmiała:
Tymczasowy Komitet  Rewolucyjny Polski  (TKRP), wśród komunistów
używano   jednak   nazwy   bolszewickiej   „Polrewkom".   Pieniądze   na  jego
działalność przydzieliło bolszewickie Biuro Organizacyjne  w Moskwie.
28   lipca   na   prośbę   Dzierżyńskiego   przesłało   ono   telegraficznie
kwotęjednego   miliarda   rubli,   które   miała   wypłacić   in-tendentura   frontu
zachodniego

. Polrewkom istniał niecałe trzy tygodnie, a jego działalność

ograniczała  się  przede   wszystkim   do  utrzymywania   stałego   kontaktu   z
Moskwą i wojny propagandowej z Polską. Od pierwszych chwil Sowieci
ustanowili cały system kontroli nad Komitetem: z ramienia Rewolucyjnej
Rady Republiki pieczę nad TKRP sprawował komisarz frontu Ivar Smilga,
ze strony  XV  Armii Sowieckiej, w której  obszarze operacyjnym  leżał
Białystok, był  to komisarz Samuel Łazowert, ze strony moskiewskiego
Biura   Polskiego   był   to   Jakub   Fenigstein   (Dolecki).  Ale   nie   tylko   ta
zależność od Moskwy krępowała  działalność Pol-rewkomu;  kompetencje
jego nie były w ogóle określone, stosunki

z dowództwem sowieckim-nieuregulowane, możliwość skoordynowania
działalności komitetów terenowych-żadna.

W tej sytuacji jedyną możliwością działania było rozpętanie nagonki

propagandowej przeciwko Państwu Polskiemu. Podjęto ją przede wszystkim z
myślą o wywołaniu „buntów" w oddziałach polskich na froncie. Apelowano: do
„legionistów", by „usuwali oficerów" i „śpieszyli w jednych szeregach (!) z Armią
Czerwoną do Warszawy", do żołnierzy z poleceniem („rozkazujemy wam") two-
rzenia natychmiast we wszystkich oddziałach rad delegatów żołnierskich,
które mają władzą nad siłami zbrojnymi w swoje ująć dłonie, oficerów
wiernych ludowi na stanowisku, innych zaś, a zwłaszcza najbardziej
zaciętych i okrutnych generałów i pułkowników uwięzić

Szczególnie znamienna była odezwa „Polrewkomu" do proletariatu

Warszawy, wydana 5 sierpnia 1920. Przytaczamy jej fragmenty:

R°wolucyjna Armia Czerwona w zwycięskim pochodzie zbliża się

do Warszawy jako zwiastun skruszenia niewoli kapitalistycznej, osta-
tecznego wyzwolenia klasy robotniczej (...) Warszawa przez was
samych zdobytą być winna! Sztandar Czerwony nad pałacem Zyg-
muntowskim i Belwederem przez was powinien być zatknięty, zanim
Armia Czerwona rosyjska do Warszawy wkroczy. Zrzucenie rządów
szlachecko-burżuazyjnych, pochwycenie władzy w swe ręce i wyj-
ście jako wolni proletariusze na spotkanie rosyjskiej armii wyzwoleń-
czej jest waszym szczytnym obowiązkiem.

Do broni towarzysze, do czynu, do walki!

Bierzcie w swe ręce władzę i czuwajcie nad tym, aby bandy bur-

żuazyjne nie ogołociły miasta z żywności, surowca i odzienia. Czu-
wajcie nad warsztatami pracy i nie pozwalajcie ich niszczyć. Dawaj-
cie baczenie, by uciekająca w popłochu burżuazja i szlachta, mętów
społecznych przeciwko wam nie rzuciła i wielki ruch wyzwoleńczy
zbrodnią gwałtów, grabieży i pogromów nie splamiła .

„Polrewkom" nie potrafił rozwiązać żadnej z ważnych kwestii, a szczególnie

sprawy reformy rolnej. Czasu było za mało, a i wewnątrz Komitetu ścierały się
przeciwstawne stanowiska: natych-

miastowa parcelacja majątków ziemiańskich czy wywłaszczanie ziemian i
tworzenie kołchozów. Zdenerwowany tym Lenin przysłał do Białegostoku
kolejnego „Polaka" Karla Sobelsona (Radka), do którego potem wysłał
alarmujący telegram:

Błagam cię, idź prosto do Dzierżyńskiego i domagaj się, żeby

posiadacze i kułacy byli bezwzględnie likwidowani, ale trochę szybciej i
energiczniej, a także, żeby dać chłopom skuteczną pomoc przy
przejmowaniu pańskich gruntów i lasów

Przedstawiciele „Polrewkomu" wybrali się po władzę do Warszawy,

którą   lada   moment   miała   opanować   Armia   Czerwona.  15   sierpnia
dotarli   do   Wyszkowa,   przenocowali   w   parafii,   na  drugi   dzień
rejterowali   z   powrotem   do   Białegostoku.   Gdy   Lenin  telefonował   do
Sobelsona, aby Dzierżyński rozprawił się z kułakami, „Polrewkom" już
ładował   walizki,   by   uciekać   przed   polską   ofensywą.   Razem   z   nim
ewakuowała się także „polska armia  czerwona" w sile... 176 żołnierzy.
Do Mińska dotarło ich trzydziestu pięciu

„Polrewkom" okazał się niewypałem zarówno z powodu braku poparcia

społecznego, jak również i na skutek klęski bolszewików pod Warszawą i
nad  Niemnem.  Jednak  w  toku  jego  funkcjonowania ujawniły się pewne
charakterystyczne   formy   działania   najeźdźców.   Kiedy   stworzono   w
Moskwie Komitet, na pięć osób  było tam dwóch Żydów: Feliks Koń i
Józef   Unszlicht;   ich   liczba  powiększała   się   z   upływem   czasu.
Dokooptowany zostałSamuel Łazowert z Rady Wojenno-Rewolucyjnej
XV  Armii,   Jakub  Dolecki-Fenigstein,   członek   Biura   Polskiego   KC
Rosyjskiej   Komunistycznej   Partii   (bolszewików)   orazKarl   Sobelson
(Radek), sekretarz Komitetu Wykonawczego Kominternu. Byli to jednak
„maksymaliści", dążący do podporządkowania bolszewikom całego świata.
Obok nich ujawnili się natychmiast także „minimaliści", chcący realizować
własną władzę „tu i teraz".

W cytowanej pracy Rosja proletariacka a Polska burżuazyj-na Julian

Marchlewski pisał, że przed jego przybyciem do Białe-

gostoku  wydział   oświaty   został   opanowany   przez   nacjonalistów
żydowskich,   którzy   tam   wyprawiali   dziwne   brewerie,  np.   urządzili
sobie   sekcję   polską,   uważając,   że   Polacy   mają  być   traktowani   jako
mniejszość. Czy większością w ich mniemaniu mieli być Żydzi czy może
wyobrażali sobie, że za język  większości będzie uważany rosyjski - nie
wiadomo.  Towarzysz Feliks Koń, który po przybyciu do Białegostoku
objął  kierownictwo nad szkolnictwem, bardzo energicznie pouczył  tych
panów, że są w błędzie, i oświadczył im, że nie uda się im wyzyskać szkoły
dla celów nacjonalizmu żydowskiego

Opisane tu zjawisko było typowe dla starań o wprowadzenie Judeopolonii

przy poparciu niemieckim. Żydzi, stanowiący wówczas na ziemiach polskich
około l O % ludności (w województwie Białostockim w 1921 - 14,8 %
populacji)

, żądali wprowadzenia w całym kraju obowiązkowego żargonu

jidysz, a niektóre z u-grupowań także obowiązkowego języka hebrajskiego.
Dziesięć procent ludności chciało narzucić swoje racje pozostałym dzie-
więćdziesięciu procentom

Armia Czerwona tworzyła Rewkomy we wszystkich zajętych miastach

Polski. Były to twory bez znaczenia i o krótkotrwałym  żywocie, często nie
mające nawet kontaktów z „Polrewkomem" w Białymstoku. W każdym z nich
najliczniej   prezentowaną   warstwą   byli   Żydzi,   a   do   wyjątków   należało
kierowanie Rewkomem  przez polskich komunistów (Ciechanów - Władysław
Krzyżanow-ski, Wysokie Mazowieckie - Marceli Nowotko). W „Rozkazie nr
24"   z   16   sierpnia   1920   „Polrewkom"   zarządził:  Za   daniem   komitetów
rewolucyjnych jest ostateczne obalenie panowania szlachty i burżuazji
(...) Komitety winny aresztować wszystkich funkcjonariuszy policji jawnej i
tajnej   oraz   szpiegów   rządu  burżuazyjnego.   Winny   również   zaprowadzić
rejestr wszystkich byłych wojskowych — niezależnie od stopnia i od tego, czy
służyli w białej polskiej armii, czy carskiej lub niemieckiej.

Komitetom rewolucyjnym przyznano możliwość nieograniczonej i

całkowicie dowolnej działalności. Tym bardziej, że ogłoszony, z tą samą
datą 16 sierpnia, rozkaz numer j eden Wydziału Sprawiedliwości i
Bezpieczeństwa „Polrewkomu" po wołał do życia trybunały rewolucyjne, od
wyroku których nie było odwołania. Zadaniem trybunałów było tępienie
zdrady, szpiegostwa, prowokacji, sabotażu, kontrrewolucyjnej agitacji,
spekulacji

ilekceważe-nia uchwal Tymczasowego Komitetu

Rewolucyjnego Polski

Trybunały rewolucyjne ostro wzięły się do działania i z rewolucyjnym

zapałem wykonywały wyroki śmierci na „wrogach ludu". Najgorszajednak
sławąi „osiągnięciami" w niszczeniu „polskich burżujów i białopolaków"
cieszyła się służba bezpieczeństwa sowieckiej IV Armii, która pozostawiła
po sobie tysiące zamordowanych Polaków. Służbami tymi dowodził dawny
przywódca Węgierskiej Republiki Rad - Bela Kun. Wspomagał go w tym
gorliwie jego przyjaciel z czasów władzy komunistycznej na Węgrzech - Bela
Kosta. Na ziemiach polskich był on przywódcą „Oddziału specjalnego"
CZEKI, który wsławił się nie tylko mordowaniem kontrrewolucjonistów",
ale także rabunkiem ich mienia, za co Kosta został rozstrzelany przez inny
oddział CZEKF.

Postawa Żydów w czasie najazdu bolszewickiego

Inwazję Armii Czerwonej na ziemie polskie ogół Żydów przyjął z

entuzjazmem. Entuzjazm ten przejawiał się w różnej formie: od
demonstracyjnego manifestowania sympatii do bolszewików aż po
wystąpienia z bronią w ręku przeciwko Wojsku Polskiemu.

W związku ze spodziewanym wielkim sowieckim uderzeniem, od l lipca

1920 rozpoczęły się prace nad formowaniem Armii Ochotniczej, której
dowódcą mianowano gen. Józefa Hallera. Zgłosiło się do niej ponad 164
tysiące   ochotników,  których   część  rozdzielono   po   innych   armiach.   W
czasie   formowania   tej   armii  wydarzył   się   następujący   incydent.   Do
Nowego   Targu   w   dniu  werbunku   ochotników   przybyło   blisko   tysiąc
górali, lecz na sku-

tek agitacji Żydów powrócili do domów bez zgłoszenia się w biurze
werbunkowym. Gdy zwrócono się do władz z zapytaniem, dlaczego za ten
czyn antypaństwowy nie zostali pociągnięci do odpowiedzialności, usłyszano
w odpowiedzi, że przywódcy żydowscy przeprosili starostę za ten głupi wybryk
młodych Żydów i dlatego nie ponieśli żadnych konsekwencji

Raport Dowódcy 5 Pułku Ułanów do Szefa Sztabu Generalnego: Dnia

21 czerwca 1920 r., na odcinku IVBatalionu J06 pp na Sluczy trzej
żołnierze Żydzi, przyłapani zostali na rozmowie z bolszewikami, którzy
proponowali zdradzić nas i wspólnie przełamać front

Postawę Żydów ocenił m. in. historyk Wacław Sobieski. Pisze on:

Niezapomnianym również będzie stanowisko tych Żydów,  którzy witali
armię   Bronsztajna-Trockiego   manifestacyjnie.   W   czasie   cofania   się
generał   Szeptycki   trzykrotnie   przysyłał  do   Naczelnego   Dowództwa
raporty   o   zdradzie   oficerów   Żydów,   zaś   pod   Radzyminem   batalion
wartowniczy, składający się z Żydów, przeszedł na stronę bolszewików.
Tego rodzaju wypadki sprawiły, że minister spraw wojskowych Sosnkow-
ski wydał rozkaz nie używania Żydów do służby polowej i  internował
ich w Jabłonnie. Poza tym z wyroku sądu doraźnego został rozstrzelany
za szpiegostwo rabin płocki Chajm Szapira. Wreszcie wśród zbiegłych na
Śląsk Górny, a następnie wydanych władzom polskim bylo: dezerterów
202 - a w tym Żydów 193, uchylających się od poboru wojskowego 411, w
tym Żydów 398, działających na szkodę państwa polskiego 328, w tym
Żydów 525

Komunikat Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 19 sierpnia 1920

donosił m.in.:  W Siedlcach wzięto do niewoli uzbrojony ochotniczy oddział
żydowski, rekrutujący się z miejscowych Żydów komunistów. 21 sierpnia:
W   walkach   pod   Du-bienką   odrzuciliśmy   nieprzyjaciela   za   Bug   (...)
twierdzono   w  tym   okręgu,   że   po   stronie   bolszewickiej   walczy   oddzial
ochot-

niczy   żydowski   z   Włodawy.   24   sierpnia:   Po   zajęciu   przez   l   Dywizję
Legionów w dniu 22 bm. rano, w Białymstoku trwały w samym mieście
jeszcze  przez  20 godzin zaciekłe   walki  uliczne   z   przybyłą   na  pomoc   z
Grodna   55   dywizją   sowiecką   i   miejscową   ludnością   żydowską,   która
wydatnie zasilała szeregi bolszewickie^

W programach partii żydowskich, niezależnie od ich charakteru,

występował   zawsze   punkt   o   „rewolucji   proletariackiej"   jako  środku   do
osiągnięcia przez Żydów autonomii narodowej. Nic też dziwnego, że i partia,
która stawiała sobie za główny cel budowę  państwa w Palestynie - Poale
Syjon - musiała brać udział w popieraniu Armii Czerwonej podczas inwazji
bolszewickiej na ziemie polskie. Współudział taki był stwierdzony przez fakty
ogłaszania   oficjalnych   mobilizacji   członków   Poale   Syjonu   do   Armii
Czerwonej, np. na łamach prasy, wychodzącej również w Rosji.

Współudział taki na ziemiach polskich był- z punktu widzenia Żydów-

oczywisty i konieczny. Wypływał on z charakteru organizacji Poale Syjon jako
związku   jednolitego,   wynikał   z   faktu   uznania   przez   ten   związek   uchwał
Kominternu za obowiązujące dla  siebie w sprawach politycznych. Poparcie
więc czynne dla armii  sowieckiej przeciw Polsce było obowiązkiem każdego
prawowiernego poale-syjonisty jako komunisty, a następnie i przede wszystkim
jako Żyda.

Pośrednim dowodem tego współudziału jest np. notatka zamieszczona

w 15 VIII 1920 w „Warszawiance", organie prasowym wydziału „Polskiej
Rady Wojennej" 16-ej armii rewolucyjnej Rosji Sowieckiej, podtytułem „Z
Siedlec": na posiedzeniu  wszystkich organizacji postępowych m. Siedlce
przedstawiciele „Bundu", „Poale-Syjonu" oświadczyli swoją solidarność
z  Sowietami.  Pismo to było rozrzucane przez wojska sowieckie  podczas
inwazj i letniej w 1920. Miasto Siedlce było wówczas zajęte przez armię sowiecką
przy pochodzie na Warszawę".

Już po rozbiciu bolszewików pod Warszawą mówił Piłsudski w wywiadzie

dla  prasy:   Żydzi   (na   okupowanych   przez   bolszewików   obszarach)   nie
wszędzie zachowywali się źle. W Łomży i  Mazowiecku dzielny stawiali
opór bolszewikom. WMazowiec-ku najeźdźcy rozstrzelali kilku. W Łomży
bolszewicy osadzili  biskupa w więzieniu wśród samych Żydów, których
aresztowali.   Natomiast   w   Łukowie,   w   Siedlcach,   wKałuszynie,   w   Bia-
łymstoku, we Wlodawie miały miejsce liczne, czasem nawet masowe ze
strony Żydów wypadki zdrady stanu'''.

Warto tu także przytoczyć meldunek z 11 sierpnia 1920 roku: Na odcinku

północnym oddziały nasze odparły zacięte ataki  nieprzyjaciela, dającego
za wszelką cenę do wyparcia nas z Pułtuska. W walkach tych wyróżnił się
chlubnie ochotniczy 205 pułk piechoty, który pod dowództwem majora
Monda parokrotnie kontratakował na bagnety. Wspomniany wyżej major
Bernard Mond, pochodzenia żydowskiego, dosłużył się w Polsce Niepodległej
stopnia generała i brał udział w kampanii wrześniowej 1939 roku. Podobnych
przykładów można by przytoczyć więcej, zarówno z jednej, jak i z drugiej,
strony.   Nie   jest   jednak  naszym   zamiarem   przedstawienie   ani   ocena
ówczesnych stosunków polsko-żydowskich, jedynie prześledzenie działalności
tego   odłamu  Żydów,  którzy przy pomocy  bolszewików   chcieli  zniszczyć
polskąpaństwowość   i   na   jej   miejsce   utworzyć   Judeopolo-nię,   a   raczej
Judeobolszewię.

Spór o samą nazwę nie jest w tym przypadku istotny, chodzi tu przede

wszystkim o treść, czyli o nowe zniewolenie Polaków.

4. DZIAŁALNOŚĆ WYWROTOWA W POLSCE

NIEPODLEGŁEJ

„Żądamy państwa w Państwie"

Społeczeństwo polskie u progu niepodległości było bardzo zróżnicowane

narodowo. Żydzi stanowili w nim ok. 8,6 % ogółu (wg spisu z 1931 wyznanie
mojżeszowe deklarowało ok. 10%). Już od pierwszego dnia uzyskania formalnej
niepodległości,   tj.   od   11   listopada   1918,   organizacje   żydowskie   zgłosiły
Naczelnikowi Państwa Józefowi Piłsudskiemu żądanie stworzenia dla mniejszości
żydowskiej   autonomii   personałno-narodowo-kulturalnej   i   odrębnego   ży-
dowskiego   rządu   -   Sekretariatu   Stanu,   działającego   na   podstawie
separatystycznej konstytucji żydowskiej. Żądania te, jako niedorzeczne, zostały
zdecydowanie   odrzucone   przez   Polaków.   Takich  instytucji   nigdy   i   nigdzie
diaspora żydowska nie miała

Niezależnie od tego Polska realizowała swoje zobowiązania odnośnie

sytuacji prawnej Żydów. Na przełomie lat 1918/1919  Naczelnik Państwa
wydał   kilkanaście   dekretów   przyznających  Żydom   m.   in.   odrębne
szkolnictwo,   prawo   zakładania   seminariów  duchownych,   zwolnienie
duchownych   od   służby   wojskowej,   autonomię   organizacyjną,   kulturalną   i
gospodarczą gmin żydowskich, zniesienie ograniczeń w dzierżawieniu i nabywaniu
majątków oraz  dopuszczanie   w  sądach   i   urzędach   języka   hebrajskiego   i
jidysz  jako   równoprawnych   z   polskim.   Pisał   o   tym   prawnik   i  zarazem
historyk   żydowski:  Postanowienia   Konstytucji   polskiej   o   mniejszościach
narodowych   opierają   się   z   jednej   strony   na   przepisach   traktatu
dodatkowego (...), z drugiej zaś - na zasadach republikańskich mających
swe   źródło   w   tradycyjnej   tolerancji   narodu   polskiego   w   stosunku   do
mniejszości, zarówno wy-

znaniowych, jak i narodowych (...). Ludność żydowska w Polsce, na
podstawie przepisów Konstytucji oraz poszczególnych ustaw, nie podlega
więc żadnym ograniczeniom'

Żydowskie partie polityczne w Polsce

Mimo dużego zróżnicowania politycznego, ludność żydowską podzielić

można według reprezentowanych kierunków politycznych na cztery grupy.
Pierwsza to zwolennicy asymilacji z ludno-ściąi kulturą polską. Była to grupa
nieliczna, zrzeszona w Zjednoczeniu Polaków Wyznania Mojżeszowego,
Związku Żydowskiej Akademickiej Młodzieży i w Żydowskim Klubie Myśli
Państwowej . Asymilanci nie mieli poparcia w masach i byli zwalczani przez inne
ugrupowania.

Kierunek drugi stanowili zwolennicy stworzenia państwa żydowskiego w

Palestynie,   zwani   syjonistami   (od   świętej   góry   Syjon).  Popierała   ich
większość partii żydowskich, z których najbardziej  wpływową była Poalej
Syjon.   Przed   wybuchem  II  wojny   światowej   przyłączyli   się   do   nich,
przynajmniej częściowo, asymilanci.

Trzeci to zwolennicy uzyskania autonomii, a potem tworzenia narodowego

państwa Żydowskiego tam, gdzie znaj duj ą się naj -większe skupiska Żydów, w
myśl hasła, iż tizebazbudować Jerozolimę w każdym kraju, tak jak w
Palestynie - oto misja Żydów. Kierunek ten reprezentowany przede
wszystkim przez Partię Ludową, tzw. fołkistów, był najbliższy zwolennikom
klasycznej Judeopolonii tworzonej przy pomocy Niemców.

Czwarty to partie wyraźnie wrogie Państwu Polskiemu, zwalczające je i

dążące   do   jego   zniszczenia.   Były   to:   Bund   (Allgemej-ner   Jidyszer   Bund,
Powszechny   Żydowski   Związek   Robotniczy),  Kombund   (komunistyczny
odłam   Bundu),   partia   Ferajnigte   (Idi-sze   Sosjalistisze   Arbajter   Partąj   -
Ferajnigte, Żydowska Socjalistyczna Partia Robotnicza - Zjednoczenie) oraz
Komunistyczna Partia Polski, całkowicie opanowana przez Żydów.

Dlaczego Żydzi biorą udział w rewolucjach?

Aby zrozumieć istotę działania partii żydowskich zwalczających w okresie

międzywojennym Państwo Polskie, winniśmy przyjrzeć się dokładniej ogólnym
dążeniom Żydów w tym czasie. Oddajmy tu głos Żydowi, A. Idelsonowi, który
w artykule omawiającym rocznicę urodzin Karola Marksa daje odpowiedź na
to pytanie: W samym końcu zeszłego stulecia, wśród żydostwa w Niemczech
dała   się   już   stwierdzić   kategoria   żydów,   będących   pośrednimi  typami
między   starym   żydostwem,   a   nową   cywilizacją   europejską.   Nowe   to
środowisko   żydowskie   nie   jest   zdolne   do   rozpłynięcia   się   w   nowym
otoczeniu. To nie są ani żydzi, ani euro-pejczycy (...) Oni są pozbawieni
tradycji, w odróżnieniu od otoczenia, które nie jest zdolne do uwolnienia
się od niej (...)  Kiedy żyd tępi szlachtę lub burżuazję, on nie żałuje tego
piękna życia i wyższej kultury, których wyrazicielami były te warstwy. W
żydzie   pozostała   z  przeszłości   jedynie   nienawiść   do  istniejącego  stanu
rzeczy, który zawsze był dla niego wstrętny. Wszystko to razem wzięte czyni
z żydów typ głównie rewolucyjny, ściślej mówiąc, typ okresu niszczenia,
niż twórczości. ponieważ twórczość nie może odbywać się szablonowo i
na  podstawie   wypracowanych   formułek.   We   wszystkich   rewolucjach,
poczynając od zeszłego stidecia, a kończąc na obecnej rosyjskiej [mowa o
rewolucji z 1917 - ALS], ten typ żydowski bierze w nich udział, odgrywa w
nich   dużą   rolę,   stanowi   częstokroć   duszę   tego   ruchu,   w   zależności   od
odporności i rozwoju umysłowego tych mas, wśród których działa

Masowy udział żydów w inwazji bolszewickiej na Polskę wyjaśniła odezwa

partii Ferajnigte z kwietnia 1919 roku, skierowana  do żydowskich warstw
robotniczych   w  Polsce:   Nikt   nie   jest   tak  zainteresowany   w   rewolucji
społecznej, jak my, ciemiężeni  wśród ciemiężonych (...) Dla nas jasne
jest,   że   dopóki   istnieć  będzie   przeklęty   ustrój,   trzymający   się   na
ujarzmieniu, mordzie i krwi, nie wyzwolimy się od naszych cierpień

Potwierdził to stanowisko I. Rein, jeden z wybitniejszych działaczy

Ferajnigte:  Dlatego mówimy masom żydowskim-zrzeknijcie się „ nadziei
paryskich "  [chodzi o traktat mniejszościowy  z Wersalu — ALS].  Nie z
Paryża   przyjdzie   wyzwolenie.   Tylko  wówczas,   kiedy   w   Warszawie
proklamowane zostaną nowe  zasady rewolucji socjalnej, wtedy będzie
można   zagwarantować   żydom   prawa   narodowe.   Pod   tym   względem
będziemy  mieli również poparcie socjalistów międzynarodowych. Niech
więc mocniej i energiczniej bije miot rewolucyjny"^.

Załamanie się planów bolszewickiej rewolucji światowej na skutek klęsk

pod   Warszawą   i   nad   Niemnem   bynajmniej   nie   otrzeźwiło   żydowskich
zwolenników rewolucji. Jeden z wybitnych działaczy Bundu, Henryk Ehrlich, w
odczycie wygłoszonym w Warszawie l O czerwca 1922 stwierdził: Łączymy
rozwiązanie kwestii żydowskiej z naszą walką tu, na miejscu. Pomimo, iż
większa część robotników polskich jest jeszcze antysemicka, wiemy, iż w
ich interesach klasowych leży konieczność wspólnej walki solidarnej z
robotnikiem   żydowskim.   Chwila   taka   musi   nadejść.   Ostateczne
rozwiązanie   kwestii   żydowskiej   i   wykorzenienie   antysemityzmu   możliwe
będą dopiero wtedy, gdy klasa  robotnicza zdobędzie wladzę polityczną i
ekonomiczną.   Lecz  już   obecnie   wysunąć   trzeba   w   tej   mierze   żądania
konkretne

Wyjaśnijmy tujeszcze jedną kwestię-jakie sąrzeczywiste przyczyny miłości

Żydów   do   rewolucji   typu   bolszewickiego.   Oddajmy  tu   głos   Rudolfowi
Korschowi:Powstajepytanie,   dlaczego   znaczny   odłam   społeczeństwa
żydowskiego   dąży   przy   pomocy   właśnie   „rewolucji   socjalnej"   do
ułatwienia bytu żydów w krajach rozproszenia, a zwłaszcza w państwach
ich największego skupienia, np. jak w Rosji, w Polsce?

Pochodzi to stąd, że z chwilą wybuchu ,,rewolucji socjalnej" do władzy

przychodzi „proletariat", to jest warst\va najmniej przygotowana do funkcji
rządzenia, a o to właściwie chodzi. Bowiem wiadomo jest, że rządzić na
dłuższą metę mogą

tylko ludzie przygotowani do tego umysłowo, aprzytem związani moralnie i
duchowo z cala przeszłością danego kraju, z j ego tradycją a skutkiem tego
odpowiedzialni za jego przyszłość.

Rzekomi „ dyktatorzy " spośród „proletariatu " stają się narzędziem,

igraszką w rękach właściwych kierowników ruchu rewolucyjnego.

We wszystkich ruchach rewolucyjnych kierowniczą rolę odgrywają

żydzi, jak to podkreślił i uzasadnił sam Abram Idel-son, żyd, nie mogący
być posądzony o przesadę w tym względzie, o czym była zresztą mowa
wyżej.

Posiadając właśnie tę kierowniczą władzę w okresie „dyktatury

proletariatu ", żywioł żydowski ma możność nadawania polityce danego
Państwa pożądanego dla siebie kierunku.

Tak było na Węgrzech podczas dyktatury Beli Kuna (żyd Kohen)

(1919 r.), tak było w Bawarjipodczas dyktatury Kurta Eisnera (żyda)
(1919 r), tak było i jeszcze jest w Rosji pod rządami Radka (Sobełsona),
Zinowjewa, (Apfelbauma), Troc-kija (Bronsteina) itp.

W tym miejscu należy powrócić do analizowanej już wcześniej

wątpliwości, czy wobec tak powszechnego dążenia Żydów do rewolucji
„proletariackiej" mamy prawo mówić o planach tworzenia przez nich
Judeopolonii, a nie republiki proletariackiej?

Na ten temat nie ma żadnych wątpliwości. Pokazał to przykład rosyjski.

Otóż jeszcze w czasie konstytuowania się władzy sowieckiej w Rosji i
organizowania   podstaw   państwowości   bolszewickiej,   Żydzi,   stanowiący
trzon   nowej   władzy,   zgłosili   dwa   znamienne   projekty.   Pierwszy  z   nich
dotyczył   zorganizowania   żydowskich   terenów   osadniczych   w   Związku
Sowieckim, drugi stworzenia Republiki Żydowskiej na Krymie i terenach
nad   Morzem  Czarnym.   Były   to   jawne   projekty   tworzenia
JUDEOBOLSZE-WIIZ UPRZYWILEJOWANYM NARODEM.

W dniu 16 kwietnia 1924 r. odbyło siew Moskwie zebranie znanych

osobistości żydowskich, na którym rozważana była

sprawa   żydowskiej   kolonizacji   na   Krymie.   Jednogłośnie   podjęta
została   uchwała,   by   jak   najprędzej   urzeczywistnić   odnośny   plan
kolonizacji. Pozatem uchwalono wydać odezwę do  Żydów na całym
świecie w sprawie poparcia tego plamf

Zainteresowała się tym planem również potężna organizacja Żydów ze

Stanów   Zjednoczonych   Ameryki   Północnej,   mianowicie   „J.D.C."   („Joint
Distribution   Committee").   Przedstawiciel   tej  organizacji   w   Związku
Sowieckim - dr Rosen - zajął się szczegółowym opracowaniem tego planu
również ze strony finansowej. Chodziło tu

obszar, graniczący z morzem

Czarnem, a ciągnący się od Kaukazu do Rumunii. Na obszarze tym
mieszka już dwa miliony żydów, pozatern znajduje się tam wiele żydow-
skich kolonii rolniczych

Projekt ten kierownik „J.D.C." w Rosji, doktor Rosen, przedstawił w

następujący sposób korespondentowi Żydowskiej Agencji  Telegraficznej w
Warszawie:Najbardziej odpowiedni dla żydów  jest teren znajdujący się
w   pobliżu   Odessy   i   Petrowska.   Rząd  Sowiecki   chce   go   oddać
bezpłatnie, o ile żydzi zgodzą się tam pracować na roli (...) 300 rodzin
żydowskich,   które   się   tam  osiedliły,   uważają   warunki   za   bardzo
dodatnie.   Są   tam   wolne  grunta   dawnej   arystokracji   rosyjskiej,
ciągnące się na przestrzeni wielu tysięcy morgów (...). W czasie wojny
i lat głodowych masa osób wymarła na półwyspie (...). Klimat jest bar-
dzo odpowiedni dla pracy rolnej. Poza tym Krym posiada wyjątkowe
naturalne porty i źródła (...). Gdyby ten olbrzymi plan udał się - byłby
to nie tylko postęp ekonomiczny, ale i wielki tryumfpolityczny^.

„Wielki tryumf polityczny"-przedstawiciel wielkiego żydowskiego

kapitału ze Stanów Zjednoczonych rozdaje rosyjskim Żydom majątki po
wymordowanej arystokracji rosyjskiej! Czy tak miała wyglądać dyktatura
rosyjskiego proletariatu? Czy poderwane do walki masy ludowe Rosji o to się
właśnie biły?

Niewytłumaczalny na pozór fakt ścisłej współpracy wielkiego kapitału

światowego z bolszewikami - którzy go zwalczali - miał jedno uzasadnienie-
realizację interesu światowego żydostwa.

W jakie kształty przyoblekłyby się żydowskie plany „rewolucyjne" na

ziemiach polskich, nie musimy się nawet domyślać, gdyż swoje zamiary ujawniły
wszystkie partie żydowskie:

* w czasie trwania I wojny światowej dążąc do stworzenia

Judeopolonii przy pomocy Niemców;

* w żądaniach, jakie organizacje żydowskie postawiły Naczel

nikowi Państwa w listopadzie 1918 roku;

* w czasie bolszewickiej inwazji na Polskę w lipcu i sierpniu

1920 roku, szczególnie na terenie Białegostoku.

Znamiennym też faktem było, iż po zakończeniu wojny z bolszewikami

przywódcy wszystkich bez wyjątku ugrupowań żydowskich, zarówno
wywrotowych jak i społecznie umiarkowanych, stawiali sobie wyraźny cel:
przeniesienie mas żydowskich do pracy na roli celem mocnego zakorzenienia się
na ziemiach polskich. Jednak cel ten, zdaniem zwłaszcza przywódców obozu
wywrotowego, możliwy miał być jedynie po dokonaniu przewrotu społecznego, tj.
kiedy władza w Polsce znajdzie się w rękach „proletariatu".

Tak jak dla okresu I wojny światowej, tak i dla pierwszych lat powojennych

wyraźnie widoczny stał się podział ról pomiędzy poszczególnymi odłamami
żydowskimi w krajach,rozproszenia". Zarówno wielki kapitał amerykański,
jak również ugrupowania inteligencko-mieszczańskie czy bolszewickie -
wszystkie one spełniały wyznaczone im role.

Działalność żydowskich organizacji wywrotowych

Największym wpływem wśród żydowskiej warstwy robotniczej cieszył się,

powstały w 1897 r. w Wilnie i działający w całym państwie rosyjskim,Bund -
Allgemejner Jidyszer Arbeter Bund (Powszechny Żydowski Związek
Robotniczy). Opowiadał się on

za   rewolucjąbolszewicką.   Żydów   uważał   on   za   odrębny   naród,
sprzeciwiał się ich emigracji do Palestyny i żądał autonomii żydowskiej na
ziemiach polskich z żargonem jidysz jako językiem urzędowym. W czasie
I wojny światowej związek popierał próby  utworzenia J udeopolonii pod
patronatem   niemieckim   i   był   wrogo  nastawiony   do   prób   odbudowy
państwowości  polskiej,  uważając, że będzie ona szkodliwa dla sprawy
żydowskiej. Bezpośrednio po I wojnie Bund uległ radykalizacji i odmawiał
współpracy   z  rządem   Polski   Niepodległej,   uważając   go   zaburżuazyjny.
Uczestniczył natomiast w tworzeniu bolszewickich rad delegatów mających
być   zalążkiem   władzy   sowieckiej   w   Polsce.   Współuczestniczył   w
zorganizowaniu komunistycznej  rewolty w Zamościu (28  XII 1918), w
tworzeniu Gwardii  Czerwonej  w Zagłębiu Górnośląskim oraz Legionu
Żydowskiego na Śląsku. W czasie najazdu  Armii Czerwonej na Polskę
(lipiec-sierpień   1920)   członkowie  Bundu   wstępowali   w   szeregi
bolszewickie   i   uczestniczyli   w   tworzeniu   komitetów   rewolucyjnych
(rewkomów),   mających   stanowić   władzę   w   Polsce   po   zwycięstwie
Sowietów.

Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej, na zjeździe w końcu

grudnia 1921 Bund przyj ął oficj alnie uchwały kongresu III
Międzynarodówki Komunistycznej i stwierdził, że przyjmując jej program
przyłącza się do niej, j akkolwiek nie przyj muj e całkowicie stawianych przez
nią warunków.

W odniesieniu do zjednoczenia z Komunistyczną Partią Robotniczą

Polski (KPRP), uznano je zakonieczne, lecz na warunkach gwarantujących
aktywność   i   samodzielność   żydowskich   mas  robotniczych,   to   jest   na
zasadach autonomicznych. Zażądano też, aby KPRP włączyła do swego
programu   żądania   robotników  żydowskich   prawa   do   swobodnego
rozwoju   kulturalnego.   Nawiasem   mówiąc,   było   to   zrobione   na   użytek
propagandy, bowiem w owym czasie nikt i nic nie ograniczało swobody
żydowskiego rozwoju kulturalnego.

Bund był organizacją czysto żydowską. Dla niego, jako

organizacji   żydowskiej,   kwestią   główną   było   dokonanie   przewrotu
społecznego w ogóle, a w Polsce w szczególności, gdyż taki przewrót w
mniemaniu   Bundu   rokował   nadzieję   na   rozwiązanie   kwestii
żydowskiej w Polsce. Bund, jako organizacja czysto żydowska, nie był
związany z przeszłością, z tradycją   Polski.  Polska  dla  Bundu   była
tylko   terenem,   na   którym  można   dokonać   eksperymentu   rewolucji
socjalnej i jego skutków oczekiwanych dla polityki żydowskiej. Skutki,
jakie   mogą  wyniknąć   dla   Polski,   nie   były   brane,   rzecz   naturalna,   w
rachubę  przez Bund, jako organizację żydowską, gdyż  upadek Polski
bynajmniej   nie   ma   pociągnąć   za   sobą   gorszych   widoków   dla  bytu
Żydów na ziemiach polskich, niż jest to obecnie raczej przeciwnie

Bund, z powodu niezwykle silnego podkreślania odrębności

żydowskiej, wszedł w konflikt z Kominternem, który ostro go skrytykował za
nacjonalizm.   To   właśnie   stanowisko   Kominternu,   nie  chcącego
uwzględnić   żądań   Bundu   co   do   konieczności   uznania  odrębności
żydowskiej w ogóle, a w Polsce w szczególności, było decydujące, że Bund,
wyznający rewolucyjną  ideologię, nie zgodził się na podporządkowanie
Kominternowi organizacyjnie. I co więcej, ze względów taktycznych Bund
starał   się   nawet   zachować  pozory,   że   nawet   zwalcza   komunistów.
Jednakże   wewnętrzne   walki   wśród   Żydów   nie   przekraczały   nigdy
interesów żydo-stwa jako całości.

W całym okresie międzywojennym Bund dążył przy każdej

sposobności do osłabienia państwowości polskiej, gdyż za takim
osłabieniem szedł zamęt wewnętrzny w państwie, a w rezultacie nadzieja
na przewrót społeczny, po którym nastąpić miało „ostateczne rozwiązanie
kwestii żydowskiej i wykorzenienie antysemityzmu".

Ten wrogi wobec państwowości polskiej stosunek jaskrawo

występował na jaw zazwyczaj w okresach trudnych dla Państwa

Polskiego, jak omówiona wcześniej wojna z bolszewikami, walki we Lwowie
(Milicja Żydowska po stronie Ukraińców), itp. Już od początku roku 1921
Bund włączał się do wszystkich akcji strajkowych, a w początkach tego roku
rozwijał niezwykle czynną akcję w celu sparaliżowania antystrajkowych
działań, grożących rozkładem państwa

Podobnie działo się w całym okresie międzywojennym. W latach

trzydziestych Bund zaczął tworzyć nielegalne bojówki zbrojne, rzekomo w
obronie przed pogromami

. O tym, o jakie pogromy tu chodziło i kto ich

dokonywał, przekonać się było można na Wschodnich Kresach Rzeczypospolitej
we wrześniu 1939 roku.

Reasumując, Bund był marksistowsko-nacjonalistyczną partią żydowską,

udającą   socjalistów   i   dążącą   do   stworzenia   Ju-dcobolszewii   drogą
przewrotu społecznego, czyli rewolucji typu bolszewickiego. Plany te możliwe
byłyby do zrealizowania tylko w przypadku likwidacji Państwa Polskiego.
W 1922 roku od Bundu odłączyło się jego lewe skrzydło zwane Kombund (Ko-
munistyczny   Związek),   który   zasadniczo   przyjął   program   moskiewskiej
międzynarodówki i połączył sięz nią organizacyjnie. Zrezygnował przy tym
formalnie z postulatu żydowskiej  autonomii twierdząc, że rozbija to jedność
proletariatu różnych narodowości, ale w programie zadbał j ednak o specj alną
pozy ej ę Żydów w przyszłej rewolucji. Program ten ująć można w następujące
punkty:

* całkowite zaspokojenie wszystkich potrzeb społeczeń

stwa żydowskiego, a zwłaszcza najwięcej upośledzonej jego części
- warstw robotniczych -możliwe jest tylko w wyniku zmiany
istniejącego ustroju społecznego w drodze rewolucji społecz
nej i dyktatury proletariatu;

* szansę na przeprowadzenie takiej rewolucj i ma tylko III Mię

dzynarodówka Komunistyczna w oparciu o Związek Sowiecki,
dlatego należy poddać się jej dyrektywom;

* obowiązkiem proletariatu żydowskiego jest objęcie kie

rowniczej roli w akcji rewolucyjnej (czytaj: wywrotowej) w

Polsce i dokonanie tej akcji wspólnie z proletariatem wszystkich narodowości
w Państwie;

* zrezygnowanie z postulatu odrębności organizacji robotniczych

poszczególnych narodowości i głoszonych przez nie tradycji narodowych na
rzecz  stworzenia   nowej   organizacji,   która  ułatwiłaby   proletariatowi
żydowskiemu   odegranie   decydującej   roli   w   ruchu   rewolucyjnym   w
Polsw.skonsolidować się w  samodzielną organizację komunistyczną, która
śmiało   przedłuży   starą,   pelną   chwaty   drogę   walki   proletariatu
żydowskiego o jego polityczne i narodowe wyzwolenie. (...) Organizacja
ta   postawi   proletariat   żydowski,   jako   odważnych   żolnierzy   w
kierowniczych   szeregach   międzynarodowego   proletariatu  i  pomoże
prowadzić ciężką walkę aż do ostatecznego  zwycięstwa

*. W tej samej

odezwie   czytamy   dalej  '.Kombun   d-przednia   straż   rewolucyjnego
proletariatu   żydowskiego   w   Polsce   —  wzywa   was   do   zorganizowania
potężnego batalionu bojowego żydowskich pracowników (...) by wraz z
proletariatem krajowym i komunistyczną międzynarodówką uderzyć na
ostatnie   twierdze   burżuazji   i   w   ten   sposób   wyzwolić   ludzkość   od
eksploatacji i niewolnictwa

Zwróćmy uwagę na fakt, iż wezwanie do rewolucji w 1922 roku nie było

gołosłowne. W następnym bowiem roku przez Europę przetoczyła się fala
rewolucyjna i amatorzy na „władzę proletariatu" mieli nadzieję, że „bój to
będzie ostatni".

Rewolucyjny Kombund nie czuł się jednak pewnie i szybko się włączył do

„bratniej" partii, jaką była KPRP i z nią wspólnie prowadził destrukcyjną wałkę
przeciwko Państwu Polskiemu.

Kombund, głoszący oficjalnie hasła internacjonalizmu proletariackiego, w

całym swoim programie podkreślał dążenie Żydów do przywództwa w ruchu
robotniczym i w rewolucji. Nie trudno zatem się domyślić, jaki kształt miałaby
Judeobolszewia po zdobyciu przez nich władzy w Polsce.

Kolejną żydowską partią dążącą do destrukcji Państwa Polskiego w imię

interesów żydowskich była partia powstała w 1922 roku z połączenia Ferajnigte
z Niezależnymi Socjalistami. Nowy twór przyjął nazwę_„Idisze Socjalistisze
Arbajter  Partaj  -  Ferajnigte   -in   Pojlen"   (Żydowska   Socjalistyczna
Partia Robotnicza - Zjednoczenie - w Polsce).  Zasadnicze punkty pro-
gramu nowopowstałej partii przedstawione zostały w układzie zjednoczeniowym,
gdzie m.in. napisano  -.zjednoczonapartia, należąc   do   ogólno   światowej
armii   socjalistycznej,   kieruje  walką  klasową proletariatu żydowskiego,
zgodnie   z   zasadami   i   celami   socjalizmu   międzynarodowego   i   w   ten
sposób walczy dla narodu żydowskiego o autonomię narodową (...) nasza
partia w Polsce spojona jest z całą zjednoczoną żydowską socjali-styczną
partią   robotniczą   (...)   jesteśmy   wyrazicielami   obydwu  harmonijnie
związanych ideałów naszej partii: autonomii i terytorializmu. My (...) w
Polsce przedstawiamy syntetyczną ewolucję socjalizmu żydowskiego (...)
W   Polsce   szczególnie  mocno   odczuwa   się   historyczną   konieczność
utworzenia terytorialnego centrum żydowskiego z terytorialną autonomią
żydowską (...)  A na pytanie tragiczne:  „dokąd"  i,, gdzie jest  wyjście "
dajemy odpowiedź: Wolne żydowskie społeczeństwo socjalistyczne

Jak ma dojść do owego „wolnego żydowskiego społeczeństwa

socjalistycznego", napisano już w roku 1919: tylko wówczas, kiedy również
w Warszawie proklamowane zostaną nowe zasady zwycięskiej rewolucji,
wtedy będzie można zagwarantować żydowskie prawa narodowe. Pod tym
względem będziemy mieli poparcie socjalistów międzynarodowych

Rewolucji jeszcze w Polsce nie było - pisał I. Rein, jeden z działaczy

tej partii - a zatem musimy wytężać wszystkie siły, aby jak najprędzej
przyszła. To jest nić przewodnia wszystkich naszych wystąpień

Nic tu dodać, nic ująć. W programie tym zawarte są pełne zasady

klasycznej Judeopolonii: narodowa i terytorialna autonomia Żydów na
ziemiach  polskich! Państwo żydowskie w  państwie polskim!  Ale w
odróżnieniu   od   klasycznej   Judeopolonii,   która   miała   być   budowana
spokojnie   w   majestacie   Cesarstwa  Niemieckiego,   ta   nowa  -
Judeobolszewia - miała być tworzona po rzezi dokonanej przez rewolucję
bolszewicką i po zniszczeniu już istniejącego Państwa Polskiego.

Kolejnąpartią żydowską o znacznych wpływach w Polsce była Poale Syjon

(„Praca   Syjonu").  Jej   głównym   celem   stało   się   dążenie   do   utworzenia
własnego państwa w Palestynie. Cel ten jednak był odległy, a jego realizacja
wymagała   czasu   i   zgody   różnych   wpływowych   czynników   polityki
międzynarodowej, również spośród świata nieżydowskiego. W tej mierze za
czynnik   najważniejszy   uznano   współpracę   z   międzynarodowym
proletariatenrZrw/-nowany   świat   nie   może   być   odnowiony   na   starych
zasadach kapitalistycznych. Burżuazja nie jest w stanie rozwiązać pokoju
międzynarodowego,   wolności   narodów,   odbudowy   ekonomicznej   (...)
Zrobić to może tylko proletariat międzynarodowy na zasadach socjalizmu.
Objęcie   wladzy   przez   proletariat  jest   pierwszym   zagadnieniem
przewrotu społecznego, (...) dyktatura opierać się powinna na woli ludu
roboczego.   Aż   do   osiągnięcia   tego   stopnia   walki   rewolucyjnej   klasa
robotnicza korzysta ze wszystkich demokratycznych instytucji społeczeń-
stwa   mieszczańskiego   do   zorganizowania   walki   przeciw   panowaniu
burżuazji i do przygotowania proletariatu do objęcia władzy politycznej

W październiku 1921 roku Poale -Syjon zmieniła nazwę na

Żydowski Związek Komunistyczny Poale Syjon, zaaprobowała program i
taktykę Kominternu, a przy tym uznała za obowiązujące dla siebie wszystkie
uchwały Kominternu we wszystkich sprawach polityki międzynarodowej i
krajowej, a więc i dążenie do znisz-

czenia niepodległego Państwa Polskiego i zastąpienia go republiką
sowiecką.

Konkretna polityka w sprawach polskich miała przedstawiać się

następująco:  Poale-Syjon uważa, że Żydzi są narodem, któremu w Polsce
należą się te same prawa, co narodowi polskiemu. Język żargonowy jako
język   miejscowych   szerokich   mas  żydowskich,   winien   być   uznany   w
urzędach,   sądownictwie,  szkolnictwie,   przytem   szkolnictwo   musi   być
utrzymywane   kosztem   Państwa   Polskiego   (...)  Żydom   musi   być
zagwarantowana autonomia narodowa, lecz ponieważ ona (...) może
być   wcielona   w   życie   jedynie   w   drodze   przewrotu   społecznego   przy
pomocy „proletariatu", stąd dążność do zrewolucjonizowania w Polsce
szerokich mas w ogóle, a nie tylko mas Żydowskich

Mamy więc tu kolejnąpartię żydowską, która stawiając sobie za główny

cel budowę w Palestynie Erec Izrael (państwa Izrael), na ziemiach polskich
dąży do budowy Judeobolszewii.

W początkach XX wieku młodzież żydowska, ożywiona ideą budowy w

Palestynie   państwa   żydowskiego,   utworzyła   organiza-cję   o   nazwie  Cejre
Syjon   (Młody   Syjon),  dla   odróżnienia   od  starego   Syjonu,   czyli   od
Światowej Organizacji Syjonistycznej.  Zdaniem Młodego Syjonu Światowa
Organizacja   Syjonistyczna  niesłusznie   przeceniała   wpływ   żydowskich   kół
kapitalistycznych.   Młodzież   natomiast   uznała   za   konieczne   wciągnąć   do
działalności nad budową Erec Israel warstwy robotnicze, a chcąc je zjednać
kładła nacisk na polepszenie warunków bytu klasy robotniczej. Posiadając w
Polsce niewielkie wpływy, Cejre Syjon połączyła  się w maju 1921 roku z
radykalnym skrzydłem Poale Syjonu, ale niezależnie od tego prowadziła nadal
działalność   pod   starąnazwą.  W   programie   działalności   Cejre   Syjonu
opracowanym na zjeździe w Wiedniu w sierpniu 1921 r. przyjęta została ta
sama zasada, która przewijała się „czerwonąnicią" przez programy wszystkich
żydowskich organizacji wywrotowych, a mianowicie, żezaspo-

kojenie potrzeb społeczeństwa żydowskiego, zarówno w odniesieniu do
terenu Palestyny, jak i do krajów rozproszenia, możliwe jest jedynie w
wyniku rewolucji społecznej.  W odniesieniu zaś do krajów rozproszenia
Cejre Syjon dążył do uzyskania dla Żydów takich praw, które w oficjalnej ich
terminologii  określane  sąjakoautonomia narodowo-personalna, czyli Pań-
stwo w państwie. Cele te mogły być osiągnięte tylko przez zmianę
całego obecnego ustroju społecznego na ustrój socjalistyczny.  Sama
żydowska warstwa robotnicza nie była, wg  nich, zdolna dokonać takiego
przewrotu, a więc do realizacji tego winna być użyta klasa robotnicza całego
świata (na tym właśnie polegała teoria tzw. jednolitego frontu robotniczego).

Poufny okólnik do członków Cejre Syjonu w Polsce głosił: Cała klasa

robotnicza   jest   zainteresowana   w   rozwoju   socjalizmu.  Warstwy
robotnicze powinny starać się, aby pociągnąć na swoją stronę cala klasę
robotniczą.   Socjalizm   może   być   urzeczywistniony   w   drodze   walki
nieprzei"wanej   oraz na  skutek  pracy nad zorganizowaniem w tym celu
międzynarodowej klasy robotniczej^.

Na spotkaniu w Wiedniu zdecydowano także na powołanie

socjalistycznej międzynarodówki, która skupi wszystkie rewolucyjne siły ze
sfer   robotniczych   całego   świata.   Ta   międzynarodówka   bez   kompromisów
prowadzić   miała   dalszą   walkę   w   celu   przebudowy   obecnego   ustroju
społecznego  na socjalistyczny.  W  podstawie   całej   tej   idei   jestpołożona
swego   rodzaju   linia   żydowskiego   socjalizmu.   Socjalizm   wprowadzi
narodowość żydowską, jako równouprawnionego członka, do przyszłej
rodziny   socjalistycznej   narodów.   Nastąpi   to   wprowadzenie   poprzez
autonomiczne centrum robotnicze w Palestynie oraz poprzez autonomię
narodowo-personalna w krajach rozproszeni^.

Opierając się na takim rozumowaniu, 111-cia krajowa konferencja

członków Cejre Syjonu z Polski podjęła wówczas w Wiedniu

szereg uchwał, z których najważniejsze przedstawiaj ą się następująco:

* rozpocząć czynną walkę, przy której należy stosować te

sposoby walki, jakie stosuje międzynarodowa klasa robotni
cza dla urzeczywistnienia socjalizmu',

* zorganizować masy robotnicze w związkach zawodowych

i kooperatywach, które powinny posłużyć za podstawę do walki
żydowskiej klasy robotniczej o narodowe i społeczne wyzwo
lenie',

* organizować masy żydowskie do walki o odbudowę ka-

halów, któreby wybrane na demokratycznych podstawach i w
ten sposób urzeczywistnić myśl o autonomii narodowo-perso-
nalnej;

* wychowywać i organizować młodzież, jako uświadomio

nych zapaśników wałki o socjalizm żydowskf

Cejre Syjon, należący do obozu wywrotowego, nieprzychylnie odnosił się

do państwowości polskiej. W miarę sił przy sprzyjających okolicznościach
członkowie Cejre Syjonu dążyli do osłabienia tej państwowości, bowiem, jak
wiemy,   osłabienie   państwowości   polskiej   rokowało   nadzieję   szybszego
urzeczywistnienia programu Cejre Syjon w odniesieniu do krajów diaspory, w
tym   i  Polski.   Wszelkie   więc   zaburzenia   i   strajki,   zwłaszcza   powszechne,
znajdowały zawsze gorących zwolenników wśród członków tej organizacji. W
1920 r., w czasie inwazji bolszewickiej, członkowie organizacji Cejre Syjon w
równej   mierze   sprzyjali   wojskom  sowieckim,   jak   czynili   to   członkowie
Bundu, Poale Syjonu, itp.  organizacji.  Były przypadki,  że w niektórych
miejscowościach  byłego   zaboru   rosyjskiego   po   wypędzeniu   wojsk
bolszewickich   przestawały   tam   działać   istniejące   do   tego   czasu
stowarzyszenia  kierunku cejresyjonistycznego z powodu wyjazdu do Rosji
pod ochroną armii sowieckiej wielu ich członków, np. w Ostrołęce i innych
miejscowościach byłego zaboru rosyjskiego

Specyficzną rolę w okresie międzywojennym odgrywałaNie-zależna

Partia   Socjalistyczna  w  Polsce   (tzw.  Niezależni  Socjaliści).  Kiedy
bowiem okazało się, że Polska Partia Socjalistyczna stanęła w obronie
Ojczyzny w czasie inwazji bolszewickiej w 1920 r. i nie dala się użyć
jako   narzędzie   do   zwalczania  budującej   się   państwowości   polskiej,
kierownicze   rewolucyjne   koła  żydowskie   postanowiły   „nadać
proletariatowi   polskiemu   nowe  formy   organizacyjne   (!!!)".   Uznano
bowiem,   że   dotychczasowe  sprzyjająrozwojowi   wśród   niego   tendencji
narodowych, skutkiem czego nadzieje na użycie go do akcji wywrotowej i
przyspieszenia w ten sposób rozwiązania sprawy żydowskiej mają coraz
mniej widoków na realizację.

W tej sytuacji w listopadzie 1921 r. utworzono w Krakowie Niezależną

Partię   Socjalistyczną   w  Polsce,   na   której   czele   stanął  Żyd,   dr   Bolesław
Drobner. Pro gram Niezależnych Socjalistów  opublikowany został m.in. w
protokole zjednoczeniowym  z partią  Ferajnigte;  czytamy tam  m.in.:Partia
Niezależnych   Socjalistów  w   Polsce   propaguje   hasła   socjalizmu
rewolucyjnego, zwalcza szowinistyczno-oportunistyczny pokój społeczny i
wszystko to, co wzmacnia wzajemne antagonizmy państw i ludów oraz
budzi wśród klasy pracującej nastroje nacjonalistyczne.

Uznając hasła samookreślenia i opieki mniejszości narodowych

zarówno w stosunku do polityki wewnętrznej, jak i  zewnętrznej, partia
N.S. w Polsce stoi na stanowisku autonomii narodowościowej i pełnej
opieki   nad   wszystkimi   mniejszościami   narodowymi  (dla   mniejszości
żydowskiej   autonomii  narodowo-personalnej   i   prawa   publicznego   dla
języka żydowskiego)^"

W rym samym punkcie wzmiankowanego protokołu czytamy dalej:

W obecnym okresie zaostrzenia walki rewolucji z kontrrewolucją

występują również specjalne zagadnienia proletaria-

tu każdej narodowości w interesie dalszej zwycięskiej walki klasowej i
dalszego jej rozwoju.

Dla proletariatu żydowskiego z powodu jego specjalnych właściwości

kulturalnych ujawnia się konieczność zaspokojenia wszystkich jego
potrzeb socjalnych i narodowych (...)

Walka o te zadania musi być prowadzona łącznie z proletariatem

całego kraju przed walką o przebudowę kapitalistycznego ustroju na
państwo socjalistyczne, przed walką o zdobycie władzy

®.

A więc wynika z tego następujący wniosek: wszyscy sąrówni, ale

niektórzy trochę równiejsi, aproletariat polski winien wywołać krwawą
rewolucję, zniszczyć własne państwo, aby zaspokoić wszystkie
potrzeby Żydów, z powodu „ich specjalnych właściwości
kulturalnych".

„Jerozolima w każdym kraju"

Bardzo ważną rolę wśród organizacji żydowskich działających w Polsce

w   okresie   międzywojennym   odegrała   partia   Fołkistów   -Jidysze
Folkspartaj in Pojlen (Żydowska Partia Ludowa w Polsce). Aby lepiej
zrozumieć   jej   program   działania,   należy   się  nieco   cofnąć   do   okresu
powstania   fołkizmu   jako   ruchu   politycznego

. Kiedy idea syjonizmu

święciła   triumf   i   zyskała   wielu   zwolenników,   okazało   się,   że   nawet
najbardziej  pomyślna  jej  realizacja w  Palestynie  nie  rozwiąże  problemu
żydowskiego na świecie. Po prostu Żydów było zbyt wielu, aby można było
zgromadzić ich w małej Palestynie. W tej sytuacji wśród syjonistów nastąpił
rozłam.   Pojawił   się   kolejny   teoretyk   państwowości   żydowskiej   -   Izrael
Zangwill,   który   zgłosił   projekt:Budować   Jerozolimę   w   każdym
poszczególnym   kraju,   również   jak   w   Palestynie,   oto   jest   misja
Żydów

. Znaczyło to, że oprócz państwa żydowskiego w Palestynie

powstawać maj ą autonomiczne państwa żydowskie w krajach
rozproszenia. Dotyczyło to przede wszystkim obszarów

Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie były największe skupiska Żydów.

Na skutek powstania tej idei ruch syjonistyczny podzielił się na dwa

odłamy: syjonistów ścisłych, dążących do budowy państwa żydowskiego
w Palestynie,

iterytorialistów,

zmierzających do

tworzenia

autonomicznych państewek żydowskich w krajach rozproszenia.

Terytorialiści pod przewodnictwem Izraela Zangwilla założyli Judische

Territorial Organisation -ITO. W duchu tym działał także inny historyk
i   teoretyk   państwowości   żydowskiej   Szymon  Dubnow,   który   rozwinął
teorię fołkizmu, zwaną także „autonomi-zmem". Głosił on tezę, że naród
żydowski jest „faktem konkretnym i autochtonicznym" i w związku z tym
Żydzi powinni szukać  swej przyszłości w krajach ich dotychczasowego
zamieszkania,  gdzie   winni   uzyskać   prawo   do   autonomii   narodowo-
personalnej i  kulturalnej, ale nie poddawać się żadnej asymililacji, czyli
rozsadzać od wewnątrz istniejące społeczeństwa i państwa.

Na ziemiach polskich projekty „wykrojenia kawału Polski dla Żydów"

pojawiły się już pod koniec XVIII wieku, ale dopiero na przełomie XIX i
XX  wieku uznano, że można stworzyć państwo  żydowskie do spółki z
gojami   i   stworzyć   Judeopolonię.   Do   projektów   tych   pozytywnie
ustosunkowały się niemal wszystkie ugrupowania żydowskie. Już w 1905
roku   Żydzi   wysunęli   żądanie,  aby   obiecywana   Polakom   autonomia   w
Królestwie   stała   się   Jude-opolonią,  a   III   Ogólnorosyjski   Zjazd
Syjonistów, który odbył  się  w Helsinkach w 1906 n, zażądał, aby w
JudeOpolonii wprowadzone zostały dwa żydowskie języki: hebrajski
i żargon jidysz

Po wybuchu I wojny światowej, 17 sierpnia 1914 r., główni

niemieccy syjoniści: Max Bodenheimer, Adolf Friedmann i pochodzący z
Rosji Leo Motzkin złożyli w niemieckim Ministerstwie Spraw
Zagranicznych projekt budowy państwa buforowego -

Judeopolonii, na co niemieccy dyplomaci i wojskowi chętnie wyrazili
zgodę.

W początkowym okresie wojny, gdy zdawało się, że Niemcy staną się

zwycięzcami i opanuj ą Europę Środkowo-Wschodnią, reakcje wszystkich
ugrupowań żydowskich były przychylne politycznym planom współpracy z
Niemcami, a tym bardziej tworzeniu dla Żydów jakiejś formy państwowości.
Idea fołkizmu tryumfowała w pełni i wydawało się, że Zwycięskie Niemcy
zrealizują Judeopoloniępod swym patronatem, w której Żydzi będą war-
stwą kierowniczą. Klęski wojsk niemieckich na frontach spowodowały, że
Niemcy zrezygnowały z budowy Judeopolonii, a zaczęły wyraźnie
próbować wykorzystania dla swych celów bojowego ducha Polaków.

Gdy fołkistowska idea budowy Judeopolonii zaczęła przeżywać

kryzys, w Warszawie utworzona została Jidysze Fołkspartaj in Pojlen (III
1917), czyli partia fołkistów. Uznawała ona Żydów za odrębny naród, a
gdy odradzała się Polska Niepodległa, zażądała dla Żydów autonomii
narodowo-personalnej   i   kulturalnej   w   formie   Żydowskiej   Rady
Ludowej (Rady Stanu),  stanowiącej rodzaj parlamentu, i odrębnej
dla   Żydów   konstytucji.   W   tych   żądaniach   wspierały   fołkistów
wszystkie   żydowskie   ugrupowania   polityczne,   nawet   i   te,   które
zamierzały dokonać przewrotu i drogą rewolucyjną zmienić ustrój i
zlikwidować Państwo Polskie.

Takiego rodzaju autonomii nie mieli Żydzi nigdzie i nigdy i rzecz jasna, że

władze polskie nie mogły pozwolić na destrukcję odrodzonego państwa.
Dlatego też postulatów żydowskich nie przyjęto, przyznając im prawa, jakie
posiadali wszyscy obywatele Odrodzonego Państwa Polskiego.

W okresie międzywojennym fołkiści należeli do ugrupowań, które nie

głosiły krwawego przewrotu, ale zachowanie przez nich idei destrukcyjnej
autonomii stanowiło potencjalne zagrożenie dla państwa w nadchodzących
dlań trudnych czasach.

Róża Luksemburg - „Orzeł rewolucji" czy „Różowa pluskwa"?

Do szczególnie ekstremalnych i antypolskich organizacji żydowskich w

okresie międzywojennym należała Komunistyczna Partia Polski - KPP.
Stwierdzenie to wywołać może pewne kontrowersje i dlatego należy je
wyjaśnić szczegółowo.

Utworzona 16 grudnia 1918 w Warszawie Komunistyczna Partia

Robotnicza   Polski   -   KPRP,   powstała   z   połączenia   Socjaldemokracji
Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL) oraz Polskiej Partii Socjalistycznej
-  Lewicy.   Gdy w  roku 1892 ogłoszony  został   program   Polskiej  Partii
Socjalistycznej, zawierający postulat  niepodległości Polski, wywołało to
sprzeciw   w   niektórych   krajowych   i   zagranicznych   ośrodkach
socjalistycznych. Część krajowych  działaczy,  odcinając się całkowicie
od   PPS,   utworzyła   w  1893   roku   nową   partię:   Socjaldemokrację
Królestwa   Polskiego  (SDKP).   Na   jej   czele   stanęła   czwórka   działaczy
niepolskiego pochodzenia: Róża Luksemburg, Adolf Warszawski-Warski,
Leon  Jogiches -„Tyszka" i Julian Marchlewski i jak to określił polski
historyk  -Żydó   w   przeważnie,   obcych   więc   rasowo   i   w   dodatku
odciętych   od   kraju

(wśród tej przywódczej czwórki, jedynie

Marchlewski miał ojca Polaka, ale jego matka była Niemką).

SDKP na pierwszym swoim zjeździe w 1894 roku określiła swój

stosunek do niepodległości Polski, uważając program odbudowania Polski
za zupełne wyrzeczenie się skutecznej walki politycznej i za oddalenie się
od celów proletariatu tak ostatecznych, jak i najbliższych. Szczególna rola
w tej antypolskiej agitacji przypadła Róży Luksemburg^asfo niepodległości
Polski zwalczała wytrwale i uparcie, z obsesyjną, ślepą zawziętością. W
roku 1895 w broszurze „Niepodległa Polska a sprawa robotnicza "pisała:
„Niech nas nie wzywają do tłuczenia głową o mur! Niech nam dadzą
spokój   z   niepodległą   Polską!"  (...)   W   r.   1896   w   artykule   pt.   „Neue
Strómungen in derpolni-schen sozialistischen Bewegung in Deutschland
und   Oesterre-ich",   ogłoszonym   w   „Neue   Zeit"   nr.   32-33/1895-1896,
dowo-

dziła, że „jedyną drogą skutecznej walki o wszystkie interesy robotnika
polskiego"   jest   dla   socjalistów   polskich   „przyjęcie  istniejących   granic
państwowych  [czyli   zaborczych-ALS]  za  fakt   historycznie   dany   "   i-w
konsekwencji - „ wyrzeczenie się  zupełnie utopii stworzenia klasowego
państwa polskiego siła-miproletariatu polskiego". Jeszcze w 1902 r. w
krakowskim „Przeglądzie Socjaldemokratycznym"przepowiadać będzie,
że co prawda wojna między Niemcami a Rosją „niechybnie -prędzej czy
później"   wybuchnie,   ale   „najbnjniejsza   nawet

imaginacja

kawiarnianego polityka nie zdoła sobie dziś wyobrazić, że z wojny między
Rzeszą Niemiecką a Rosją wynikłaby niepodległość Polski"; wobec tego
„   wszelkie   kombinacje  międzynarodowe   w   kwestii   polskiej   upadają
doszczętnie " (...) Swoim hasłem „ organicznego wcielenia " sprzęgając się z
zaborczą   polityką   caratu   i   z   polskim   prądem   ugodowym,   Róża
Luksemburg odgradzała się od nich jednak nieustannym nawoływaniem
do   „   walki   z   absolutyzmem   ",   walki   wszakże   „   wyłącznie   klasowej   ";
„   ostateczne   zniesienie   niewoli   narodowej   "  -głosiła   na   kongresie
socjalistycznym w Londynie w roku 1896

- „może być osiągnięte tylko przez zniesienie ustroju kapitali
stycznego ", a silą, która tego dokona, ma być „ ruch między
narodowy robotników, zespolony solidarnością wyższą od róż
nic narodowych " (...) Proletariat polski ma, według niej, wal
czyć nie o niepodległość Polski, lecz tylko o obalenie caratu w
Rosji. Od 1898 r. zaczęła głosić potrzebę podporządkowania
rewolucyjnego ruchu polskiego ruchowi rosyjskiemu. W swej
chorobliwej „ nienawiści do Polski wolnej " posuwała się tak
daleko, że jak pisał o niej współczesny londyński „Przedświt"
- wolała Rosję najbardziej reakcyjną od Polski demokratycz
nej, ale niepodległej.

Stary Wilhelm Liebknecht, szczery, gorący przyjaciel Polski i

konsekwentny zwolennik jej niepodległości, próbował pa-

raliżować wpływy Róży Luksemburg  w niemieckiej  Socjal-De-mokracji,
nazywał j ą różową pluskwą („rosafarbige Wanze") i posądzał ją, że jest
agentką rządu rosyjskiego, nie mógł bowiem pojąć, że Róża Luksemburg,
tak namiętnie zwalczając  hasło niepodległości, jednocześnie nie mniej
namiętnie broniła praw Armenii do niepodległości państwowej

Poświęciliśmy Róży Luksemburg nieproporcjonalnie dużo miejsca, ale to z

uwagi na fakt, że jej nienawiść do Niepodległej Polski przejęta została przez
cały ruch komunistyczny okresu międzywojennego wraz z „błędami
luksemburgizmu" zwalczanymi przez kolejne zjazdy KPRP (i KPP).

ŚDKP, osłabiona aresztowaniami w latach 1893-95 nie przejawiała

aktywniejszej działalności. Dopiero w 1900 roku dokonała zjednoczenia z
tworzącą się w Wilnie Socjal Demokracją Litwy i powstała w ten sposób
Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy (SDKPiL). Wśród jej
działaczy pojawił się wówczas Feliks Dzierżyński i Bronisław Wesołowski,
ale znaleźli się tam także: Antoni Rubinstein „Małecki", Jakub Furstenberg
„Hanecki", Jakub Fenigstein„Dolecki", Józef Unszlicht, Julian Leszczyński-
Leń-ski, Bernard Zaks, Mieczysław Warszawski „Broński" i Bernard
Mandelbaum. Wszyscy oni stali się w przyszłości wybitnymi działaczami
rewolucji bolszewickiej 1917 roku

Ta część SDKPiL, która działała na ziemiach polskich, przyjęła bez

zastrzeżeń  program  Róży Luksemburg,  ta zaś, która  działała w  samym
centrum rewolucji, nigdy nie nawiązywała do jej poglądów, gdyż spotkały
się one z ostrą krytyką  Lenina. Wytworzyła  się   w   ten   sposób   swoista
łamigłówka   dla   historyków,   którzy   w  różnych   opracowaniach
bezskutecznie próbują to wyprostować.

Drugim członem, z którego powstała KPRP, była Polska Partia

Socjalistyczna - Lewica. W roku 1906 w Polskiej Partii Socjalistycznej
nastąpił rozłam. Główną przyczyną był problem niepodległości Polski,
pretekstem zaś sposób użycia w walce rewolucyjnej Organizacji Bojowej
(OB) PPS. Część działaczy, będą-

cych   pod   wpływem   ideologii   Róży   Luksemburg,   tzw.   „Młodzi",
zrezygnowała całkowicie z postulatu niepodległości, wybrała nowy komitet w
składzie:   Maksymilian   Horwitz   „Wałecki",   Bernard   Zaks,  Feliks   Sachs,
Feliks Koń, Paweł Lewinson i Bernard Szapiro.  Nowy komitet ogłosił
się Polską Partią Socj alistyczną- Lewica.

„Starzy" i bojowcy utworzyli PPS-Frakcję Rewolucyjną, której

przewodzili: Józef Piłsudski, Tytus Filipowicz, Władysław Mach, Michał
Sokolnicki, Stanisław Jędrzejowski i Witold Jodko-Nar-kiewicz. Dla
PPS-Frakcji Rewolucyjnej niepodległość była naj-ważniej szą sprawą.

W listopadzie 1918 roku, gdy odradzało się Państwo Polskie, na jego

ziemiach zaczęły się masowo tworzyć  Rady Delegatów  Robotniczych.
Zarówno nazwa, jak i forma, wzorowane były na istniejących w Rosji, ale -
mimo podobieństwa - realizowały odmienne cele. Wielką rolę odgrywały tu
inne   doświadczenia   historyczne   i   wynikające   z   nich   czynniki
psychologiczne. Polska klasa robotnicza zafascynowana była odzyskiwaniem
niepodległości państwowej . Polska odradzała się z żywiołową siłą, a Rady
Delegatów Robotniczych stawały się czymś więcej niż czynnikiem obrony
interesów społecznych i walki o reformy społeczne. Stały się one podporą
rodzącej się dopiero administracji państwowej. Inaczej widzieli rolę Rad
komuniści reprezentowani przez SDKPiL i PPS-Lewicę. Przez krótki czas
opanowali oni sytuację w Dąbrowie Górniczej, rzucaj ąc tam bolszewickie
hasło:,   ,cała   władza   w   ręce  Rad"   i   w   celu   realizacji   tego   hasła
tworzylioddzialy Czerwonej Gwardii pod dowództwem Leona Furmana
Jednak władzy nie udało się im zdobyć i policja wraz z wojskiem pokonała
ich.

Żydokomuna

16 grudnia 1918 SDKPiL zjednoczyła się z PPS-Lewicąi stworzyła

Komunistyczną Partię Robotniczą Polski (KPRP), od 1925 roku
przemianowaną na Komunistyczną Partię Polski (KPP). W marcu 1919
roku partia ta weszła w skład III Międzynarodówki
54

Komunistycznej jako jej współzałożycielka. Przyjęty na I Zjeździe program
zakładał  udział   w  światowej   rewolucji  proletariackiej,   w  wyniku   której
powstać   miała   Światowa   Republika   Rad,   a   zniknąć  miały   państwa
narodowe jako przeżytek ustroju burżuazyjnego. W związku z tym KPRP
sprzeciwiała się odbudowie niepodległego Państwa Polskiego, uznając je za
zjawisko kontrrewolucyjne,  hamujące  walkę wyzwoleńczą  proletariatu w
skali ogólnoświatowej. Występowała także przeciwko walce o granice Polski,
a sama próbowała przejęć władzę: Czerwona Gwardia w Zagłębiu, opanowa-
nie   Zamościa   28   XII   1918   roku,   tworzyła   niektóre   Rady   Delegatów
Robotniczych   i   próbowała   zbolszewizować   pozostałe;   zbojkotowała
pierwsze wybory do Sejmu Ustawodawczego (11919).

Na ziemiach Państwa Polskiego komuniści, oprócz KPRP,

utworzyli odrębną Komunistyczną Partię Zachodniej Białorusi,
Komunistyczną Partię Zachodniej Ukrainy, Komunistyczną Partię Górnego
Śląska, Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (KZMP) oraz serię
różnych komunistycznych przybudówek, na zasadzie podległości,
autonomii, itp.

Oprócz wymienionych wyżej zasłużonych działaczy, którzy weszli do

KPRP z SDKPiL oraz PPS-Lewicy,  wymienić  dodatkowo należy tych,
którzy rozwinęli swą działalność w późniejszym  okresie, takich jak:  Saul
Amsterdamski   „Henrykowski",   Franciszek   Fiedler,   Marianna
Koszutska   „Wera-Kostrzewa",  Łazar Aronsztam, Salomon MUler,
Jasep   Łahinowicz,   Abram  Razensztajn   „Maksimowski",   Mikołaj
Arechwa,   Bronisław  Berman,   Aleksander   Hiller,   Alfred   Lampę   i
wielu innych.

Na temat składu narodowościowego komunistów pisano w okresie

przedwojennym:^&c/a  komunistyczna ma główny swój  punkt  oporu w
skupionej   po   miastach   ludności   żydowskiej.  95%   komunistów   to
Żydzi, 5% to obałamuceni przez Żydów  wywrotowcy polscy. Oprócz
zawodowych   agitatorów   i   techników   partyjnych   opłacanych   przez
Moskwę,   znaczna   część   inteligencji   żydowskiej   przesiąknięta   jest
komunizmem. Wywie-

siwszy dla niepoznaki sztandary demokracji liberalnej lub tzw. frontu
ludowego, inteligenci żydowscy są w naszym kraju roz-sadnikami
fermentów społecznych

Znany polski historyk, Władysław Pobóg-Malinowski, tak pisze o

komunistach: Jak kruki na żer — zlatywali się gromadkami wszędzie, gdzie
zanosiło się na jakieś zamieszki; włączali się do każdej akcji prowadzonej
przez ludowców i socjalistów  i usiłowali wszędzie wiecom, obchodom,
zatargom,   strajkom   nadać   charakter   burzliwy,   przebieg   krwawy.
Najwięcej  żerowali  na biedzie bezrobotnych  -pchali  ich do wystąpień
ulicznych, do zatargów z policją, do rozbijania sklepów i rabunku  ich
zawartości. W roku 1931 mieli w Polsce w szeregach partii zaledwie 14 000
członków   (0,05%   w   stosunku   do   ogółu   ludności).   Powodów   tej
liczbowejznikomości było wiele: zrażała do nich społeczeństwo i wybitna
w  ich   szeregach   przewaga   Żydów,   i   zbyt   widoczna   ich   zależność   od
Moskwy; zbyt często widywano ich na ławie oskarżonych w procesach o
szpiegostwo i działania na szkodę państwa

Widząc, iż KPP odizolowała się od polskich robotników, przedstawiciel

najwyższych   władz   sowieckich   i   III   Międzynarodówki  Komunistycznej,
Mikołaj Bucharin, ostrzegał:  Miejcie na uwadze, że wasza partia nie jest
pod względem składu polską partią. To dobrze, że przyciągacie mniejszości
narodowe, ale jeśli nie będzie w niej polskiego proletariatu, to przecież nie
będzie rewolucji (...) Zginiecie, jeśli nie zrozumiecie tego w całej pełni.

Przytoczone tu trzy opinie na temat liczebności Żydów w KPP

upoważniająnas   do   zaliczenia   tej   partii   do   żydowskich   organizacji
wywrotowych   w   Polsce   w   okresie   międzywojennym.   W   odróżnieniu
jednak od innych partii żydowskich, które ze względów taktycznych odcinały
się   od   bolszewizmu   (za   wyjątkiem   Kombundu),  KPP   była   dodatkowo
całkowicie podporządkowana Moskwie,  utrzymywana przez Sowietów i
bez   zastrzeżeń   realizowała   politykę   imperialnąZSRS.   Ta   polityczna
formacja, ze względu na skład

etniczny i cele swego działania, od samego początku nazywana była
nieoficjalnie żydokomuną.

„Uwolnić Gdańsk z łap polskich imperialistów"

W pierwszych latach powojennych walkę z Polską prowadziła KPP, KPZU,

KPZB  we współpracy z legalnie  działającą  Komunistyczną  PartiąNiemiec
(KPD) oraz z bardzo aktywnym  wywiadem   sowieckim.  W   tym   czasie
narodziło się - modne nieco później - hasło KPP i KPD o konieczności
„samostanowienia" nie tylko Kresów wschodnich II Rzeczypospolitej,
ale  również Śląska, Wielkopolski i Pomorza. Owo „samostanowienie"
polegać   miało   na   „powrocie"   tych   ziem   do   Niemiec   i  do   Związku
Sowieckiego oraz na „uwolnieniu Gdańska z łap polskich imperialistów".

Odwołajmy się tu po raz kolejny do tekstów wybitnego polskiego

historyka   Władysława   Pobóg-Malinowskiego,   który   pisze:  Komunistyczny
„  Czerwony  Sztandar"   w   roku  1923:  „Partia  całkowicie popiera ruch
wyzwoleńczy mniejszości narodowych  na kresach wschodnich i hasła ich
przyłączenia do sąsiednich republik sowieckich "; w 1933 r. w odezwie,
wydanej   z   racji  komunistycznego   zjazdu   w   Gliwicach,   w   przededniu
dojścia  Hitlera do władzy komuniści polscy określali traktat wersalski
jako   „zbójecki"   i   zapowiadali,   że   „zwycięskiproletariat  polski"
przekreśli postanowienia tego traktatu „w stosunku do Górnego Śląska i
korytarza " i „zapewni ludności tych ziem prawo samookreślenia aż do
oderwania   się   od   Polski".   W  „   Projekcie   programu   "   z   roku   1930
komuniści polscy uznawali „prawo ludności gdańskiej, siłą oderwanej od
Niemiec, do ponownego połączenia się z Niemcami (zob. w: J. Kwiatkow-
skiego,   Komuniści   w   Polsce,   Bruksela   1946).   Obok   „polskiej"  istniały
„partie   "   komunistyczne   „   Zachodniej   Białejrusi"   (kresy  północno-
wschodnie)   i   „Zachodniej   Ukrainy"   (Małopolska   i  Wołyń).   Podległy
Mosk\vie ośrodek kierowniczy ukrywał się w

Gdańsku. Obok „partii" istniał sowiecki aparat szpiegowski  w Polsce
centralnej   i   zachodniej.   Aparat   ten   był   oddzielony  od   organizacji
partyjnej   i   komunikował   się   z   nią   przez   jednego   tylko   specjalnego
łącznika;   organizacja   partyjna   zasilała  ten   aparat   szpiegowski,  z   tym
jednak, że przy dzieleni do roboty szpiegowskiej nie mogli brać udziału w
„pracy partyjnej".  Na kresach  nie było takiego podziału; organizacja
partyjna  poza swoim głównym celem - agitacji i podsycaniu nastrojów
antypolskich - wykonywała tu wszystkie zadania w zakresie szpiegostwa
wojskowego i gospodarczego

Jesienią 1932 roku odbył siew Mohylewie na Białorusi VI Zjazd KPP, na

którym uchwalono, że istnieje tylkojedna droga, która doprowadzić może do
utworzenia   polskiej   republiki   sowieckiej:   zdobycie   władzy   przez
proletariat,   obalenie   istniejącego   „burżuazyjnego   państwa"   przez
rewolucję.  W   programie  tym,   oprócz   żądania   oderwania   od   Polski
Małopolski   Wschodniej,   Wołynia,   Polesia,   Wileńszczyzny,
stwizrdzono-.Państwo polskie powstało jako przedmurze imperializmu Ententy
przeciwko  rewolucji proletariackiej, jako ogniwo imperialistycznego sys-
temu   wersalskiego,   (...)   burżuazja   polska   włada   na   mocy   im-
perialistycznych podbojów Górnym Śląskiem i Korytarzem  Pomorskim,
ciemięży   Wolny   Gdańsk   (...).   W   stosunku   do   Gdańska   KPP   zwalcza
narzucone   jarzmo   Polski   i   Ligi   Narodów,  uznaj   e   prawo   ludności
gdańskiej,   siłą   oderwanej   od   Niemiec,  do   ponownego   złączenia   się   z
Niemcami

®.

Przytoczyliśmy tu celowo dwa prawie identyczne teksty, z dwóch

różnych programów KPP (1930il932), aby na ich przykładzie pokazać, że
obsesyjna nienawiść do Polski i miłość do Niemiec mogą zaowocować taką
irracjonalną postawą.

Nie dość jednak tego. Po dojściu Hitlera do władzy w styczniu 1933 roku

sowiecka polityka wobec Niemiec nie uległa zmianie. Nadal Stalin uważał
Niemcy za sojusznika w walce przeciw powojennemu, wersalskiemu ładowi
w Europie i na świecie, mimo

niewątpliwych sprzeczności z nazistami (zwanymi w propagandzie  sowieckiej
faszystami).   Nienawiść   bolszewików   do   socjaldemokratów   niemieckich
okazała   się   większa   niż   do   hitlerowców   w  okresie   ich dochodzenia  do
władzy.   „Izwiestia"   oświadczyły,   że  pomimo   swego   stanowiska   wobec
faszyzmu  naród sowiecki  pragnie żyć w spokoju z Niemcami  i uważa
rozwój   stosunków  niemiecko-sowieckich   za   leżący   w   interesie   obu
krajów.

Zgodnie z takim stanowiskiem, krwawa rozprawa Hitlera w 1933 r. z

Komunistyczną Partią Niemiec nie spotkała się z należytym potępieniem prasy
sowieckiej, a minister spraw zagranicznych Litwinów powiedział cynicznie do
dyplomaty niemieckiego: „co nas obchodzi, że rozstrzeliwujecie swoich
komunistów".

Odbiegliśmy tu trochę od głównego tematu, aby pokazać zachowanie się

KPP   wobec   kolejnego   ważnego   problemu,   a   mianowicie   jej   reakcję   na
stosunki sowiecko-niemieckie. Bowiem, gdy Hitler publicznie oświadczył w
Reichstagu, iż pragnie utrzymać dobre stosunki z Sowietami, KPP z inspiracji
Moskwy wydała kolejne antypolskie oświadczenie: Po 11 latach okupacji
polskiej na Górnym Śląsku [zatwierdzenie granic Polski nastąpiło w 1923 r. -
ALS]  KPP   oświadcza,   że   zwycięski   proletariat   przekreśli   wszystkie
orzeczenia   traktatu   wersalskiego   w   stosunku   do   Górnego   Śląska   i
Korytarza   Pomorskiego,   i   zapewnia   ludności   tych   ziem   prawo
samookreślenia, aż do oderwania się od Polski

Było to oświadczenie złożone już po dojściu Hitlera do władzy! Mało

tego! Kiedy w 1935 roku III Międzynarodówka Komunistyczna wezwała do
walki z faszyzmem, KPP nadal obstawała przy „samostanowieniu" polskich
ziem zachodnich, a gdy dekretem Prezydenta RP z 1936 roku utworzono
Fundusz Obrony Narodowej - komuniści wystąpili ze sprzeciwem: „ani grosza
dla sanacji na zbrojenia". Dopiero w czerwcu 1937 roku KC KPP ogłasza
odezwę wzywającą do obrony Śląska. Stało się tak na wyraźne żądanie III
Międzynarodówki.

W zwalczaniu Państwa Polskiego KPP była niezwykle konsekwentna i

na każdym kroku zwalczała nie tylko państwo, ale także wszelkie przejawy
polskości.  Walkę  przeciwko   Państwu   Polskiemu i j ego granicom  KPP
chciała   oprzeć   na   następuj   ących   czynnikach:  tylko   jak   najściślejsze
powiązanie   trzech   podstawowych   sił   napędowych   rewolucji:   walki
proletariatu, chłopstwa pracującego i narodów ujarzmionych zapewni
zwycięstwo   rewolucji   socjalistycznej,   która   obali   dzisiejsze   granice,
ustanowione  przez   grabieżcze   traktaty   i   da   wolność   narodom
uciskanym.

Okazało się, że nakaz III Międzynarodówki dotyczył tylko polskich

ziem zachodnich, a propaganda KPP nadal nawoływała do „wyzwolenia"
kresów wschodnich.

Mimo niepokojów społecznych nie zanosiło się jednak na wybuch

rewolucji.   Komuniści   postanowili   wobec   tego   „aktywizować  masy",   tj.
prowokować krwawe zajścia i zmuszać przez to ludność do desperackich
czynów.  Włączali  się  do każdej  akcji  prowadzonej przez socjalistów i
ludowców i starali się, aby wiecom, strajkom czy nawet obchodom nadać
burzliwy   charakter   i   ostry   przebieg.   Dotyczyło   to   szczególnie
demonstracji   bezrobotnych,  których   jawnie   zachęcano   do   grabieży
sklepów i zbrojnego przeciwstawiania się interweniującej policji. Stąd też
wiele manifestacji  planowanych jako pokojowe przybierało nieoczekiwanie
zgoła inny charakter.

„W wyciągniętej ku nam dłoni zabłysły pazury"

W końcu roku 1923, gdy szalała inflacja, przez kraj szła nieustająca i

coraz  groźniejsza  fala  strajków   robotniczych;   burzyli   się  też  najbardziej
potulni urzędnicy. Atmosferę powszechnego niezadowolenia i podniecenia
podsycali   komuniści,   działając   z   ukrycia   według   instrukcji   z   Moskwy,
wykonywali   oni   zamachy   bombowe  w   różnych   punktach   Polski,
najczęściej  na urządzenia kolejowe,  ale i w Warszawie, np. w gmachu
Uniwersytetu nastąpił wybuch,  którego jedną z ofiar był prof. S. Orzęcki.
Oburzenie na bezradną

bezczynność   władz   doszło   do  szczytu,  w   październiku   1923   roku,  gdy
wysadzono w powietrze prochownię w Cytadeli Warszawskiej, co, poza
olbrzymimi   stratami   materialnymi,   dało   ponad   sto  ofiar   w   zabitych   i
rannych. Komunikat rządowy z 13 października  1923   donosił,  że   tylko
szczęśliwemu przypadkowi zawdzięczać należy, iż wybuch objął zaledwie
część składów amunicji i przez to nie pociągnął za sobą nieobliczalnych
ofiar w ludziach i zupełnego zniszczenia najbliższych dzielnic stolicy

Terroryzm, na jaki przeszła KPP, był zsynchronizowany z sowieckimi

działaniami   na   Kresach,   gdzie   doszło   do   wielu   walk   z  dywersyjnymi
wypadami oddziałów bolszewickich, przerzucanych  przez granicę  w celu
siania destrukcji i sabotażu. Tej niesłabnącej atmosferze niebezpiecznego
napięcia   na   Kresach   towarzyszyć   zaczęły   od   początku   roku   1925
niepokojące zjawiska w życiu Polski Centralnej. Tu bowiem przerzuciła
się z krańców Rzeczypospolitej dywersja komunistyczna. Kolportowano
tysiące druków  z wezwaniami do strajków i rozruchów, zwłaszcza w
Zagłębiu Dąbrowskim i na Śląsku. Wpływy komunistyczne dzięki tej akcji i
pieniądzom sowieckim w paru okręgach, zwłaszcza w górnictwie,  wzrosły
niebezpiecznie.   We   Lwowie   wykryto   przygotowania   do   wysadzenia
składów amunicji, mnożyły się wypadki krwawego  terroru. We Lwowie
też 27 lipca 1925 r. Naftali Botwin, komunista z KPZU, zastrzelił na ulicy
polskiego   agenta   policji   J.   Cech-nowskiego,   który   był   głównym
świadkiem   w   procesie   przeciwko  sprawcom   wybuchu   w   Cytadeli
Warszawskiej. Ó dwa tygodnie wcześniej -18 lipca - doszło do krwawej
walki ulicznej w Warszawie między policjąa ściganymi przez nią trzema
zamachowcami   komunistycznymi:   W.   Hibnerem,   W.   Kniewskim   i   H.
Rutkow-skim. W czasie pierwszej próby zamachu na Cechnowskiego,
dokonanej przez nich na ul. Chmielnej, zginęło kilka osób (w tym kobieta z
dzieckiem),  a kilkanaście  zostało rannych.  Skazanie na sąd i stracenie
trzech   zamachowców   zainspirowało   wielką   antypolską   akcję   na
Zachodzie, opłacaną przez Moskwę. Odbywała

się ona pod hasłem walki z białym terrorem w Polsce

. Warto przy rym

wspomnieć, że w wydanej w Warszawie w 1999 r. Encyklopedii II
Rzeczypospolitej są życiorysy czterech komunistycznych terrorystów, a nie
ma hasła o Cechnowskim.

KPP prowadziła walkę ze wszystkimi polskimi partiami, dlatego też -

gdy III Międzynarodówka zalecała tworzenie frontów ludowych i
narodowych do walki z faszyzmem - KPP nie mogła w Polsce znaleźć
sojuszników, aby utworzyć taki front. Udało jej się tylko doprowadzić na
krótki czas do zawieszenia broni z PPS, ale współdziałanie było niemożliwe,
bowiem, jak stwierdził jeden z pepeesowskich działaczy, „w wyciągniętej ku
nam dłoni zabłysły pazury".

Od 1934 r. Stalin rozpoczął rozprawę z własnymi komunistami, w tym

także   z   KPP.   Najpierw   zlikwidował   tych,   którzy   wraz   z  rodzinami
przebywali w ZSRS. Następnie zaczął „zapraszać" do  Moskwy kolejne
kierownictwa KPP i wybitniejszych działaczy, których likwidował. Ironią
losu  było,   że  spośród   najaktywniejszych  komunistów ocaleli  tylko  ci,
którzy przebywali w polskich więzieniach.

5. PODSUMOWANIE PIERWSZEGO OKRESU DZIAŁALNOŚCI

WYWROTOWEJ

Przeanalizowane powyżej materiały dotyczące prób zniszczenia

odrodzonego Państwa Polskiego i stworzenia na jego ziemiach dywersyjnego
tworu, zwanego umownie Judeobolszewią, upoważ-niająnas do dokonania
poniższego podsumowania:
* fiasko utworzenia Judeopolonii, czyli antypolskiego tworu pań
stwowego przy pomocy cesarskich Niemiec i w ramach niemiec
kiej Mitteleuropy, skłoniło żydowskie partie polityczne działające
na ziemiach polskich oraz finansujący je międzynarodowy kapitał
żydowski do szukania oparcia we władzach bolszewickich, zdo
minowanych przez Żydów;
* współpraca niemiecka z bolszewikami reprezentowanymi w
większości przez Żydów, a których działalność wymierzona była
przeciwko Polsce, rozpoczęła się zaraz po objęciu w Rosji wła
dzy przez bolszewików, tj. od końca 1917 roku i była pierwszą
sprawą, co do której obie strony dogadały się w toku rokowań
pokojowych. Już w dniu 16 stycznia 1918 roku zawarte zostały
dwa równoległe układy antypolskie: w Brześciu nad Bugiem o zwal
czaniu mającego powstać dopiero za dziesięć miesięcy Państwa
Polskiego (istniało w tym czasie tzw. Królestwo Polskie pod pa
tronatem państw centralnych) oraz drugi układ zawarty w kwate
rze sowieckiej Gwardii Czerwonej o wspólnym zwalczaniu przez
Niemców i bolszewików Polskiej Organizacji Wojskowej POW i
polskiego ruchu narodowego. Przedłużeniem tej współpracy wy
mierzonej przeciwko Polsce był układ zawarty w listopadzie 1918
roku między niemieckim dowództwem Oberkommando der Ost a
sowieckim dowództwem Armii Zachodniej o przekazywaniu bol-

szewikom sprzętu wojskowego przez wycofujące się do Rzeszy oddziały
niemieckie;

* żydowski ruch polityczny pod względem swego stosunku do
istniejącego ustroju społecznego i Państwa Polskiego, dzielił się na
dwa odłamy: l. odłam społecznie-umiarkowany 2. odłam spo-
łecznie-wywrotowy.

Do ugrupowań, które opierały swój program społeczny na walce klas i

dążyły do zmiany ustroju w Polsce przy pomocy rewolucji bolszewickiej,
czyli  do tzw. ugrupowań społecznie wywrotowych  w Państwie Polskim
należały: Bund, Kombund, Feranigte, Niezależni Socjaliści, Poale Syjon,
Cejre Syjon,  Komunistyczna  Partia  Polski (KPP), Komunistyczna Partia
Zachodniej   Ukrainy   (KPZU)  oraz   Komunistyczna   Partia   Zachodniej
Białorusi (KPZB). Warto  tu także wspomnieć o Fołkistach, którzy nie
mieli   w   programie  przewrotu   społecznego,   ale   ich   cel   końcowy   był
zbliżony   do   wymienionych   wyżej   partii.   Celem   tych   wszystkich   partii,
niezależnie  czy   chcących   budować   żydowskie   państwo   w   Palestynie
(syjoniści), czy „Jerozolimę w każdym kraju" (fołkiści),  była ochrona
interesów   żydowskich   w   diasporze   poprzez   stworzenie   żydowskiej
autonomii   narodowej   (czasem   terytorialnej),   personalnej   i
kulturalnej   z   własnymi   konstytucjami   i   własnymi   władzami.
Wywrotowe organizacje żydowskie zakładały przy tym, że taka sytuacja
korzystna dla Żydów nastąpić może wyłącznie po obaleniu ustroju
kapitalistycznego   drogą   krwawego  przewrotu,   czyli   rewolucji
bolszewickiej i wprowadzeniu dyktatury proletariatu w postaci władzy
Rad.   W   przypadku   ziem  polskich   oznaczało   to   likwidację
niepodległego Państwa Polskiego;

* świadome międzynarodowego poparcia żydowskie partie w
Polsce już w pierwszym dniu formalnej niepodległości, tj. 11 listo
pada 1918 zgłosiły wobec Naczelnika Państwa żądanie stwo
rzenia dla Żydów autonomii narodowo-personalno-kultural-
nej i odrębnego żydowskiego rządu - Sekretariatu Stanu,

działającego na podstawie separatystycznej konstytucji żydowskiej.
Żądania te jako niedorzeczne zostały zdecydowanie odrzucone.
Takich instytucji i przywilejów żydowska diaspora nigdy i nigdzie nie
miała.

* w odniesieniu do ludności żydowskiej, Państwo Polskie realizo
wało zasady równouprawnienia. Na przełomie lat 1918/1919
Naczelnik Państwa wydał kilka dekretów przyznających Żydom
m.in. odrębne szkolnictwo, prawo zakładania seminariów duchow
nych, zwolnienie duchownych od służby wojskowej, autonomię
organizacyjną, kulturalną i gospodarczą gmin żydowskich, znie
sienie ograniczeń w dzierżawieniu i nabywaniu majątków oraz
dopuszczenie w sądach i urzędach języka hebrajskiego i żargo
nu jidysz jako równoprawnych z językiem polskim. W roku 1925
Żydzi otrzymali przywilej, jakiego nie mieli Polacy - możność
tworzenia organizacji paramilitarnych bez konieczności uzyska
nia zezwolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych;
* żydowskie partie wywrotowe udzielały wsparcia bolszewikom
w czasie rozpoczęcia przez nich „czerwonego marszu" na Zachód
(od 17 listopada 1918), współtworzyły Czerwoną Gwardię w
Zagłębiu (listopad 1918), ich członkowie brali udział w komuni
stycznym puczu w Zamościu (28 grudnia 1918), w wydarzeniach
w Wilnie i w Pińsku (kwiecień 1919) oraz włączyli się aktywnie do
wielkiego najazdu bolszewickiego na Europę w lipcu i sierpniu
1920 roku. W szeregach Armii Czerwonej wzięły one czynny
udział w walce z odrodzonym Państwem Polskim, chcąc na
jego miejsce utworzyć Judeobolszewię i realizować własne
cele;
* głoszenie przez żydowskie ugrupowania wywrotowe haseł prze
wrotu społecznego i wprowadzenia dyktatury bolszewickiej z po
zoru było zgodne z hasłami i celami III Międzynarodówki Komu
nistycznej. Zasadnicza różnica polegała jednak na przyszłej wizji
społeczeństw. Dla ideologów komunistycznych miały to być w
przyszłości społeczeństwa bezklasowe i beznarodowe, składają-

ce   się   z   bezdusznych/zomo  sovieticus;  w   programach   partii   żydowskich
niepodzielnie   panował   nacjonalizm:   zakładano,   iż   obowiązkiem   proletariatu
żydowskiego jest objęcie kierowniczej roli w akcji rewolucyjnej, a po zwycięstwie
rewolucji stworzenie dla  Żydów  specjalnych   praw   i   przywilejów  w   postaci
wyjątkowej „autonomii" wśród spacyfikowanych innych narodowości. Zapewnienie
wyjątkowej pozycji Żydów po zwycięstwie rewolucji „proletariackiej", uzasadniano
także   innymi   argumentami.Dla  proletariatu   żydowskiego,   z   powodu   jego
specjalnych właściwości kulturalnych, ujawniała się, konieczność zaspokojenia
wszystkich   jego  potrzeb   socjalnych   i  narodowych.  O  zaspokojenie   tych
„specjalnych potrzeb" miał walczyć polski proletariat  likwidując własne
państwo.Przeciwko   takiemu   stawianiu   sprawy   zdecydowanie   wystąpił   nawet
Komintem, który ostro potępiał nacjonalizm żydowski i nie chciał uwzględnić jego
„wyjątkowej roli" w przyszłej socjalistycznej społeczności. W tej sprawie jed-
nomyślni byli Plechanow i Lenin, Daszyński i Marchlewski;

* o tym, jak w tworzonym przez bolszewików społeczeństwie so
cjalistycznym miała wyglądać „równość", świadczyć może przy
kład Białostockiego w 1920 r., gdzie Żydzi stali się warstwą rzą
dzącą i gdzie rewolucyj ne komitety usuwały j ęzyk polski z życia
publicznego, zastępując go językiem rosyjskim i żargonem jidysz.
Jeszcze bardziej drastycznym przykładem, jak miało funkcjono
wać przyszłe „sprawiedliwe" społeczeństwo,były próby utwo
rzenia w 1924 roku państwa żydowskiego na Krymie Pań
stwo to miało obejmować pas najżyźniejszych ziemi ukraińskich od
Kaukazu do granic Rumunii i rozciągać się na obszarach należących
kiedyś do wymordowanych w czasie rewolucji rosyjskich właści
cieli ziemskich oraz do miejscowej ludności. O to, co się stanie z
autochtonami zamieszkującymi te ziemie, nikt sienie troszczył;
* zarówno rewolucja bolszewicka w Rosji w 1917 roku, działal
ność wywrotowa organizacji żydowskich głoszących likwidację
kapitalizmu drogą przewrotu, jak i plany wielkich przedsięwzięć

6. TRAGEDIA POLSKIEJ LUDNOŚCI KRESÓW WSCHODNICH -

JUDEOBOLSZEWIA

„Pakt Diabla z Belzebubem"

Dnia 23 sierpnia 1939 roku dwa dotychczas wrogie sobie

mocarstwa: III Rzesza Niemiecka i Związek Socjalistycznych Republik
Sowieckich podpisały w Moskwie układ, zwany paktem Hitler-Stalin, a
wymierzony przeciwko II Rzeczypospolitej Polskiej. Pakt ten zaszokował
cały świat.

O świcie l września 1939 roku niemiecki Wehrmacht uderzył z trzech

kierunków na Polskę, wykonując wojskową operację pod  kryptonimem
Fali Weiss (Biały Plan). W ramach tej operacji już od pierwszego września
kierownictwo III  Rzeszy realizowało  pierwszy  w  II  wojnie  światowej
plan zagłady- Unternehmen Tan-nenberg (Operacja Tannenberg).  W
ramach tego planu wymordować  miano kierowniczą warstwę polskiej
inteligencji,  według  sporządzonej   wcześniej   „Specjalnej   listy  gończej
-Polska" (SonderfahndungsbuchPolen), zawierającej ponad 61 tysięcy na-
zwisk w kolejności alfabetycznej. Zadanie to realizowane było przez specjalne
grupy   operacyjne   policji   bezpieczeństwa   i   służby   bezpieczeństwa
(Einsatzgruppen der Sipo und SD) oraz przez Wehrmachf

O świcie 17 września 1939 roku na krwawiące w boju Wojsko Polskie

uderzyła siłami dwóch frontów Raboczo-Krestiańska Krasnaja Armia.
Działania RKKA były skoordynowane i uzgadniane z dowództwem
Wehrmachtu.

„Cios w plecy"

17 września 1939 r. o godz. 3.00 w nocy ambasador Rzeczypospolitej

Polskiej Wacław Grzybowski został wezwany do wi-

ceministra spraw zagranicznych ZSRS Władimira Potiomkiana. Ten, w imieniu
rządu sowieckiego, odczytał notę, wypowiadającą Polsce wojnę. W ten
sposób Związek Sowiecki złamał pięć międzynarodowych układów
pokojowych z Polską.

W tym samym czasie, gdy ambasador polski wezwany został na

Kreml,   Armia   Czerwona   siłami   dwóch   frontów   uderzyła   od  tyłu   na
walczące Wojsko Polskie. Front Białoruski pod dowództwem komandora
Michaiła   Kowalowa   i   Front   Ukraiński   Siemio-na Timoszenki  - łącznie
około miliona żołnierzy, 4 tysiące czołgów i 2 tysiące samolotów. Przeciwko
jednej   kompanii   sowieckiej   polski  Korpus   Ochrony   Pogranicza   mógł
wystawić -1 żołnierza!

Nie będziemy analizować przebiegu walk i bohaterskiego oporu Żołnierza

Polskiego,   bowiem   to   wykracza   poza   skromne   ramy   niniejszego
opracowania.   Jednak   dla   pełnego   zrozumienia   sowieckich   intencji
koniecznym   się   wydaje   przytoczenie   odezw   dowódców   frontów
skierowanych   do   Polskich   Żołnierzy.   Odezwy   te   rozrzucone   zostały   z
samolotów nad polskimi pozycjami. Jako pierwsza ulotka dowódcy frontu
białoruskiego,   przytoczona   w   oryginalnym   brzmieniu,   z   błędami
stylistycznymi i ortograficznymi, ale pełna buty i przekonania o wyższości
sowieckiej propagandy:

Rzołnierze Armii Polskiej!

Pańsko burżuazyjny Rząd Polski wciągnąwszy Was w awantury-

styczną wojnę pozornie przewaliło się. Ono okazało się bezsilnym
rządzić krajem i zorganizować obronu. Ministrzy i gienierałowie,
schwycili nagrabione im złoto, tchórzliwie uciekli, pozostawiając armię
i cały lud Polski na wolę losu.

Armia Polska pocierpiała surową porażkę, od którego ona nie

oprawić w stanie się. Wam, waszym żonom, dzieciam, braciam i
siostram ugraża głodna śmierć i zniszczenie.

W te ciężkie dni dla Was potężny Związek Radziecki wyciąga

wam ręce braterskiej pomocy. Nie przeciwcie się Robotniczo Chłopskiej
Armii Czerwonej. Wasze przaciwienie bez kożyści i przerze-czono na
całą zgubę. My idziemy do Was niejako zdobywcy, a jako

wasi bracia po klasu, jako wasi wyzwoleńcy od ucisku obszarników i
kapitalistów.

Wielka i niezwolczona Armia Czerwona niesie na swoich sztan-

darach pracującym, braterstwo i szczęśliwe życie.

Rzołnierze Armii Polskiej! Nie proliwacie daremnie krwi za cudze

Warn interesy obszarników i kapitalistów.

Was przymuszająuciskaćbiałorusinów, Ukraińców. Rządzące kołe

Polskie sieją narodową rużność między polakami, białorusinami i
Ukraińcami.

Pamiętajcie! Nie może być swobodny naród, uciskające drugie

narody. Pracujące białorusini i Ukraińcy - Wasi pracujące a nie wrogi.
Razem z nimi budujcie szczęśliwe dorobkowe życie.

Rzucajcie broń! Przechodźcie na stronę Armii Czerwonej. Warn

zabiezpieczona swoboda i szczęśliwe życie.

Naczelny Dowódca Białoruskiego fronta Komandarm Drugiej Rangi
Michał KOWALOW

17 września 1939 roku

Druga ulotka, mówiąca wyraźnie o zamiarach Sowietów, wydana została

przez dowódcę frontu ukraińskiego Siemiona Timo-szenkę, byłego dowódcę
dywizji w Armii Konnej Siemiona Bu-dionnego. Jego dywizja rozbita została
przez Polaków pod Ko-marowem (l IX 1920), a sam Timoszenko ratował się
ucieczką. Teraz, jako dowódca frontu, postanowił wziąć odwet na Pola-
kach. Jego ulotka, pisana nieco bardziej poprawną polszczyzną, zawiera
jednak przerażające treści, pełne kłamstw i bredni:

ŻOŁNIERZE!

W ciągu ostatnich dni armja polska została ostatecznie rozgro-

miona. Żołnierze miast: Tarnopola, Galicz, Równo, Dubno w ilości
przeszło 60.000 osób dobrowolnie przeszli na naszą stronę.

Żołnierze! Co pozostało wam? O co i z kim walczycie? Dla czego

narażacie życie? Opór wasz jest bezskuteczny. Oficerowie pędzą was
na bezsensowną rzeź. Oni nienawidzą was i wasze rodziny. To oni
rozstrzelali waszych delegatów, których posłaliście z propozycją o
poddaniu się. Nie wierzcie swoim oficerom. Oficerowie i generałowie są
waszymf wrogami, chcą oni waszej śmierci.

Oryginalne ulotki z 1939 r.

ŻOŁNIERZE!

W ciągu ostatnich dni armja polska została ostatecznie

rozgromiona. Żołnierze miast: .Tarnopol, Galicz, Równo, Dubno w
Rości przeszło 60.000 osób dobrowolnie przeszli na naszą Stronę.

Żołnierze!- Co pozostało wam? O co i z kim walczycie? Dla

czego narażacie życie? Opór wasz jest bezsklifeczny. Oficerowie
pędzą was na bezsensowną rzeź Oni nienawidzą was i wasze
rodziny, fo oni rozstrzelali waszych delegatów, których posłaliście z
propozycją o poddaniu się. Nie wierzcie swym oficerom. Oficerowie
i generałowie 54 waszymi wrogami, chcą oni waszej śmierci.

Żołnierze! Bijcie oficerów i generałów. Nie podporządkowujcie się

rozkazom waszych oficerów. Pędźcie ich z waszej ziemi Przechodźcie
Śmiało do nas, do waszych braci do Armji Czerwonej.- Tu znajdziecie
uwagę i troskliwość

Pamiętajcie, że tylko Armja Czerwona wyzwoli naród polski z

nieszczęsnej wojny, i uzyskacie możność rozpocząć pokojowe
życie.

Wierzcie nam! Armja Cierwona Radzieckiego- — to wasz jedyny

przyjaciel.

Dowódca frontu Ukraińskiego S. TJMOSZENKO.

Rzołnierze Armii Polskiej!

y Riad Poliki wc'iqnow»zy Was w

r>styc:n,i wojf.a pa/orni'c przewiMa

SIĘ

. Ono okazało sł

łtlnym r.-,-j(<zic krajem

t Z0'!;ini;owac obronu. Minutrzy l

ralowie, schwycili raąr.lbionr lir,' złoto, tdfcerzliwte tCfeklł,
B"OZa-
stiwiap armie i cały lud Polski na wól? losu.

(

Arr.ua Polska pocierpiela sprowa poraikę, od którego ona ni* oprawie

wstanie się. Warn, waizym żonom, dzieciam, bracuai l łloitram ugrała głodna
śmierć i zniszczenie.

W te clęz<ie dni dla Was potężny Związek Raditekl

Warn   ręce   braterskie]   pomocy.   Wo   przecłwci*   sif
Chłopskie)   ArmU   Czerwonej.   Wasze   pizacicwanto   Iwz
l   przerzeczono   na   caia   zgicł^.   By   idziemy   do   Waa   asa   fata   xda~
Jurwcy,   a   }a^a   wasi   braci   po   tlasu,   jako   waai   la/iwalaacy    «l
ucisku obszarników l kapitalistów.

Witlka i nlezwolczona Armia Czerwona nłaoll na twoich sztandarach

pracującym, braterttwo l srczęśii«rt iytla.

Rzołnierze Armii Polskimi

proliwacle doremnie krwi za cudze Warn

interesy obszarników i kapitalistów.

Wa przymuszają uciskać błalorusmow, Ukraińców. Rządząca kole Polskie

sieją narodową ruzntśc między polakami, blaltniaaMaai ! ukramcaml.

Nie moie być swobodny n*ród, uclskajtce dr«|ta Pracu)ace

blaloruslnl l tVaincy—Wa«l proćufąc*. a alb wrogi. Razem z nimi buduj.le
szczęśliwe dorobkowe życia.

Riucajele artńl Pruchodzci* na stronę. Armii Waa

łabazptacztna twtboda l tsczęślwe tycia.

Urugttt hangi Miikal 193/9

rttkm, j

Żołnierze! Bijcie oficerów i generałów. Nie podporządkowujcie się

rozkazom waszych oficerów. Pędźcie ich z waszej ziemi. Przechodźcie
śmiało do nas, do waszych braci do Armji Czerwonej. Tu znajdziecie
uwagę i troskliwość.

Pamiętajcie, że tylko Armja Czerwona wyzwoli naród polski z

nieszczęsnej wojny, i uzyskacie możność rozpocząć nowe życie.

Wierzcie nam! Armja Czerwona Związku Radzieckiego - to wasz

jedyny przyjaciel.

Dowódca frontu Ukraińskiego S. Timoszenko

Zapowiadane w komunikatach Armii Czerwonej „przywracanie

porządku i ładu" rozpoczęło się od momentu wkroczenia Sowietów na
ziemie polskie. Miażdżąc bohaterski opór nielicznych oddziałów polskich,
realizowano   bolszewicką   wizję   raju   społecznego.   Jako   wstęp   do   niej
mordowano na miejscu „wrogów klasowych" - broniących się żołnierzy
Korpusu   Ochrony   Pogranicza,  oficerów,   generałów,   policjantów,   księży
katolickich,   ziemian   i   „bur-żujów",   do   których   zaliczano   ludzi   według
dowolnych kryteriów bolszewickich.

Zagrabiono majątek Państwa Polskiego i własność prywatną

szerokich rzesz ludności; niszczono biblioteki i rabowano skarby kultury;
niszczono kościoły i klasztory lub zamieniano je na koszary, synagogi i
cerkwie; zniszczono polską administrację, a stworzono aparat przemocy i
ludobójstwa na skalę nie spotykaną dotąd nigdzie poza Związkiem
Sowieckim.

W wyniku „przywracania porządku i ładu" w czasie niecałych dwóch

lat z Kresów  II  Rzeczypospolitej deportowano łącznie  l min 450 rys.
ludzi, kierując ich do obszarów osadniczych bądź do łagrów, 140 tysięcy
skierowano   do   pracy   przymusowej   w  przemyśle   (przeważnie   w
kopalniach), do Armii Czerwonej wcielono 210 tysięcy, aresztowano osób
indywidualnych   ok.   250   tysięcy,   około   200   tysięcy   jeńców   polskich
umieszczono w 135 łagrach, wymordowano ok. 22 tysiące oficerów i ludzi
z   elity   umysłowej   kraju.   Wśród   wywożonych,   deportowanych   i
zamykanych

w łagrach panowała ogromna śmiertelność. Liczba ofiar tego okresu jest trudna
do ustalenia. Wynosiła ona prawdopodobnie około 700 tysięcy

„To są czasy Mesjasza, sam Stalin jest Mesjaszem"

Sowiecki naj azd 17 września 1939 roku i krwawa bolszewiza-cja

połowy II Rzeczypospolitej była niemal prostąrealizacjąhasła stworzonego
już w 1918 roku, czyli „rewolucji z zewnątrz". Rewolucję tą, niesioną na
bagnetach krasnoarmiejców, wesprzeć miały  wewnętrzne siły wywrotowe,
skupione w partiach komunistycznych lub innych, głoszących przewrót
społeczny.   W   roku   1939  były   to   w   Polsce:   Bund,   Kombund
(zdelegalizowany wraz  z KPP),  Ferajnigte,   Niezależni   Socjaliści,   Poale
Syjon, Cejre Syjon, Komunistyczna Partia Polski (rozwiązana przez Stalina),
Komunistyczna   Partia   Zachodniej   Białorusi   (rozwiązana   przez   Stalina),
Komunistyczna   Partia   Zachodniej   Ukrainy   (rozwiązana   przez   Stalina).
Partia Fołkistów nie miała w swym programie rewolucji bolszewickiej, ale
jej końcowy cel był podobny do wymienionych wyżej partii.

I tu powinniśmy dokonać gruntownej analizy zachowania się

poszczególnych   partii   wobec   sowieckiego   najazdu,   tak   jak   prze-
prowadziliśmy to w poprzednim rozdziale, opisując dokładnie ich stosunek
do   Państwa   Polskiego.   Taka   analiza   była   jednak   możliwa   tylko   w
odniesieniu do państwa demokratycznego,  gdzie istniały opozycyjne,  a
nawet wywrotowe, partie i mogły one głosić oficjalnie swoje programy.
W   warunkach   władzy   sowieckiej  wszystkie   partie   przestawały
automatycznie istnieć. Oczywiście  wyjątek stanowiła tu Komunistyczna
Partia   Związku   Radzieckiego   (KPZR).   Rezygnując   zatem   z   analizy
stosunku   wywrotowych  partii   żydowskich   do   najazdu   sowieckiego,
możemy jednak prześledzić zachowanie się społeczności żydowskiej po
wkroczeniu  Sowietów na ziemie polskie. To, co się stało 17 września
1939 roku na Kresach II Rzeczypospolitej, było całkowitym zaskocze-
74

niem dla Polaków, jak i dla obiektywnych obserwatorów, było
zaprzeczeniem zdrowego rozsądku, było ekstazą graniczącą z obłędem;
było czymś, czego normalnie myślący człowiek nie jest w stanie zrozumieć.
Oddaje to najlepiej tytuł niniejszego podrozdziału, wyrażony słowami
starego Żyda: „To są czasy Mesjasza i sam Stalin jest Mesjaszem"

. Żeby

odzwierciedlić   szał   radości,  jaki   zapanował   wówczas   wśród   Żydów,
oddajmy głos świadkom tamtych wydarzeń. Gdy do miasta Baranowicze
wkraczała  Armia  Czerwona,   Żydzi  całowali   zakurzone   buty   żołnierzy.
Dzieci pobiegły do parku, narwały jesiennych kwiatów i zasypały nimi
żołnierzy. (...) Czerwone flagi znałeziono dosłownie w mgnieniu oka i
całe miasto zostało nakryte czerwienią

Armia Czerwona wkroczyła do Wilna wczesnym rankiem w czwartek

19   września   1939   r.,   spotykając   się   z  entuzjastyczny m przyjęciem
żydowskich   mieszkańców   Wilna   (...)   Szczególny   zapał   przejawiały
grupy   lewicowe   i   ich   młodzi   członkowie,  którzy   skupiali   się   wokół
kolumn   czołgów   Armii   Czerwonej,  ze   szczerymi   pozdrowieniami   i
kwiatam?

Naoczny świadek tych wydarzeń pisał: W Tarnopolu, wszyscy Żydzi

w mieście witali sowiecką armię z satysfakcją i odprężeniem*

Edmund Kasprzycki, pracownik Urzędu Pocztowo-Telekomu-

nikacyjnego   w   Lubomlu,   w   swoim   pamiętniku   napisał:  W   pierwszych
dniach października 1939 roku zgłosili się Żydzi z miasta Lubomla z
prośbą o wysłanie telegramu do Stalina. Telegram zawierał kilkaset
słów i był podpisany przez siedemdziesięciu Żydów. W telegramie tym
była   prośba,   by   Stalin   łaskawie   przygarnął   ich   do   swego   serca.
Ponadto   treść   telegramu  zawierała   dużo   pochwał   (dla)   Stalina   za
wkroczenie j ego wojska na Wofyń

Wielki polski matematyk pochodzenia żydowskiego, profesor Hugon

Steinhaus zaskoczony i rozgoryczony postawą Żydów, pisał o „olbrzymiej
masie" biedoty żydowski ej, która wyległa na

spotkanie bolszewików ustrojona w kokardy i gwiazdy czerwone, aż
budziła śmiech oficerów rosyjskich. Inni rozbrajali oficerów polskich na
ulicach, całowali tanki rosyjskie i głaskali armaty*

To serwilistyczne całowanie przez Żydów sowieckich butów, czołgów i

armat   stało   się   swoistą   modą   i   wymieniane   jest   w   licznych  relacjach   i
opracowaniach.   Pisze   o   tym   nawet,   znany   z   antypolskich  kłamstw,   Jan
Tomasz   Gross:  całowano   nawet   czołgi,   Żydzi   jak   się  wydaje   mieli
predylekcję do całowania czołgów; jakoś nikt nie wspomina, by robili
to Ukraińcy czy Białorusini.

W wielu relacjach i wspomnieniach podawane są liczne przypadki

takiego   postępowania   Żydów   wobec   wkraczających   oddziałów
sowieckich.   W   miastach   Żydzi   stanowili   zdecydowaną  większość
entuzjastów bolszewickiego reżimu, o czyni informują  nas dokumenty i
relacje.   A   oto   jedna   z   nich,   sporządzona   przez   polskiego   żołnierza:
Udałem się do Równego. W mieście panował ruch. Widziałem pochód
komunistyczny   prowadzony   przez  grupę   Żydów,   którzy   witali
wkraczających  bolszewików. W  pochodzie tym, liczącym  około 300
osób, 90% to byli Żydzi. Oni wznosili okrzyki na cześć wkraczających
oddziałów bolszewickich

We Lwowie naprzeciw Teatru Wielkiego z namiętnym prze-

mówieniem powitalnym pod adresem dowódcy sowieckiej dywizji czołgów
wystąpił miejscowy rabin. W przemówieniu wyraził wdzięczność
żydowskiej społeczności za długo oczekiwaną śmierć polskiego
państwa

. Na zakończenie opisu zachowania się Żydów w czasie

wkraczania   woj   sk   sowieckich   na   ziemie   polskie   podamy   jeszcze
podsumowania dokonane przez osoby mające wgląd do najważniejszych
dokumentów.   Naczelny   Dowódca  Związku   Walki   Zbrojnej   Stefan
Rowecki-Grot w notatce z 25 września 1941 roku pisze: Ujawniło się,
że ogół żydowski we  wszystkich miejscowościach, a już szczególnie
na   Wołyniu,  Polesiu   i   Podlasiu,   zanim   jeszcze   ustąpiły   polskie
oddziały,

wywiesił flagi czerwone i ustawił bramy triumfalne na powitanie wojsk
bolszewickich*

Fakt, że żydostwo na Kresach zdradziło Polskę i całkowicie poddało

się najeźdźcom, zauważony został również przez bezstronnych obserwatorów
zagranicznych. Brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych na przykład
jednoznacznie uznało, że Żydzibyli głównymi kolaborantami ze
Związkiem Sowieckim w latach 1939-194&*.

„Szalało NKWD i milicja żydowska"

Serwilistyczne witanie przez Żydów sowieckich najeźdźców, ,2

wylewem   namiętnych   uczuć,   wręcz   z   ekstazą",   wywołało   u   Polaków
niesmak i odrazę. Gdyby na tym się tylko skończyło, sprawa nie byłaby
warta, aby się nią zajmować. Rzecz jednak w tym,  iż  zdrada  żydowska
przybrała   również   inne,   zbrodnicze   formy   i  rozmiary   przekraczająca
wręcz wyobraźnię.

Żydzi od pierwszych chwil najazdu włączyli się w pełni w bol-

szewicką„rewolucję   z   zewnątrz"  i   włączyli   się   w   realizowanie
wszystkich   jej  form.Do   najbardziej   rozpowszechnionych   działań
należały wówczas napady na ludność cywilną połączone z rabunkiem,
pozbawieniem   wolności,   biciem   i   niestety,   bardzo   często   z
morderstwami.  Ofiarami   tych   zajść   padali   przede  wszystkim
przedstawiciele zamożniejszych warstw społeczeństwa polskiego: ziemianie i
ich rodziny, bogatsi chłopi, osadnicy cywilni.  Poza tym grabieże, napady i
mordy dotyczyły przedstawicieli grup  społecznych i zawodowych, które
były blisko związane z Państwem Polskim: urzędników państwowych i
samorządowych,   policjantów,   żołnierzy   i   oficerów   WP,   osadników
wojskowych, nauczycieli.

Uczestnicy bandyckich wystąpień przeciwko Polsce rekrutowali się

nie tylko spośród biedoty i skomunizowanych mas plebsu żydowskiego (w
miastach) i białorusko-ukraińskiego (na wsiach). Te zawsze były wrogie
Polsce i ich agresja raczej nie wywoływała

zdziwienia. Zaskoczeniem jednak był udział rabinów, członków związków
wyznaniowych i ortodoksów w rytualnych często strojach. Ci przed wojną
byli na ogół lojalni wobec Państwa Polskiego. Sowietów poparła również
bez zastrzeżeń lewacka, „postępowa" inteligencja żydowska.

Mechanizm działania bolszewickiej„rewolucji z zewnątrz" z udziałem

w niej Żydów był stosunkowo prosty. Po opuszczeniu miejscowości przez
polskie   oddziały   wojskowe,   a   jeszcze   przed  wkroczeniem   Sowietów,
Żydzi tworzyli natychmiast samozwań-cze uzbrojone bojówki, nazywając
je „czerwoną milicją". „Milicja" ta zaczynała uważać się za lokalną władzę i,
niestety,   także   za  forpoczty   bolszewickiej   rewolucji.   Wobec   tego
przyjmowała także „rewolucyjne" metody działania. Zaczynały się one od
ataków  na polskie instytucje: posterunki policji, magazyny, urzędy oraz od
grabieży   polskiego   mienia,   zarówno   państwowego,   jak   i   prywatnego.
Ataki   na   instytucje   oraz   grabieże   połączone   były   z   mordowaniem
polskich   funkcjonariuszy   państwowych   i   ludności  cywilnej.
Następowało to nie tylko w przypadku stawiania oporu, ale również na
skutek   euforii   rewolucyjnej.   Większe   oddziały  „milicji"   żydowskiej
-kierowane   na   ogół   przez   dywersantów   sowieckich   -   wywoływały
rozruchy w miastach, atakując mniej sze oddziały wojskowe i maruderów.

Po wkroczeniu Sowietów, probolszewiccy Żydzi pomagali w

wyłapywaniu   i   pilnowaniu   wziętych   do   niewoli   polskich   żołnierzy,
organizowali   obławy   na   ukrywających   się   oraz   stanowili   kadrę
donosicieli,   wskazując   enkawudzistom   wszystkich   potencjalnych
przeciwników władzy sowieckiej, wszystko to było niestety połączone z
masowymi aresztowaniami i przesłuchiwaniami Polaków przy użyciu tortur.

Gdy Sowieci zaczęli tworzyć własną administrację, przywieźli ze sobą

niewielką kadrę (też przeważnie pochodzenia żydowskiego), ale główny
trzon tej administracji stanowili lokalni Żydzi. Ży-

dzi - zajmujący wszystkie najważniejsze stanowiska. Znikomy odsetek
stanowili komuniści białoruscy i ukraińscy.

Ta właśnie administracja przeprowadzała intensywną bolsze-wizację

Kresów, rabując resztę ocalałego majątku, niszcząc szkolnictwo i kulturę
polską,   prowadząc   antypolską   propagandę   i   działalność,   walcząc   z
Kościołem katolickim. Chociaż zdominowana  przez Żydów administracja
sowiecka   odznaczała   się   wyraźną   szkodliwością   i   nadgorliwością   w
mszczeniu polskiego życia społecznego i gospodarczego, to jednak o wiele
tragiczniejsze   były   skutki   działalności   Żydów   w   nadzorowaniu   aparatu
przemocy. Stworzyli oni permanentny terror i piekło. Jego pracownicy byli
jednocześnie oskarżycielami i katami Polaków.

Apogeum terroru nastąpiło w czasie czterech wielkich deportacji

ludności   polskiej   na   wschód.   Udział   Żydów   był   w   tych   masowych
wywózkach   na   Syberię   bardzo   wielostronny.   Rozpoczynał  się   od
dokładnego   wytypowania   kandydatów   do   wywózki,   starannego
przygotowania   błyskawicznego   i   tajnego   aresztowania   wszystkich
Polaków   przeznaczonych   na   wywózkę,   poprzez   rabowanie   mienia
deportowanych,   ich   transportowanie   do   pociągów   deportacyjnych   i
eskortowanie   wywożonych   aż   na   Syberię.  Wszystkie   te   działania
wykonywane były ochotniczo.

Postawa Żydów na Kresach w świetle źródeł

Na wstępie zacytujmy fragment z książki pułkownika Kazimierza Iranka-

Osmeckiego  Kto ratuje jedno życie,  opartej na dokumentach z archiwum
Studium Polski Podziemnej oraz Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w
Londynie:Ruch   podziemny  ogarnął   cały   kraj,   wszystkie   jego   zakątki,
wszystkie   warstwy  społeczne.   Cały   naród   stanął   do   walki,   która
początkowo   przybrała   w   kraju   formę   czynnego   oporu.   O   istnieniu   i
rozmiarach tej walki Żydzi wiedzieli. Przejawy jej spotykali na każdym
kroku (...) Żydzi byli świadomi, że naród polski trwa w walce i

że postanowił prowadzić ją do zwycięskiego końca, którego się
spodziewał.

Po przegranej kampanii wrześniowej, po wypowiedziach Hitlera i

Mołotowa,   postawa   Żydów   uległa   zmianie.   Do   walki  prowadzonej   z
podziemia w kraju Żydzi się nie włączyli ani pod okupacją niemiecką, ani
pod sowiecką. Podobnie było na  Zachodzie. Świadczy o tym przebieg
debaty na posiedzeniu rządu RP w dniu 26 kwietnia 1940 r. Referując na
tym posiedzeniu stan organizacyjny wojska, premier i Naczelny Wódz
gen. Władysław Sikorski, stwierdził: „gorzej jest z Żydami, których 80%
uchyla się od służby (...) Fakt, że około 12.000  Żydów uchyla się od
służby w wojsku polskim mówi sam za siebie'™.

Takie zachowanie się Żydów w Kraju i na Zachodzie zarysowało ich

stosunek do państwowości polskiej:

Okupant sowiecki wkroczył na ziemie polskie we wrześniu 1939 r. z

hasłami   obrony   uciśnionych   przez   Polaków   narodów  ukraińskiego   i
białoruskiego, w obronie mniejszości narodowych, a więc i Żydów. Żydzi
osiedli na wschodnich  ziemiach  polskich zachowali  z okresu zaborów
dziwny - nie dający się  wytłumaczyć - sentyment do Rosji. Szczególnie
proletariat żydowski oczekiwał ze strony „ socjalistycznego " państwa po-
prawy   swego   bytu.   Znalazło   to   wyraz   w   zachowaniu   się   Żydów
natychmiast  po wkroczeniu do Polski  Armii  Czerwonej;  jeszcze  przed
oświadczeniem   Mołotowa   o   końcu   państwa   polskiego.   Wystarczyła
obecność   czerwonych   wojsk,   wystarczyły   ulotki   i   wezwania   marszałka
Timoszenki.   We   wszystkich   miastach   i   miasteczkach,   we   wszystkich
wsiach, gdzie tylko zamieszkiwali Żydzi, wszędzie od Dźwiny po Dniestr,
powodowani   wspólnymi   impulsami,   w   masowych   wystąpieniach   witali
wkraczających „ wybawców" kwiatami i czerwonymi sztandarami. Za tym
radosnym uniesieniem nastąpiły bardziej konkretne posunięcia

W meldunkach z tego okresu nadchodzących z Kraju do rządu polskiego na

Zachodzie czytamy, że 90% proletariatu żydowskiego zgłosiło przystąpienie i
wzięło  czynny   udział  w  ustanowionych  przez   okupanta   różnych   władzach
komunistycznych. Żydzi zapełniali przede wszystkim szeregi czerwonej Milicji
Ludowej   i   stali  się   oparciem   dla   okupanta   w   sterroryzowaniu   ludności
polskiej.  Szczególnie ukrywający się oficerowie, urzędnicy i funkcjonariusze
państwowi, na których polowały NKWD, stali się ofiarami Żydów, członków
czerwonej milicji. Los tych ofiar jest znany: aresztowania, więzienia, bezprawne
wyroki, zsyłki i łagry

Odnośnie wydarzeń w Grodnie, czytamy, co następuje:Póź-nym

wieczorem z 18 na 19 września 1939 roku, w mieście wybuchła gwałtowna
strzelanina   zorganizowana   przez   komunistów,   głównie   Żydów   i
nacjonalistów   białoruskich.   Inicjatorami   tej   rebelii   byli
najprawdopodobniej   tajni   współpracownicy   stalinowskiego   NKWD.
Potwierdzają to fakty, że w pierwszych czołgach atakujących nazajutrz
miasto   znajdowali   się  grodzieńscy   Żydzi,   którzy   uciekli   do   Rosji
Radzieckiej przed wybuchem drugiej wojny światowej (...) wskazywali oni
załogom czołgów strategiczne punkty w mieście. (...) Tej nocy re-belianci z
bronią długą i krótką atakowali rodziny inteligencji polskiej, urzędników, a
nawet żołnierzy w pobliskich miasteczkach: w Skidlu, Łuninie, Jeziorach i
innych. Z rozkazu płka B. Adamowicza, przy współudziale wiceprezydenta
miasta Romana Sawickiego - rebelię w mieście stłumiono

W innej relacji zajścia wyżej opisane wyglądająnastępująco: Już

wiedzieliśmy,   że   poprzedniej   nocy   wybuchła   rebelia   komu-nistyczno-
żydowska. Strzelano do policji, strzelano do żołnierzy, do pojedynczych
osób, ale bunt likwidowano zarówno w samym mieście Grodnie, jak i w
miastach takich jak Ostryna czy Jeziory, jak Indura

Za stłumienie rewolty w mieście skomunizowani Żydzi brali potem

odwet: Najgorsze były pierwsze dni po opanowaniu mia-

sta przez Sowietów. Ludzie, w szczególności młodzież, byli rewidowani i
jeśli na przykład znaleziono nawet mały nożyk u chłopaka -
rozstrzeliwano go na miejscu. Podobno na placu przed Farą leżał cały
wał z ciał łudzi w ten sposób pomordowanych.

Bardzo okrutny los spotkał żołnierzy polskich i setki mieszkańców

Grodna,   wziętych   do   niewoli,   których   wskazały   bojówki   żydowskie   i
białoruskie.   Mężczyzn   najpierw   okrutnie  okaleczano.   Obcinając   nosy,
członki, uszy, wydłubywano oczy, następnie wiązano po piętnastu drutem
kolczastym, przywiązywano do czołgów i wleczono kamienistą drogą po
kilkaset  metrów. Wrzucano ich następnie do przydrożnych rowów i lejów
po bombach. Jęki, krzyki mordowanych słychać było w  promieniu kilku
kilometrów   od   miasta.   Grozę   sytuacji   potęgowały   pożary   -   to   płonęły
polskie domy mszczone przez młodych Żydów, przystrojonych w czerwone
chusty i kokardy*

Terror i mordowanie przyjęły większe rozmiary w Grodnie, gdzie

wymordowano   130   uczniów   i   podchorążych,   dobijano  rannych   i
obrońców.   12-letniego   Tadzika   Jasińskiegoprzywiązano   do   czołgu   i
ciągnięto po bruku. Po opanowaniu Grodna nastąpiły niebywałe represje;
rozstrzeliwano aresztowanych na tzw. Psiej Górze i w lasku „Sekret". Na
placu pod Farą leżał wał zamordowanych (...) wielu uczniów gimnazjum
kupieckiego zostało rannych i wielu znalazło się w więzieniach, ciężko
ranni ukrywali się w mieście.

Terror objął cały powiat grodzieński i dalsze okolice; uczestniczyli

komuniści białoruscy i żydowscy (...) Nie sposób opisać i wymienić dalszych
wypadków eliminacji inteligencji polskiej, elementów patriotycznych, w
szczególności młodzieży szkol-

•95

n ej

Na przykładzie Grodna pokazaliśmy, jak przebiegał udział Żydów w

bolszewickiej,/ewolucji z zewnątrz" i jakie byłyjego formy. Podobne zajścia,
choć na mniejszą skalę, wydarzały się w

niezliczonych kresowych miastach i miejscowościach oraz na zachód od
Bugu,  na  ziemiach   polskich  zajętych   na   krótko  przez   bolszewików,   w:
Rohatyniu,   Łucku,   Tyszowcach,   Szczebrzeszynie,  Przebrażu,   Kołomyi,
Lubomlu,   Izbicy,   Kamieniu   Koszyrskim,   Kle-waniu,   Zarembach
Kościelnych, Kownie, Wilnie, Lwowie i wielu innych. Szczególnie głośne
stało się zamordowanie przez Żydów polskich przywódców studenckich na
Politechnice Lwowskiej w  październiku 1939 roku po oskarżeniu ich o
rzekomy antysemityzm, zmasakrowanie polskich więźniów w Tarnopolu
przez żydowskich oprawców: Kramera, Kummera i Rosenberga, wymor-
dowanie   dominikanów   z   klasztoru   w   Czortkowie   przez   Żydów-
enkawudzistów

Golgota ludności polskiej nie byłaby pokazana w pełni, gdybyśmy nie

przytoczyli kilku przykładów znieważania polskich jeńców i więźniów. W
Białozórce blisko Krzemieńca odbyła się jedna ze scen upokarzania Polaków.
Pisze   o   tym   naoczny   świadek:  Adolf   nie   mógł   znieść   widoku   jeńców
polskich. Szli w długich  kolumnach, mając na sobie płaszcze, czasem
tylko   mundury   (...)   Kilku   było   bez  butów   (...)   W  tym   pochodzie,   tak
bardzo smutnym, była jakaś straszna, dogłębna tragedia pokonanej armii
(...) Pod lokalem Kółka Rolniczego dopełniła się czara ich goryczy, gdy z
budynku  Polskiej   Policji   Państwowej  wyszła grupa młodych Żydów i
jedna Żydówka: wszyscy ubrani w polskie płaszcze wojskowe, z odciętymi
naramiennikami iż czerwonymi opaskami na rękawach, znakami nowej
władzy.  Już z odległości szydzili i ubliżali polskim oficerom, krzycząc:
„ Wy polskie świnie. Chcieliście Polski od morza do morza, a teraz nie ma
nawet od rzeki do rzeki! Skończyło się wasze panowanie! Zdejmować te
koguty z czapek!" Pierwszy otrzymał  uderzenie w głowę generał. Jego
rogatywka z wężykiem generalskim potoczyła się w błoto. Był to sygnał
do   zbiorowego  znęcania   się   nad   całą   grupą   jeńców-oflcerów,
oddzielonych od głównej kolumny jenieckiej.

Początki rządów bolszewickich napawały obawą, budziły odrazę,

przerażały ogromem zła

19 września dostałem się do niewoli bolszewickiej, byłem ranny i

leżałem w szpitalu w Zaleszczykach. Los nasz był straszny. NKWD oddało
nas w ręce Żydów uzbrojonych w karabiny  ręczne i broń krótką. Byli to
żydzi polscy w ubraniach cywilnych z opaskami na rękawach. Obchodzili
się z nami, rannymi żołnierzami, niezwykłe brutalnie. Bito nas i kopano,
wyszukiwano oficerów, a znalezionych oddawano w ręce NKWD. Do nas
krzyczeli, że jesteśmy pachołkami burżuazji i że my do tej pory piliśmy ich
krew,   a   oni   teraz   będą   pić   naszą.   Rzucano  wobec   nas   wiele   obelg,
których   powtórzyć   nie   mogę,   bo   są  ordynarne.   Zasypywano   nas
bluźnierstwamf*.

Gromada Żydów, z czerwonymi opaskami na rękawach, wywlekła z

mieszkania dowódcę Pułku Lotniczego, płk. Praj-sa, szarpali go, tłukli po
głowie i po twarzy, wbili w wózek z dyszlem, aby obwozić go po ulicach
jako „ wroga ludu " i pluli

na mego

„Akcja Syberia"

Największe biologiczne straty zadane zostały społeczeństwu polskiemu na

skutek aresztowań dokonywanych nieustannie podczas I okupacji sowieckiej w
latach 1939-1941 oraz wielkich deportacji ludności kresowej na Sybir bądź w
głąb Rosji. Zarówno aresztowania, jak i deportacje, przygotowywane były przez
lokalną  administrację i lokalny aparat przemocy, zdominowany przez Żydów.
Oddajmy   głos   świadkom:  Świadectwa,   pamiętniki   i   prace  historyczne
tysięcy Polaków, którzy przeżyli wojnę, mówią o  żydowskim fetowaniu, o
żydowskim nękaniu Polaków, o żydowskiej kolaboracji (donosach, obławach
na ludzi i wyłapywaniu Polaków na deportacje), o żydowskiej brutalności i
dokonywanych z zimną krwią egzekucjach, o żydowskich prosowieckich

,99

komitetach i milicjach, o wysokim procencie Żydów w sowieckich
organach przymusu po sowieckim najeździe w 1939 roku. Polacy
postrzegali to wszystko jako niewdzięczność i zdradę. Żydzi widzieli w tym
zemstę i rewolucję

100

23 września [1939 - ALS] zostaliśmy otoczeni przez czołgi sowieckie i

przepędzeni   do   młyna   w   Hrubieszowie.   Otoczeni   przez  miejscowych
milicjantów Żydów, którzy w sposób bardzo ordynarny wskazali, kto jest
władzą (..) Gros oficerów i podoficerów, którzy nie zaryzykowali ucieczki,
jest na wykazie katyń-skim. Wielu Żydów, nie tylko komunistów, zapełniło
wkrótce etaty w sowieckiej administracji, pomagając NKWD w wyłapywaniu
oficerów i pracowników polskiej administracji.

Sowieci (...) wiedzieli, że jedynym sposobem »odpołszcze-niaPolski«

będzie pozbawienie jej Polaków. Z diabelską perfidią umyślili więc nie
ludziom   odebrać   kraj,   ale   krajowi   -   ludzi.   Plan   swój   przeprowadzili
nagle,   podstępnie,   jednej   nocy   na   całym   okupowanym   terenie   (...)
Znienacka nocą, zaskoczonej wsi dano pół godziny czasu na zebranie się,
po czym  cała  jej  ludność,  załadowana  na sanie,  w  trzaskający  mróz
milami   wieziona   do   kolei,   zapakowana   została   do   pociągów.   Nie
przepuszczono nikomu. Brano starców i niemowlęta, kaleki i matołków.
Spędzano z łóżek rodzące kobiety i kazano im  włazić na sanie. Ciągnięto
obłożnie chorych i sparaliżowanych. W takiej skazanej na zagładę wsi czy
osadzie   nie   miała   prawa  pozostać   żywa   dusza.   Bydło   i
inwentarzprzechodziby   automatycznie  na własność  państwa, by  stać  się
zawiązkiem przyszłych  kolektywnych gospodarstw. Oftarą padały przede
wszystkim czysto polskie wsie i kolonie oraz żołnierskie kresowe osady.

Wywieziono też wtedy wszystkie rodziny leśników, gajowych i resztki

kryjącej się po wsiach i leśniczówkach, wyrzuconej z domów i folwarków
polskiej inteligencji. Milicja, która została użyta do tej czystki, składała
się przeważnie z miejscowych

Żydów, Ukraińców-komunistów oraz nawiezionej chyłkiem na ten właśnie
okres, sowieckiej milicji z Kijowa

102

Na podstawie donosów sporządzonych przez komunistów i Żydów

aresztuje się natychmiast wybranych ludzi. We Włodzimierzu aresztowano
adwokata Albina Ważyńskiego i mjra (Juliana Jana) Pilczyńskiego,
dyrektora gimnazjum Leona Kisie-la, inspektora szkolnego p. Jędryszkę
oraz kierownika jednej ze szkól powszechnych. Zadenuncjowali ich
miejscowi Żydzi. Zaginęli oni bez śladu

Szliśmy w kierunku na Równe, gdyż tam była stacja kolejowa.

Omijaliśmy   miasto,   więc   chodziliśmy   dróżkami   po   wolnych
przestrzeniach (...) Jednak w pobliżu miasta musieliśmy wchodzić w jego
pobocza, gdyż były przeszkody naturalne, które zmuszały nas do przejścia
tymi drogami. Tam natomiast  czekały na nas grupy, patrole złożone z
enkawudystów  i Żydów. Młodych, nienawidzących Polaków, wyłapywali
oficerów  polskich, którzy szli bez dystynkcji. Ruski nie mógł odróżnić
oficera od żołnierza, do tego byli potrzebni Żydzi. Mieli także pistolety. W
pobliżu większych miast lub (w) centrum sami Żydzi pełnili tę funkcję bez
krasnoarmiejców.   Oficerów   poznanych   czy   uznanych   za   oficerów
odprowadzali, gdzieś dalej. To na pewno oni (byli) wysyłani do Katynia i
innych obozów śmierci. Szliśmy kilka dni, to samo powtarzało się codziennie

104

Po objęciu władzy przez Sowietów w miasteczku (Boremlu)

ukonstytuował się komitet miejski partii, gdzie narodowościowy skład był
jednolity - żydowski. Od tej bezpośredniej władzy zależało wiele - kogo
deportować, kogo odpowiednio zaopiniować, kogo, wreszcie
zaszeregować do tej czy innej szu-flady

W pierwszych miesiącach Sowieci dali całkowitą władzę miejscowym

Żydom, l tak przychodzili Żydzi do nas do wsi jako milicja czy NKWD, i
tak mówili do nas młodych: „ Ty

chodził bić się za Panów, ja ciebie, jub twoju mać, dam twoja Polska"™

Ponurym dopełnieniem procesu depolonizacji Kresów

Wschodnich   przeprowadzonym   przy   aktywnym   udziale   zbol-
szewizowanych   Żydów,   stała   się   masowa   likwidacja   więźniów
politycznych   dokonana  po  wybuchu  wojny  niemiecko-sowiec-kiej  22
czerwca 1941. Wobec zbliżającego się gwałtownie frontu oraz braku czasu
i   transportu   na   wywóz   w   głąb   kraju,   NKWD  przy   pomocy   milicji
żydowskiej   rozstrzeliwało   przed   ewakuacją   zarówno   skazanych   na
cięższe   kary,   jak   również   wszystkich   chorych   i   słabych   fizycznie,
niezdolnych   do   przetrzymania   długiego   pieszego   marszu   w
najcięższych warunkach.

Wybitny znawca przedmiotu, Jerzy Robert Nowak pisze, że chodziło tu o

mordy na masową skalę. Autorzy dokumentalnej pracy na ten temat, Krzysztof
Popiński, Aleksander Kokurin i Aleksander Gurjanow ocenili, że w toku
pospiesznej „ewakuacji" więźniów zginęło od 20 000 do 30 000 polskich
obywateli, głównie Polaków i Ukraińców. Zginęli zamordowani w więzieniach i w
toku samej ewakuacji

107

. Z kolei według ocen Stanisława Kalbarczyka w czasie

czerwcowej „ewakuacji" z wszystkich więzień sowieckich zginęło razem
około 50 000 do 100 000 ofiar

108

, l tak na przykład w więzieniu w Łucku

przeżyło masakrę tylko 90 z około 2000 więźniów

109

W odniesieniu do konkretnej odpowiedzialności zbolszewizo-wanych

Żydów, uczestniczących w roli katów w tych masakrach i to w roli dość
znaczącej: Istnieje wiele autentycznych raportów o miejscowych Żydach w
służbie sowieckiej, uczestniczących

w egzekucjach więźniów,

przeprowadzanych na szeroką skalę przez sowiecką służbę bezpieczeństwa
w owym czasie

". W książce Zbrodnicza ewakuacja więzień i aresztów

NKWD na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w czenvcu-lipcu 1941
roku napisano między innymi o udziale zbolszewizowanych Żydów w
mordowaniu więźniów w Łucku, Oszmianie, Wołożynie,

Czortkowie, Tarnopolu i w okolicach Briańska'''. Do szczególnie  okrutnych
należał  masowy  mord  w  Berezweczu  :Po  wkroczeniu  Niemców   otwarto
bramy więzienia w Berezweczu. Miejscowi  Polacy szukali swoich bliskich.
Na terenie więzienia zastali doby pelne okaleczonych trupów, powiązanych
drutem.   Część   ciał  nie   posiadała   kończyn,   uszu,   języka.   Wszystko
wskazywało na  to, że przed śmiercią byli okrutnie torturowani. Według
relacji  świadków,   mordu   dokonało   NKWD   przy   udziale   żydowskiej
bojówki,   więźniów,   których   nie   zdążono   zamordować   (podobno   około
2000), pędzono na wschód (...) Na drodze koło wsi  Nikolajewo NKWD
wymordowało całą kolumnę więźniów (...)  Nie znam przypadku ocalenia
Polaka przez Żyda, a była ku temu okazja w czasie okupacji sowieckiej i
PRL. Za polski holocaust nikt nas nawet nie przeprosił (poza Niemcami).
My  Kresowiacy, straciliśmy nie tylko swoich bliźnich, ale także domy,
ziemie   rodzinne,   pamiątki,   cały   dobytek   i   groby,   które  pokrywa
niepamięć, żeby wszelki ślad po nas zaginął (...) Polacy znają holocaust
Żydów i „ akcję Wisła ", a nie znają „ akcji Syberia ". Polacy znają mord
kielecki, a nie znają liczby ofiar naszych dzieci, które zginęły na Syberii z
głodu i zimna oraz hekatomby ofiar zsyłek, więzień i łagrów sowieckich.
A  przecież   do   tych   ofiar   przyczynili   się   w   dużej   mierze   Żydzi,
współpracujący z NKWD, a potem z L/5

112

Masakrę więźniów w Berezweczu potwierdzają liczne dokumenty i relacje

pisane w różnym okresie czasu. Znajdujemy je również w monografii R.
Szawłowskiego o wojnie polsko-sowieckiej w 1939 roku"

. W czerwcu 1941

roku,   dosłownie   na   godziny  przed   wejściem   Niemców   do   Brańska,
sowieckie NKWD w towarzystwie dwóch żydowskich policjantów z Brańska
[Brańsk leży na bliskim Podlasiu, za Ciechanowcem - A.L.S.}eskorto-walo
(...) grupę (więźniów) do więzienia w Białymstoku. Po  drodze natrafili
oni na działania wojenne i musieli zrobić odwrót. Blisko wioski Folwarki
Tylwickie, niektórych więźniów

rozstrzelano, innych z braku kul, zabito bagnetami i kolbami
karabinów

114

. Warto tu dodać, że liczba wymordowanych więźniów wynosiła

ponad czterdzieści.

Przebieg deportacji w czerwcu 1941 roku opisuje naoczny świadek: Po

mieście krążyły małe odkryte ciężarówki ze stojącymi  na nich młodymi
Żydami, którzy  wskazywali  szoferom drogę  według podanych adresów.
Stale   spotykałem   zapełnione   platformy   ciężarówek   wiozących
nieszczęśliwych   ludzi,   często   z  małymi  dziećmi  i zgrzybiałymi  starcami.
Nastrój   rozpaczy   i   tragizmu   ogarnął   ludzi   Kowna.   Stało   się   wielkie
niewypowiedziane nieszczęście. Ludzi niewinnych, już nie tylko bez wyroku
sądowego, ale nawet zwykłego oskarżenia, deportowano w nieznane (...)
Przyszedłem na dworzec i pierwszym pociągiem udałem się do Wilna (...)
Nastrój ludności 'wileńskiej w niczym nie różnił się od nastroju mieszkańców
Kowna.   Spotkałem,   podobnie   jak   w   Kownie,   ciężarówki   z   Żydami   na
stopniach, jadące po kolejne ofiary. Widziałem wywożone zakonnice

We Lwowie, w którym od pierwszych już dni „szalało NKWD i milicja

żydowska", doszło w czerwcu 1941 roku do najpotworniejszych zbrodni. Liczbę
pomordowanych w czterech wielkich więzieniach, szczególnie w Brygidkach i
Zamarstynowie, obliczano na 7-8 tysięcy. Między pomordowanymi nie brak też
było kobiet i dzieci. Większość pomordowanych dostała strzał w tył głowy,
byli   również   i   tacy,   którzy   mieli   czaszkę   kompletnie   zmiażdżoną   od
uderzenia   tępym   narzędziem.   W   więzieniu   przy   ulicy   Zamarsty-nowskiej
liczbę pomordowanych Niemcy podali na około 3.000.  W więzieniu przy
ulicy Łąckiego było 4 tysiące, również było tam kilku oficerów i lotników
niemieckich, których bolszewicy  wzięli do niewoli. W więzieniu przy ulicy
Kazimierzowskiej   również   była   pokaźna   liczba   pomordowanych,   ale
większość spłonęła, bolszewicy uciekając, podpalili więzienie

116

Wśród deportowanych w czerwcu 1941 roku na wschód była także

kategoria ludzi „uprzywilejowanych", to jest takich, którzy

odbyli   podróż   pociągiem.   Posłuchajmy   relacji   jednego   z   młodocianych
świadków:  Na skutki wyszukanej denuncjacji młodego Żyda nie trzeba
było długo czekać. W nocy 20 czerwca 1941  aresztowano ojca Wiesława
Wróbłewskiego - Tadeusza Wró-blewskiego i osadzono w Białostockim
więzieniu. Jego żonę, córkę syna i teściową wywieziono zaś na Syberię.
Jechali w  strasznych warunkach. Jak opowiadał Wiesław Wróblewski:
„Na stacji kolejowej Bielsk Podlaski załadowano nas, czterdzieści parę
osób do jednego wagonu, który tym się różnił od bydlęcego, że na środku
na podłodze miał dziurę - to ubikacja, a po jej bokach drewniane nary -
to łóżka.

Dwa małe -zakratowane okienka niewiele przepuszczały światła, a

jeszcze   mniej   powietrza.   Po   zasunięciu   i   zaryglowaniu   drzwi   w   ten
czerwcowy upalny dzień w wagonie zapanował straszliwy zaduch. Chciało
się pić, lecz wody nie dano. Po południu pociąg wyruszył w nieznany, choć
tragicznie spleciony z losami wielu Polaków świat - Sybir. Ludzie płakali,
mdleli, modlili się, prosząc o ratunek i litość. Nie było wybawienia. Pociąg
jechał na wschód"

Męczeństwo Polaków pod pierwszą okupacj ą sowiecką w latach 1939-

1941 to temat, który dopiero od niedawna przestał  być tematem tabu.
W historiografii peerelowskiej nie można było  pisać nic złego na temat
agresji  sowieckiej  na Polskę, a tym  samym   o   martyrologii   Polaków
doznanej z rąk stalinowskiego NKWD i jego gorliwych pomocników -
milicji   żydowskiej.   Korzystali  z tego w pełni fałszerze polskiej historii,
którzy do dziś nie mogą zrozumieć, że Naród Polski ma pełne prawo do
poznania własnych dziejów.

Wygnanie z bolszewickiego raju

Wśród masowo deportowanych przez władze sowieckie na Sybir

pewien procent stanowili w późniejszych transportach Ży-

dzi.   Fakt   ich   aresztowania   spowodowany   został   dwoma   zasadniczymi
przyczynami, które zasługująna dokładniejsze przeanalizowanie. W czasie
działań wojennych w pierwszej połowie września  1939 roku, w obawie
przed   zbliżającym   się   frontem,   doszło   do  masowej   ucieczki   ludności
cywilnej na wschód. Wśród uciekinierów poważny odsetek stanowili Żydzi.
Gdy 17 września wtargnęła od wschodu Armia Czerwona, na ziemiach
pod   jej   okupacją  znalazła   się  znaczna  liczba   Żydów,   uciekinierów   z
centralnych   ziem  polskich.   Liczbę   tą   powiększyły   niemieckie
Einsatzgruppen. Już  22 września 1939 w Rzeszowskiem rozpoczęły się
masowe deportacje za San. W pośpiechu tym chodziło o wykorzystanie
okoliczności,   że   planowana   niemiecko-sowiecka   linia   demarkacyjna
znajdowała  się jeszcze w rękach  Wehrmachtu. W ciągu  też  niespełna
dwóch   tygodni   z   Łańcuta,   Jarosławia,   Przeworska,   Leżajska,   Niska,
Sanoka i innych miast rzeszowskich wygnano za San ponad 20 tysięcy
polskich Żydów. Podobnie postąpiono z ludnością żydowską z terenów
północnego Mazowsza położonych nad Narwią

118

Druga fala deportacji ludności żydowskiej na wschód nastąpiła w

połowie   października.   Wznowiono   wstrzymaną   poprzednio   deportację
ludności   żydowskiej   z   Górnego   Śląska   oraz   z   Czech   i  Austrii   w
Rzeszowskie.   W   ramach   tej   akcji   20   października   skierowano   tam   z
Katowic transport liczący ponad 1000 osób, w skład którego weszli Żydzi z
Katowic, Chrzanowa, Bielska Białej i innych miast śląskich oraz około 300
Żydów z Czech. W tym dniu odszedł z Wiednia w Rzeszowskie transport
1670 Żydów. W kilka dni później przybył do Niska drugi transport 1000
Żydów ze Śląska i odrębny transport Żydów z Zaolzia, Czech i Austrii. Po
zagrabieniu im bagaży wysiedleńcy zostali przepędzeni przez esesmanów za
San

119

. Należy tu nadmienić, że część tych Żydów wyraziła stanowczy

protest przeciwko rozkazowi przejścia za San, na skutek czego esesmani
użyli broni maszynowej, masakrując

zgromadzony tłum. Łącznie w czasie kilku masowych mordów zginęło ok.
600 Żydów.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że stanowisko Żydów polskich było

wobec najeźdźców bardzo zróżnicowane. Część uciekła do bolszewików w
obawie przed Niemcami, część niepomna na politykę hitlerowską uważała, że
da się Niemców przekupić,  by zapewnić sobie bezpieczeństwo. Stąd też
dochodziło często  do scen budzących zdumienie i niesmak. I tak np. na
rynku w  Białymstoku Żydzi ustawili zastawione suto stoły, aby ugościć
wkraczający   Wehrmacht-Niemcy   nie   docenili   tego   i   kopniakami
poprzewracali   „poczęstunek".   Podobnie   było   w   Siedlcach   i   niektórych
miastach Podlasia. W Radomiu 8 września 1939 roku delegacja Żydów na
czele z rabinem i innymi przywódcami tamtejszej żydowskiej społeczności
pomaszerowała uroczyście ulicą  Mikołaj a Rej a, aby przywitać wkraczaj ącą
armię niemiecką

120

Skala tego zjawiska była nieporównywalnie mniej sza niż witanie przez Żydów

Armii Czerwonej, ale nie zapominajmy jednocześnie, że Niemcy nie życzyli sobie
takich czułości, inaczej niż bolszewizm, i że wcześniej wyraźnie określili swój
stosunek do Żydów.

28 września 1939 między III RzesząNiemieckąa Związkiem Sowieckim

zawarty   został  Układ   o   przyjaźni   i   granicach,  mający   stanowić
przypieczętowanie likwidacji Państwa Polskiego. W tajnym załączniku do tego
układu ustalono wymianę ludności między Niemcami a Sowietami. Zainteresowani
tym byli przede wszystkim Niemcy, którym zależało na ściągnięciu w granice Rzeszy
folks-dojczów z krajów bałtyckich, Rosji i Besarabii w zamian za mniejszości
ukraińskie i białoruskie. Dla Żydów z centralnych i zachodnich ziem polskich
pojawiła   się   możliwość   powrotu   na   ziemie   znajdujące   się   pod   okupacją
niemiecką. W sposób nieoczekiwanie  spontaniczny postanowili z tej okazji
skorzystać. Pisze o tym żydowski historyk T. Gross: Kiedy tylko pojawiła się
możliwość powrotu w rodzinne strony, a więc pod okupację hitlerowską
-tłumy Żydów wystawały całymi dniami w kolejkach, aby się

dostać pod komisję sowiecko-niemiecką zawiadującą wymianą ludności. I
cytuje fragment  wspomnień jednego ze świadków tamtych dni:  W czasie
rejestracji, stojąc po kilka godzin w ogonku, dostałem wreszcie kartkę na
wyjazd, co uważane bylo wówczas za szczęście. Pewien oficer niemiecki
zwrócił się do tłumu Żydów i zapytał: „ Żydzi, dokąd jedziecie, przecież
my was zabijemy ".

Kiedy do Lwowa, Włodzimierza i Brześcia przybyły komisje niemieckie

dla umożliwienia wyjazdu za Bug właśnie masy tych „dobrowolców",
Żydów, wiwatowały setkami i tysiącami na cześć Niemców i Hitlera.
Proszę sobie wyobrazić tłumy Żydów krzyczących: niech żyje Hitler

We Lwowie, gdzie znalazło się wyjątkowo duże skupisko żydowskich

uciekinierów, chęć powrotu pod okupację niemiecką  okazała się również
wyjątkowo duża. Gdy przyjechała oficjalna  delegacja Gestapo i ogłoszono
zapisy na legalny powrót na ziemie centralne polskie, to przed willąna przedmieściu,
gdzie   Niemcy   przyjmowali   chętnych   na   powrót,   tworzyły   się   kilometrowe
kolejki'

Niemcy fotografowali Żydów tłoczących się przed budynkiem komisji i

umieszczali w swoich pismach ilustrowanych jako dowód, że opowiadania o
okrucieństwach reżimu hitlerowskiego w Generalnej Guberni to angielska
Greuelpropaganda

Tłumy Żydów zostały dokładnie zarejestrowane przez NKWD. Pod okupację

niemiecką pojechało zaledwie kilka transportów. Resztę ładowano w pociągi i
wysyłano na Sybir. Sowieci nie zapomnieli radosnych okrzyków na rzecz Hitlera
i nie zapomnieli, że tłumy Żydów chciały opuścić sowiecki raj. Postanowili tedy
sami dokonać wypędzenia z tego raju. Mamy również relację świadka, jak
wyglądało takie „wypędzenie". W miejscowości Brisk zebrały się tysiące Żydów
mających zezwolenie na wyjazd. Miały one nadzieję na przedostanie się do
pociągu jadącego na zachód. Zostali oni aresztowani przez specjalne jednostki
NKWD

124

Na stacji kolejowej w Białej Podlaskiej doszło do niezwykłej

konfrontacji Żydów-uchodźców, jadących spod niemieckiej okupacji na
wschód, z Żydami jadącymi z Briska spod rządów sowieckich na tereny
pod okupacją niemiecką. Gdy ci ostatni zobaczyli Żydów jadących na
Wschód zakrzyknęli: „Czy jesteście szaleni, gdzie jedziecie?" Na to usłyszeli
w odpowiedzi równie zaszokowany okrzyk-pytanie Żydów z Warszawy:
„Czy jesteście szaleni, gdziejedziecie?"

125

Oszukane przez przywódców masy żydowskie straciły całkowicie

orientację  polityczną.  Gdy wypaliła  się sztucznie podniecana  nienawiść   do
Państwa Polskiego, Żydzi zostali pozbawieni celu działania i, co gorsza, zatracili
całkowicie instynkt obronny. Odrzucili współdziałanie z Polakami i nie nastawili
się   na   walkę   ze   śmiertelnym   wrogiem,   wybrali   śmiertelną   bierność   i
przekupstwo   -   dwie   całkowicie  nieskuteczne   w   tamtej   sytuacji   metody
działania.

Chęć ucieczki z sowieckiego raj u pod okupacj ę niemi eckąbyła

pierwsząz głównych przyczyn wywożenia Żydów w głąb Rosji.  Drugą
było   specyficzne   zachowanie   się   Żydów,   niezgodne   z   założeniami
sowieckiej polityki gospodarczej, a poniekąd i teoretycznymi założeniami
„moralności   socjalistycznej".   Na   zagarniętych   ziemiach   polskich   Sowieci
zetknęli się z Żydami, byłymi obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej, oraz w
mniejszym stopniu z Żydami z Czech i Austrii. Zarówno jedni, jak i drudzy,
przyzwyczajeni byli do funkcjonowania gospodarki kapitalistycznej i pewne
jej wynaturzone formy starali się wprowadzić, a raczej zachować, w wa-
runkach sowieckich. Okazało się to jednak szokujące dla okupantów
bolszewickich i spowodowało ostre zderzenie ideologiczne. Chodziło tu
mianowicie   o   wynaturzone   zjawisko   spekulacji,  pokątnego   handlu
walutami,   stręczycielstwo.   Dla   ideologów   i   przywódców   sowieckich
działalność czarnorynkowa i spekulacyjna Żydów stanowiła szok. Było
to sprzeczne z ich polityką  gospo-darczo-społecznąi  stwarzało  groźbę
powrotu do atmosfery Nowej Ekonomicznej Polityki (NEP) z lat 1921
-1929, którą całko-

wicie przekreślili i z zajadłością zwalczali. Stąd też po początkowym okresie
bardzo   przychylnych   nastrojów   dla   Żydów,   władze   sowieckie   zaczęły
reagować ostro i bezwzględnie zwalczać spekulantów, wytaczając im sowieckie
„procesy". Oznaczało to zsyłki do łagrów lub śmierć na miejscu. Posłuchajmy, co
na ten temat pisze rabin Chaim Kapłan w swoich pamiętoikaćh:Dziesiątki ty-
sięcy naszych młodych ludzi uciekły do tej Rosji z piekła czekającego ich
pod   rządami   nazizmu.   Na   początku   byli   oni   dobrze   przyjęci.   Jako
prześladowana   grupa   byli   uważani   za   znakomity   materiał   dla
bolszewizmu.   Ich   napływający   strumień  nie   miał   końca,   i   w   tym
wzmagającym strumieniu znalazły się jednak elementy niezbyt pożądane
przez   bolszewizm.   W   końcu  zauważył   to   rząd   sowiecki.   Prawdziwy
bolszewizm   nie   może  współżyć   z   finansistami,   paserami,   specami   od
czarnego rynku, wyzyskiwaczami i szantażystami. Czyż komunizm nie przy-
szedł po to, aby wykorzenić te rzeczy na świecie? Efekty tego dały się już
zauważyć. Granica została zamknięta. Wzdłuż granicy zostały ustawione
zasieki   z   drutów   kolczastych,   a   szmu-glerzy   przygraniczni   są
rozstrzeliwani. Spekulantów umieszczono pod surowym nadzorem i mogą
się spodziewać surowych kar (...) Złe zachowanie części naszego narodu
w miastach granicznych, które zostały anektowane do Rosji sprawiło, że
wszyscy staliśmy się znienawidzeni i niechciani nawet w oczach Rosjan,
którzy   nie   dyskryminują   między   narodami   (...)  Wielu   Żydów   nie
emigrowało po to, aby stać się obywatelami sowieckimi i znaleźć pracę,
ale tylko po to, aby znaleźć tymczasowe schronienie i nocleg, mając
nadzieję, że w międzyczasie stosunki się poprawią i będą mogli wrócić
do swych dawnych domów. W międzyczasie jednak, zanim burza się uciszy,
oni zajęli się wszelkimi typami ohydnej spekulacji, która odtąd stała się
ich środkiem do życia i stałym zajęciem. Emigranci stworzyli atmosferę
paskarstwa,   której   Sowieci   nienawidzą,   i   dlatego   poczuli   pogardę   do
wszystkich Żydów (...) Były

również   incydenty   kradzieży   od   prywatnych   osób.   Urodzeni   w  Polsce
Żydzi są raczej  bezwzględni  w sprawach „twoje"  i  „ moje ", i jeśli
czegoś aktualnie nie kradną, to „ biorą ". W ten  sposób zyskaliśmy złą
reputację u rządu sowieckiego, który był liberalny wobec nas. Przez lata
rząd sowiecki wykorzeniał paserstwo i spekulację. Dlaczego miał teraz
milczeć  w   obliczu  tej   potworności,   która   znowu   pojawiła   się   w   Jego
miastach?

Nie może być dosyć pokuty za takie haniebne zachowanie. Ono odbija

się na charakterze całego narodu. Sowiecko-nie-miecki traktat w sprawie
legalnej imigracji przyniósłby nam ratunek. Bez tego jesteśmy (...) zdani
na wszelkie rodzaje rabunku i zła.

Teraz my sami przynieśliśmy sobie ruinę, i zaprzepaściliśmy nasze

nadzieje

126

Tą nienormalną i niekorzystną dla Żydów sytuację zauważali także inni

żydowscy obserwatorzy.  Leon Pasternak, komunistyczny  literat   żydowskiego
pochodzenia, pisał: Lwów  był w owym czasie miastem dość oryginalnym
jak na stosunki radzieckie (...) Kwitła spekulacja, handel złotem, walutami
i   fałszywymi   dokumentami,   oraz   rodzaj   społecznego   NEP-u,   który
umożliwiał  legalne funkcjonowanie prywatnych lokalików, sklepów, ka-
wiarń, obok stawiającego pierwsze kroki handlu upaństwowionego

121

W lutym 1940 roku Związek Walki Zbrojnej wysłał na stronę sowiecką

kilku   emisariuszy,   których   zadaniem   było   rozpracowanie   i   rozpoznanie
stosunków   politycznych   i   społecznych   pod   okupacją   sowiecką   w   celu
przygotowania gruntu pod tworzenie konspiracji. Jeden z tych emisariuszy, Jan
Karski, sporządził dokładny raport, w którym czytamy następujące spostrzeżenia
na temat roli Żydów:  odgrywają dość dużą rolę (...) przede wszystkim w
handlu   -   a   przede   wszystkim   w   lichwie   i   paskarstwie,   w   handlu
nielegalnym (kontrabanda, handel obcymi dewizami, spi-

rytusem, nieczyste interesy i nieczyste pośrednictwo czy strę-czenie)

W Judeofilskiej literaturze często można spotkać się z informacją, iż

wywózki   Żydów   na   wschód   spowodowane   były   ich   przynależnością   do
antysowieckich   organizacji   konspiracyjnych.   A.  Chackiewicz   w   swojej
pracy   Aresztowania   i   deportacje   społeczeństwa   zachodnich   obwodów
Białorusi (1939-1941)przyta-cza znamienne dane ze sprawozdania NKWD
BSRR   z   27   lipca  1940,   skierowane   do   sekretarza   KC   KPB/b/
Ponomarienki   na  temat   likwidacji   kontrrewolucyjnych   organizacji
podziemnych,  skupiających 3231 działaczy, głównie ludzi młodych. Żydzi
według tych informacji stanowili mikroskopijny ułamek wszystkich wykrytych
i zlikwidowanych organizacji podziemnych, jeden Żyd zamieszany w działalność
tych organizacji przypadał na 363 Polaków. Dokładny stan narodowościowy
podziemia według informacji NKWD: Polacy - 2904, Białorusini - 184,
Żydzi - 8, Litwini-37, inni-98

129

Reasumując, możemy w oparciu o dokumenty, wspomnienia i opracowania

naukowe stwierdzić, że główne przyczyny deportacji Żydów na wschód były
następujące: zaucK

IH I U

w^uu i manifestacyjnie okazywana chęć powrotu bądź

przejścia na ziemie pod okupacją niemiecką oraz plaga spekulacji i paserstwa
uprawiana masowo przez Żydów.

Lwów i Mińsk - kuźnia Judeobolszewii w latach 1939-1941

Opisane wyżej masy zbolszewizowanych Żydów, witające radośnie

Sowietów i biorące udział w realizacji stalinowskiej polityki, były dla NKWD
nieocenionym wprost biczem przeciw ludności polskiej.  Same jednak nie
przejawiały   żadnych   koncepcji  politycznych   ani   myśli   o   budowie
jakiegokolwiek odrębnego  tworu państwowego.  Wystarczał  im  rewolucyjny
chaos, rabunek polskiego mienia i spektakularne uprzywilejowanie. Chaos ten
był

jednak stopniowo porządkowany przez przybyłych z głębi Rosji komunistów,
najczęściej enkawudowców, nie znających warunków lokalnych, mentalności
mieszkańców zajętych ziem ani nawet  panujących  stosunków  społecznych,
całkowicie odmiennych od sowieckich. Zresztą, te ostatnie mieli oni całkowicie
zmienić przez wprowadzenie bolszewickiej władzy. Do pomocy w jej ustana-
wianiu   dobierali   sobie   miejscowe   skomunizowpne   męty   pochodzenia
żydowskiego, ukraińskiego i białoruskiego oraz nieliczne  polskie. Podobnie
było   na   całym   obszarze   Rzeczypospolitej   okupowanym   przez   Sowietów.
Pewien wyjątek stanowiło tutaj Wilno, które Sowieci oddali Litwie po to, aby za
parę miesięcy zagarnąć je wraz z całą Litwą.

Nie jest jednak naszym celem ani opisywanie stosunków panujących pod

sowiecką   okupacją,   ani   różnych   form   kolaboracji   z  okupantami.   Chodzi
natomiast o wyodrębnienie działań jednego  tylko nurtu politycznego, to jest
wcześniejszych żydowskich organizacji wywrotowych, które poprzez przewrót
społeczny,   zniszczenie   Państwa   Polskiego   i   współpracę   z   bolszewikami
chciały osiągnąć własne cele.

Już w 1931 roku we Lwowie mieszkało ponad 75 tyś. Żydów. Liczba ta

niewątpliwie wzrosła do 1939 r., a po rozpoczęciu wojny ciągnęły tam tłumy
uchodźców, powiększone deportacjami  dokonanymi przez niemieckie grupy
operacyjne - Einsatzgruppen.  W ten sposób Lwów stał się nieoczekiwanie
wielkim skupiskiem ludności żydowskiej. W odróżnieniu jednak od innych miast
skoncentrowana   tu   została   przede   wszystkim   inteligencja   żydowska   z
większości   ziem   polskich.   Nie   mamy   jednak   dostatecznych   danych   do
stwierdzenia,   czy   były   to   jakieś   zamierzone   plany,   czy  tylko   czysty
przypadek.

Zaraz po wkroczeniu Sowietów Żydzi zgromadzeni we Lwowie przystąpili

do pełnej z nimi współpracy. Plebs tworzył czerwoną milicję i uczestniczył we
wszystkich formach prześladowania, deportowania i eksterminowania Polaków
jak: lżenie i ponie-98

wieranie, wyłapywanie ukrywających się żołnierzy i oficerów, przy-
gotowywanie list i transportów do deportacji aż do udziału milicji
żydowskiej w masowych mordach Polaków po 22 czerwca 1941.

Inteligencja żydowska zadziałała nieco inaczej, włączyła się

natychmiast   do   współdziałania   w   systemie   moralnej   i   intelektualnej
depolonizacji   Kresów,   a   tym   samym   w   tworzeniu   sowieckiego
człowieka -  homo sovieticus.  Miał to być osobnik wyprany z  uczuć
narodowych   i   religijnych   oraz   wszelkiego   indywidualizmu,   oduczony
samodzielnego   i   logicznego   myślenia,   ślepo   spełniający   wolę   partii
sowieckiej i wykonujący bez zastrzeżeń rozkazy władz bolszewickich.

Jako pierwszy etap tych działań możemy przyjąćantypolską

propagandę,  mającą  na wstępie poniżyć  i załamać moralnie Polaków,
odbierając   im   godność   i   wolę   stawiania   oporu   sowieckim  władzom.
Plugawiono   przeszłość   Polski   i   Polaków   wymyślając  stek   bzdur   i
obraźliwych przykładów, jakie rzekomo miały się zdarzyć w naszej historii;
plugawiono   pamięć  II  Rzeczypospolitej,   przedstawiając   jąjako   pasmo
polskiej   głupoty   i   niedołęstwa.   Na  użytek   motłochu   z   czerwonymi
opaskami stworzono teorię, iż mordy, których dokonuje on na Polakach,
jest to zemsta za okrutne prześladowania, jakich dopuszczano się w Polsce
wobec   mniejszości   narodowych   w   okresie   międzywojennym,   a
szczególnie wobec Żydów.

Usprawiedliwianie mordów na Polakach było pierwszym aktem

wkupienia się inteligencji żydowskiej w łaski bolszewików i to  najwyższej
rangi. Argumenty stworzone przez Żydów wykorzystał nawet sam Nikita
Chruszczow, I sekretarz partii na Ukrainie. Zdarzyło się, że Tudor, stary
komunista ukraiński, filozof i poeta, redaktor pisma „Wikina", delegat do
zgromadzenia narodowego Ukrainy, wystąpił w obronie Polaków, apelując
o położenie kresu  mordowaniu Polaków na prowincji i po wsiach oraz
wysuwając   argumenty   natury   humanitarnej   i   politycznej.   Apel   ten   na
posiedzeniu przerwał mu sam Chruszczow krzycząc, żemasysą spra-

wiedliwe i że to jest sprawiedliwość wymierzona przez masy, nikt nie śmie
stanąć na drodze gniewnym masom, które się nacierpiały™.

Depolonizacja oświaty

Równolegle z deprecjacją wszystkiego co polskie, przystąpiono do

„wychowania" człowieka sowieckiego. Odbywało się to jednocześnie we
wszystkich możliwych dziedzinach w szkolnictwie, prasie, wydawnictwach,
życiu społecznym, obchodach świąt i rocznic -oczywiście sowieckich.

W szkołach w pierwszym rzędzie uderzono w kadrę nauczycielską.

Uważano   j   ą   bowiem   za   nosiciela   polskości   i   dlatego   nauczycieli   jako
pierwszych   aresztowano   i   deportowano.   Ponadto  wśród   ocalałej   kadry
dokonano   „weryfikacji",   usuwając   podejrzanych   o   uczucia   narodowe   ze
wszystkich poziomów edukacyjnych, z Uniwersytetem Lwowskim włącznie.

Zmniejszono godziny przeznaczone na naukę języka polskiego o 50% w

porównaniu do wymiaru godzin przeznaczonych na naukę języka rosyjskiego i
ukraińskiego, usunięto z programów nauczania historię Polski'-", zastępując
jąhistoriąRosji i bolszewi-zmu. Wycofano oczywiście wszystkie przedwojenne
podręczniki do nauki literatury i zastąpiono je przygotowanymi naprędce pro-
pagandowymi opracowaniami, wypranymi z jakichkolwiek treści narodowych.

Stalinowskim komisarzem do spraw depolonizacji oświaty i kultury

został mianowany zagorzały wróg polskości - Jerzy Bo-rejsza (Goldberg),
były członek Komunistycznej Partii Polski, kilkakrotnie więziony za działalność
wywrotową przeciwko Państwu  Polskiemu, agent  NKWD. Po 17 września
1939,   mianowany   dyrektorem   Ossolineum   we   Lwowie,   niszczył   wytwory
kultury polskiej i dążył do podporządkowania jej ocalałych resztek interesom
sowieckim.   Zajął   się   też   z   polecenia   władz   sowieckich   redagowaniem
podręczników historii literatury polskiej do użytku na-
100

uczycielstwa i młodzieży radzieckiej z polskim językiem nauczania, tworząc je
pod kątem „bolszewickiej poprawności"

132

Wraz ze zmianami jakościowymi w szkolnictwie następowały także zmiany

ilościowe. W związku z wywózkami, aresztowaniami i deportacjami spadała
liczba   młodzieży   polskiej   uczęszczającej   do   szkół.   Nie   dysponujemy   tu
statystykami   dotyczącymi   szkół  powszechnych   i   średnich,   zachowały   się
natomiast   rozbieżne   dość  dane   odnośnie   liczby   studentów   różnych
narodowości, studiujących na Uniwersytecie Lwowskim.

Lata według L.C. Lucasa

według A. Podrazy

Narodowość

Polacy

Ukraińcy Zvdzi Polacy

Ukraińcy Zvdzi

1939

70%

15%

15% 60%

15%

20%

1941

12%

85% 22%

34%

44%

Dane odnośnie liczby studentów wg narodowości studiujących na

Uniwersytecie Lwowskim w roku 1939 i 1941

133

W tabeli tej, mimo dużych rozbieżności, wyraźnie zaznaczają się ogólne

tendencje: drastycznie spada liczba studiujących Polaków, a wzrasta liczba
studentów żydowskich. Trend ten występował na wszystkich uczelniach, a
biorąc pod uwagę, że Żydzi stanowili na tych ziemiach kilkanaście procent
populacji, dokładnie widać uprzywilejowanie ludności żydowskiej w stosunku
do pozostałych narodowości.

Szczególną rolę w walce z polskością odgrywała we Lwowie gadzinowa

prasa polskojęzyczna, wśród której na czołowe miejsce wysunął się dziennik
„Czerwony Sztandar". Formalnie jego  redaktorem naczelnym był Ukrainiec,
ale   faktycznymi   twórcami   i  animatorami   stali   się   kolaboranci   żydowscy.
Zastępcami   redaktora   naczelnego   byli   kolejno:   Aleksander   Wart,   Julian
Stryjkowski (Stark Pesach), Wiktor Kolski (Bernard Baruch Cukier), Wiktor
Grosz (Izaak Medres). Współtworzyli to pismo ponadto: S. Aj-zenberg, Jerzy
Borejsza (Goldberg), Stanisław Jerzy Lec (Letz de

101

Touche), Zofia Lissa, Józef Rappaport, Stanisław Sulikowski-Zalc-man, Adam
Schaff i Adam Ważyk (Wagman)

134

Wymieniamy tu celowo długą listę nazwisk kolaborantów ide-

ologicznych,   gdyż   stanowili   oni   nie   tylko   trzon   zespołu   gorliwie
depolonizującego Kresy, ale także kuźnię kadr dla przyszłej Jude-obolszewii.
Nazwiska te w większości wypłyną w Polsce po roku 1944. Ich rolę trafnie
określił Bohdan  Urbankowskr. Dokładne  sprecyzowanie funkcji jest z
politycznego   punktu   widzenia   -nieistotne,   pracę   w   organie
okupacyjnego wojska i okupacyjnej partii można było zaproponować
tylko   najbardziej   sprawdzonym   towarzyszom.   A   przyjąć   taką
propozycję mogły jedynie wyjątkowe świnie

135

O tym, jak „Czerwony Sztandar" kształtował stosunek do polskiej

przeszłości, możemy się przekonać czytając publikacje „geniusza donosu"
Leona   Pasternaka,   który   28   marca   1940   porównywał   bolszewickie
„wybory" przeprowadzone w październiku 1939 roku,,na trupie Polski", z
wolnymi   wyborami   w  II  Rzeczypospolitej  -.Przepełnione   i   pięknie
udekorowane   lokale   wyborcze   rozbrzmiewające   muzyką,   pieśnią   i
żywym słowem (...) dla mieszkańców naszego miasta przyzwyczajonych
do   ponurego  nastroju   sanacyjnych   komedii   wyborczych,   kiedy   ludzi
chodzących  po ulicach obmacywał  wzrok policjanta i szpicla, inno-
wacja   ta   była   piękną   niespodzianką,   podkreślającą   powagę   i
uroczystość aktu głosowania

136

. Renegat Pasternak odwracając prawdę do

góry nogami nie pisze jednak, ile to „pięknych niespodzianek" przygotowali
wówczas inni kolaboranci. Wielkie deportacje Polaków na wschód były
zaledwie preludium do tych „niespodzianek". ,

Cała poezja Pasternaka pełna była jadu nienawiści do Polski, którą

przedstawiał w najczarniejszych barwach. Warto tu podać chociaż jeden
przykład tej zatrutej twórczości, żeby zdać sobie sprawę jak to
rzeczywiście wyglądało. Występowały w niej dwie

102

równoległe   myśli:   poniewieranie   wszystkim,   co   polskie,   i   serwili-styczny
zachwyt   stalinizmem.   Żydowski   kolaborant   Leon   Pasternak   tak   opisał
bolszewicki   najazd   na   Polskę   17   września   1939,  nazywając  go  „dniem
wyzwolenia":

(...) Tysiąc dziewięćset trzydziesty dziewiąty; rok lochów berezkich, ludu
krwawa kaźń nie ma kresu pogardy, nie ma końca klątw tych, które by na
ten rok nie powinny spaść. (...) A jednak podejmij kalendarz zdeptany,
część jego kart będziesz kiedyś sławił w pieśniach, gdy padła granica,
pękły więzień bramy, w ten dzień wzwolenia: siedemnasty września^

Najgorsząjednak cechą kolaborantów było donosicielstwo, które „wybuchło
jak tyfus plamisty". Sam Pasternak przyczynił się do wtrącenia do więzienia
polskich pisarzy: Teodora Parnickiego, Władysława Broniewskiego (za
wierszŻołnierz Polski), a Stanisława Sulikowskiego-Zalcmana i Wolicę
skazał po prostu na śmierć'

. Donosicielstwem skażeni byli i inni

kolaboranci. Gdy aresztowano pierwszą falę polskich pisarzy i poetów, wśród
których był m.in. Władysław Broniewski, Tadeusz Peiper, Wojciech Skuza i
Juliusz Balicki, zastępca redaktora naczelnego gadzinówki „Czerwony
Sztandar", Wiktor Kolski (Bernard Baruch Cukier), w artykule Zgnieść
gadzinę nacjonalistyczną oczernił najgorszymi słowy aresztowanych.
Przedstawił ich jako agentów impe-rialistycznych i wrogów klasowych oraz
oskarżył oprowadzenie antyradzieckiej polityki imperializmu polskiego

„Czerwony Sztandar" skupiał elitę kolaborancką Lwowa i specjalizował się

w prowadzeniu antypolskiej propagandy. Do najbardziej aktywnych w tej
dziedzinie renegatów (oprócz wymienionych wcześniej) należeli: Pesach Stark
(Julian Stryjkowski), który sporządzał do nieznanych celów rejestry nauczycieli
polskich, poeta Lucjan Szenwald, podwójny agent policji i NKWD w okresie
międzywojennym, Jan Kott (Wertenstein) chwalący zbrodnię w

103

Katyniu,   Julia   Brystygierowa,   reporterka   „Czerwonego   Sztandaru",   która
zasłynęła wkrótce z katowania więźniów Polaków, Melania Cukier (później
Melania Kierczyńska) zwana po wojnie  „krwawąMelanią", Ozjasz Szechter
wraz   z   żoną   Heleną   Michnik  i   wreszcie   specyficzny   wywrotowiec
komunistyczny okresu międzywojennego, sowiecki politrukpo 17 września,
Adam Schaff, Artur Starewicz, Leon Chajn, Jakub Prawin, Antoni Alster, Ro-
man Werfel i wielu innych.

Rolę i znaczenie lwowskiej kolaboracji ze strony żydowskich środowisk

inteligenckich   doskonale   określił   Bohdan   Urbankow-ski:  Poletkiem
doświadczalnym   sowieckiej   kultury   miał   być  Lwów.   By   la   to   próba
generalna   PRL   (...)   Tzw.   Polska   Ludowa  wywodzi   się   bezpośrednio
stamtąd, z tamtej kolaboracji^®.  Należy do tego jednak dodać, że Lwów
był nie tylko kuźnią sowieckiego modelu kultury dla przyszłej Judeobolszewii,
ale także  kuźniąkadr   „ideowo-politycznych",   służb   bezpieczeństwa   i   ad-
ministracji.

Drugim znaczącym ośrodkiem kształtowania kadr Judeobolszewii stał się z

czasem Mińsk, l października 1940 zaczęto w nim wydawać antypolską
gadzinowkę „Sztandar wolności", wokół

której wytworzyło

siękolaboranckie środowisko inteligencji żydowskiej. Prym wiedli przyszli
„wielkorządcy" peerelu: Jakub Berman, Stefan Wierbłowski, Juliusz Burgin,
Wilhelm Billig, Bernard Mark, Żanna Kormanowa, Roman Werfel, B.
Fajngold, Józef Kowalski (Salomon Natanson) i wielu innych

141

. Kierowany

przez żydowskich kolaborantów „Sztandar wolności" stawiał sobie jako jeden z
głównych celów zwalczanie religii katolickiej. Miało się to odbywać pod hasłem
„walki z przesądami religijnymi" i polegało m.in. na ośmieszaniu liturgii i świąt
kościelnych, zniesławianiu duchowieństwa oraz wykazywaniu szkodliwości
„zabobonów religijnych". Stanowiło to wsparcie dla prowadzonej urzędowo
przez bolszewików walki z Kościołem. Realizacją tej polityki zajmował się
przede wszystkim potężny Związek Bezbożników, za-

104

łożony i kierowany przez komunistę pochodzenia żydowskiego, członka KC
RKP(b)   -   Jemieliana   Jarosławskiego   (Minieja   Izra-ilewicza   Gubelmana).
Stworzył on wielki koncern prasy ateistycznej, opracował system wychowania
ateistycznego   oraz   pian   zniszczenia   Cerkwi   prawosławnej   i   Kościoła
katolickiego. Ten morderca zza biurka był odpowiedzialny za katorgę tysięcy
duchownych i ludzi świeckich, zniszczenie bezcennych zabytków sakralnych,
ruinę  tysięcy   cerkwi  i   kościołów.   Jarosławskiemu-Gubel-manowi w jego
bezwzględnym programie walki z religiąpomagała niemała rzesza fanatycznych
bezbożników żydowskiego pochodzenia

142

Trudno dzisiaj ocenić, czy odbywało się to na zasadzie podziału ról, czy

zrządził to czysty przypadek, ale właśnie grupa żydowska skupiona wokół
„Sztandaru wolności" w Mińsku ostro współpracowała ze Związkiem
Bezbożników i niszczyła Kościół katolicki na okupowanych przez Sowietów
Kresach Wschodnich.

Ponadto, jak przystało na przedwojennych działaczy Komunistycznej Partii

Polski, grupa mińska podjęła pełnąnienawiści akcję propagandową przeciwko
Państwu Polskiemu. Pisze o tym  historyk  A. Głowacki:  W czasie, gdy
dziesiątki   tysięcy   Polaków  maltretowano   w   więzieniach   NKWD,   w
obozach   pracy   i   na  syberyjskiej   zsyłce,   obłudnie   zamieszczano
wspomnienia   o  warunkach   więziennych   w   międzywojennej   Polsce,   o
obozie  odosobnienia w Berezie Kartuskiej, o nędzy i moralnym upodleniu
inteligentów w II Rzeczypospolitej

143

Lata 1939-1941 to okres tworzenia zrębów pod budowę sowieckiej

republiki na wschodnich ziemiach polskich. W republice tej władzą wykonawczą
w imieniu Sowietów mieli być Żydzi. Polskość miała zostać wytępiona do
korzeni. Nie było mowy o jakichkolwiek planach tworzenia polskiej
autonomii, a tym bardziej ograniczonej niepodległości. Państwo Polskie miało
być zastąpione na tych ziemiach Judeobolszewią, kultura polska - kulturą so-
wiecką.

105

7. SYTUACJA NA KRESACH PO 22

CZERWCA 1941

Przygotowywane od wielu miesięcy gigantyczne starcie dwóch

„najlepszych sojuszników" - Hitlera i Stalina stało się faktem. We-hrmacht
uprzedził   sowiecką   ofensywę   o   całe   dwa   tygodnie,   co  kompletnie
zdezorganizowało   przygotowania   ofensywne   Armii  Czerwonej,   nie
nastawionej   w   ogóle   na   obronę.   Pod   ciosami   pancernych   klinów
niemieckich pękał front i całe armie sowieckie okrążane i bite dostawały
się do niewoli: w rejonie Mińska ponad  300 rys.  żołnierzy,  w rejonie
Kijowa ok. 650 tyś.

Armii Czerwonej zabrakło transportu na dowóz nowych jednostek i

zaopatrzenia na front, na ewakuację rannych. Zabrakło także transportu
na deportację więźniów na zaplecze. Oddziały NKWD wraz z „czerwoną
milicją" żydowską masakrowały aresztowanych w więzieniach lub pędziły w
kolumnach „drogami śmierci'' na wschód.

Nie zabrakło jednak transportu dla renegatów, którzy zdradzili Polskę i

przygotowywali koncepcję Judeobolszewii. Stalin docenił ich znaczenie,
uznał, że będą potrzebni, i nakazał uratowanie ich z zawieruchy wojennej.
Sowieckie służby bezpieczeństwa przewiozły ich wraz z majątkiem i
rodzinami do Moskwy, pod opiekę samego Ławrentija Berii, pana życia i
śmierci 12 milionów łagier-ników.

Entuzjastyczną postawę ludności żydowskiej na Kresach wobec

Sowietów bacznie obserwowali Niemcy. Obserwacje te skłoniły ich do
uznania Żydów za gorących zwolenników bolszewi-zmu, a tym samym za
groźnych wrogów Rzeszy. Nie zamierzali zlekceważyć tego spostrzeżenia i
uwzględnili go w przygotowywanych ludobójczych planach. 106

Na dwa tygodnie przed uderzeniem na Związek Sowiecki, tj. 6 czerwca

1941, dowódcy armii i flot powietrznych przygotowujących się do rozpoczęcia inwazj
i   otrzymali   specjalny   rozkaz   Oberkomman-da   der   Wehrmacht   (Naczelnego
Dowództwa Wehrmachtu)  Wytyczne do traktowania politycznych komisarzy.
Rozkaz ten w postaci pisemnej przeznaczony był tylko dla dowódców armii i
flot Luft-waffe,  zaś dowódcom  niższego  szczebla przekazywano  go tylko
ustnie, wskazówki w nim zawarte nie maj ą precedensu w historii wojskowości
i znane są w historiografii jakoKommissarbefehl, czyli rozkaz o traktowaniu
komisarzy.   Były   to   wytyczne   sprzeczne   z;   prawami   człowieka   i
międzynarodowymi   prawami   dotyczącymi  działania   armii.   Zawierały   one
wskazówki   odnośnie   do   przeprowadzania   egzekucji   na   komisarzach
politycznych   Armii   Czerwonej   jako   „organach   wrogich   oddziałów".
Komisarzy potraktowano niejako żołnierzy, lecz nosicieli „niszczycielskiego
bolszewickiego światopoglądu" i wynikających z tego „barbarskich azjatyckich
metod   walki",   wyłączając   ich   z   praw   przysługujących   jeńcom.  Z   tego
powodu   komisarze   schwytani   w   czasie   walki   czy  działania   w   ruchu
oporu, powinni być natychmiast likwidowani przy użyciu broni palnej-
oznaczało   to   nie   tylko   zezwolenie   na   dokonywanie   mordów   bez
jakiegokolwiek uzasadnienia  merytorycznego, lecz nakazywało dokonywanie
zbiorowych mordów bez jurysdykcji prawnej

144

Kolejny morderczy rozkaz wydany został przez szefa Głównego Urzędu

Bezpieczeństwa Rzeszy Reinharda Heydricha 2 lipca  1941 i wyszczególniał
kategorie ludzi przeznaczonych do likwidacji. Byli to: wszyscy funkcjonariusze
Kominternu, wyżsi, średni i radykalni Funkcjonariusze partii - komitetu
centralnego, obwodowych i okręgowych, komisarze ludowi. Żydzi na sta-
nowiskach partyjnych i państwowych oraz pozostałe radykalne elementy
(sabotażyści,   agitatorzy,   podżegacze)^

. Wytyczne te sądokumentem

szczególnym. Z góry skazująna śmierć funkcjonariuszy wrogiego państwa:
administracyjnych, partyjnych, ide-

107

ologicznych i wojskowych, doliczając w całości najbardziej zasłużoną dla
systemu sowieckiego grupę etniczną - Żydów. Śmierć miała nastąpić bez
udowodnienia winy, bez procesu sądowego. I kolejna zaskakująca rzecz -
rozkaz dokonywania masowych mordów otrzymuje najpierw armia, a grupy
operacyjne Sipo ł SD (Ein-satzgruppen) prawie o miesiąc później (2 lipca
1941). Należy przy  tym zaznaczyć, iż rozkaz o komisarzach, skazujący
masowo na śmierć Żydów na wschód od Bugu, czyli przede wszystkim
na  wschodnich   obszarach  II  Rzeczypospolitej,   nie   ma   wcześniejszego
odpowiednika   na   j   ej   ziemiach   zachodnich   i   centralnych.   Ówczesne
hitlerowskie   projekty  rozwiązania  kwestii   żydowskiej  ograniczały   się   do
rabunku mienia, deportacji, stopniowego tworzenia gett- łącznie z planami
tworzenia   Reichsgetta   na   Lubelszczyźnie,  projektów   emigracji   do
Wenezueli   czy   na   Madagaskar,   itp.   Do  połowy 1941 r. nie znane są
natomiast żadne rozkazy, ani dla Ein-satzgruppen, ani dla Wehrmachtu,
nakazujące   masowe   mordowanie  Żydów.  Literatura  faktu pełna jest  w
odniesieniu do pierwszego okresu II wojny światowej hitlerowskich zwrotów
typu „rozwiązanie kwestii żydowskiej", co absolutnie nie jest jednoznaczne z
„ostatecznym   rozwiązaniem   kwestii   żydowskiej"   (Endlósung   der
europaischen Judenfrage) z 20 stycznia 1942 r., skazującym Żydów na
zagładę. Zdarzające sięjednak czasami celowe mylenie  tych pojęć jest
zwykłym   nadużyciem,   zauważonym   i   potępionym  w   czasie   procesu
norymberskiego.

Zatem, wyprzedzenie zagłady Żydów na wschód od Bugu, czyli na

ziemiach II Rzeczypospolitej, o pół roku w stosunku do planu totalnej
zagłady z 20 stycznia 1942 i przeprowadzone na podstawie „rozkazu o
komisarzach" było spowodowane masowym udziałem Żydów w sowieckim
aparacie władzy.

Marszałek polny W. von Reichenau, dowódca 6 armii, stwierdził l O

października 1941 r. -.Dlatego właśnie żołnierz musi mieć pełną świadomość
konieczności twardej, lecz sprawiedliwej kary dla Żydowskich podłudzi
(amjiidischen Untermenschen).

108

8. PODSUMOWANIE OKRESU

JUDEOBOLSZEWn 1939-1941

* Inwazja sowiecka na Polskę 17IX 1939 r. spotkała się z entu
zjastycznym poparciem społeczności żydowskiej zamieszkującej
wschodnie oraz częściowo centralne obszary II Rzeczypospolitej.
Żydzi, obywatele IIRP, w sposób jednoznaczny i zdecydowany
wystąpili przeciwko Państwu i Narodowi Polskiemu, potępili pol
ski patriotyzm, zerwali więzy z polskościąi ogłosili się obywatela
mi „nowej sowieckiej ojczyzny"; wyjątki od tej reguły były tak
nieliczne, iż w ogólnym rozrachunku nie miały żadnego znaczenia.
* Jeszcze przed wkroczeniem Sowietów stworzyli oni „czerwoną
milicję" i wspólnie z Armią Czerwoną wystąpili zbrojnie przeciw
ko instytucjom państwowym II Rzeczypospolitej i mniejszym od
działom wojska Polskiego: wywoływali bunty, mordowali urzęd
ników i żołnierzy, a gdzie to było możliwe przejmowali w imieniu
Sowietów władzę.
* Po ustanowieniu przez Sowietów okupacji na wschodnich zie
miach RP, Żydzi stanowili jej podstawę, obsadzając od 75 do 90%
stanowisk administracyjnych oraz poważny procent dolnych
warstw aparatu terroru. Włączyli się oni w pełni w proces ni szcze
nią polskości i budowania stalinowskiego imperium zła; rabowali
polskie mienie, organizowali obławy i łapanki na ukrywających się
polskich oficerów i żołnierzy, sporządzali listy Polaków przezna
czonych do aresztowania oraz rejestry przygotowywanych do
masowych deportacji na wschód.
* W sowietyzacji Kresów II RP w latach 1939-1941 wybitnie
ponurą rolę odegrały dwa skupiska żydowskiej inteligencji: we
Lwowie i Mińsku. Spełniały one trzy główne zadania:

a) przeprowadzały na wielką skalę depolonizacj ę kultury,

110

b) wypracowywały podstawowe wzorce realizacji na ziemiach

podbitych stalinowskiej wizji „nowego człowieka",

c) przygotowywały model przyszłej sowieckiej republiki sate

lickiej na ziemiach polskich - Judeobolszewii wraz z zawiąz
kiem przyszłej elity władzy. I to właśnie było najbardziej istot
ną sprawą w przygotowaniach do realizacj i dalekosiężnych
celów żydowskich organizacji wywrotowych z okresu mię
dzywojennego.

* Zdrada II Rzeczypospolitej i całkowite opowiedzenie się po stro
nie Sowietów stwarzało złudzenie realizacji tychże celów:

a) dokonano rewolty typu bolszewickiego i obalono stary „im-

perialistyczny ustrój", a wraz z nim znienawidzone Państwo
Polskie;

b) włączono się w budowę „nowego szczęśliwego socjalistycz

nego społeczeństwa", stawianego jako jeden z celów dzia
łania;

c) uzyskano złudzenie, że Żydzi stali się warstwą uprzywilejo

waną wśród innych narodowości i że może to oznaczać po
czątek stworzenia społeczeństwa, w którym oni, jako rze
komo „obdarzeni przez naturę nadzwyczajnymi cechami",
będą mieć wyjątkowe przywileje stawiające ich „ponad
narodami".

* Okres uprzywilejowania całej społeczności żydowskiej na Kre
sach, polegający raczej na tolerowaniu nadużywania przez nią wła
dzy i bezkarności za zbrodnie popełnione na Polakach, skończył
się po kilku miesiącach. Sowieci przystąpili do deportacji Żydów
na wschód z dwóch zasadniczych powodów:

a) jako zemsty za masowe zgłaszanie się Żydów do powrotu

pod okupację niemiecką

b) jako przeciwdziałanie rozpasanej spekulacji, z którą Sowieci

prowadzili u siebie bezwzględną, wręcz krwawą walkę.

* Przywileje sowieckie zachowane zostały jednak w pełni w od
niesieniu do żydowskich elit, przygotowujących grunt pod utwo-

111

9. GRA „POLSKĄ KARTĄ"

„Willa Szczęścia" i „Ciężarówki z aktywistami"

Sowieci, głoszący w opracowaniach historycznych, że byli zaskoczeni

najazdem   Niemiec   w   dniu   22  VI1941,   w   rzeczywistości   prowadzili
intensywne przygotowania do potężnej inwazji na Zachód. Nie będziemy tu
zajmować   się   opisami   koncentracji   armii,  ale   warto   wspomnieć,   że
przygotowywali   sobie   również   „kartę  polską".  Mizerna to była  karta,
bowiem z około 20 tyś. oficerów polskich udało im się zwerbować zaledwie
kilkunastu, których pod wodzą ppłk. Zygmunta Berlinga umieścili w „Willi
Szczęścia"   pod  Moskwą.   Była   to   grupka,   która   zadeklarowała   chęć
tworzenia polskich oddziałów wewnątrz Armii Czerwonej.

Drugim punktem skupienia „polskiego" aktywu była szkoła

Kominternu w Puszkinie pod Moskwą, w której już wiosną 1941, a więc na
parę   miesięcy   przed   atakiem   Niemców,   szkolono   ko-munistów-
emisariuszy, przygotowując ich do zrzutu na ziemie polskie pod okupacją
niemiecką. Mieli tam odtworzyć partię komunistyczną i przygotowywać
jej członków do dywersji na tyłach przyszłego frontu. Niech przy tym nie
zmyli  nikogo nadużywanie  przymiotnika  „polski". Nie było  tu mowy o
odbudowie Polski, ani  o żadnej autonomii. Chodziło tylko o stworzenie
jakiegoś   pretekstu   do   wykorzystania   Polaków   w   charakterze   mięsa
armatniego dla dobra, ..nowej socjalistycznej ojczyzny".

O tym, jak szybko sowieckie służby bezpieczeństwa zareagowały na

możliwość wykorzystania Polaków do swoich celów, świadczyć może
fakt, że gdy „osoba nr 2" w środowisku kolaborantów, Jakub Berman,
wpadł na pomysł: aby w jakiś sposób zaznaczyć udział Polaków w
wojnie i stworzyć przy Armii Czer-

113

wonej batalion polski, który włączyłby się do wałki, pozytywna odpowiedź
Moskwy przyszła natychmiast

147

Kolaborant Berman, jako redaktor naczelny „Sztandaru Wolności", do

niedawna lżył wszystko, co polskie, a szczególnie odsądzał od czci i wiary
przeszłość, tradycje i II Rzeczypospolitą, a teraz chce „zaznaczyć polski udział
w wojnie", „zapominając", że Polacy zaznaczyli go już dobitnie w walce,
stawiając zbrojnie opór dwom najeźdźcom we wrześniu 1939, bronili Norwegii,
walczyli o Francję w 1940, bronili Anglii przed Luftwaffe i właśnie rozpoczynali
kampanię afrykańską. Natomiast watahy kolaborantów ani myślały, aby zostać
na miejscu i włączyć się do partyzantki, by bronić „nowej socjalistycznej
ojczyzny", tylko wiały na wschód. Ich ucieczka i ewakuacja ze strefy frontowej
odbywała się w różny sposób. Na ogół były to „ciężarówki z aktywistami"

148

W chwili, gdy „polski batalion" liczył około 20 osób, jego „dowództwo"

postanowiło nawiązać osobisty kontakt z Kominter-nem w Moskwie. W tym
celu wysłano do Moskwy „czołówkę" składającą się z 5 osób pochodzenia
żydowskiego: Pawła Findera (Efraima Truskiera) wraz z żoną, Stefana
Wierbłowskiego z żoną, Reginę Kapłan oraz Czesława Skoneckiego.

Po zawarciu układu Sikorski-Majski 30 lipca 1941 inicjatywy wojskowe

komunistów żydowskich okazały się niepotrzebne. Ich samych postanowiono
jednak   zachować   w   rezerwie   jako   przeciwwagę   dla  polskiego   elementu
narodowego. A przeciwwaga ta  powiększała się szybko. We wspomnieniach
Jakuba Bermana znajdujemy odnośnie tego okresu informację, że jego grupa
dotarła  do Moskwy, a on sam zatrzymał się w hotelu „Lux" u Tadeusza
Daniszewskiego (Dawida Kirszbrauna).ZPo/aA:ów,  oprócz nas była tu już
prawie cała redakcja lwowskiego ,, Czerwonego Sztandaru "

149

. Najbardziej

podli i antypolscy kolaboranci zaczynają w ZSRR występować jako „Polacy".

Przybywających do Moskwy zatrudniano w różnych instytucjach

propagandowo-politycznych. Część przyjęto jako redakto-

114

rów do „polskiej" radiostacji  „Kościuszko", część zatrudniono w  redakcji
przeniesionych na wschód lwowskich „Nowych Widnokręgów", inni znaleźli
się w szkole Kominternu w Puszkino, przeniesionej potem do Kusznarenkowa
koło Ufy. Tu zgromadziło się wielu uciekinierów, zarównojako słuchaczy, jak i
wykładowców.  Jednym z nich był  pułkownik (!!!) Jakub Berman, jak się
okazało  członek NKWD. Został on również kierownikiem „polskiej" grupy i
przygotowywał drugi zrzut Grupy inicjatywnej, który miał nastąpić niebawem w
Polsce centralnej. Resztę łudzi przygarnęły różne instytucje sowieckie.

Przeciwwaga dla obozu niepodległościowego

Szybko też wyjaśniła się zagadka, skąd tyle troski stalinowskich służb

bezpieczeństwa   o   „nowych   obywateli   radzieckich".  Ujawnili   się   oni   po
podpisaniu   polsko-sowieckich   układów   przed   przyjazdem   do   Moskwy
Naczelnego   Wodza   i   zarazem   premiera  RP   Władysława   Sikorskiego.
Pozbawieni możliwości wtrącania  się do spraw  wojskowych,  okazali  się
przydatni w politycznym atakowaniu Rządu RP na Wychodźstwie. Wystąpili
w „Nowych Widnokręgach" jako „patriotyczni przedstawiciele społeczeń-
stwa polskiego" potępiając „samozwańc/y rząd polskiej reakcji", chociaż
sowiecka prasa zachowywała w owym czasie dużą  powściągliwość. Sowieci
zastosowali tutaj metodę zbliżoną do stosowanej w czasie przesłuchań przez
NKWD. Jeden przesłuchujący był taktowny i wyrozumiały (tę rolę spełniała
sowiecka prasa  rządowa), a drugi ordynarny, brutalny łamignat. Tę rolę mieli
spełniać „polscy patrioci". Było to jednocześnie ostrzeżenie polskiej delegacji,
że jeżeli nie będzie szła na ustępstwa, to szef sowieckiego  bezpieczeństwa
Ławrentij  Beria  wystara  się o więcej  takich  „Polaków" i ZSRS stworzy
przeciwwagę dla obozu niepodległościowego.

Po wyjściu armii Andersa do Iranu dla „nowo nawróconych Polaków"

nastąpił złoty okres. Najpierw próbowali utworzyć w

115

Moskwie Polski Komitet Narodowy, który miał stać się z czasem silnym
ośrodkiem politycznym, zdolnym do przeciwwagi Rządowi RP. Z nieznanych
bliżej przyczyn nic z tego nie wyszło i sprawy potoczyły się nieco inaczej.

Wyjście armii Andersa było Stalinowi w zasadzie na rękę, mimo iż cała

sowiecka prasa aż huczała od ataków na Rząd RP i gen. Andersa. Teraz
Stalin miał wolną drogę do utworzenia nowej armii polskiej, która znajdzie się
całkowicie pod dowództwem sowieckim. Decyzję w tej sprawie podjął w
lutym 1943 i poinformował o niej najpierw Wandę Wasilewską. Ta z kolei
zawiadomiła o tym ppłk Zygmunta Berlinga, który decyzję Stalina przyjął
pozytywnie. Gorzej natomiast było, gdy Wanda Wasilewską zakomunikowała
tę wiadomość na zebraniu „polskich patriotów". Wówczas to
niekwestionowany przywódca lobby Żydów polskich w ZSRS, Alfred Lampę,
rzucił ze złością: A na h... nam to potrzebne. Mamy Armią Czerwoną i to
nam wystarczy

150

Im wystarczało. Oni nie chcieli żadnego wojska polskiego.

Gwarantem ich władzy nad Polakami mogła być tylko Armia Czerwona, a
nie żadne Wojsko Polskie, nawet pod operacyjnym dowództwem
radzieckim

151

Decyzja Stalina była jednak nie do podważenia i należało ją

bezwzględnie zrealizować. Do tego celu potrzebna była jednak jakaś partia
lub   instytucja,   która   choćby   formalnie   patronować   mogła   takiemu
przedsięwzięciu   jak   tworzenie   armii.   Dlatego   też   postanowiono   utworzyć
Związek   Patriotów   Polskich   (ZPP)   -   nazwę  wymyślił   Stalin,   który   byłby
„reprezentantem szerokich mas narodu". Co prawda masy narodu cierpiały i
walczyły w owym czasie pod okupacją niemiecką, ale uznano, że stalinowska
grupa interesu może je reprezentować na odległość, a taki „drobiazg" jak Rząd
Rzeczypospolitej na Wychodźstwie sienie liczy.

Zobaczmy, co na ten temat pisze peerelowski historyk: W końcu lutego

1943 r. w Moskwie powstał Komitet Organizacyjny

116

Związku Patriotów Polskich w ZSRR. Organem ZPP było pismo „ Wolna
Polska ", które zaczęło się ukazywać l marca 1943  r. W redakcji,, Wolnej
Polski" pracowali m.in. Jerzy Borejsza,  Wiktor Grosz, Paweł Hofmann,
Alfred Lampę, Hilary Minc,  Jerzy Pański, Włodzimierz Sokorski, Wanda
Wasilewska. Dnia 20 marca do Moskwy przeniesiono redakcję „ Nowych
Widnokręgów   ".   Oba   pisma   odegrały   wybitną   rolę   w   kształtowaniu
programu lewicy polskiej i propagowaniu haseł ZPP. W nr 7  „ Wolnej
Polski"   z   kwietnia   1943   r.   opublikowano   słynny   artykuł   Lampegopt.
„Miejsce Polski w Europie"

152

Jacy to byli „polscy patrioci" i kto chciał decydować o miejscu Polski w

Europie widać chyba dobitnie w zestawieniach nazwisk,  jakiego dokonał
komunistyczny historyk.  Komentarze są tu zbyteczne. W owym  czasie
utarł   się   zwyczaj,   że   każde   takie   kolabo-ranckie   i   antypolskie
przedsięwzięcie musiało być okraszone osobami polskiego  pochodzenia.
Jako jedną z pierwszych na czele  umieszczano bardzo często płk Armii
Czerwonej, zaufaną Stalina,  Wandę Wasilewska. Ojej stosunku do Polski
pisze Zygmunt Ber-ling w swoich pamiętnikach: Kiedy ja z kolei zadałem
Wasilew-skiej pytanie: co będzie z nami, z tymi kilkunastoma setkami
tysięcy naszych emigrantów i deportowanych z Polski, co będzie z całą
naszą  sprawą  -  odpowiedziała  mi,  że  nie  wie  i   dodała (przytaczam
dosłownie):,, Ja jestem obywatelką radziecką i członkiem WKP(b), od
spraw polskich odeszłam i nic mnie to nie obchodzi"

153

Drugim figurantem, którego nazwiskiem firmowano wiele różnych

podejrzanych działań, był Aleksander Zawadzki, „szczery komunista" o
zagadkowej karierze: prosto z łagru skierowany do pracy w tworzącym się
Wojsku Polskim i od razu mianowany generałem brygady. Takim tempem
zdobywania kariery nie mógł się poszczycić nawet Napoleon Bonaparte!
Odtąd za nazwiskiem Zawadzkiego ukrywała się cała grupa „polskich
patriotów", których działaniu on nie przeszkadzał, zajęty pracami
organizacyjny-

117

mi w armii. Na I Zjeździe ZPP, który odbył się w Moskwie, w czerwcu
1943 wybrano Prezydium w składzie: W. Wasilewska -przewodnicząca,
członkowie: Z. Berling, B. Drobner, S. Jędry-chowski, S. Skrzeszewski,
W. Sokorski, A. Witos. Rok później po usunięciu W. Sokorskiego z
prezydiumza to, że miał odmienne niż inni członkowie zdanie na temat
obsady ważnych stanowisk w sowietyzowanej Polsce, dołączono do władz A.
Zawadzkiego (miał żonę Żydówkę) i J. Sztachelskiego.

Już w kwietniu 1943 r. „Związek Patriotów Polskich" zwrócił się do

rządu   sowieckiego   z   prośbą   o   zgodę   na   utworzenie   w   ZSRS  polskiej
jednostki wojskowej. Oczywiście zgodę taką otrzymał natychmiast i już
w połowie maja 1943 r. rozpoczęto formowanie  ł Dywizji Piechoty im.
Tadeusza Kościuszki. Historycy peerelowscy prześcigają się w zachwytach nad
zasługami   ZPP   w   dziele   tworzenia   wojska   polskiego   w   Sowietach,
całkowicie   pomijając   fakt,   że  decyzję   o   tym   podjął   Stalin   wcześniej,   a
„polskich patriotów" stworzono jako atrapę  do wypełnienia  woli  „Ojca
Narodów".

Walka o polską dywizję

Rzeczywistość tworzenia polskiej dywizji byłajednak dużo bardziej

skomplikowana.   Po   słynnym   zebraniu,   na   którym   Wasilewska
zakomunikowała o decyzji tworzenia polskiej jednostki, a Alfred  Lampę
zareagował   żargonem   ulicznika,   działacze   pochodzenia   żydowskiego
przystąpili do ostrego działania, by nie dopuścić do powstania w Sowietach l
Dywizji Polskiej. W tym celu rozpoczęli gorączkowe rozmowy z Ł. Berią,
W. Mołotowem, G. Malenko-wem, L. Kaganowiczem i innymi dygnitarzami
sowieckimi. Część z wymienionych osób skłonna była nawet wspomóc ich
działania, nie wiedząc, że Stalin podjął już wcześniej decyzję na ten temat.

W czerwcu 1943 do Stalina dotarła informacja o grupie próbującej

kwestionować jego rozkazy. Odpowiedź była szybka i jednoznaczna. Nakazał
gen. Georgijewowi Żukowowi z NKWD (nie mylić z marszałkiem Żukowem)
sporządzić w uzgodnieniu z Wasilewska i

118

sowieckimi czynnikami ze służb bezpieczeństwa i armii, listę osób,  które
miały   zostać   odsunięte   od   kierownictwa   ZPP   i   ukarane.   Na  liście   tej
znaleźli się: A. Lampę, J. Berman, H. Minc, W. Grosz  (I.  Medres) wraz z
żonąE. Sommerstein, R. Zambrowski (Nussbaum), E. Ochab, B. Drobner, J.
Borejsza   (Goldberg),   L.   Brystygierowa,  E.   Szyr,   L.   Szenwald,   M.
Naszkowski   (Medres),   M.   Wągrowski  (Pustelman),  M. Mietkowski, E.
Werfel,   Z.   Modzelewski   (Fiszer).  Ludzi   tych   miano   deportować   w
odosobnione miejsce na północy ZSRS. Stalin postawił jednak warunek, że
pod   listą   zesłańców   musi  znaleźć  się   podpis   gen.   Z.   Berlinga.   Ten
zdecydowanie odmówił, ratując z opresji całą grupę, która potem, przejąwszy
w Polsce władzę, usunęła gen. Berlinga

154

Po tym incydencie „polscy patrioci" radykalnie zmienili strategię

działania.   Stali   się   nagle   gorącymi   orędownikami   tworzenia   w  ZSRS
polskich   oddziałów,   a   ich   przywódca   A.   Lampę   przestawił   się   na
prowadzenie tajnej dyplomacji, stosując intrygi, pomówienia i plotki, aby
zdyskredytować   przeciwników.   Skoncentrował  też   wszystkie   siły   na
skupieniu   wokół   ZPP   jak   największej   liczby  osób   pochodzenia
żydowskiego.   Dużą   rolę   odegrała   tutaj   Luna  Brystygierowa,
odpowiedzialna   w   ZG   ZPP   za   sprawy   personalne.   Dało   to
nadspodziewanie   dobre   rezultaty.   Już   pod   koniec   listopada   1943
ważniejsze   funkcje   ZPP   obsadzone   zostały   przez  zaufanych   ludzi   A.
Lampego. Odbywało się to wszystko przy ścisłej współpracy z sowieckimi
służbami bezpieczeństwa i osobistym patronatem ich szefa Ł. Berii.

Pisze na ten temat w swych pamiętnikach gen. Zygmunt Ber-ling:

Królowało sekciarstwo i zuchwałe forowanie Żydów i Żydówek bez względu
na ich faktyczne kwalifikacje, pochodzenie społeczne, na wszystkie
kierownicze i mające jakiekolwiek znaczenie stanowiska. Koła ZPP na
prowincji zostały obsadzone całkowicie przez przewodniczących Żydów

155

Groźba zsyłki, uniemożliwiona dzięki Berlingowi, nie spowodowała

jednak zaprzestania różnych podstępnych działań prze-

119

ciwko   wojsku.   A.   Lampę   zajmował   nadal   wrogie   stanowisko  wobec
szkolącej  się dywizji. Świadczy o tym  m.in. jego wypowiedź   w czasie
przypadkowych jej odwiedzin: Pachnie u was bardziej pierwszą brygadą
niż pierwszą dywizją. Co wy w tym gównie robicie? Masa to bydło, które
można zaprowadzić dokąd się chce, byle mieć łańcuszek

156

Podczas gdy dywizja organizowała się, szkoliła i rozpoczęła swą

historię krwawym  bojem  pod Lenino  (12  X  1943), grupa  żydowska
intensywnie   pracowała,   aby   przygotować   do   niej   własne   kadry.
Rozpoczęto nabór starannie „prześwietlonych" oficerów oraz zaufanych
ludzi na kursy NKWD w Kujbyszewie. Komendant szkoły płk Dragunow
oświadczył   oficjalnie,  iż   szkoła  przygotowuje   kadry   aparatu
bezpieczeństwa   w   przyszłej   Polsce.  Zgromadzono   w   niej   ok.   130
kursantów, z czego 30 pochodziło z Dywizji Kościuszkowskiej. Pozostali
to wybrańcy z niezliczonych formacji sowieckiej  armii, w zdecydowanej
większości  pochodzenia   żydowskiego,  w   rym   wielu  z   obywatelstwem
„byłej" Polski

157

Wkrótce zabiegi dotyczące obsady najważniejszych stanowisk w

tworzącym się w Sowietach Wojsku Polskim przyniosły wymierne efekty.
Zobaczmy, co na ten temat pisze historyk Jerzy Brochocki: Byli pewni, że
wcześniej czy później Stalin zdejmie maskę przyjaciela Polski i zagarnie tę
zdobycz   wojenną   jako  17   Republikę   Rad.   Wtedy   Berling   nie   będzie
potrzebny.   Będą  potrzebni   oni.   Gorliwi,   bezwzględni   realizatorzy
stalinowskiej polityki ubezwłasnowolnienia niepokornej Polski. W czasie gdy
Berling szkolił dywizję, prowadził ją w straszny wyniszczający bój pod
Lenino, potem organizował korpus, a następnie armię - oni opanowali bez
reszty   aparat   polityczny,   służby   specjalne,  prokuraturę   i   sądownictwo
dywizji, korpusu, armii. Oto jeden tylko, ale jakże wymowny przykład: na
trzydziestu politruków w drugiej dywizji dwudziestu siedmiu było Żydami.
„ Swoimi" obsadzono prawie wszystkie stanowiska pełnomocników

120

Związku   Patriotów   Polskich.   Podobnie   było   z   obsadą   stanowisk   w
aparacie   centralnym   ZPP.   Kadrami   kierowała   sekretarz   Zarządu
Głównego   ZPP   Julia   Brystygierowa,   osławiona  „Luna",   późniejszy
dyrektor VDepartamentu Ministerstwa Bezpieczeńst\va Publicznego

Bardzo ważnym posunięciem w całkowitym opanowywaniu armii było

stworzenie informacji wojskowej. Była ona powołana na specjalnych
prawach i ze specjalnymi zadaniami jako formacja „kontrwywiadowcza" w
Wojsku Polskim. Jej celem było wykrywanie wszelkich nieprawomyślności
w szeregach wojska, ze szczególnym ukierunkowaniem na przejawy
działalności „dywersyjno-wywiadowczej".

Zalążkiem tej potężnej formacji, niezależnej nawet od późniejszego

Ministerstwa   Bezpieczeństwa   Publicznego,   był   tzw.  Oddział  Informacji
powołany w 1943 r. przy l Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki. Szefem
tego   oddziału   był   mjr   Piotr   Kożuszko   -   sowiecki   Żyd,   któremu
podporządkowano   20   oficerów.   W   miarę   rozrastania   się   Polskiego
wojska   następowała   rozbudowa   jego  kontrwywiadu.   Kiedy   powstał   I
Korpus Polskich Sił Zbrojnych w ZSRS, oddział informacji zmienił nazwę
na wydział I Armii WP. Wszystkie stanowiska okupowali tam oficerowie
sowieccy,   w  ogromnej   większości   pochodzenia   żydowskiego,   gdyż
kontrwywiad nie walczył w okopach, tylko działał bezpiecznie na tyłach

159

. O

tym, jak zbrodnicza to była instytucja, pokazały późniejsze procesy
polityczne w pierwszych latach powojennych.

Tajny ośrodek władzy

W tworzeniu mafijnego systemu władzy prowadzącej do zniewolenia

Polski prawdziwym przełomem było jednak powołanie do życia Komitetu
Organizacyjnego Żydów w Polsce. Był to pomysł Jakuba Bermana, który
po śmierci Alfreda Lampę stał się przywódcą lobby żydowskiego w ZSRS.
Berman, działacz Ko-

121

minternu   i   płk   NKWD,   uznał,   iż   istniejące   w   Sowietach   instytucje,
organizacje i wojskowe jednostki polskie powinny być poddane  kontroli
niejawnego i nieformalnego ośrodka dyspozycyjnego, który stałby na straży
interesów   środowiska   żydowskiego.   Dotychczasowe,   aczkolwiek
opanowane   przez   Żydów,   ograniczane   były   w  swej   działalności   przez
nieliczny   polski   element   i   ze   względów   formalnych   musiały   się
dostosowywać do istniejących przepisów.

Jakub Berman swój plan przedstawił 2 stycznia 1944 r. wicepremierowi

i zarazem ministrowi spraw wewnętrznych ZSRS Ław-rentijowi Berii," który,
sam będąc z pochodzenia Żydem, zatwierdził ten plan jako korzystny dla
środowiska żydowskiego i imperialnej polityki sowieckiej. Tak doszło do
utworzenia przy ZPP  Komitetu Organizacyjnego Żydów w Polsce. Jego
kierownictwo tworzyli:  J. Berman,  E. Szyr, i  H. Min  c. Członkami
zostali: I. i W. Groszowie, L. Bristigerowa, J. Borejsza, R. Zambrow-
ski, E. Ochab, S. Wierbłowski, A. Alster, W. Billig., J. Bur-gin, A.
Bromberg, Anatol Fejgin, Anna Fejgin, Ozjasz Szech-ter  (ojciec  A.
Michnika), Rubinsztajn, Kubarowie i inni

160

O istnieniu tego komitetu nie wiedziała nawet Wanda Wasilew-ska i

niewtajemniczeni członkowie ZPP. Jego zebrania odbywały się w
najgłębszej tajemnicy, a o podejmowanych decyzjach informowano tylko
Berię i to zawsze tylko za pośrednictwem J. Ber-mana. Po opanowaniu
wszelkich ośrodków „polskich" w Sowietach, przyszła pora na
spacyfikowanie polskiego ruchu komunistycznego w kraju.

122

l O. KOMUNISTYCZNA DYWERSJA W KRAJU

„Czerwona dintojra"

W stalinowskich planach opanowania Polski przewidywano najpierw

wykorzystanie, a potem zniszczenie, wszelkich ugrupowań, którym można
by nadać przymiotnik „narodowy" lub chociażby „polski". Oczywiście
wszystkie te zamierzenia były ściśle wpasowane w politykę zbrodni i
zniewolenia i koordynowane przez aparat represyjny Ł. Berii. Klasycznym
przykładem takiego działania była próba spacyfikowania, narodowego'' ruchu
komunistycznego pod okupacjąniemieckąi całkowitego opanowania go.

W końcu grudnia 1941 Sowieci zrzucili pod Warszawą drugą Grupę

Inicj atywną, która w styczniu 1942 utworzyła Polską Partię Robotniczą
(PPR).   W   jej   kierownictwie   od   samego   początku  zarysowały się ostre
rozbieżności między zrzutkami z Grupy a komunistami krajowymi. Mafijne
metody działania sprzyjały narastaniu walk wewnętrznych. I sekretarz PPR
Marceli   Nowotko   (zrzutek,   sekretarz   Rewkomu   w   1920)   został
zastrzelony   28  XI1942  przez   Zygmunta   Mołojca   („dąbrowszczak"   z
Hiszpanii), którego  brat Bolesław ogłosił się samowolnie I sekretarzem.
Reszta kierownictwa partii zadecydowała o likwidacji braci Mołojców (do
ich zdemaskowania przyczyniła się Helena Wolińska, wówczas żona Franciszka
Jóźwiaka).   Wyrok   wykonała   zrzucona   na   spadochronach   grupa
sowieckiego   wywiadu,   na   czele   której   stał   komsomołce   Jan   Krasicki,
aktywny uczestnik antypolskich działań we Lwowie po 17 września 1939. J.
Krasicki zginął w niewyjaśnionych okolicznościach.

Po zgładzeniu braci Mołojców I sekretarzem został kolejny zrzutek - Paweł

Finder (Efraim Truskier). Finder nie sprawował swej

123

funkcji zbyt długo, bowiem już 14 XI1943 aresztowało go gestapo wraz z
Małgorzatą Fornalską (zrzutek), „wyłuskując" ich z zebrania ochranianego przez
oddział Gwardii Ludowej. Sekretarzem PPR został komunista krajowy
Władysław Gomułka, ,Wiesław''

'. W noc sylwestrową 1943 roku krajowi

komuniści powołali w Warszawie Krajową Radę Narodową (KRN) mającą
odgrywać rolę komunistycznego, podziemnego parlamentu. Na jej czele stanęli
dwaj moskiewscy agenci: Bolesław Bierut i usunięty z Wojska  Polskiego za
nadużycia   -   Michał   Rola-Żymierski   (Łyżwiński).  Reszta   to   komuniści
krajowi, uznani za „polskich nacjonalistów".  Wywołało to w Moskwie duże
zaniepokojenie i żądzę przeciwdziałania.

Judeobolszewia kontratakuje

Stworzenie i opanowanie Związku Patriotów Polskich było tylko jednym z

etapów do całkowitego podporządkowania sobie spraw i środowisk polskich w
ZSRS przez stalinowską grupę interesu.  Niejasne informacje napływające z
kraju   o   nadmiernej   „samodzielności"   polskich   komunistów   zainspirowały
kierowników tej grupy do stworzenia przeciwwagi dla tego ruchu i opanowania go
w krótkim   czasie.   Jak   twierdził   Jakub   Berman,  w   naszym   środowisku
powstała   myśl   utworzenia   Polskiego   Komitetu   Narodowego  i  z   tym
pomysłem pojechał on natychmiast z Manuilskim do Dymitrowa po uzyskanie
zgody na taki pomysł. Przedstawił muinicja-tywę zorganizowania komitetu,
który   by   uosabiał   polską   myśl  państwową   i   był   zaczątkiem   polskiej
reprezentacji.  W ciągu  kilku dni - przy udziale Stalina - ustalono podział i
obsadę stanowisk i już 24 XII 1943, po uroczystym przyjęciu na Kremlu, „Polski
Komitet Narodowy" (PKN) rozpoczął kilkudniowe obrady. Na tym się jednak
nie   skończyło.   Chorobliwa   aktywność   w   dążeniu   do   opanowania   Polski
doprowadziła do kolejnej inicjatywy. Jeszcze w czasie obrad PKN-u, tj. 28
XII 1943, Jakub Berman wraz z Dmitrijem Manuilskim, przedstawicielem nie
istniejącego

124

już Kominternu, udał się do Mołotowa i przedłożył mu następującą   ofertę:
„korzystam z tego, że jestem u was i chcę przedstawić taką propozycję.
Zbliżamy się do kraju, w wojsku -jak  wiecie - zaistniały rozbieżności
ideologiczne i wystąpily tendencje, aby trochę po legionowemu rządzić
krajem z pominięciem partii. Oni o partii w ogóle ani słowa nie mówią,
choć o jej działalności muszą wiedzieć, bo jest raczej głośna w radio i w
naszych gazetach. Wynika to z braku ośrodka, który by koordynował całą
działalność polityczną i mógł pokierować zarówno Związkiem Patriotów
Polskich   jak   i   wojskiem.   Po  wejściu   do   kraju   jak   najściślej
skoordynowałby swoją pracę z PPR-em.

Mołotow wysłuchał mojej argumentacji i powiedział: napiszcie. Zaraz

po   tej   rozmowie   spotkałem   się   z   Wierbłowskim   i  Mincem   (...)
zredagowaliśmy wspólny memoriał. Jego sens był taki, że sytuacja dojrzała
do koordynacji poczynań i my - komuniści polscy - traktując się jako część
składowa PPR-u prosimy   o   utworzenie   (...)   ośrodka   dyspozycyjnego.
Memoriał  podpisałem swoim nazwiskiem i przekazałem Mpłotowowi. Ku
naszemu zdziwieniu już po tygodniu była decyzja. Sekretariat Centralnego
Komitetu   WKP(b)   podjął   uchwałę   o   powołaniu  Centralnego   Biura
Komunistów Polskich w Moskwie, nazwę oni sami wymyślili

162

CBKP rozpoczęło formalne urzędowanie już w pierwszych dniach

stycznia 1944. Jego skład ustalony został przez sekretariat CK WKP(b) w
następującym   składzie:   przewodniczący   A.   Zawadzki,   sekretarz   S.
Radkiewicz, członkowie: J. Berman, W.  Wasilewska, K. Świerczewski
(Tenenbaum), H. Minc, M. Miet-kowski, pełnomocnicy: J. Brystygierowa,
S.   Wierbłowski   i   R.   Za-mbrowski   (Nussbaum).   To   są   dane   oficjalne,
natomiast   J.   Berman  kategorycznie   zaprzecza,   jakoby   A.   Zawadzki
przewodniczył CBKP: Lipa, Zawadzkiego nie było w Moskwie i do nas
przyjeżdżał bardzo rzadko. To legendy stworzone później

125

W późniejszym czasie do CBKP dokooptowano M. Spychal-skiego i

kilka innych osób, natomiast trudno doszukać się śladów działalności W.
Wasilewskiej. W ten sposób CBKP stało się niemal jednolite
narodowościowo, no i oczywiście politycznie.

Oficjalnie CBKP uznawało się za zagraniczny organ PPR i miało być

ciałem doradczym KC PPR. W rzeczywistości pomyślane zostało jako
naczelna   władza   komunistyczna   nad   zwasalizo-waną   Polską   i   w
związku   z   tym   uzyskało   duże   uprawnienia.  Objęło   partyjno-
polityczne kierownictwo nad „Związkiem Patriotów Polskich" (ZPP)
i organizacją armii gen. Z. Berlin-ga.  Jednak do najważniejszych zadań
CBKP   zaliczyć   należy:   „uporządkowanie   spraw   partyjno-ewidencyjnych
KPP,   ZPP   i   Sił   Zbrojnych",   czyli  usunięcie   elementu   polskiego   z
przygotowywanych struktur władzy na ziemiach polskich. Ważnym był
fakt,  że CBKP  powierzono całą  pracę  polityczną  w wojsku, a  także
szkolenie czysto wojskowe wraz z problemami rozbudowy i zaopatrzenia
armii.   Dla   dodania   prestiżu   stwierdzono   także,  żeCBKP  wspólnie   z
władzami   sowieckimi  będziedecydować   o   dyslokacji   jednostek
polskich w ZSRR

Ten przywilej był oczywiście fikcyjny i podawany przez peere-lowskich

historyków dla upiększenia trumny kwiatkiem, bowiem decydowało o tym
wyłącznie samo dowództwo sowieckie. Jednak ze względów
propagandowych głoszono takie tezy, aby stworzyć pozory formowania się
nowej władzy państwowej w Polsce.

Również za objaw czarnego humoru należy potraktować informację, iż

członkowie CBKP podejmowali z władzami sowieckimi wstępne
rozmowy dotyczące przyszłych stosunków państwo-\vych między
komunistyczną Polską a ZSRR

165

. CBKP stworzone przez Sowietów na

wniosek lobby żydowskiego było posłusznym narzędziem Stalina i
wypełniało bez dyskusji jego rozkazy.

Jednak z tej krótkiej informacji wysnuć można dwa zasadnicze wnioski:

pierwszy, że Sowietom bardzo zależało na podniesieniu prestiżu CBKP, iż
pozwolili na ogłoszenie takiego komunikatu;

126

drugi, że wyraźnie widać przyhamowanie planów tworzenia republiki
sowieckiej - Judeobolszewii- na rzecz satelickiej Judeopolonii.

W celu „wzajemnego ułożenia stosunków", w maju i lipcu 1944 r.

udały   się   do   Moskwy   dwie   delegacje   komunistycznej   Krajowej   Rady
Narodowej. Ze względów propagandowych uznano zwierzchnictwo KRN
nad   inicjatywami   „polskich   komunistów   w  ZSRR"   i   prowadzono   z   jej
członkami rozmowy na temat politycznych, gospodarczych  i militarnych
programów przyszłego komunistycznego państwa polskiego. Dla zachowania
pozorów mówiono także o stworzeniu atrapy rządu - Polskiego Komitetu
Wyzwolenia Narodowego (PKWN). Wszystkie te sprawy ustalone zostały
szczegółowo już wcześniej i faktycznie członkowie KRN mogli  je  tylko
zaakceptować. Skład przyszłego „rządu" po 22 lipca 1944 ustaliło CBKP
za   wiedzą   i   zgodą   Sowietów.   Rozmowy   z   KRN  były   tylko   szopką
polityczną.

Złowieszcza zapowiedź

Aby zdać sobie w pełni sprawę, jaki charakter posiadał ówczesny

żydowsko-sowiecki spisek przeciw Polsce, należy kilka  słów poświęcić
zamiarom   tej   grupy,   ujawnionym   w   Deklaracji  Polskiego   Komitetu
Narodowego,  wręczonej   Mołotowowowi   przez   Bermana.   Wśród
frazesów o wolnej, demokratycznej i suwerennej Polsce, autorzy deklaracji
ujawnili, co naprawdę myślą i jak będą rządzić. Tąkwestiąbył stosunek do
II  Rzeczypospolitej  i Rządu RP na Wychodźstwie, czyli według CBKP
-reakcji   polskiej.  Oto   fragment   owej   deklaracji:  Pierwszym
warunkiem  ugruntowania   Niepodległości   jest   triumf   demokracji,
doszczętne wytępienie wszystkich wpływów i skutków hitleryzmu, jak
również rodzimej reakcji i faszyzmu

166

Należy tu dodać, że „rodzimą reakcją i faszyzmem" była dla

moskiewskiej żydokomuny nie tylko legalna władza polska na emigracji,
powołana na podstawie Konstytucji z 1935 r., ale także

127

wszystkie niepodległościowe organizacje w kraju. Jak miały pokazać wypadki
rozgrywające się na ziemiach polskich w kilka miesięcy później, „wytępienie
rodzimej reakcji" traktowane było bardzo dosłownie.

Oto inny fragment deklaracji: by uchronić Polskę przed widmem wojny

domowej, przed katastrofą do której prowadzi polityka międzynarodowa
polskiej reakcji (...) utworzyliśmy Polski Komitet Narodowy (...) aby
działał jako tymczasowa reprezentacja narodu aż do utworzenia Rządu
Tymczasowego i zwołania Sejmu Ustawodawczego

161

Grupa komunistycznych renegatów żydowskich, zwalczająca przed wojną

Państwo Polskie, współpracująca z Sowietami w eksterminacji Narodu
Polskiego w latach 1939-1941, przyznała sobie teraz prawo do decydowania
o losie Polski i do zwalczania przy sowieckiej pomocy i w sowieckim interesie
legalnego Rządu RP i polskiego podziemia niepodległościowego.

Sobie owa żydowska mniejszość zapewniała w deklaracji: egzystencję

przez udział na równych prawach we wszystkich dziedzinach życia
narodowego, gospodarczego i kulturalnego

Oddajmy tu głos autorowi książki, z której zaczerpnięte zostały powyższe

cytaty,  Jerzemu Brochockiemu:  Na równych prawach? Pisali to ludzie,
którzy   wyznaczyli   Polsce   przyszły   zdominowany   przez   tę
„   równouprawnioną   "   mniejszość   rząd.   Pisała   to   grupa   Żydów
przylepiona   do   buta   Berii,   kompletnie  oderwana   od   polskiej
rzeczywistości   okupacyjnej,   od   tragicznych   zmagań   narodu   o   swe
biologiczne   przetrwanie.   Jak   bardzo   to,   co   dzieje   się   w   Polsce,   nie
wpływało na myślenie ludzi  CBKP niech świadczy fakt, że w całej ich
gorączkowej krzątaninie wokół sprawy zawładnięcia Polską nie wykazali
najmniejszego zainteresowania tragedią własnego, mordowanego przez
hitlerowskich   oprawców,   narodu.   Nigdzie,   w   żadnym   dokumencie
CBKP, nie ma ani jednego słowa na ten

128

temat. Milczeli tak samo jak milczeli przywódcy żydostwa
światowego w USA^

O tym, jak pełne obłudy i zakłamania były słowa deklaracji tzw.

Polskiego Komitetu Narodowego i CBKP, świadczyć miały wydarzenia
rozgrywające się niebawem.

Nieudana misja towarzysza Kasmana

Dojście w kierownictwie PPR do głosu elementu krajowego,

spowodowało pewne rozluźnienie kontaktów z Moskwą, usamodzielnienie
metod działania partii, a w propagandzie pojawiły się akcenty patriotyczne.
Co więcej, PPR podjęło nawet rozmowy z Delegaturą RP na Kraj, chcąc
stać się partią opozycyjną w polskim obozie niepodległościowym.
Rozmowy te nie przyniosły jednak oczekiwanych rezultatów z uwagi na zbyt
wielkie różnice dzielące partnerów.

„Samodzielność" PPR mocno zaniepokoiła Kreml i działającą w jego

interesie   grupę   renegatów,   zrzeszoną   teraz   w   „Związku  Patriotów
Polskich". Uznano, że „nacjonalizm" komunistów krajowych nie gwarantuje
stworzenia na ziemiach polskich Judeobol-szewii i wobec tego trzeba mu
się   ostro   przeciwstawić.   Stwierdzono   przy   tym,   iż   Polakom   ufać   nie
można,  a   polegać   można  tylko   na   sprawdzonych   towarzyszach
pochodzenia żydowskiego.  Dlatego też w sierpniu 1943 r. zrzucono na
Polskę   silnągrupę  operacyjnąpod   dowództwem   Leona   Kasmana,   a   w
październiku  1943 r. drugą taką grupę pod dowództwem K. Auerkana.
Oddziały   te,   przygotowane   przez   sowiecki   SMIERSZ   i   oficjalnie
wysłane przez Komisję Likwidacyjną Międzynarodówki Komunistycznej,
były   doskonale   uzbrojone   i   wyposażone.   Ich   zadanie  polegało   na
przeniknięciu z bazy poleskiej do Generalnej Gubernii i stworzenie tam kilku
nowych baz mających stanowić łańcuch łączności z Moskwą.

Oficjalnie mówi się o łączności i rozpoznaniu sytuacji w kraju, w

rzeczywistości Kasman dostał rozkaz przejmowania dowódz-

129

twa nad oddziałami Gwardii Ludowej, w razie oporu również poprzez fizyczną
likwidacjejej dowódców. Nie spieszył się jednak zbytnio i na Lubelszczyźnie
zjawił się dopiero w maju 1944, z dodatkowym  zadaniem otrzymanym  od
Mołotowa   lub   nawet   od   samego   Stalina   -   podporządkowania   Komitetu
Centralnego PPR-Centralnemu Biuru Komunistów Polskich w Moskwie, czyli
praktycznie Jakubowi Bermanowi. W czasie spotkania z dowódcą  Armii
Ludowej   na   Lubelszczyźnie   Mieczysławem   Moczarem,  Kasman
zdecydowanie odrzucił prośbę o dostarczenie Polakom  broni oraz żądanie
Moczara, aby podporządkował się on terenowej władzy PPR. Powołując się na
Mołotowa, Kasman zażądał z kolei od Gomułki, aby on i całe Biuro Polityczne
KC PPR przybyło na Lubelszczyznę, oddało się pod ochronę jego oddziału i
nawiązało łączność radiową za pomocąjego radiostacji z Moskwą. Praktycznie
oznaczało to podporządkowanie się Centralnemu Biuru  Komunistów Polskich,
czyli Jakubowi Bermanowi. Kasman nie  wymieniał przy tym nawet nazwy
CBKP, tłumacząc to wymogami  tajności. Gomułka nie zgodził się na takie
rozwiązanie sądząc, że delegacja Krajowej Rady Narodowej, która niedawno
wyjechała  do Moskwy, wyjaśni wszelkie kontrowersyjne sprawy. Moczar,
bardziej   krewki   niż   Gomułka,   przejrzał   zamiary   Kasmana   i   domagał   się
zezwolenia na rozbrojenie jego oddziału. Kasman wezwał na pomoc sowiecki
oddział majora Iwana Biełowa. Sytuację grożącą wybuchem walk próbował
załagodzić Ignacy Loga-Sowiń-ski przysłany przez Gomułkę, ale jego zabiegi nie
odniosły skutku. Kasman zażądał od Logi, aby razem z nim podpisał depeszę
do Moskwy domagającą się zgody na likwidację Moczara jako prowokatora.
Wobec odmowy Logi, Kasman podpisał depeszę sam  i otrzymał zgodę na
zabicie Moczara

170

Było to jednak zamierzenie przekraczające możliwości sowiec-ko-

żydowskiego oddziału i oddział Kasmana utajnił się w terenie unikając walki z
Niemcami i prowadząc intensywne rozpoznanie

130

11 .GRUPY OPERACYJNE PRZEZNACZONE DO

WYTĘPIENIA POLSKIEJ REAKCJI

Rodzaje sowieckiej partyzantki

Celem dokładnego zrozumienia wydarzeń rozgrywających się na ziemiach

polskich w czasie II wojny światowej, konieczne jest zapoznanie się z
organizacją sowieckiej partyzantki. Opracowania historyczne z lat PRL-u
skwapliwie unikały tego tematu ze względów politycznych, gdyż podjęcie go
wiązałoby się z ujawnieniem kolejnych drastycznych prawd. Ogólnikowe zaś
formułowanie „partyzantka radziecka" pozwalało na żonglerkę faktami i
komentarzami.

Sowieci od samego początku wojny nastawili się na stworzenie silnej

dywersji  na tyłach frontu niemieckiego, w tym  celu rozkazywali odciętym
oddziałom przechodzenie do działań partyzanckich oraz uruchomili cały system
grup   o   charakterze   partyzanckim,   przerzucając   im   z   „wielkiej   Ziemi"
instruktorów i sprzęt. W  krótkim czasie doszło do powstania następujących
oddziałów partyzanckich:

a) duże oddziały typu wojskowego, mające za zadanie prowadzenie

rzeczywistej   walki   z   wrogiem   wszystkimi   posiadanymi   siłami   i   środkami,
dobrze wyposażone, dysponujące często nawet artylerią. Zgrupowania takich
oddziałów   urządzały   głębokie   rajdy  na   tyłach   wroga,   wykorzystując
sprzyjające warunki terenowe (Polesie, Wołyń, Podole, Karpaty, Lubelskie,
Podlasie, itp). Do  najsłynniejszych tego rodzaju zgrupowań należały dowodzone
przez  Sidora   Kowpaka,   Michaiła   Naumowa,   Aleksego   Fiodorowa,
Aleksego   Saburowa   i   inne.   Oddziały   te   nie   przestrzegały   prawa
międzynarodowego i mimo protestów dyplomatycznych Rządu RP

132

na Wychodźstwie operowały również na ziemiach czysto polskich, narażając
ludność cywilną na represje niemieckie;

b) oddziały partyzanckie tworzone przez NKWD i SMIERSZ;

niezbyt duże, doskonale uzbrojone i wyposażone we wszelkie środki
walki, rozmieszczane w dużej liczbie na ziemiach zamieszkały przez
mniejszości narodowe, a szczególnie na ziemiach polskich. Od
działy te były przeznaczone do rozpoznania narodowych ruchów
antysowieckich. Unikały walki z Niemcami i podejmowały jątyl-
ko w koniecznych przypadkach. Na etapie rozpoznania utrzymy
wały bardzo dobre stosunki z polską partyzantką i ludnością cy
wilną, aby nie narażać się. na niepotrzebną walkę i głębiej spene
trować środowisko. Prawdziwe swoje oblicze ujawniały dopiero
w czasie zbrojnego zwalczania narodowych ruchów: były organi
zatorami i wykonawcami rzezi dokonywanych nie tylko na od
działach uznanych za narodowe, ale także pacyfikacji ludności
cywilnej;

c) oddziały powstałe ze zbiegłych jeńców sowieckich, zasilane

często miejscowymi komunistami i Żydami zbiegłymi z gett. Były
to grupy najróżniejszego autoramentu, nie zawsze podporządko
wane dowództwu operacyjnemu prawdziwych oddziałów, nasta
wione na przetrwanie i utrzymujące sięna ogół z rabunku miejsco
wej ludności i stające się dla niej prawdziwą plagą. W miarę
wzmacniania się lub dojścia w bezpieczne tereny, napadające na
polskie wsie i dokonujące mordów ludności polskiej. Takie ży-
dowsko-sowieckie oddziały przeprowadziły pacyfikacje polskich
wsi Komuchy i Naliboki. Walk z Niemcami unikały zdecydowa
nie, chyba że zostały przez nich zaatakowane.

O wielkości sowieckiej partyzantki może świadczyć fakt podany w

oficjalnej historiografii, iż w 1942 roku do walki z transportem niemieckim
skierowano 92 tyś. partyzantów. Była to wielkość równa frontowej armii.

133

Wytępić „partyzantów-legionistów"

Na kresową ludność polską spadło kolejne krwawe uderzenie. W

połowie 1943 r. Sowieci ,zachęceni sukcesami w tworzeniu polskiej
dywizji pod ich kierownictwem operacyjnym, przystąpił i jednocześnie do
„oczyszczania przedpola z polskiego elementu narodowego". Tym razem
cios miał paść na Armię Krajową działającą na ziemiach II Rzeczypospolitej
na wschód od Bugu, które Sowieci zrabowali Polsce po 17 września 1939
roku.

Za podstawę do wystąpień przeciwko akowcom przyjęli oni

tymrazemproklamowanie   przez   zgromadzenia   narodowe   Ukrainy
Zachodniej, Białorusi Zachodniej na tych terenach władzy sowieckiej oraz
uchwały X sesji Rady Najwyższej ZSRR z 8 listopada 1939 o przyłączeniu
ich do USRR i BSRR, odnośnie  zaś Wiłeńszczyzny - oddzielnych aktów
prawnych wydanych  w 1939 i 1940 r. Władze sowieckie uważały ją za
suwerenne  obszary sowieckie, znajdujące się pod okupacją niemiecką,
na których mogą obowiązywać tylko prawa i porządki sowieckie. Powyższe
sformułowania zaczerpnięte zostały z historiografii  peerelowskiej. Tłumacząc
to prościej należałoby stwierdzić, że Sowieci sami zatwierdzili sobie grabież
polskich   ziem,   a   odnośnie  Wiłeńszczyzny   postąpili   następująco:
dalijąLitwiew 1939r.,aw czerwcu 1940 r. w zamian za ten „dar" zagarnęli całą
Litwę.

Stanowisko sowieckie odnośnie wyeliminowania polskiego elementu

narodowego znalazło wyraz w uchwałach KC KP Ukrainy, Białorusi i Litwy. Na
plenum w Moskwie 22 czerwca 1943 KC KP Białorusi podjął uchwałę O
przedsięwzięciach   w   zakresie  roz\vijania   ruchu   partyzanckiego   w
zachodnich obwodach Białorusi  oraz rozesłał do wszystkich podziemnych
komitetów obwodowych pismo okólne O wojskowo-połitycznych zadaniach
pracy w zachodnich obwodach Białorusi.  W piśmie tym wskazywał, że
podziemie   partyjne   i   komsomołskie   organizacje   w  swojej   polityce   w
stosunku do polskich burżuazyjnych nacjonalistów powinny kierować się
następującymi ustaleniami:

134

/. Zachodnie obwody sowieckiej Białorusi stanowią integralną część

Republiki Białoruskiej. Na zajętym przez Niemców terytorium Białorusi
dopuszczalna jest tylko działalność grup, organizacji i oddziałów, które
kierują się interesami mas pracujących państwa sowieckiego;

2. Istnienie różnorodnych organizacji kierowanych przez

polskie burżuazyjne ośrodki należy traktować jako bezpraw
ne wtrącanie się do spraw naszego h'aju;

3. Nasze główne zadanie sprowadza się do tego, aby sze

rzej rozwinąć sowiecki ruch partyzancki, wciągając do niego
wszystkie warstwy ludności, w tym i Polaków. Nacjonalistyczne
oddziały i grupy tworzone przez polskie koła reakcyjne należy
izolować od ludności przez tworzenie sowieckich oddziałów i
grup składających się z ludzi pracy narodowości polskiej.

4. Wszystkimi sposobami zwalczać oddziały i grupy nacjo

nalistyczne

171

W sowieckich pismach przesyłanych do oddziałów partyzanckich, żołnierzy

Armii Krajowej nazywa się „partyzantami-legioni-stami" i wszędzie rozkazuje
się ich likwidować. Proces likwidacji oddziałów przebiegać miał następująco:
zaprosić dowódców na spotkanie i zaaresztować ich, oddział okrążyć i zmusić
do poddania się. W przypadku złożenia broni przez Polaków - odesłać ich
samolotami na „wielkąZiemię", w przypadku oporu - wymordować.

Metoda zaskoczenia zadziałała tylko w początkowym okresie. W strefie

iwienieckiej   udało   się   rozbroić   l   batalion   78   pułku  piechoty  AK  i  kilka
mniejszych grup. Jednak, gdy akowcy zorientowali się o co chodzi, stawili
skuteczny   opór   i   sowieckie   oddziały   partyzanckie   nie   były   w   stanie
zrealizować   rozkazu   o   likwidacji.   Charakterystyczny   jest   tu   epizod   z
Podkarpacia.   Dowódca   silnego,   wręcz   wzorcowego   ugrupowania
partyzantki sowieckiej z Podkarpacia, płk I. Zołotarpo zakończeniu wojny
spędził kilka lat w łagrze, ponieważ nie wykonał rozkazu o likwidacji akow-

135

skiego oddziału. Płk Zołotar nie był samobójcą, a jego atak na oddziały
akowskie na Podkarpaciu byłby właśnie czynem samobójczym.

Akcjaprzeciwko „partyzantom-legionistom" nie przyniosła spo-

dziewanych   przez   Sowietów   wyników   z   uwagi   na   siły   AK,   ale
doprowadziła niewątpliwie do znacznego osłabienia wspólnych  działań
partyzanckich   przeciwko   groźnym   jeszcze   Niemcom.  Prawdziwa
tragedia   oddziałów   AK   miała   się   zacząć   dopiero   po  nadejściu Armii
Czerwonej.

W rym miejscu warto jednak pokazać jak peerelowski historyk M.

Juchniewicz próbował usprawiedliwić rozkaz o „likwidacji partyzantów-
legionistów":vvy,s'/<gpowa/a

wyraźna sprzeczność

między polskim

podziemiem   prolondyńskim,   realizujący   m   przygotowania   dopolityczno-
wojskowej akcji „Burza ", która miała objąć również obszary wschodnie,
oraz radzieckim ruchem partyzanckim, zobowiązanym do przestrzegania
dyrektyw i instrukcji KC KP Ukrainy, Białorusi i Litwy. Do tego docho-
dziły jeszcze konflikty między samoobronami w polskich wsiach i osiedlach i
oddziałami   partyzanckimi,   których   żołnierze   pochodzili   z   tych   wsi,   a
partyzantami   radzieckimi,   szukającymi   tam   zaopatrzenia,   w   puszczy   i
okolicach   bazowało   wiele   radzieckich   oddziałów   partyzanckich   ze
zgrupowań   baranowic-kich   gen.   Czernyszewa.   Jedynym   źródłem   ich
zaopatrzenia   były  zasoby   miejscowe,   początkowo   w   majątkach   pod
zarządem niemieckim, a po ich likwidacji - zasoby ludności. Niektórzy
oficerowie   AK   (...)   wykazywali   zbyt   daleko   posuniętą   agresywność   w
stosunku   do   radzieckich   partyzantów   radzieckich.   W  końcu   listopada
grupa   por.   Pilcha   usiłowała   rozbroić   partyzantów   radzieckich
rekwirujących żywność w miasteczku De-

rewna

Z powyższego, łagodnego dosyć tekstu, widać cały

bezmiar tragedii polskiej ludności Kresów, rabowanej przez Niemców i w
jeszcze bardziej bezwzględny sposób przez Sowietów. Autor za-

136

172

pomniał tu dodać, że rabunki połączone były często z gwałtami i mordami
bezbronnej ludności.

Oddziały specjalne SMIERSZU i NKWD

Stalinowska grupa interesu, składająca się z „polskich" kolaborantów w

ZSRS, nie ufała komunistom krajowym i zamierzała wytępić wszelkie objawy
„nacjonalizmu" w krajowym ruchu komunistycznym, eliminując fizycznie jego
nosicieli. Po niepowodzeniach ekspedycji Kasmana uznano, że do utrzymania
w karbach komunistów polskich potrzeba czegoś więcej niż jednej grupy
operacyjnej. Dlatego też w lutym 1944, na polecenie Moskwy,  Centralne
Biuro   Komunistów   Polskich   utworzyło   „kierowniczy   ośrodek   polskiego
ruchu  partyzanckiego"  -Polski  Sztab  Partyzancki (PSP).  Nastąpiło to w
czasie, gdy w kraju istniała komunistyczna partyzantka - Armia Ludowa (AL)
podległa  Polskiej Partii Robotniczej, a na wschód od Bugu działały liczne
komunistyczne sowiecko-polskie oddziały partyzanckie.

PSP powstał w pozornej próżni i dowodzić miał nieistniejącymi oddziałami

partyzanckimi. Na jego czele stanął na krótko Aleksander Zawadzki, ajego
zastępcą   został   pułkownik   sowiecki   Ser-giej   Prytycki,   przedwojenny
dywersant w Polsce. Wkrótce też przejął on kierownictwo PSP. Niebawem
jednak   okazało   się,   że  istnieje   siła   zbrojna,   przygotowywana   wcześniej   i
przeznaczona na okazję powstania PSP. Jako pierwszy podporządkowano
mu  Polski Samodzielny Batalion Specjalny (PSBS), uformowany w 1943
roku. Batalion był „polski" tylko z nazwy, gdyż składał się z ludzi różnych
narodowości,   a   kadra   kierownicza   była   pochodzenia   żydowskiego:
Henryk Toruńczyk (dowódca), J. Puertas (zastępca), L. Rubinstein, J. Kratko,
H. Lfeiman. Dla pewności do batalionu przydzielono oficerów sowieckich
oddelegowanych   z  Ukraińskiego   Sztabu  Ruchu  Partyzanckiego,  m.in. W.
Bogdasarow,   P.   Michajłow,   J.   Dragin,   W.   Kuczewin,   S.   Szopin-ski.  Do
batalionu kierowano specjalny element polityczny, spraw-

137

dzony dokładnie przez służby specjalne. Byli to działacze i dywer-sanci z okresu
międzywojennego,   członkowie   b.   Komunistycznej  Partii   Polski   (KPP),
Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej (KZMP), Komunistycznej Partii
Zachodniej   Ukrainy   (KPZU)  i   Komunistycznej   Partii   Zachodniej   Białorusi
(KPZB), a także jeńcy z Wehrmachtu, o ile odpowiadali kryteriom politycznym.
Sam dobór kadry wskazuje, że twórcom tej jednostki nie chodziło o szkolenie
specjalistów do dywersji na tyłach wroga, lecz o specjalistów od spraw
politycznych.   Przyznąjąto   zresztą   historycy,   wychwalający   „bojową"
przeszłość batalionu./stor^  nowej organizacji PSBS  [z l III 1944 - ALS]
było   przede   wszystkim   przystosowanie   batalionu   do   szkolenia
dowódców i zastępców dowódców do spraw politycznych przyszłych grup
partyzanckich

173

. Ów „polski" batalion niemal całkowicie pozbawiony Po-

laków,   sformował,   wyszkolił,   następnie   skierował   na   ziemie   polskie   pod
okupacją   niemiecką   13   grup   dywersyjno-rozpoznaw-czych   (łącznie   243
żołnierzy, w tym 92 oficerów). Grupy te działały jednak w sposób typowy dla
„Smierszu". Doskonale uzbrojone  i zaopatrzone w sprzęt i środki łączności,
walkę   z   Niemcami   podejmowały   tylko   z   konieczności   -   bojowej   lub
propagandowej, a  głównym ich zadaniem była polityczna penetracja polskich
środowisk niepodległościowych i przygotowanie warunków do ich fizycznej
likwidacji. Sam batalion, który w lipcu 1944 osiągnął stan 1053 ludzi, wcale nie
spieszył się z przej ściem na tyły niemieckie, gdyż nie był do tego przeznaczony.
Dopiero 4 lipca 1944 PSBS przerzucony został na „wyzwolone ziemie polskie"
i już w trakcie przemarszu został podporządkowany ministrowi bezpieczeństwa
publicznego PKWN i stał się zalążkiem Wojsk Wewnętrznych. Z Niemcami nie
walczył,   brał   natomiast   udział   w   eksterminacj   i   polskiego   podziemia
niepodległościowego. PSBS, zarówno wielkością, jak i charakterem działań,
podobny był do hitlerowskiej Ein-satzgruppen z 1939 roku.

138

Monstrualny w swych rozmiarach, jak na batalion partyzancki, był PSBS

zaledwie początkiem „polskiej" partyzantki. Chodziło  bowiem o to, aby
pod kierownictwem Centralnego Biura Komunistów Polskich skupić jak
największą liczbę oddziałów pod obcym dowództwem i o obcym składzie
etnicznym,   które   w   decydującym   momencie   nie   zawahająsię   dokonać
likwidacji „polskich  nacjonalistów". Dlatego też następnym  posunięciem
było   podporządkowanie   PSP   wiosną   1944   sowieckiej   jednostki
partyzanckiej podległej dotąd Ukraińskiemu Sztabowi Ruchu Partyzanc-
kiego,   a   nazywanych   „polskimi"   ze   względów   propagandowych   i
taktycznych.   Były   to   jednostki   o   podwójnym   charakterze:   zdolne   do
prowadzenia   działań   partyzanckich   -   wykorzystywane   były   do   licznych
akcji  bojowych,  ale  przygotowane  były  także do działalności specjalnej,
przewidywanej   na   czas   obejmowania   władzy  przez  Sowietów   w   Polsce.
Skupiały w swych szeregach także Polaków i to nie zawsze o przekonaniach
komunistycznych,   co   dało   znać   o  sobie   w   późniejszym   czasie.   Jednak
liczebnie stanowili oni nikły  procent. Nie byli też w stanie wpłynąć na
charakter dużych zgrupowań o mieszanym składzie etnicznym.

Najbardziej polską spośród brygad podległych CBKP była brygada

„Grunwald",   dowodzona   przez   Polaka   Józefa   Sobiesia-ka   „Maksa".
Powstała   ona   w   1942   r.   jako   partyzancki   oddział  bojowy   z
prawdziwego zdarzenia i miała za sobą duży dorobek dywersyjny, w tym
także   duże   zasługi   w   ratowaniu   ludności   polskiej   przed   oddziałami
Ukraińskiej Powstańczej Armii. W kwietniu 1944 oddział „Maksa" został
podporządkowany PSP i prze-formowany. Większość została w rejonie
Kowla, a 70-osobową grupę pod dowództwem Sobiesiaka przerzucono
na   Kielecczyznę,   gdzie   odtworzono   kilkusetosobową   brygadę
„Grunwald",  która   okazała   się   bardzo   sprawnąi   aktywną   w   walce   z
Niemcami.  Współpracowała  przy rym  z   Armią  Krajową.   W  początkach
sierpnia 1944 roku, po podejściu wojsk sowieckich, brygada „Grun-

139

wald" została przeniesiona na tyły i rozformowana. Duża bojowa j
ednostka partyzancka przestała istnieć, chociaż większość kraju
znajdowała się pod okupacją niemiecką. Sobiesiak skierowany został do
Wojska Polskiego, a większość żołnierzy brygady do służby w organach
bezpieczeństwa i milicj i.

Okazało się, że dla „budowniczych" satelickiego państwa ważniejsze są

siły wewnętrzne do zwalczania „reakcji" niż walka z Niemcami. I rzecz
znamienna, brygady w całości nie darzono zaufaniem i dlatego szybko
rozformowano. Zaufanych skierowano do walki z podziemiem
narodowym, niepewnych do armii.

O charakterze brygad CBKP świadczyć może przykład brygady im.

W. Wasilewskiej.  Jej  zalążek  stworzyli  Sowieci  w połowie   1943   r.   w
zgrupowaniu   partyzanckim   gen.   A.   Fiodorowa.  Członkowie   oddziału
złożyli   przysięgę„na  wierność   socjalistycznej   ojczyźnie   radzieckiej   i
Stalinowi" i przez osiem miesięcy byli bezczynni - nie prowadzili żadnej
działalności partyzanckiej.  Dopiero po przerzuceniu w kwietniu 1944 r.
na Lubelszczyznę grupy dywersyjne brygady wykonały kilkadziesiąt akcji
bojowych i wzięły udział w bitwach razem z innymi zgrupowaniami party-
zanckimi.   W   lipcu   brygada   podporządkowana   została   taktycznie
dowództwu Armii Ludowej, chociaż nadal realizowała rozkazy PSP.  Zaraz
jednak po nadejściu wojsk sowieckich brygada została rozformowana w
Kamieniu   pod   Chełmem.   Jej   pododdziały   zostały  wcielone   do
jednostekministra   bezpieczeństwa   publicznego.   I   znów  powtórzył   się
charakterystyczny   schemat:   duża   jednostka   partyzancka   zostaje
rozwiązana, chociaż ziemie polskie są nadal pod okupacj ą niemiecką.

Liczba sowieckich jednostek oddawanych pod dowództwo CBKP-

PSP rosła z dnia na dzień. Kolejnym nabytkiem była Brygada im. Tadeusza
Kościuszki. Jej początki sięgały połowy 1943 r., gdy to w rejonie Kamienia
Koszyrskiego na Polesiu utworzony został oddział partyzancki im.
Tadeusza Kościuszki. Składał się on ze zbiegłych ze służby niemieckiej
policjantów i miejscowych

140

komunistów różnej narodowości. Dowodził nim Czesław Klim, a wszystkie
ważniejsze   funkcje   pełnili   oficerowie   sowieccy.   Oddział  po   złożeniu
przysięgi na wierność Stalinowi wszedł w skład sowieckiej brygady im.
W.   Mołotowa,   a   potem   również   sowieckiej  Pińskiej   Brygady
Partyzanckiej.  Walcząc   w   jej   składzie   brał  udział   w   akcjach
partyzanckich i chronił ludność przed atakami nacjonalistów ukraińskich.
W maju 1944 r., już jako oddział podległy CBKP-PSP, został przerzucony
na Lubelszczyznę,  gdzie  według peerelowskich historyków „prowadził
ożywioną działalność", po której jednak nie zachowały się ślady na piśmie.
Zaraz po wejściu Armii Czerwonej batalion ujawnił się i został przekształcony
na jednostkę formacji bezpieczeństwa, a jego dowódca Czesław Klim został
zastępcąkomendanta wojewódzkiego milicji w Lublinie.

W lutym 1943 r. w zgrupowaniu sowieckiego gen. A. Saburo-wa

utworzony został kolejny oddział partyzancki im. Tadeusza Kościuszki,
którego dowódcą został  Żyd z Łodzi Robert Sata-nowski. Oddział miał
być przerzucony za Bug, ale w maju 1943 r. Satanowski został wezwany do
Moskwy   na   polecenie   Stalina.  Dowództwo   objął   oddelegowany   z
oddziału gen. Saburowa Mikołaj Kunicki. Odznaczył się on wywołaniem
buntu w 104 batalionie Schutzpolizei i przyprowadzeniem do Saburowa 111
dobrze  uzbrojonych szucmanów. We wrześniu wrócił z Moskwy, już w
stopniu   pułkownika   Robert   Satanowski,   z   upoważnieniem   Stalina  do
utworzenia zgrupowania „polskiego" pod nazwą, Jeszcze  Polska nie
zginęła".  Zgrupowanie   to   operowało   wspólnie   z   sowieckim
zgrupowaniem gen. Begmy i uczestniczyło w wielu akcjach dywersyjnych i
bojowych,   w  tym  również   w  ratowaniu   ludności   przed   nacjonalistami
ukraińskimi. Pod koniec roku 1943  zgrupowanie podjęło marsz za Bug i
rozpoczęło ograniczoną działalność dywersyjną na Podlasiu. W lipcu 1944
część zgrupowania „Jeszcze Polska nie zginęła" przeszło do formującej się 3
Brygady Partyzanckiej i brało udział w walkach na zaplecza frontu niemiec-

141

kiego. Po wejściu wojsk sowieckich brygada została rozwiązana, jej
dowódcy przeszli do służb bezpieczeństwa, żołnierze zaś do formującej
się na Podlasiu 8 Dywizji Piechoty WP.

Pozostała część zgrupowania „Jeszcze Polska nie zginęła" połączyła się

z   oddziałami   partyzantki   komunistycznej   działającymi   w  północnej
Lubelszczyźnie   i   pod   dowództwem   płk   R.   Satanow-skiego   stworzyła
CzwartąBrygadę. Walczyła ona w rejonie sformowania, a po wkroczeniu
wojsk   sowieckich   została   natychmiast  rozformowana,  zaś jej żołnierze
weszli w skład milicji, bądź zostali wcieleni do 8 Dywizji Piechoty.

Tzw. Brygady Partyzanckie Polskiego Sztabu Partyzanckiego były

jednostkami specjalnymi o podwójnej zależności. Formalnie podlegały PSP
i pod takim szyldem występowały na zewnątrz. Miały stwarzać wrażenie,
iż   sąjednostkami   polskimi   i   że   powołane   zostały   do   prowadzenia
działalności   partyzanckiej.   Politycznie  podlegały   Centralnemu   Biuru
Komunistów Polskich i stworzone  zostały jako zalążek sił wewnętrznych
przeznaczonych do pacyfikacji wszelkiej ewentualnej polskiej opozycji,
zarówno narodowej, jak i komunistycznej, jeżeli ta ostatnia przejawiać
będzie jakieś narodowe odchylenia. W rzeczywistości o ich użyciu decy-
dowało dowództwo sowieckich służb bezpieczeństwa, a czynniki „polskie",
jak PSP i PSBS służyły tylko za osłonę propagandową.  Ich formowanie i
działalność posiadały pewne wspólne cechy:

1. zalążki brygad powstawały na ziemiach polskich włączonych do
Związku Sowieckiego na długo przed powołaniem do życia PSP;
2. kadra rekrutowała się ze sprawdzonych komunistów pocho
dzenia rosyjskiego, żydowskiego, polskiego i ukraińskiego, któ
rzy mając kontakt z polskąkonspiracjąświadomie wybrali opcję
sowiecką;
3. wszystkie powstawały na bazie sowieckich oddziałów i w sowiec
kich zgrupowaniach, a dopiero później były od nich oddzielane;

142

4. wszystkie przechodziły szkolenia właściwe dla SMIERSZU i
NKWD i zostały specjalnie ukierunkowane na działalność typu
kontrwywiadowczego (zwalczanie wrogów wewnętrznych);
5. wszystkie nosiły polskie nazwy, ale przysięgi składały na wier
ność Związkowi Sowieckiemu i Stalinowi;
6. ich działalność po przerzuceniu do kraju była nie tylko konku
rencyjna w stosunku do komunistycznej Armii Ludowej, ale jej
wręcz zagrażała, a współdziałanie i pozorne podporządkowanie
Krajowej Radzie Narodowej nastąpiło dopiero po wizycie dele
gacji KRN w Moskwie (V-VII 1944);
7. wszystkie brygady skoncentrowane były w okolicach Lublina,
gdzie miał powstać ośrodek władzy komunistycznej;
8. wszystkie zostały rozformowane natychmiast po nadej ściu Ar
mii Czerwonej, a ich członkowie wcieleni do Wojsk Wewnętrz
nych, Państwowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP),
Milicji Obywatelskiej lub do jednostek wojskowych. Brygady
przestały istnieć jako wyszkolone zespoły partyzanckie, mimo że
większość ziem polskich była jeszcze pod okupacjąniemiecką.

Powołanie Centralnego Biura Komunistów Polskich i Polskiego Sztabu

Partyzanckiego - instytucji o obcym składzie etnicznym - i wzmocnienie ich
grupami operacyjnymi służby bezpieczeństwa Smiersz i NKWD,
świadczyło o tym, że Stalin w procesie zniewalania Polski sięgnie po
argumenty siłowe i posłuży się mniejszością żydowską, sprawdzonąjuż w
czasie wielu okazji

174

Opisane powyżej jednostki operacyjne Smierszu i NKWD dotyczą

tylko tych, które dostały rozkaz stania się „polskimi" i udawania
polskich oddziałów partyzanckich. Czysto sowieckie jednostki nie są tutaj
wzmiankowane, gdyż nie wchodzi to w zakres tematu. Warto jednak w
tym miejscu wspomnieć, że na ziemie polskie przybyły całe dywizje
NKWD i duże oddziały Smierszu, które brały bezpośredni udział w walkach
z polską II Konspiracją, a masakrowały także bezbronne wsie i miasteczka
polskie, podejrzane o współpracę z podziemiem niepodległościowym.

143

12.JUDEOBOLSZEWIA STAJE SIĘ FARTEM

Katastrofa Operacji „Burza"

Armia Krajowa, przygotowując się do otwartej walki, która miała

nastąpić   w   momencie   załamywania   się   panowania   niemieckiego,
opracowała   dwa   kolejne   plany   powstania   powszechnego  (1940,1942).
Plany te miały znaczenie organizacyjno-moralne i w zaistniałej na froncie
wschodnim  sytuacji  w  1943 r. okazały się  nierealne.   Wobec   tego   w
końcu   1943   r.   opracowano   tzw.   Plan  „Burza". W sensie wojskowym
przewidywał on w miarę odwrotu Niemców i wkroczenia Armii Czerwonej
na   ziemie  II  Rzeczypospolitej,   zespół   kolejnych   wystąpień   zbrojnych
zmobilizowanych uprzednio oddziałów poszczególnych Okręgów AK.

Cele „Burzy" były dwojakie: z jednej strony walka z Niemcami i

samoobrona ludności przed wyniszczeniem przez cofających się Niemców i
ich ukraińskich sojuszników, z drugiej zaś wystąpienie  dowódców  AK  i
przedstawicieli   Delegatury   RP   na   Kraj   w   roli  gospodarzy   wobec
wkraczających Sowietów. Rząd RP liczył, że wystąpienie oddziałów AK i
ujawnienie   się   ich   dowódców   doprowadzi   do   nawiązania   z   nimi
współpracy   przez   władze   sowieckie,   a   więc   do   faktycznego   uznania
przedstawicieli   tego   rządu   na   terenach   zajmowanych   przez   Armię
Czerwoną.

Były to założenia całkowicie błędne, bowiem Sowieci i ich „polscy"

satelici   z   całądeterminacjądążyli   do   wyniszczenia   polskiego   podziemia
narodowego, czego wyrazem był m.in. rozkaz o likwidacji „partyzantów-
legionistów"  i  przygotowywanie   grup   operacyjnych  na czas zagarnięcia
władzy.   Władze   polskie   nie   miały   jednak   pełnego   obrazu   zamierzeń
sowieckich i nawet mordercze akcje partyzantów sowieckich przypisywały
nadgorliwości poszcze-

144

gólnych dowódców, która zostanie złagodzona w przypadku podpisania
układów o współdziałaniu.

„Burza" trwała od stycznia do listopada 1944 i objęła najpierw ziemie

wschodnie II Rzeczypospolitej (Wołyń, Wileńszczyznę, Lwowskie, Polesie),
potem działania przeniosły się na zachód od  Bugu (Lubelskie, Małopolska,
Mazowsze   i   Podlasie,   Kielecko-Radomskie,   Łódzkie,   Powstanie
Warszawskie).   W   działaniach  zbrojnych   uczestniczyło   około   150   tysięcy
Polaków, przede wszystkim żołnierzy Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich,
Narodowych   SiłZbronych   oraz   innych   organizacji   konspiracyjnych,   po-
zostających pod dowództwem taktycznym AK.

W czasie działań „burzowych" powtarzał się nieodmiennie pewien schemat

działań: najpierw zgrupowania AK wchodziły do walki z Niemcami,
współdziałały z ArmiąCzerwoną, zgłaszały chęć dalszej współpracy pod
taktycznym dowództwem sowieckim. Potem sowieci zapraszali na odprawę
dowódców AK, aresztowali ich i otaczali oddziałami Smierszu lub NKWD
oddziały akowskie, „proponując" wstąpienie do armii Berlinga lub zesłanie do
łagrów na Syberii. Schemat ten możemy prześledzić na przykładzie wydarzeń
wileńskich.

Po stoczeniu wspólnych walk o Wilno, sowieckie dowództwo frontu

obiecało   dozbrojenie   oddziałów   wileńskich   AK,   które   pod  polskim
dowództwem i sztandarami miały wejść w skład sowieckiego frontu i walczyć z
Niemcami.   Następnie   Rosjanie   zaprosili  na   naradę   wszystkich   polskich
oficerów - od dowódcy batalionu wzwyż - i wszystkich aresztowali. Żołnierze
wileńskiego zgrupowania  AK  zostali  następnie otoczeni  przez  formacje
NKWD  wsparte jednostkami pancernymi  i lotnictwem. Zażądano od nich
natychmiastowego złożenia broni i wstąpienia do armii gen. Z. Berlinga. Za
odmowę złożenia broni groziła masakra, za odmowę wcielenia do berlingowców
- łagry na Sybirze. Gdy żołnierze AK solidarnie zażądali powrotu dowódcy gen.
„Wilka" (płk A. Krzy-żanowski) i aresztowanych oficerów, z ust sowieckiego
dowódcy

145

padły sakramentalne słowa: „Wy nie biespakojties, wy wstrietities ze swoimi
komandirami!" To zdanie, jak również i wileński schemat, miały się już
powtarzać na zakończenie każdego współdziałania Armii Krajowej z Armią
Czerwoną.

Dla zobrazowania tej sytuacji przytoczymy fragmenty noty

ambasadora E. Raczyńskiego do ministra A. Edena z dnia 24 sierpnia 1944 r.
w sprawie prześladowania członków Armii Krajowej i władz
administracyjnych przez okupacyjne władze sowieckie.

23.111.1944 r.

Na Podlasiu, Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej Złoczowa, próby

przyciągnięcia naszych żołnierzy do partyzantki sowieckiej. Od
początku marca egzekucje dowódców i wcielanie młodzieży do od-
działów Wasilewskiej lub milicji Polsko-ukraińsko-żydowskiej. Stwier-
dzono rozbrojenie naszych ujawnionych oddziałów przez Sowiety w
Łużowa, Przebraże, Rożyszcze, Antonowka, Torczyn i Zaturce. Bol-
szewicy zapowiadają Ukrainę po Bug, dalej Polskę prosowiecką(...)

26. IV. 1944 r.

Na Wołyniu: Bolszewicy odeszli na wschodni brzeg Turii, nie po-

wiadamiając o tym naszych oddziałów, które wskutek tego zostały
odcięte i otoczone przez Niemców (...) 27.VII.1944 r.

Dnia 25 lipca Sowiety przystąpiły do rozbrajania 27 d.p., która

przed wejściem oddziałów sowieckich opanowała Kock-Lubartów.

29 .VI 1.1944 r.
Komendant Okręgu Lublin melduje z 26 lipca, że pułk piechoty AK

został rozbrojony przez Sowiety w pow. lubelskim. D-cę pułku pod
groźbą rewolweru przyłożonego do skroni zmuszono do podpisania
deklaracji o wstąpieniu do armii Berlinga(...)

30.VII.1944r.
Jesteśmy rozbrojeni przez bolszewików. Z dotychczasowego prze-

biegu wypadków wynika, że jednostki kierownicze AK zostają po
ujawnieniu się aresztowane przez władze sowieckie (...)

2.VIII.1944r.

Ze Lwowa: Dnia 31 lipca zostali wezwani oficerowie AK na odprawę

na godz. 21.00. Wszyscy, którzy się zgłosili, zostali aresztowani (...)

5.VIII.1944r.

Ze Lwowa: Aresztowanych 31 lipca - około 30 oficerów AK

-ujawnionych w walkach o Lwów, osadzono w więzieniu na Łąckiego
146

jako „zbrodniarzy faszystów polskich". Są dalsze aresztowania żo-
łnierzy AK i rewizje po domach, które użyczyły lokali. Komendanci i
Delegat Rządu nie zostali zwolnieni. NKWD z Ukraińcami kontynu-
uje dzieło gestapo.

6.VIII.1944r.
Z Brześcia: Aresztowania kierowników trwają(...)

12.VII.1944r.

Na całym terenie podstępne aresztowania i rozbrajanie AK przez

Sowiety. Aresztowania obejmują: Okr. Wilno, Lwów, Lublin i Nowo-
gródek oraz Białą Podlaską(...)

19.VIII.1944r.

Z Lublina: Masowe aresztowania żołnierzy AK przeprowadzane

są na całym terenie OKręgu przez NKWD i tolerowane przez PKWN.
Aresztowanych osadza się na Majdanku. Znajdują się tam sztaby 3
i 9 d.p. z gen. Halką [L. Bittner-ALS], około 200 oficerów i podofice-
rów, 2500 szeregowych. Komendant Okręgu i Delegat Okręgu od 27
lipca internowani, mająbyć oddani pod sąd. Zarzut-faszyzm i wspó-
łdziałanie z Niemcami.

Ogłoszono mobilizację czterech roczników oraz oficerów i podofi-

cerów zawodowych do lat 50-60. Straty ponoszone przez naród i
AK nie są mniejsze niż podczas okupacji niemieckiej.

Traktowanie - niejednokrotnie stosuje się bicie. Płacimy już na-

wet krwią. Przez stosowanie aresztowań i terroru, cierpliwość społe-
czeństwa polskiego dochodzi do szczytu i grozi bezkompromisową
walką bez względu na przyszłe konsekwencje. Nie jestem w stanie
przeszkodzić temu wobec rozbijania nas - usiłuję nie dopuścić do
determinacji. Za pięcioletnią bohaterską walkę z Niemcami, społe-
czeństwo polskie domaga się od Aliantów uznania naszej Armii Kra-
jowej jako sprzymierzonych kombatantów i prosi o roztoczenie opieki
przez przysłanie do kraju na wyzwolone tereny misji alianckiej i
podania tego do wiadomości całemu światu. Bierny opór społeczeń-
stwa trwa

1 września 1944
Komendant Podobszaru Wschodniego do Komendanta Obszaru

Warszawskiego; Wszystkie powiaty prawego brzegu Wisły meldują
o aresztowaniach szeregu oficerów, podoficerów i szeregowych AK,
którzy byli na stanowiskach kierowniczych względnie brali udział w

147

„Burzy". NKWD domaga się wydania dowódców i broni. Po badaniu
wywożeni są do obozów.

Oprócz rozkazu komendanta AK koniecznym jest ogłoszenie przez

radio Londyn, że zarządzona przez KWN [chodzi o PKWN - ALS]
mobilizacja jest bezprawiem

176

Setki meldunków o podobnej treści napływały ze wszystkich ziem

polskich zajętych przez wojska sowieckie.

Lipcowy falsyfikat

Na zakończenie rozmów z przebywającymi w Moskwie przed-

stawicielami KRN, władze sowieckie uznały Kraj ową Radę Narodową i
zadeklarowały wspieranie jej także na forum międzynarodowym.
Jednocześnie zachowały pełne poparcie dla Związku Patriotów Polskich i
Centralnego Biura Komunistów Polskich.

W tej sytuacji Krajowa Rada Narodowa uznana została oczywiście przez

ZPP za przedstawicielstwo Narodu Polskiego. Deklaracja ZPP uznająca KRN
była   jednocześnie   dokumentem,   w   którym   przedstawiono   dalsze   plany
ujarzmienia Polski. Główne  uderzenie poszło w podstawową siłę narodu -
obóz   niepodległościowy.   W   Deklaracji   czytamy  '.Związek   Patriotów
Polskich w ZSRR wykazywał niejednokrotnie na podstawie niezbitych f ak-
tów, że reakcyjne dowództwo tzw. Armii Krajowej gen. Sosn-kowskiego
wbrew dążeniom większości oficerów i żołnierzy nie tylko uchyla się od
udziału w walce narodu polskiego z niemieckim zaborcą, nie tylko usiłuje
hamować tę walkę przez  nawoływanie do bierności i wyczekiwania, ale
faktycznie przez  całą swoją postawę idzie na rękę okupantom, popycha
Polaków do zbrodni bratobójstwa, szykuje się podstępnie do rozpoczęcia
wojny domowej w Polsce.

Stojąc na straży najściślejszych interesów narodu, Związek Patriotów

Polskich w ZSRR od początku swego istnienia odmawia legalności tzw.
emigracyjnemu rządowi w Londynie, który wywodzi się z bezprawnej
konstytucji kwietniowej 1935

148

roku, odmawia legalności temu „rządowi", który przez swoją  reakcyjną
politykę przeszkadza zjednoczeniu wszystkich żywych sił w narodzie polskim,
a   przez   swą   konsekwentnie   antysowiec-kąpolitykę   dąży   do   wywalania
rozdźwięków   w   obozie   Zjednoczonych   Narodów   i   podkopuj   e   zaufanie
naszych   wielkich   przyjaciół  -  Wielkiej   Brytanii,   ZSRR   i   Stanów
Zjednoczonych - do Polski

111

Deklaracja ta, stawiająca prawdę do góry nogami, w jednej wszak

kwestii wypowiada się jednoznacznie: głównym celem stalinowskiej grupy
interesu było - zapowiadane już wcześniej - „wytępienie polskiej reakcji". O
walce z Niemcami wspomina się tylko w kontekście oceny KRN, ZPP czy
AK.   Trudno   jednak   się  temu   dziwić,   jeżeli   zobaczymy,   że   była   ona
autorstwa   zespołu   J.  Bermana,   wrogiego   wszystkiemu   co   polskie.   W
podpisie figurują nazwiska najważniejszych renegatów: Jakub Berman, Julia
Brysti-ger,  Bolesław  Drobner,  Jan Grubecki,  Stefan Jędrychowski,  Ed-
mund   Pszczółkowski,   Władysław   Putrament,   Stanisław   Radkie-wicz,
Stanisław Skrzeszewski, Emil Sommerstein... Pod deklaracją znalazły się
również podpisy polskich renegatów-atrap, używanych dla politycznego
kamuflażu:   Wandy   Wasilewskiej,   Aleksandra   Zawadzkiego,   którego   po
wypuszczeniu   z   łagra   Stalin   mianował   generałem,   Aleksandra   Witosa
wyciągniętego pomyłkowo z łagru (zamiast Wincentego) oraz spychanego
na margines gen. Zygmunta Berlinga.

Żydokomuna skupiona w Centralnym Biurze Komunistów Polskich,

panująca   już   całkowicie   nad   ZPP,   wojskiem   i   Polskim   Sztabem
Partyzanckim   oraz   mająca   do   dyspozycji   specjalne   oddziały  NKWD  i
Smierszu pod nazwą Brygad Partyzanckich PSP, postanowiła - za wiedzą i
zgodą Stalina - powołać atrapę komunistycznego rządu dla ziem polskich.
Po   uzyskaniu   zgody   Stalina,   już   20  lipca   1944   r.   rozpoczęła   swą
działalność   w   MoskwieDelegatura   KRN   dla   Terenów   Wyzwolonych,
która   jako   pierwszą   uchwałę  podjęła   wydawanie   własnego   pisma   pt.
„Rzeczpospolita", a na-

149

czelnym redaktorem ustanowiła jednego z największych staliniza-torów
kultury polskiej z lat 1939-1941 - Jerzego Borejszę. Postanowiono też,
aby manifest i pierwsze dekrety Delegatury były ogłoszone w
„Rzeczypospolitej", a nie w pismach ZPP

178

. Przyjęto także sowiecki tekst

„porozumienia" między Delegaturą a władzami sowieckimi co do
przejmowania administracji na ziemiach zajmowanych przez Armię
Czerwoną.

Dla komunistów z KRN porozumienie to miało ważne znaczenie, gdyż

oddawało im władzę administracyjną na obszarach Polski na zachód od
Bugu,   zajętych   przez   wojska   sowieckie.   O   terminie   przekazania   tej
władzy, jej charakterze politycznym  i obowiązkach świadczeń na rzecz
Armii Czerwonej decydować miał  Stalin, jako sowiecki naczelny wódz.
Jednocześnie,   zgodnie   z   poleceniem   Mołotowa,   zmieniono   nazwę   na
„Narodowy Komitet  Wyzwolenia",.aby nadać nowemu tworowi nazwę
możliwą do przyjęcia przez Aliantów. W ten sposób „Delegatura KRN"
zakończyła swój krótki żywot i wieczorem - 20 lipca -powstał  Polski
Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN).

Do nazwy upatrzonej przez Stalina dodano tylko przymiotnik: polski

179

Przewodniczącym PKWN został Edward Osóbka-Morawski (Stalin

wyśmiewał   się,   że   jest   to   Aszybka-Morawski;   aszybka   =   błąd),   a
wiceprzewodniczącymi: Wanda Wasilewska i Andrzej  Witos; członkami
zostali przybyli z kraju: Marian Żymierski, Stanisław Kotek-Agroszewski,
Jan   Haneman,   Jan   Czechowski;   z   ramienia   ZPP   weszli:   Stefan
Jędrychowski,   Stanisław   Radkiewicz,  Stanisław   Skrzeszewski,   Józef
Grubecki,   Bolesław   Drobner,   Emil  Sommerstein   i   Zygmunt   Berling.
Jednocześnie   zarezerwowano   w  PKWN   pięć   miejsc   dla   działaczy
przebywających   pod   okupacją  niemiecką.   Chodziło   tu   o   zachowanie
zasady „prymatu kraju" i zapewne wprowadzenie znanych przywódców,
takich jak Władysław Gomułka czy Władysław Kowalski. Bierut pozostałby
nadal na stanowisku przewodniczącego KRN.

150

Nigdyjednak oficjalnie nie wskazano imiennie, kto z krajowców miał

zająć te wolne miejsca w PKWN i nigdy również ich nie osadzono

180

21 czerwca Komitet przystąpił do opracowania manifestu pro-

gramowego,   wykorzystując   wcześniejsze   materiały   A.   Lampego,  B.
Drobnera   i   S.   Wierbłowskiego.   Dostosowano   je   do   nowej   sytuacji
politycznej   i   złagodzono   fragmenty   drażliwe   dla   opinii   w   kraju

181

Przygotowano również dokumenty mające uprawomocnić pochodzenie
PKWN i utworzenie jednolitego Wojska Polskiego. Nadano im charakter
ustaw Krajowej Rady Narodowej. Obydwie ustawy KRN nosiły podpis
Bieruta jako jej przewodniczącego i datę 21 lipca 1944

182

. Były to

właściwie   falsyfikaty,   gdyż  działając   w   Warszawie   Krajowa   Rada
Narodowa żadnej z tych  ustaw wówczas nie wydała ani nawet nie znała.
Rodowód   prawny  i   metryka   polityczna   były   więc   dokumentami
fałszywymi. Faktu tego nie zmienia późniejsze ogłoszenie ich 15 sierpnia w
„Dzienniku Ustaw" w Lublinie

183

Historiografia peerelowska dopuszczała się w tej mierze do jeszcze

jednego kłamstwa twierdząc, że PKWN uformował się w Chełmie 22 lipca
1944 roku i tam opublikował osławionyMaw/-fest do Narodu Polskiego.
W   rzeczywistości   Chełm   został   rano  22   lipca   zaj   ety  bez   boju   przez
oddziały Armii Krajowej, a dopiero wieczorem wkroczyli do niego Sowieci.
Manifest zaś wydrukowany został: w drukarni polowej l Armii Wojska
Polskiego oraz  w Moskwie. T. Żenczykowski utrzymuje, że członkowie
PKWN odlecieli z Moskwy i wylądowali w Chełmie dopiero 27 lipca

184

Oszustwem był również sam Manifest, który zapowiadał w Polsce

ustrój parlamentarno-demokratyczny i nie wspominał nawet o
nacjonalizacji przemysłu.

Budowanie Judeobolszewii

Członkowie nowego,,polskiego rządu" zlatywali na skrawki

zdobytych ziem na zachód od Bugu jak kniki na żer. Najszybciej

151

przybył   Hilary   Minc,   wcześniej   zdegradowany   przez   gen.   Berlinga  za
nadużycia gospodarcze, teraz jako przedstawiciel stalinowskiej  grupy do
podporządkowania   Sowietom   polskiej   gospodarki.   Za  nim   przylecieli
następni: B. Drobner, A. Witos, E. Osóbka-Mo-rawski, S. Matuszewski,
St. Skrzeszewski, W. Rzymowski, St. Radkiewicz, E. Sommerstein i inni

185

W nowym, Czadzie" kierownictwo głównych resortów powierzono
działaczom pochodzenia żydowskiego:

bezpieczeństwo publiczne - Stanisław Radkiewicz informacja i
propaganda- Stefan Jędrychowski gospodarka narodowa i finanse - Jan
S. Haneman odszkodowania wojenne - Emil Sommerstein oświata-
Stanisław Skrzeszewski'

. Obronę narodową powierzono oficerowi

pochodzenia polskiego, Michałowi Żymierskiemu (prawdziwe nazwisko:
Łyżwiński), zdegradowanemu i uwięzionemu przed wojną za korupcję,
ale pozostającemu na usługach wywiadu sowieckiego. Berlingbyłjuż
wówczas odsuwany stopniowo na margines, aw armii cały aparat
polityczny, sądowniczy czy administracyjny i służby specjalne
opanowane zostały przez szybko awansowanych działaczy
pochodzenia żydowskiego lub takiego samego pochodzenia oficerów
sowieckich „pełniących obowiązki Polaków". Jednak prawdziwa władza -
zgodnie z regułami stalinowskimi - spoczywać miała nie w rękach
administracji, a partii komunistycznej . Dlatego też w pierwszych dniach
sierpnia 1944 doszło w Lublinie do połączenia Komitetu Centralnego
Polskiej Partii Robotniczej z Centralnym Biurem Komunistów Polskich w
ZSRR. Na 21 osób, które zasiadły w nowym KC, „tylko" 10 było po-
chodzenia żydowskiego. Na razie trzeba było jeszcze zachować pewne
pozory i dać trochę miejsc krajowym komunistom. Jednocześnie
ukształtowało się Biuro Polityczne KC PPR w następującym składzie:

1. Jakub Berman(CBKP)

152

2. Bolesław Bierut (PPR)
3. Władysław Gomułka (PPR)
4. Hilary Minc(CBKP)
5. Marian Spychalski (PPR)
6. Roman Zambrowski (CBKP)
7. Aleksander Zawadzki (CBKP)

187

Ze składu Biura Politycznego wynika, że dominowali w nim działacze

z CBKP pochodzenia żydowskiego nad działaczami krajowymi. Miało to
decydujący wpływ na politykę PPR, przejawiającą się głównie w
tendencjach do:

* niedoceniania dorobku podziemia komunistycznego w kra

ju, zwłaszcza w zakresie urzeczywistniania idei frontu naro
dowego;

* nie uznawania potrzeby pozyskania polskiego środowiska

niepodległościowego;

* nieliczenia się ze specyfiką warunków budowy socjalizmu

w Polsce.

W dążeniu do całkowitego opanowania sytuacji, w sierpniu 1944

roku   również   kierowanie   wydziałami   Komitetu   Centralnego  PPR
powierzono przybyszom  z ZSRS. Następujące  wydziały  powierzono:
ogólny   J.  Kowalskiemu   (Salamon   Natanson),  organizacyjny  R.
Zambrowskiemu   (Nussbaum),  propagandy  L.   Kasmanowi,
personalny   Z.  Kliszce,  wojsko   wy   A.  Alstero-wi,  zawodowy   K.
Witaszewskiemu

188

. Jest przy tym znamienne, że jeżeli w, Czadzie" resort

kierowany   był   przez   Polaka,   to   wydział  w   KC   nadzorujący   ten   resort
powierzano   Żydowi.Resort  obrony,   na   którego   czele   stanął   M.
Żymierski,   nadzorowany   był   w   KC   przez   wydział   wojskowy
kierowany przez Antoniego Alstera (CBKP). Drugą formą kontroli było
„sterowanie od dołu". I tak, działacze pochodzenia żydowskiego występowali
w drugiej linii, to znaczy, że decydowali o wielu podejmowanych sprawach i
inicjatywach, ale oficjalnie firmowałje Polak: np. kierownikiem  resortu
Administracji Publicznej był Stanisław Kotek-Agroszew-

153

ski ze Stronnictwa Ludowego, ale właściwym decydentetem uczyniono jego
zastępcęEdwarda Ochaba (CBKP).

Takie podwójne kleszcze zapewniały całkowitą kontrolę nad

działalnością wszystkich resortów i sterowanie nimi w pożądanym przez
CBKP kierunku.

Zaniepokojenie takim stanem rzeczy wyrażali niektórzy polscy

komuniści.   W   archiwum   generała   Berlinga   znajduje   sięjego   notatka   z
rozmowy   z   szefem   Głównego   Zarządu   Politycznego   Armii  Czerwonej
generałem   Aleksandrem   Szczerbakowem.   W   toku   tej  rozmowy Berling
wyraził pogląd, iż objęcie władzy w Polsce przez  ludzi   z   CBKP   może
doprowadzić do wojny domowej. Na to Szczerbakow odpowiedział: To
już   jest   postanowione.   Oni   będą  rządzić   Polską.   I   nic   na   to   nie
poradzicie

Fakt, iż wszystko działo się z woli Stalina, miał tu decydujące znaczenie,

ale Berling nie mógł tego zrozumieć. Wystosował on do Stalina list sądząc, że
odwróci bieg wydarzeń. W liście pisał:  Głosi  się zasadę wspólnej walki o
wolność, do której wzywa się wszystkich bez wyjątku, a odsuwa się od
działania, pod różnymi pozorami, niekomunistów, a nawet i komunistów
nie należących  do  grupy   zaufanych   (...)   Grupa  zaufanych   to  polscy
komuniści,  głównie   Żydzi   (...)   Dobrze   rozumiem,   że   rewolucja   to
przemoc większości nad mniejszością, ale gdzie oni mają tę większość?
Czy mają to przeprowadzać czołgi Armii Czerwonej? (...) Oni nie zdają
sobie   sprawy,   że   wiszą   tylko   na   mocnej   żerdzi,   którą  jest   Związek
Radziecki, a pod nogami mają pustkę

Stalinowi w tym czasie zależało tylko na zachowaniu pozorów wobec

aliantów, ale zdecydowany był na ujarzmienie Polski bez żadnych
ograniczeń. Do tego jednak nadawali się w pełni tylko ludzie z grupy
Bermana. Im też w pełni oddał władzę nad zajmowanymi ziemiami polskimi
i zezwolił na usuwanie wszystkich, którzy odważyli się w tym przeszkadzać.

Do zwalczania „polskiej reakcji" potrzebne były jednak odpowiednie

siły wewnętrzne. Te, jak wiemy, przygotowano z dużym

154

wyprzedzeniem, zanim powstały struktury mające imitować,,rząd". Były to opisane
wcześniej oddziały Smiersz-u i NKWD, oficjalnie podlegające Polskiemu Sztabowi
Partyzanckiemu.

Natychmiast po zdobyciu Lublina przez Armią Czerwoną wspieraną przez

oddziały AK, do miasta zaczęły wkraczać jednostki PSP skoncentrowane w
pobliżu. Jako pierwszy pojawił się „polski" Batalion Specjalny H. Toruńczyka, za
nim nadciągały następne. Umożliwiło to stworzenie Wojsk Wewnętrznych, na
których czele stanął H. Toruńczyk, a wszystkie ważniejsze funkcje obsadzono
oficerami pochodzenia żydowskiego i sowieckiego. Grupa Bermana
otrzymała do dyspozycji siły przekraczające 30 tyś. ludzi

191

. Posiadając takie

siły oraz mając zapewnioną pomoc ze strony oddziałów sowieckich, można było już
przystąpić do fizycznej likwidacji elementu narodowego. Same działania zbrojne
jednak   nie   wystarczały  i   mogły   przynieść   nieprzewidywalne  rezultaty,  jeżeli
społeczeństwo nie zostanie przekonane, co do słuszności „walki z reakcją". W tym
celu  stworzono  potężny aparat propagandowy, na którego czele stanął
Wiktor   Geosz   (Izaak   Medres)   z   CBKP.  Odtąd   lawina  oszczerstw
przeciwko działaczom niepodległościowym przybrała  na sile i stała się oficjalną
wykładnią polityki PKWN.

Przy KC PPR w Lublinie utworzono Centralną Szkołę PPR, której

dyrektorem mianowano Tadeusza Daniszewskiego (Kirsch-bauma). Odpowiednio
też dobrano kadrę, która gwarantowała dyspozycyjność w realizacji zadań
stalinowskiej grupy interesu.

Na przełomie sierpnia i września 1944 roku ukonstytuował się w Lublinie

Centralny Komitet Żydów (CKŻ) w Polsce, będący rozwinięciem komitetu
powstałego siedem miesięcy wcześniej w Moskwie. Na czele CKŻ stanął dr
Emil Sommerstein; w skład kierownictwa weszli: Adolf Berman (brat Jakuba), Leo
Fin-kelsztajn, rabin Sztajnberg, Szymon Zachariasz, Mojżesz Broder-san, E.
Kaganowski, B. Mark, Rachela Kom, J. Rubinsztajn, M. Melman. Od początku
zakładano, iż CKŻ utworzy we wszystkich

155

miastach wojewódzkich swoje filie, mające za zadanie reprezentowanie i
stanie   na   straży   interesów   środowiska   żydowskiego.  Komitety miały
spełniać   nadrzędną   rolę   nad   wszystkimi   organizacjami   żydowskimi   już
działającymi,   jak   też   mającymi   powstać.   W  każdym   komitecie   działały
merytoryczne   wydziały,   które   w   zależności   od   potrzeb   środowiska
zajmowały się rozpracowywaniem określonych spraw i problemów.

Już na wstępie CKŻ uznał, że istnieje potrzeba aktywnego włączenia się

Żydów  w działalność partii  politycznych  i organizacji  młodzieżowych.
Szczególną  uwagę  skupiono na PPR, PPS i SD.  Chodziło o skuteczne
oddziaływanie na ogniwa tych partii, by środowisko miało z tego określone
profity.   Zadbano   również   o   odtworzenie   własnych   partii,   powołując
komitety założycielskie:
1. Żydowskiej Partii Robotniczej ,JPoale Syjon"-Lewicy, na cze
le z A. Bermanem;
2. Żydowskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (SO) pod kie
rownictwem Szuldenfraja;
3. Syjonistycznego Stronnictwa Demokratycznego na czele z E.
Sommersteinem.

Liczba żydowskich organizacj i młodzieżowych wzrosła do tego stopnia, że

zaszła konieczność utworzenia Komisji Porozumiewawczej celem
koordynacji ich działań, a jednocześnie podporządkowanie
scentralizowanemu systemowi władzy.

W związku z opanowaniem najważniejszych stanowisk we władzach

PKWN, wojsku i służbach bezpieczeństwa oraz szybkim  powstawaniem
partii,   organizacji   młodzieżowych   i   instytucji   żydowskich,   nasuwa   się
pytanie,  j ak liczna była  populacj  a żydowska  w  Polsce   Lubelskiej   w
okresie   tworzenia   zrębów   Judeobol-szewii?   Na   to   pytanie   nie   ma   w
zasadzie   prawidłowej   odpowiedzi.  Nie   zostały   nigdzie   opublikowane
liczby   dotyczące   tej   kwestii.  Ogłaszano   wprawdzie   różne   liczby,   ale
czyniono to z myśląo osiągnięciu określonych efektów politycznych. W
publikacjach tych  podawano często liczby nawzajem się wykluczające.
Można tu

156

tylko podać przybliżone dane ogólne:  Histona Polski w liczbach  (GUS,
Warszawa 1994) na stronie 194 w tabeli 167 podaje, że w 1939 roku było
w Polsce 3 500 000 Żydów, straty wyniosły ogółem 2 700 000. Wynika z
tego, że ocalono 800 000, co znaczy, iż zginęło 77, l %. Część ocalonych
znajdowała   się   jeszcze   pod   okupacją   niemiecką,   część   przebywała   na
wschodzie. Z drugiej  jednak strony wiemy,  że na ziemie polskie pod
okupacją   sowiecką  masowo   napływali   Żydzi   -   obywatele   sowieccy,
zarówno   wojskowi,   jak   i   cywile.   Ich   zadaniem   było   zasilenie   kadr
Judeobolsze-wii. W tym czasie ludność żydowska nie emigrowała jeszcze
ani na Zachód, ani do Izraela.

Jako ciekawostkę można tu przytoczyć fakt, iż Julia (Luna)

Brystigerowa, odpowiedzialna za politykę kadrową ZPP,  założyła tajne
żydowskie   biuro   matrymonialne,   którego   celem   było  kojarzenie
małżeństw   zdolnych   i   sprawujących   władzę   Polaków   z   młodymi
Żydówkami  (Gomułka,   Jóźwiak,   Zawadzki,   Szta-chelski,   Bieńkowski,
Kliszko i wielu innych)

192

Koszmar „wyzwolenia"

PKWN, który w Manifeście do Narodu Polskiego zapowiadał w

Polsce   walkę   z   „warchołami   i   agentami   reakcji",   odbył   swe  ostatnie
posiedzenie w Moskwie 26 lipca 1944. W tym dniu  Edward Osóbka-
Morawski i szef dyplomacji sowieckiej Wiacze-sław Mołotow podpisali
porozumienie   o   stosunkach   między   dowództwem   sowieckim   a
administracjąPKWN po wkroczeniu na  ziemie na zachód od Bugu oraz
porozumienie o przebiegu polsko-sowieckiej granicy państwowej.

Ustalono, iż w s trefię działań wojennych na terytorium Polski po

wkroczeniu wojsk radzieckich władzę najwyższą i odpowiedzialność
we   wszystkich   sprawach   prowadzenia   wojny,  w   okresie   czasu
niezbędnego   do   przeprowadzenia   operacji   wojennych,   koncentruje
się   w   ręku   wodza   naczelnego   wojsk  radzieckich

*. W dalszych

artykułach tego porozumienia ustalo-

157

no, że na wyzwolonych terenach administracja przejdzie w ręce PKWN,
który udzielać będzie wszelkiej pomocy armii sowieckiej do czasu jej
pobytu na ziemiach polskich; że gdy te ziemie przestaną być strefą
frontową cała jurysdykcja przejdzie wręce polskie oraz że przestępstwa
popełniane przez ludność polskąpodle-gać będą, jurysdykcji radzieckiego
wodza naczelnego".

W tajnym porozumieniu dotyczącym granicy polsko-sowiec-kiej strony

ustaliły, iż przy jej wytyczaniu brana będzie za podstawę linia Curzona
(chodziło oczywiście o linię Curzona sfałszowaną przez doradcę Lloyda
Georga - Żyda Louisa Namiera w depeszy z Londynu do Moskwy z 22
lipca 1920 r.)

194

Zgoda na oddanie Sowietom ziem zagrabionych po agresj i 17 września

1939   r.   stanowiła   całkowite   zwycięstwo   Stalina   i   stawiała  Rząd
Rzeczypospolitej w Londynie w katastrofalnej sytuacji politycznej . W myśl
powyższych porozumień na całym zajętym obszarze na zachód od Bugu we
wszystkicli miastach Sowieci utworzyli instytucje komendantów wojskowych.
Byli oni powołani do zapewnienia porządku w strefie działań wojennych i w
związku z tym stali się panami życia i śmierci. Nałożono na nich obowiązki
wynikające nie tylko z konieczności dbania o bezpieczeństwo sowieckich
sił  zbrojnych,   ale   obarczono   ich   również   obowiązkiem   wspomagania
formujących   się   organów   władzy   satelickiego   tworu-Judeobolsze-wii   i
bezwzględnego zwalczania jej przeciwników.

Na komendantów wojskowych i na organy bezpieczeństwa PKWN

nałożono zadanie likwidacji Polskiego Państwa Podziemnego -jego
aparatu, ugrupowań politycznych z nim związanych, jego siły
zbrojnej

195

24 sierpnia 1944 PKWN wydał dekret o rozwiązaniu wszystkich

organizacji konspiracyjnych powstałych podczas okupacji niemieckiej,
akilka dni później dekret ustanawiający sądy wojskowe, którym
podlegać miały także osoby cywilne. Dawało to władzom wolną rękę
do nasilenia i tak już ostrych represji wobec żołnierzy AK.

158

Dużym ułatwieniem w likwidacji Polskiego Państwa Podziemnego było

stłumienie  przez  Niemców Powstania Warszawskiego (l  YIII-2  X  1944).
Stalin skwapliwie wykorzystał nadarzającą się okazję, wstrzymał ofensywę
Armii Czerwonej, następnie wycofał z rejonu Warszawy dwie armie polowe i
dwa korpusy kawalerii oraz odrzucił plan zdobycia Warszawy opracowany
przez   marszałka  GeorgijaŻukowa   i   Konstantego   Rokossowskiego.   Co
więcej, wyraźnie sprzeciwił się udzieleniu pomocy powstańcom przez Alian-
tów   i   zabronił   lądowania   na   sowieckich   lotniskach   samolotom   alianckim
dokonującym zrzutów nad Warszawą. Kiedy jednak dowiedział się, że 9
września dowództwo AK rozpoczęło rozmowy kapi-tulacyjne z Niemcami,
natychmiast zmienił front. Zezwolił samolotom alianckim na lądowanie w
strefie sowieckiej, nakazał ofensywę  w celu zdobycia  Pragi, zezwolił na
desanty l Armii WP na lewy brzeg Wisły oraz rozkazał dokonywać zrzutów
z   zaopatrzeniem   na   pozycje   powstańcze.   Wszystkie   te   posunięcia
spowodowały, iż dowództwo Powstania przerwało rozmowy kapitulacyjne i
kontynuowało walkęjeszcze przez miesiąc. Pomoc dla walczących okazała
się bardzo niewystarczająca, straty powstańców rosły, a wojska niemieckie
zaangażowane w tłumieniu Powstania nie mogły być użyte do walk na froncie
przeciwsowieckim.

Stalin osiągnął swój cel. Rękami Niemców niszczył Polskie

Państwo   Podziemne.   Wspomagali   go   w   tym   gorliwie  twórcy
Judeobolszewii.  Za   wyjątkiem   gen.   Berlinga,   który   próbował   udzielić
powstańcom pomocy przez dokonanie desantów na lewy brzeg Wisły.
Reszta stalinowskiej grupy interesu wykorzystała tragedię Warszawy do
wzmożenia   oszczerczej   kampanii  propagandowej   przeciwko   „polskiej
reakcji", czyli przeciwko tym, którzy walczyli o Polskę Niepodległą.

W dniu kapitulacji Powstania Warszawskiego, w Moskwie

przebywała delegacja PKWN z przewodniczącym KRN B. Bie-rutem na
czele. Stalin zażądał od delegatów, aby rozpoczęli w kraju ostre represje
wobec polskiej „reakcji" i krytykował PKWN za

159

„miękkość i rozlazłość". Po powrocie do kraju Bierut  zwołał posiedzenie
PKWN,   na   którym  szef   resortu   bezpieczeństwa   S.  Radkiewicz
oświadczył, że należy zrezygnować z „demokratycznego liberalizmu" i
przejść   do   szeroko   zaplanowanych   działań   represyjnych,  a   Bierut
określił   to   precyzyjniej:  Praca  resortu   bezpieczeństwa   musi
unieszkodliwić   nie   tylko   wykonawców,   to   jest   ludzi   złapanych   na
gorącym   uczynku,   ale  także   powinna   zabezpieczyć   i   prowadzić
działalność profilaktyczną,. Polityka bezpieczeństwa publicznego powinna
być  skierowana   na   unieszkodliwienie   tych,   którzy   przeciwstawiają   się
programowi PKWN

196

Była to zapowiedź szeroko zakrojonych „profilaktycznych" represji.

Poparło   je   w   pełni   zwołane   9   października   Biuro   Polityczne.   Do   osób
żądających ostrych represji wobec elementów narodowych należeli: B. Bierut,
L.  Kasman, E. Ochab, S. Radkiewicz   i   Witold   Konopka.   Żądano   także
wywózkipolskiej   reakcji  wraz   z   rodzinami   na   wschód   (L.  Kasman).
Gomułka, reprezentujący grupę krajowców, stawiał na pozyskanie większości
narodu   i   na   stworzenie   warunków   do   współpracy   różnych   ugrupowań
politycznych,   ale   jednocześnie   nie   sprzeciwiał   się   Stalinowi   i   zgadzał   na
stosowanie represji

197

Dyrektywy Stalina o eskalacji terroru wobec elementu niepodległościowego

znalazły oficj alny wyraz w wydanym 30 października przez PKWN - Dekrecie
o ochronie państwa. Wprowadzano w nim surowe sankcje karne - do kary
śmierci włącznie -za przestępstwa popełnione przeciwko państwu, sabotaż i
dywer-sję, w tym również za posiadanie odbiornika radiowego, uchylanie się
od świadczeń rzeczowych lub tylko niepowiadomienie władz o działaniach
uznanych za przestępcze

198

W tym ostatnim punkcie widać wyraźny wpływ prawa talmu-dycznego, w

którym większą karę ponosi ten, kto nie doniesie o popełnionym przestępstwa
niż ten, kto popełnił to przestępstwo. Dekret PKWN o ochronie państwa
stwarzał nieograniczone

160

możliwości   nie   tylko   stosowania   terroru,   ale   również   jego
usprawiedliwienia.  W  czasie,  gdy  w  Moskwie  i   Lublinie  szykowano się do
unicestwienia „polskiego nacjonalizmu", „rozprawienia się z reakcjąi faszyzmem",
„rozgromienia reakcyjnego kleru" i „bezwzględnej likwidacji dowództwa AK", gdy
utrwalała się koncepcja nowej komunistycznej partii, dyktatury proletariatu, a wła-
ściwie dyktatury nad Polską sprawowanej przez mniejszość narodową, wśród której
nie było ani jednego proletariusza, ludność  polska przeżywała gehennę. Upadło
Powstanie. Warszawski Korpus  AK  szedł  do   niemieckiej   niewoli.  W  rejonie
Warszawy dowództwo niemieckiej  IX  Armii prowadziło masowe łapanki dzieci
polskich i wywoziło je do Rzeszy jako kandydatów na zniemczenie

199

. Ludność

lewobrzeżnej   Warszawy   została   wysiedlona   w  całości,   gdyż   dowództwo
niemieckie przystąpiło do budowy  „Twierdzy Warszawa" organizując opór
nad   Wisłą.   O   tym,   jak  przebiegało   wysiedlenie   ludności   Stolicy,  mówi
meldunek gen. Leopolda Okulickiego, z dnia 9 X 1944: Ewakuacja ludności
cywilnej z Warszawy odbyła się w strasznych warunkach. W Pruszkowie następuje
segregowanie. Zdolnych do pracy wywożą w specjalnych wagonach na roboty do
Rzeszy, starców dzieci i chorych ładują na węglarki 601. odkryte po 100 osób na
jeden wagon i bez żadnego posiłku, na deszczu, wiezie się przez 30 i więcej godzin,
bez możliwości opuszczania wagonu. Dużo ciężkich zachorowań (...) Ludność ginie z
głodu i zimna

200

Twórcy Judeobolszewii też nie próżnowali. Mówiąo tym rozpaczliwe

meldunki dowódców AK w terenie:

Komendant Podokręgu Rzeszów, meldunek z 13 X1944

Nasilenie akcji Sowietów i Polskiego Komitetu Wyzwolenia przeciw

Armii   Krajowej   stale   narasta.   Aresztowania   szeregowych   i   oficerów
trwają stale na całym terenie. Przy badaniach stosuje się bicie nawet
kobiet.   Dochodzeniami   organów   Komitetu   WN   [Wyzwolenia
Narodowego-A.L.S.]   kieruje   NKWD.  Na   zebraniach   delegatów  po-
wiatowych propagandy i informacji w Rzeszowie 9.  X.  zapowiedziano
bardzo ostry kurs przeciw AK

201

161

Komendant Podokręgu Rzeszów, meldunek z 16 X1944

W więzieniu rzeszowskim 270 ludzi. Próba odbicia nie udała się.

Pomoc w żywności dla więźniów w organizacji. Bierny opór społe-
czeństwa trwa (...) łapanki i rewizje za ulotkami i za AK znaczne

202

Szef Sztabu Okręgu Lublin, meldunek z 2 XI1944
Oddziały wojsk Berlinga od kilku dni w ostrym pogotowiu. Całymi

kompaniami uciekająz bronią. Inne nawiązują kontakt, gotowe do de-
zercji. Oficerowie sowieccy mówią o mającym nastąpić rozbrojeniu
wojsk Berlinga. Sam Berling złożony z dowództwa armii, internowany
w Lublinie. Aresztowania (...) Stałe obławy milicji obywatelskiej dla
oczyszczenia terenów z żołnierzy AK w powiecie lubelskim. Bez sądu
rozstrzelano 38 żołnierzy AK. Propaganda PKWN nazywa nas bandy-
tami, mordercami, faszystami, pachołkami Hitlera itp.

Oficerowie i żołnierze AK internowani w Brześciu, wywiezieni do

Kazania względnie Riazania. Terror NKWD taki sam jak Gestapo.
Interwencja konieczna. Sowieci mówią że wojna z Polakami i z An-
glikami nieunikniona. Rabują mienie państwowe i prywatne, wywo-
żąc na wschód. Oburzenie ludności bardzo duże, może dojść do
walki

203

Szef Sztabu Okręgu Lublin, meldunek z 6 XI1944

W związku z konferencją w Moskwie [odbyła się 13 X 1944

-ALS]   władze   sowieckie   i   PKWN   puściły   w   ruch   całą   maszynę
propagandową   i   terrorystyczną.   NKWD   i   Policja   Obywatelska
chcą   za  wszelką   cenę   zniszczyć   AK,   jako   reakcję   i   faszystów.
Prasa  PKWN całymi  szpaltami  opluwa  nas,  nazywając:  bandyci,
pachołki Hitlera, faszyści i nakazując bezwzględną walkę z nami.
Na całym terenie okupacji sowieckiej zwołuje się w tych dniach
wiec   dla   zaprotestowania   przeciwko   reakcjonistom   i   faszystom
londyńskim   i   nakazania  bezwzględnej   walki   z   londyńczykami.
Nakazałem samoobronę

204

„Bezwzględna likwidacja dowództwa AK"

Zgodnie z wolą Stalina i przy entuzjastycznymjej przyjęciu przez KC PPR, w

październiku 1944 roku nastąpił ostry zwrot w polityce PKWN-u w stosunku
do środowisk niepodległościowych. Represyjna polityka nowej władzy
zaskoczyła społeczeństwo i spowodował bierny opór. W wojsku nasiliła się
dezercja. Całe

162

oddziały uchodziły z bronią do lasu, a prześladowani akowcy zaczęli
stawiać zbrojny opór.

Władza - zgodnie z wolą Stalina i własnymi tendencj ami - nie

zamierzała   stosować   polityki   pojednania,   tylko   politykę   represyjną.
Dotyczyło to szczególnie AK, które odsądzone zostało od czci i wiary. W
toku posiedzenia Biura Politycznego PPR w dniu 29 X 19441 sekretarz W.
Gomułka   oświadczył:^kowcy,   na   których  w   niedalekiej   przeszłości
zdecydowani byliśmy oprzeć częściowo Wojsko Polskie okazali się w
przygniatającej   masie   elementem  wrogim, który  bezwzględnie  trzeba
usunąć

205

. Była to wyraźna zapowiedź, co się ma stać z akowcami.

Gomułka mylił się jednak twierdząc, że WP miało być zbudowane na AK.
To on tylko mógł żywić nadzieję, że akowcy bezkrytycznie podporządkują
się stalinizacji Polski. Grupa Bermana takich złudzeń nie miała i od czasu
podporządkowania się Sowietom w 1939 roku zdecydowana była, i
uczestniczyła, w fizycznej likwidacji środowisk nie tylko patriotycznych, ale
w ogóle polskich. Tym bardziej teraz, kiedy Stalin nakazał rozprawę z AK,
skwapliwie włączyła się do akcji.

Wobec akowców rozpętano brutalną oszczerczą propagandę, pełną

intelektu i niewybrednych  epitetów. Akcją propagandową,  która  objęła
całą sferę cywilną, jak również i wojsko, kierował Wiktor Grosz (Izaak
Medres), oficer polityczny Armii Czerwonej . Pod adresem żołnierzy AK
posypały się brukowe wyzwiska i oskarżenia o współpracę z hitlerowcami, o
mordowanie   działaczy  innych   organizacji   oraz   o   wywołanie   wojny
domowej w Polsce.  Symbolem agresywnej  propagandy stał  sięplakat:
AK-zapluty  karzeł   reakcji,  przedstawiaj   ący   potworka   próbuj   ącego
powstrzymać żołnierza walczącego z Niemcami. W listopadzie 1944 r. Główny
Zarząd   Polityczno-Wychowawczy   Woj   ska   Polskiego   wydał   poufną
instrukcję stwierdzającą, żedzisiaj nie ma miejsca na żadne kompromisy
z AK w wojsku. Jeśli dawni członkowie chcą znaleźć miej sce w woj sku,
muszą ze swoją przeszłością zerwać,

163

potępiają i odgrodzić się od niej. Zwolenników neutralnego czy
pojednawczego stosunku do AK należało traktować jako akowców,
dopóki się nie wykażą w najbliższym czasie aktywną walką przeciw AK

206

W grudniu 1944 roku Biuro Polityczne KC PPR przyjęło do realizacji

dwa główne etapy w walce z ArmiąKrajową, zaproponowane przez S.
Radkiewicza:  bezwzględną   likwidację   dowództwa   AK   i   izolację
akowców od aparatu państwowego, od armii. Jeden z najbliższych jego
współpracowników R. Romkowski  (Grinszpan Kike Menasze) stwierdził,
że  AK   mimo   otrzymanych  ciosów   jest   najgroźniejszym   naszym
przeciwnikiem. Te złowróżbne zapowiedzi zaczęły być wcielane w czyn.

Jałtańska zdrada

Stalinowska grupa interesu tworzyła nowe fakty dokonane. W dniu 31

grudnia 1944 r. PKWN przekształcił się w Rząd Tymczasowy
Rzeczypospolitej Polskiej i jako taki uznany został przez Sowietów 4
stycznia 1945 r. Skład pozostał ten sam. Dokooptowano tylko I sekretarza
PPR jako pierwszego wicepremiera. Protesty Rządu RP na Wychodźstwie
pozostały bez echa.

Prawdziwym jednak ciosem dla Polskiego Państwa Podziemnego były

uchwały jałtańskie podjęte na konferencji Wielkiej Trójki  (Stalin-Roosevelt-
Churchill), trwającej od4 do 11 lutego 1945 r. Alianci, znajdujący się pod
wrażeniem   zwycięstw  Armii   Czerwonej   ,   przyj   ęli   stalinowską   wersj   ę
rozwiązania sprawy polskiej, to jest granicę wschodnią na sfałszowanej linii
Curzona i zwasalizo-wanie Polski przez Sowietów. Przedstawiciele Rządu
RP nie byli dopuszczeni do obrad. W końcowym komunikacie z konferencji
nie wspomniano nawet o istnieniu legalnego Rządu Rzeczypospolitej  Polskiej,
zapowiedziano natomiast „zreorganizowanie" Rządu Tymczasowego i oparcie
go   na  szerszej   bazie   demokratycznej   z   włączeniem   demokratycznych
przywódców z samej Polski i Pola-

164

kaw z zagranicy. Tak rozszerzony rząd miał otrzymać nazwę Tymczasowego
Rządu   Jedności   Narodowej   i   zostać   uznanym   przez   Aliantów   oraz
zostałby zobowiązany do przeprowadzenia  wolnych  wyborów.  Partie,
którym   przyznano   prawo   do   udziału   w  wyborach,  określono mianem
„demokratycznych i antynazistowskich". I tu na jaw wychodzi cała perfidia
Aliantów. Wiedzieli oni bowiem dobrze, że Stalin uznawał za „faszystów i
reakcjonistów" niemal wszystkie partie podziemia niepodległościowego i
wszystkie organizacje zbrojne na czele z AK, której żołnierzy nakazał
tępić fizycznie już w czerwcu 1943 r. Przyjęcie stalinowskiej wykładni
oznaczało katastrofę dla obozu niepodległościowego.

Niezależnie jednak od protestów Rządu RP na Wychodźstwie, Sił

Zbrojnych i Rady Jedności Narodowej w Kraju, podziemie
niepodległościowe w Kraju skłonne było do współpracy z Sowietami, aby
zapobiec ewentualnemu rozlewowi krwi.

W celu przeprowadzenia rozmów konsultacyjnych Alianci przekazali

Sowietom nazwiska przywódców Polski Podziemnej. Stalin nie zamierzał
jednak dopuścić Krajowej Rady Ministrów i Rady  Jedności Narodowej do
rozmów   na   temat   utworzenia   nowego   rządu.   Mając   listę   polskich
przywódców,   wydał   NKWD   rozkaz   ich  aresztowania.   Zachęceni
możliwościąnegocjacji   politycznych,   zostali   „zaproszeni"   przez   gen.   I.
Sierowa do Pruszkowa, gdzie w dniach 27 i 28 marca 1945 r. uwięziono
ich i wywieziono do Moskwy. Od tej pory kolejne ciosy zaczęły spadać na
obóz niepodległościowy:

* nowy prezydent USA Harry Truman, sprawujący ten urząd po śmierci
Roosewelta w dniu 12 kwietnia 1945, kontynuował pro-sowiecką politykę
swego poprzednika. Doprowadził nawet do odsunięcia Wielkiej Brytanii
od decyzji w sprawach polskich i, nie chcąc narażać się Stalinowi, nie
dopuścił nawet do udziału delegacji Rządu RP w kwietniowej konferencji
założycielskiej Organizacji Narodów Zjednoczonych w San Francisco;

165

* 21 kwietnia 1945 Judeobolszewia uzyskała kolejny punkt -
Sowieci podpisali z Rządem Tymczasowym układ o przyjaźni i
wzajemnej pomocy, wzmacniając tym samymjego pozycję;
* po zakończeniu wojny w Europie (8 i 9 V 1945) we wszystkich
państwach alianckich odbyły się defilady zwycięstwa. Polskie Siły
Zbrojne stacjonujące w Wielkiej Brytanii nie zostały zaproszone
do wzięcia udziału w defiladzie zwycięzców;
* pod koniec maja specj alny wysłannik prezydenta Trumana, Harry
Hopkins, w rozmowach dwustronnych ze Stalinem przyjął wszystkie
warunki, jakie ten postawił wobec Polski;
* w dniu 18 czerwca 1945 rozpoczął się w Rosji proces Szesna
stu Przywódców Polski Podziemnej oskarżonych fałszywie o dzia
łalność dywersyjną przeciwko Armii Czerwonej;
* w dniu 28 czerwca 1945, jeszcze w czasie trwania procesu Szes
nastu, w Moskwie utworzony został Tymczasowy Rząd Jedności
Narodowej. Do istniejącego już komunistycznego Rządu Tymcza
sowego dokooptowano Stanisława Mikołajczyka jako drugiego
wicepremiera (po Gomułce) oraz dwóch ludowców. Stalinowska
grupa interesu odniosła kolejne zwycięstwo;
* w dniu 5 lipca 1945 Stany Zjednoczone i Wielka Brytania uznały
Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, cofając jednocześnie
uznanie legalnemu Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na Wy
chodźstwie.

Stalin osiągnął swój cel przy całkowitym poparciu rządów USA i

Wielkiej Brytanii. Doprowadził do powstania państwa satelickiego
rządzonego przez obcą agenturę, składającą się z wrogiej Polsce
mniejszości, a realizującej interesy własne i stalinowskie.

Stalin znał dalekosiężne plany ludzi z grupy Bermana i z premedytacją

wybrał ich na wykonawców swoich planów. Oddajmy tu głos historykowi
tego okresu, który w sposób syntetyczny podsumował ten problem: Gdy
Armia Czerwona i l Armia Wojska Polskiego zbliżały się do Bugu,
potrzebni byli Stalinowi ludzie całkowicie i bezwzględnie posłuszni.
Dokonał wyboru. Wyko-

166

nawcami   swych   planów   wasalizacji   Polski   uczynił   ludzi   z  CBKP. Z
zimnym rozmysłem wybrał Żydów do roli narzędzia  swej polityki wobec
Polski. Nie  ulega  wątpliwości, że  miał  pełną  świadomość,   iż   będzie   to
wywoływać   nastroje   antyżydowskie  wśród   Polaków,   że   będzie   rodziło
trudny   do   ugaszenia   ogień  nienawiści,  ofiar  do katów   i  odwrotnie.  W
świetle   wiedzy,   jaką  dysponujemy   o   stalinizmie   i   Stalinie   osobiście,
możemy dziś powiedzieć, że Stalin z pełną świadomością zaplanował taki
właśnie   rozwój   stosunków   między   Żydami   a   Polakami.   Dodatkowym
profitem dla Kremla było i to, że część gniewu Polaków buntujących się
przeciw zniewoleniu, spadnie także na Żydów. I tak się też to stało. Żydzi
- i to nie tylko czołówka CBKP — gorliwie, z ogromnym zaangażowaniem
przyjęli wyznaczoną im przez Kreml rolę pacyfikatorów i nadzorców Po-
laków

Zagarnięcie władzy w Polsce w 1945 roku przez stalinowców żydowskich

było   niemal   całkowite,   poza   ministerstwem   bezpieczeństwa  opanowanym
prawie zupełnie, zawładnęli oni prokuraturą, sądownictwem, ministerstwem
spraw zagranicznych, systemem bankowym i woj skiem. Dla przykładu możemy
się oprzeć na opracowaniu powstałym w 1969 roku, a więc w czasie, kiedy w
PRL zaczęto już o tych sprawach mówić głośno:Po  zakończeniu  działań
wojennych   w   1945  roku  na  wszystkich  kierowniczych  stanowiskach  w
Głównym Zarządzie Informacji i terenowych  zarządach informacji ÓW
znajdowali się oficerowie z kontrwywiadu Armii Radzieckiej. Stanowiska
oficerów   Informacji,  obsługujących   jednostki   wojskowe,   zajmowali   w
tym czasie również oficerowie radzieccy. Dobór młodych obywateli spo-
śród obywateli polskich od 1945 roku spowodował odwołanie z organów
informacji oficerów radzieckich z najniższych stanowisk i ich wyjazd do
ZSRR.

Jak wynika z obsady personalnej kierowniczych stanowisk Głównego

Zarządu Informacji (GZI) i zarządów informacji

167

ÓW   -   znaczna   ilość   oficerów   kontrwywiadu   Armii   Radzieckiej   była
pochodzenia żydowskiego (z terenów Związku Radzieckiego i z Polski). Wielu
Żydów  zostało skierowanych  do informacji  na kierownicze  stanowiska z
aparatu politycznego WP (Fejgin, Krasnocielski, Kuhl, Rabinowicz, Ignacy
Krzemień i inni).

Charakterystyczne dla obsady personalnej kluczowych stanowisk w byłych

organach były fakty kierowania najważniejszymi komórkami przez osoby
pochodzenia żydowskiego. Można tu wymienić m.in. takie nazwiska jak:

* wśród szefów byłego Głównego Zarządu Informacji: płk

Jan Rutkowski, płk Stefan Kuhl;

* wśród zastępców szefa GZI: płk Adam Gajewski, płk Eu

geniusz Zadrzyński, płk Anatol Fejgin, płk Antoni Skulbaszew-
ski, płk Jerzy Dobrowolski;

* wśród oficerów zarządów (oddziałów) GZI: płk Ignacy

Krzemień, płk Jerzy Szerszeń, ppłk Eugeniusz Wyszkowski, ppłk
Aleksander Synaj, ppłk Aleksander Andruszewicz, ppłk Na-
uman Lewandowski, ppłk Stefan Sarnowski, płk Stefan Lew-
kowicz, mjr Jerzy Fonkowicz, płk Aleksander Barszczów, mjr
Mateusz Frydman, ppłk Wincenty Klupiński, ppłk Robert
Knapp, ppłk Józef Wargin-Słonieński, ppłk Andrzej Szydłow-
ski, mjr Edward Umer, płk Władysław Halbersztadt, ppłk Ana
tol Leszczyński, płk Isser Rabinowicz.

Podobnie obsadzone były stanowiska kierownicze w zarządach informacji

O ^[Okręgów Wojskowych-ALS].

Ta część kierowniczej kadry byłego Zarządu Informacji ponosi winę za

wytworzenie w tych organach atmosfery podejrzliwości, zastraszania,
terroru, załamania podstawowych zasad socjalistycznej praworządności.

Po całkowitym podporządkowaniu Polski stalinowskiej grupie interesu,

zaczęło się stopniowe usuwanie nielicznych już Polaków

168

ze wszystkich decydujących stanowisk. Jako pierwszy stał się ofiarą gen.
Józef Berling. Przeszkadzał i musiał odejść. Był mimo wszystko „za
bardzo polski". Usunęli go ci sami, których kiedyś honorowo uratował
przed zsyłką na Syberię- Berman i jego grupa. Zdegradowany kiedyś za
korupcję Minc stał się teraz „konstruktorem socjalistycznej gospodarki".

„Umacnianie władzy ludowej"

Przechwycenie władzy w Polsce przy pomocy sowieckich czołgów nie

wystarczało stalinowskiej grupie interesu. Trzeba było tę władzę, jak na
ironię zwaną „ludową" -jeszcze „umocnić", to znaczy oczyścić Polskę z
ludzi zdecydowanych bronić niepodległości. Jak się to odbywało, niech
nam po wiedzą meldunki dowódców lokalnych Armii Krajowej, kierowane
najczęściej do dowództwa wyższego stopnia:

Komendant Okręgu Białystok do centrali, dnia l lutego 1945 r.:
NKWD z całą pasją wściekłości przeprowadza aresztowania do-

wódców AK. Bada w bestialski sposób, bije drutem kolczastym, kłuje
szpilki za paznokcie, łamie żebra i wszystkich wywozi do Rosji.

Na 1-go lutego br. straty w aresztowanych: 6 szefów lub z-ców

szefów Sztabów Okręgów, 2 inspektorów, 3 zastępców inspektorów,
komendantów Obwodów, około 100 oficerów, 400 podoficerów i kilkuset
żołnierzy i rodzin za pracę AK.

Do dnia 1 stycznia NKWD wywiozło z Grodna pięć tysięcy, z

Białegostoku dziesięć tysięcy aresztowanych Polaków na wschód w
nieznanym kierunku.

PKWN współpracuje z NKWD. Kontyngenty trzy razy wyższe,

zupełny wyrąb lasów. Niesłychane mordy, gwałty kobiet i grabież
przez Sowieckich żołnierzy (...)

Za linią Curzona NKWD organizuje obławy na Polaków i morduje ich

na miejscu, bądź wywozi mężczyzn i kobiety zdolnych do pracy lub
wojska. Siłą wyrzucają rodziny polskie na zachód poza linię Curzona .

169

Komendant Okręgu Białystok do Centrali, dnia l lutego 1945:
Od dnia 8 do 15 listopada wywieziono z Białegostoku i Grodna

143 wagony aresztowanych mężczyzn, razem osiem tysięcy na
wschód do Rosji. Wywózka polskiego elementu trwa. W więzieniach
żołnierzy AK katują.

Pobór do armii Berlinga nie ustaje w formie przymusowej łapanki.

Wiadomości z Wileńszczyzny i Nowogródzkiego podobnie katastro-
falne. NKWD przy pomocy pozostałych Żydów urządza krwawe or-
gie. Ludność pod kierownictwem AK stawia bohaterski opór i wierzy
w rychłą pomoc prawowitego rządu .

Pik Zientarski do gen. Okulickiego, dnia 21 lutego 1945:

W Lubartowie pod Lublinem jest obóz dla oficerów AK, oraz ofice-

rów z armii Żymierskiego, którym udowodniono przynależność do
AK lub inne „przestępstwa" polityczne. W obozie jest około sześć
tysięcy oficerów. Obóz jest kierowany i dozorowany przez NKWD.
Warunki higieniczne, odżywianie i traktowanie fatalne. Co kilka dni
wywozi się większą partię więźniów w niewiadomym kierunku. Ofice-
rowie wywożeni do obozu są już w większości skatowani i wycień-
czeni. Na terenie okręgu wszystkie więzienia sąjuż zapełnione żo-
łnierzami AK. Aresztowania trwająw dalszym ciągu. Liczę się, że po
pierwszej fali aresztowań indywidualnych i rozpracowaniu nas może
nastąpić masówka aresztowań. W pierwszych dniach lutego aresz-
towano wojewodę Kieleckiego ob. Andrzejewskiego i kilku innych z
Delegatury Rządu .

Komendant Obszaru Lwowskiego do Komendy Głównej AK, dnia 10

marca:

Aresztowania i masowe wywozy Polaków na wschód trwają. 3

bm. wysłano dalszy tysiąc ze Lwowa. Poza tym tysiąc z prowincji.
Wiek 14-17 lat, 20 procent kobiet. Warunki więzionych i deportowa-
nych potworne. W drodze liczne wypadki śmierci. W Rosji przedsta-
wia się i traktuje wywiezionych jako Niemców, lub ich współpracow-
ników, co spowoduje wkrótce ich wymarcie.

Nr10/2/XXX

Jeśli nie możecie wymóc zaprzestania aresztowań i wywozów, to

interweniujcie przynajmniej o złagodzenie barbarzyńskich metod.

170

Koniec stycznia - wykonano 90 egzekucji. Straszne przygnębienie,
masowe zgłoszenia do wyjazdu za San, także licznie robotnicy i
chłopi. Dalsze łapanki do wojska. Nie dopuszczajcie do wyniszcze-

212

ma nas

Komendant Okręgu Białystok do centrali, dnia 13 marca 1945:

Krwawa okupacja sowiecka bestialstwem przewyższyła niemiec-

ką. Aresztowania w każdej wsi, mordy, gwałcenie dziewcząt, gra-
bież. Aresztowanych dziesiątki tysięcy; wywożą w nieznanym kie-
runku na amerykańskich samochodach lub torturują nagich w lochach
z wodą. Za posiadanie bądź słuchanie radia prywatnie - kula w łeb.
Wolno słuchać urzędowe „szczekaczki", zwane obecnie „uzłami
świazi". Rząd lubelski to fikcja dla anglosasów. Rządzi NKWD, które
kieruje aresztowaniami i wywozem schwytanych spośród ludności
miast i wsi (...) Ludność pod okupacją sowiecką prosi o interwencję
w sprzymierzonych i oficjalnie oświadczenia przez radio w obronie
ginącej Polski .

Komendant Okręgu Białystok do RP, dnia 15 marca 1945:

Nieustające rekwizycje bez wystawiania żadnych pokwitowań są

zwykłą grabieżą. Gospodarstwa ogołocone zupełnie z koni, bydła i
wszelkiego inwentarza żywego. Najbardziej rasowe bydło idzie pod
nóż. Nie będzie czym podjąć wiosennych robot w polu - brak sprzę-
żaju, nasion. Nawet narzędzia rolnicze horda wywozi na wschód.

Niesłychane w dziejach morderstwa, gwałcenie kobiet, strzelanie

do ludzi na drogach dla przyjemności przez bojców i komandirów.
Wywózki wszystkich mężczyzn i kobiet zdolnych do pracy na
wschód. NKWD i rząd lubelski z wściekłością aresztują żołnierzy
AK i rodziny. Badania bestialskie. Wszystkie urzędy Rządu Lubel-
skiego obsadzone przez NKWD i elementy prosowieckie.

Ludność stoi niezłomnie przy Rządzie w Londynie i prosi o inter-

wencję Aliantów.

W armii sowieckiej niesłychany terror. W Rosji nie ma komuni-

zmu, jest straszliwy, bestialski nacjonalizm rosyjski. Nikt z Rosjan o
kwestii społecznej nie waży się mówić, jest natychmiast uwięziony i
znika z powierzchni .

171

Komendant Okręgu Białystok do centrali, dnia 25 marca 1945

Melduję: Berlingowcy i NKWD stosują niesłychany terror do lud-

ności polskiej. Grabieże, mordy gwałty. Dnia 7.3. spalono wieś Futy
pow. Ostrów Mazowiecka. Ludność wymordowano. Dzieci i kobiety
żywcem wrzucano w ogień. Stałe obławy i aresztowania dowódców,
żołnierzy i członków AK (...). Aresztowanych przytrzymująw piwni-
cach na lodzie, głodzą. W czasie badań żołnierzy AK w bestialski
sposób katują, nieugiętych mordują.

Nr28/2/399/XXX
W Białymstoku w więzieniach NKWD przebywa ponad dwa tysiące

więźniów politycznych, którzy żyjąw niesłychanej nędzy, umierają z
głodu. Po śledztwie wszystkich wywożą na Sybir. W ostatnim czasie
znów wywieziono dwa transporty więźniów AK na Sybir. Zbóje z NKWD
w ciągu tych paru miesięcy dziewięć razy tyle wyniszczyli Polaków
ideowych, co hitlerowcy w ciaau czterech lat. Oto wolność
przyniesiona przez Rosję dla Polski .

Na zakończenie oddajmy głos Marii Dąbrowskiej:  UB,  sądownictwo, są
całkowicie w rękach Żydów. Wciągu tych przeszło dwu łat ani jeden Żyd
nie miał procesu politycznego. Żydzi osądzają i na kaźń wydają Polaków.
I jak to nie ma szerzyć w Polsce wrednego antysemityzmu. Jak straszli-
wie złowrogi jest los mojej nieszczęsnej Ojczyzny. Jeśli ten  naród się
ostoi, jest naprawdę ze złota i stali

216

172

PODSUMOWANIE

Rodząca się pod koniec XIX wieku narodowa świadomość Żydów

stała się przyczyną poszukiwania przez nich również j ed-ności terytorialno-
państwowej. Wśród różnych projektów narodził się syjonizm, czyli dążenie
do odbudowania państwowości żydowskiej w Palestynie. Szybko jednak
stwierdzono, że nawet w najbardziej sprzyjających warunkach pomieści
się tam zaledwie część światowej populacji Żydów. Wówczas stworzono
teorię,  że oprócz państwa w Palestynie „należy budować Jerozolimę w
każdym kraju", czyli walczyć o autonomię lub nawet o stworzenie odrębnego
państwa żydowskiego w diasporze. Oczywiście miało  się to rozegrać na
ziemiach,   gdzie   ta   diaspora   była   najsilniejsza.   Dotyczyło   to   przede
wszystkim Europy środkowo-wschodniej, zamieszanej gęsto przez ludność
autochtoniczną,   nie   życzącą   sobie   żadnego   obcego   tworu   na   swoich
obszarach   bytowania.   Aby  jednak   złamać   wolę   tej   ludności,   politycy
żydowscy postanowili  znaleźć możnych protektorów, zainteresowanych
dokonaniem dużych zmian polityczno terytorialnych.

Największe skupisko Żydów znajdowało się na ziemiach byłej

Rzeczypospolitej. Tutaj też zaistniały specyficzne okoliczności, budzące
nadzieję na pomyślną realizację żydowskich planów.

Naród polski, który od średniowiecza stworzył azyl dla Żydów

prześladowanych w całej Europie, sam teraz był podzielony między trzech
zaborców   i   prześladowany   przez   nich.   Był   przez   to   słaby   i   na   pozór
całkowicie bezbronny. Dlatego też Żydzi wybrali  sobie ziemie polskie i
Cesarstwo   Niemieckie   jako   protektora   zainteresowanego   zmianami
terytorialnymi   i   politycznymi.   Tak   narodził   się   w   1914   roku   projekt
klasycznej Judeopolonii. Miała ona obejmować ziemie odebrane Rosji, a
skupiające większość Ży-

173

dów środkowo-europejskich. Losem narodów, zamieszkujących te ziemie -
Litwinów, Białorusinów, Ukraińców i Polaków - nikt sobie głowy nie
zaprzątał. Straciłyby one wszelkie szansę nie tylko na odzyskanie własnej
państwowości, ale także i na nędzną autonomią.

Kiedy jednak stworzenie Judeopolonii pad patronatem Niemców

okazało   się   niemożliwe,   czołowi   działacze   żydowscy   uznali,  że   po
rewolucji   bolszewickiej   1917   roku   nadarza   się   okazja   do  realizacji
żydowskich  piano w. Spowodowane  to było  faktem,  iż  Żydzi  „twórcy
socjalizmu" stanowili zdecydowaną większość we władzach bolszewickich
i byli znacząco popierani przez wielki, międzynarodowy kapitał. Dlatego
też   politycy   żydowscy   wrogo   byli   nastawieni   do   odradzającego   się
Państwa Polskiego i postawili na współpracę z bolszewikami.

Najpierw jednak delegacje żydowskich środowisk i partii zażądały od

tworzących się władz polskich nadania Żydom takiej autonomii
politycznej i kulturalnej, jakiej nie mieli oni nigdzie na świecie.

Gdy Polacy nie wyrazili zgody na takie kuriozum, poparcie Żydów

dla bolszewików stało się faktem. Wyraźnie uwidoczniło się ono w czasie
„czerwonego marszu" na Zachód (17 XI1918-14II1919) i trwało w toku
dalszej wojny z bolszewikami (do 18 X 1920).

W okresie międzywojennym wszystkie żydowskie partie polityczne,

zarówno zaliczane do odłamu społecznie-umiarkowane-go, jak również i
społecznie wywrotowego, miały w swych programach zapisane dążenie
do   autonomii.   Ponadto   partie   wywrotowe   głosiły   dążenie   do   rewolucji
proletariackiej,   zniszczenia   „bur-żuazyjnego"   Państwa   Polskiego   i
zbudowania na jego gruzach republiki proletariackiej, w której Żydzi mieliby
specj alne przywile-je. O zaspokojenie  tych  „specjalnych  potrzeb"  miał
walczyć polski proletariat, likwidując własne państwo.

174

Po najeździe bolszewików na Polskę 17IX 1939, Żydzi, bez

zastrzeżeń   i   z   ogromnym   entuzjazmem   poparli   bolszewików   i   wystąpili
zbrojnie przeciwko Wojsku Polskiemu, administracji Państwa i ludności
cywilnej.   Stali   się   główną   podporą   władzy   sowieckiej   i   gorliwymi
realizatorami   stalinowskiej   polityki   wyniszczenia  Polaków.   Byli
współorganizatorami deportacji ludności polskiej na wschód, brali aktywny
udział w stalinizacji kraju i niszczeniu polskiej narodowej kultury. Stali się
specjalnie uprzywilejowaną  grupą etniczną aż do czasu, gdy część z nich
zaczęła naruszać sowieckie prawa i obyczaje.

Swoją dyspozycyjność wobec władz sowieckich przypłaciła ludność

żydowska straszliwymi ofiarami poniesionymi z rąk hitlerowskich grup
operacyjnych. Nie były to jednak czystki etniczne, tylko realizacjaRozkazu
o komisarzach, czyli ciosu wymierzonego w główną podporę władzy
sowieckiej: komisarzy, urzędników i Żydów.

Po rozpoczęciu wojny niemiecko-sowieckiej (22 VI1941), aktywiści

żydowscy   zostali   bezpiecznie   ewakuowani   w   głąb   ZSRS  i   zaczęli   się
mianować „polskimi patriotami".  Znaleźli  się oni pod  opieką sowieckich
służ bezpieczeństwa, które przystąpiło do realizacji dalekosiężnych planów
zniewolenia Polski. Właśnie na ich udział w ujarzmieniu Polaków stawiał
Stalin, wiedząc, że go nie zawiodą. Owi „patrioci" przystąpili do stworzenia
przeciwwagi dla  Rządu Rzeczypospolitej na Wychodźstwie i dla ruchu
niepodległościowego w kraju. Powołano atrapy polskich organizacji i spe-
cjalne utajnione ośrodki władzy: tzw. Związek Patriotów Polskich  (ZPP),
Centralne Biuro Komunistów Polskich (CBKP), Komitet Organizacyjny
Żydów   w   Polsce,   Polski   Sztab   Partyzancki   i   specjalne   oddziały
operacyjne   SMIERSZ-u   i   NKWD,   nazywane  polskimi   brygadami
partyzanckimi. We wszystkich tych organizacjach zdecydowanie dominującą
rolę odgrywali członkowie stali-nowsko-żydowskiej grupy przewodzonej
przez A. Lampę, a po jego śmierci przez J. Bermana.

175

Gdy Armia Czerwona i Wojsko Polskie przekraczało Bug, w Moskwie

utworzono   atrapą   polskiego   rządu   -   Polski   Komitet  Wyzwolenia
Narodowego.   Łamiąc   wszelkie   prawa   międzynarodowe,   Stalin   oddał
władzę   nad   zdobywanymi   ziemiami   polskimi  grupie   ludzi,   którym
powierzył zadanie rozprawienia się z polskim ruchem niepodległościowym.
Wprowadzanie owej władzy odbywało się przyjednoczesnym rozbrajaniu,
aresztowaniiu, wywoże-niiu  w  głąb   Rosji   oddziałów  Polski   Walczącej.
Postawiono sobie za cel fizyczne zniszczenie Armii Krajowej i stalinizację
Polski.  Gwałt nad Polską dokonany został przy jawnym poparciu Stalina
przez   rządy   aliantów.   Przypieczętowanie   tego   procesu   nastąpiło   przez
utworzenie   satelickiego   Tymczasowego  Rządu   Jedności  Narodowej,
popartego   przez   USA   i   Anglię.   Jednocześnie   mocarstwa   zachodnie
comęły swe poparcie legalnemu Rządowi Rzeczypospolitej   Polskiej   na
Wychodźstwie.   Dla   Żołnierzy   Polski  Walczącej nastał czas poniżenia,
cierpień i zagłady.

176

SŁOWNICZEK

AKCJA „SYBERIA", Aresztowania dokonywane bezustannie podczas

pierwszej okupacji sowieckiej w latach 1939-1941 oraz wielkie deportacje
ludności kresowej na Sybir bądź w głąb Rosji (szczegóły w: A.L. Szcze-
śniak, Deportacje XX wieku, Polwen 2002).

AUTONOMIAPERSONALJNJO-NARODOWO-KULTURALNATąda-

nia przedstawicieli środowisk żydowskich przedłożone rządowi polskiemu
12 listopada 1918 roku, aby stworzyć odrębne państwo żydowskie we-
wnątrz państwa polskiego; w myśl tego projektu Żydzi mieliby posiadać
Radę Ludową, czyli własny parlament oraz Radę Stanu - rząd; żądali wpro-
wadzenia na obszarze państwa polskiego jako obowiązującego żargonu
ijydysz i języka hebrajskiego; obowiązywać miałaby też odrębna żydowska
konstytucja. Żądania te zostały odrzucone jako destrukcyjne i nie mające
precedensu w świecie.

AUTONOMIZM, Teoria stworzona przez Szymona Dubnowa i głoszą-

ca, że naród żydowski jest „faktem konkretnym i autochtonicznym" i w
związku z tym Żydzi powinni szukać swej przyszłości w krajach ich dotych-
czasowego zamieszkania, gdzie winni uzyskać prawo do autonomii narodo-
wo-personalnej i kulturalnej, ale nie poddawać się żadnej asymilicji, czyli
rozsadzać od wewnątrz istniejące społeczeństwa i państwa; a. jest odmianą
fołkizmu.

BŁĘDY LUKSEMBURGIZMU,Lekceważenie spraw narodowych i

chłopskich, wprowadzone do teorii ruchu rewolucyjnego przez Różę Luk-
semburg.

CZEKA (Wuczeka), Ogólnorosyjska Nadzwyczajna Komisja do Wal-

ki z Kontrrewolucją i Sabotażem, utworzona w grudniu 1917 roku jako
centralny organ bezpieczeństwa państwowego dla obrony władzy bolsze-
wickiej i zwalczania jej przeciwników; miała prawo do rozstrzeliwania bez
śledztwa; powierzono j ej pieczę nad tworzonymi od czerwca 1918 roku obo-
zami koncentracyjnymi. W 1922 roku Wuczeka zastąpiona została przez
GPU(OGPU).

„CZERWONY MARSZ", 17 listopada 1918 roku nowoutworzona bol-

szewicka Armia Zachodnia rozpoczęła marsz na Zachód, „celem niesienia
internacjonalistycznej pomocy walczącemu proletariatowi". Wszędzie na

177

zajmowanych obszarach, zaraz po opanowaniu obcego terytorium, tworzo-
no lub przywożono przygotowane wcześniej „czerwone rządy narodowe",
które proklamowały jedność z Rosją Sowiecką na „zasadzie federacji" i zo-
stawały z kolei uznawane za „wyraz proletariackiego określenia". Na przeło-
mie roku 1918/1919 istniały już rządy bolszewickie na skrawkach Finlandii,
Estonii, Łotwy, Ukrainy, Białorusi i Litwy.

„DEKRET O OCHRONIE PAŃSTWA", wydany przez PKWN 30 paź-

dziernika 1944 roku; wprowadzał surowe kary - do kary śmierci włącznie
-za przestępstwa  popełnione przeciwko  państwu, sabotaż, dywersję,  w
tym   również   za   posiadanie   odbiornika   radiowego,   uchylanie   się   od
świadczeń rzeczowych lub tylko niepowiadomienie władz o działaniach
uznanych   za   przestępcze.   Stwarzał   on   nieograniczone   możliwości   nie
tylko stosowania terroru, ale również jego usprawiedliwiania.

DINTOJRA (hebrajskie din - sąd, proces, i tora - prawo) - 1) proces

wg prawa mojżeszowego; 2) zwyczajowy sąd w środowisku złodziejskim,
krwawa rozprawa wyrównująca porachunki.

EINSATZGRUPPEN,grupy operacyjna niemieckiej policji bezpieczeń-

stwa i służby bezpieczeństwa przeznaczone do opanowania zajętych przez
Wehrmacht terenów i do przeprowadzania masowych eksterminacji ludno-
ści polskiej; w nowym składzie powołane w czerwcu 1941 roku do realizacj a
masowych mordów na ziemiach sowieckich w ramach realizacji „Kommis-
sarbefehl", czyli mordowania bez sądu wszystkich komisarzy, urzędników
sowieckich, członków partii i Żydów stanowiących podporę administracji
sowieckiej na ziemiach polskich na wschód od Bugu.

FRONT LUDOWY, forma współdziałania partii politycznych i organi-

zacji społecznych przeciwko rządom skrajnej prawicy i faszystowskim, za-
inicjowana przez Międzynarodówkę Komunistyczną (Komintern) w roku
1935. Największą rolę odegrał w latach trzydziestych w Hiszpanii i Francji;
w Polsce nie było chętnych na współpracę z Komunistyczną Partią Polski.

FRONT NARODOWY, po 1941 roku określenie tych nurtów ruchu

oporu, które współdziałały z partiami komunistycznymi.

GENERALPLAN OST, Generalny Plan Wschód,plan realizacji naro-

dowosocjalistycznej idei zdobycia dla niemieckiej „rasy panów", należnej
jej rzekomo „przestrzeni życiowej" („Lebensraum"). Przestrzeń tę Niemcy
zamierzali uzyskać kosztem „niższych ras słowiańskich podludzi" oraz w
mniejszej skali kosztem innych narodów Europy Środkowo-Wschodni ej.
GPO składał się z kilkunastu dużych i kilkudziesięciu mniejszych planów,
realizowanych w różnym czasie i przestrzeni;

178

GESTAPO, Tajna Policja Państwowa III Rzeszy,utworzona w 1939 roku. Jej

zadaniem   było   zwalczanie   rzeczywistych   i   urojonych   wrogów   hitleryzmu,
wszelkimi   możliwymi   środkami.   W   okresie  II  wojny   światowej   gestapo
realizowało politykę terroru w krajach okupowanych przez Niemcy. W procesie
norymberskim   poświęconym   ukaraniu   zbrodniarzy   hitlerowskich,   gestapo
zostało uznane za organizację przestępczą, winną zbrodni wojennych i zbrodni
ludobójstwa.

GPU (OGPU), Zjednoczony Państwowy Zarząd Polityczny,naczelny

organ sowieckich władz bezpieczeństwa 1922-1934; zarządzał obozami w
Związku Sowieckim.

GREUELPROPAGANDA, (niem.) oczernianie i zniesławianie, zohydzanie

przeciwnika, wykorzystanie przeciwko niemu tylko rzeczy strasznych,
wzbudzających obrzydzenie i wstręt.

GUŁAG, Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy Przymusowej,

wydział   sowieckich   sił   bezpieczeństwa,   odpowiedzialnych   za   kierowanie   i
administrowanie  zespołem   obozów  pracy  przymusowej   -   Łagrów.   Gułag  od
czasu powstania NKWD w 1934 roku zastąpił istniejącą od 1918 roku sieć
obozów   koncentracyjnych   -  koncłagrów;  zarządzał   on  około  osiemdzie-
sięcioma   rodzajami   różnych   obozów,   które   za   cel  miały   wykorzystania
niewolniczej   siły   roboczej   więźniów   oraz   eksterminację   „wrogów   ludu".   W
czasach stalinowskich znajdowało się jednocześnie w obozach sowieckich od 8-
12 milionów ludzi; uśmiercano ich nadmierną pracą, głodem i mrozem.

INFORMACJA WOJSKOWA, po toczna nazwa kontrwywiadu w lu-

dowym   Wojsku   Polskim   w   latach   1945-1949,   pełniącego   faktycznie   rolę
policji politycznej; od 1949 roku podlegał ministrowi obrony narodowej oraz
komisji do spraw bezpieczeństwa publicznego Biura Politycznego KC  PZPR;
odpowiedzialny m.in. za liczne aresztowania, procesy polityczne, szantaż i
torturowanie w śledztwie, Po roku 1956 działalność Informacji  badana była
przez specjalną komisję. Z powodu wyjazdu jej funkcjonariuszy do ZSRS i
Izraela, sądzono tylko dwóch oficerów.

JACZEJKA, tajna komórka bolszewicka o charakterze partyjnym lub

bojowym, przeznaczona do prowadzenia dywersyjnej działalności na tyłach
wroga.

JUDEOPOLONIA klasyczna, próba utworzenia na ziemiach polskich

zaboru  rosyjskiego w  czasie I  wojny  światowej  politycznego  tworu,  podpo-
rządkowanego   Niemcom,   który   stanowić   miał   ich   państwo   satelickie.   Roz-
członkowałoby   ono   i   odizolowało   ludność   polską   zaboru   rosyjskiego   od
Polaków  w powiększonym  zaborze  niemieckim i  austriackim  oraz  uniemożli-
wiłoby definitywnie odrodzenie się niepodległej Polski. Projekt takiego państwa
buforowego (Puffrstaat) zgłosił władzom niemieckim powstały we wrze-

179

śniu 1914 r. w Berlinie Niemiecki Komitet Wyzwolenia Żydów Rosyjskich. W
skład   tego   państwa,   leżącego   między   Bałtykiem   a   Morzem   Czarnym,
weszłoby około 6 milionów Żydów z ziem polskich i Rosji, którzy obok 1,8
miliona   Niemców   byliby   najbardziej   uprzywilejowaną   warstwą   ludności.
Oprócz tego w Judeopolonii byłoby około 8 milion Polaków, 5-6 milionów
Ukraińców, 4 miliony Białorusinów oraz około 3,5 miliona Litwinów i Łoty-szów
- również pozbawionych własnej państwowości. Pierwsza forma tego  projektu
została   przekreślona   Aktem   Listopadowym   (5.XI.   1916)   powołującym
Królestwo Polskie pod patronatem cesarzy Niemiec i Austro-Węgier. Jednak do
czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej (l 8.X. 1920) trwały próby jego
realizacji w odmiennych formach.

KOMITET ORGANIZACYJNY ŻYDÓW W POLSCE,tajny ośrodek

władzy politycznej utworzony w styczniu 1944 roku w Moskwie, powstały z
inicjatywy Jakuba Bermana i zatwierdzony przez Ławrentija Berię, którego celem
była kontrola lobby żydowskiego nad wszystkimi organizacjami polskimi w
ZSRS, a przede wszystkim nad wojskiem. Był to niejawny i nieformalny ośrodek
dyspozycyjny, który stał na straży interesów żydowskich w przyszłej,
opanowanej przez komunistów Polsce. Istnienie Komitetu ujawniono dopiero
po zajęciu przez Sowietów Lublina i podano fałszywą datę jego powstania.

KOMINTERN, HI Międzynarodówka Komunistyczna (1919) powstała z

inicjatywy Lenina; skupiała partie marksistowskie, uznające przewodnictwo i
interesy   Związku   Sowieckiego   jako   nadrzędne;   prowadziła   działalność
agitacyjną,   agenturalną,   wywiadowczą   i   sabotażową,   była   narzędziem
kierownictwa partii bolszewickiej, sowieckiej polityki zagranicznej i organów
bezpieczeństwa.   W   latach   1939-1941   popierała   politykę   hitlerowską   i
prowadziła   dywersję   przeciwko   koalicji   antyhitlerowskiej.   Rozwiązana   w
1943 roku.

MAKSYMALIŚCI, działacze żydowscy, którzy dążyli do zdobycia pa-

nowania nad światem drogą wszechświatowej rewolucji proletariackiej.

MINIMALIŚCI, działacze żydowscy, którzy dążyli do stworzenia „tu i

teraz" odpowiednich warunków do uzyskania autonomii („Jerozolima w
każdym kraju").

NAĆ JON AL, pogardliwa nazwa nadawana przez komunistów ludziom o

światopoglądzie narodowym

NEPMAN, przedsiębiorca z okresu NEP-u, symbol aktywności gospo-

darczej i dobrobytu.

NKWD, Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych, utworzony w Związku

Sowieckim w 1934 roku jako centralny organ władz bezpieczeństwa.
Realizował politykę totalnego terroru wobec wszystkich warstw społecz-
180

nych; działał także i w Polsce (około 300 jednostek NKWD), gdzie zwalczał
Armię Krajowąi podziemne organizacje II Konspiracji. W 1946 roku prze-
kształcony w Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

NOWA EKONOMICZNA POLITYKA, NEP, polityka gospodarcza

wprowadzona w Rosji Sowieckiej w 1921 roku w miejsce rujnującego kraj
komunizmu wojennego; miała doprowadzić do odbudowy gospodarki prze
przywrócenie prywatnego handlu, rzemiosła i drobnego przemysłu oraz
rezygnację z obowiązkowych dostaw od gospodarstw chłopskich. Bezpo-
średnią przyczyną wprowadzenia NEP-u był straszliwy głód na Powołżu,
który pochłonął około 5 milionów ofiar. NEP przyniósł rzeczywiście odbu-
dowę i ożywienie gospodarki, ale w roku 1929 Stalin zaniechał liberalnej
polityki gospodarczej na rzecz katastrofalnej w skutkach masowej, przy-
spieszonej kolektywizacji.

„PARTYZANCI-LEGIONIŚCl",oficjalna nazwa sowiecka nadana żo-

łnierzom Armii Krajowej, działającym na ziemiach II Rzeczypospolitej na
wschód od Bugu. 22 czerwca 1943 roku KC KPZR Ukrainy, Białorusi i Litwy,
podjęły na rozkaz Stalina uchwałę o fizycznej likwidacji „partyzantów-legio-
nistów".

POLREWKOM, Tymczasowy Rewolucyjny Komitet Polski, twór po-

wołany w Moskwie w pierwszych dniach sierpnia 1920 roku i przywieziony
do Białegostoku, jako „rewolucyjny rząd polski", który miał przejąć władzę
w Warszawie po zdobyciu jej przez Armię Czerwoną. Formalnie na czele
Polrewkomu stal Julian Marchlewski, w rzeczywistości władzę sprawował
szef rosyjskiej Czeki - Feliks Dzierżyński. Polrewkom dotarł do Wyszkowa,
skąd ratował się szybką ucieczką przed polską ofensywą rozpoczętą 15(16)
sierpnia 1920 roku (Bitwa Warszawska)

POLSKA ORGANIZACJA WOJSKOWA (POW),tajna organizacja

wojskowa założona w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy J. Piłsudskie-
go. Rozwinęła działalność wywiadowczo-dywersyjną w Królestwie Polskim,
Galicj na Ukrainie i w Rosji. W 1917 roku podjęła walkę przeciwko okupan-
tom niemieckim. W listopadzie 1918 wcielona do tworzącego się Wojska
Polskiego. W 1918 roku powstała także PO W w Wielkopolsce, a w 1919 na
Śląsku. Ostatni dowódca E. Rydz-Śmigły.

RADA KOMISARZY LUDOWYCH,bolszewicki rząd utworzony w li-

stopadzie 1917 roku. Komisarz odpowiadał tu randze ministra.

REWKOM, skrót nazwy: rewolucyjny komitet.
RADA REGENCYJNA,władza naj wyższa w Królestwie Polskim, powo-

łana w 1917 roku przez władze okupacyjne niemieckie i austrowęgierskie,
miała pełnić funkcję do chwili powołania króla lub regenta. Rozwiązała się w
listopadzie 1918 roku oddając władzę J. Piłsudskiemu.

181

„REWOLUCJA Z ZEWNĄTRZ",zasada przyjęta przez bolszewików

w czasie pierwszej próby podjęcia „czerwonego marszu na Zachód" w listo-
padzie 1918 roku, głosząca, iż w razie słabości ruchu rewolucyjnego w ja-
kimś kraju należy go wesprzeć oddziałami Armii Czerwonej.

SMIERSZ, Specjalnyje Mietody Rozobłacienija Szpionow, popularnie:

„Smiert szpionam"; organizacja utworzona w czasie II wojny światowej jako
kontrwywiad Armii Czerwonej, przejęta przez NKWD. Jej głównym zada-
niem było zwalczanie ruchów narodowych na obszarach okupowanych
przez Armię Czerwoną. Działała bardzo aktywnie na ziemiach polskich jako
specjalna partyzantka, potem jako oddziały garnizonowe; często mylona z
NKWD. Rozwiązana po spacyfikowaniu ruchów niepodległościowych.

UBEZHOŁOWIENIE(z roś. pozbawienie głowy); polityka likwidacji

lub deportacji elity podbitych narodów celem zapobieżenia ruchom wolno-
ściowym.

ŻYDOWSKA RADA LUDOWA, sejm żydowski, którego powstania

żądali Żydzi od władz polskich w listopadzie 1918 roku.

ŻYDOWSKI SEKRETARIAT STANU, rząd żydowski, który w oparciu

o niezależną konstytucję żydowską miał zostać powołany wewnątrz Pań-
stwa Polskiego w 1918 roku.

ZRZUTEK, popularne określenie ludzi zrzucanych desantem spado-

chronowym

182

Przypisy:

W. Póbóg-M?i\moviski,Historia polityczna Polski t. H, Londyn 1983,

s. 158

J. Dowbor-Muśnicki, Moje wspomnienia, Warszawa 1935, załącznik

28, s. 31

Encyklopedia Rewolucji Październikowej, Warszawa 1987

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., s. 156

A.S. Bubnow, S.S Kamieniew, R.P. Eidman, Grażdanskaja wojna,

Moskwa 1928, s. 120,150

W. Lenm,Dzieła t. 28, Warszawa 1956, s. 226

VHR D. Abernon, Osiemnasta decydująca bitwa w dziejach świata

pod Warszawą 1920 r, Warszawa 1932, s. 18-19

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., s. 310

cyt. za: S. Trzeciak, Talmud o gojach a kwestia żydowska w Polsce,

Warszawa 1939, s. 337

J. Mackiewicz,jLewa wolna, Warszawa 1987, s. 394-395,397-398

N. Davies, White Eagle - Red Star, Polish-Soviet War 1919-1920,

Londonl972,s.97

R. Horyń, Geneza zbrodni bolszewickich (1917-1953), Londyn b.d.,

s. 12-16

R. Horyń, dz. cyt., s. 18

szerzej na ten temat: P. de V\\\emaresl,Źródla finansowe komunizmu

i nazizmu, Warszawa 1997 oraz J. van Helsing, Geheimgesellschaften und
ihre Macht im 20 Jahrhundert, Playa des Ingles - Grań Canaria 1995

N. Davies, Orzel Biafy Czerwona Gwiazda. Wojna polsko-bolsze-

wicka 1919-1920, Kraków 1997, s. 152

Cz. Kozłowski, Zarys dziejów polskiego ruchu robotniczego do 1948

roku, Warszawa 1980

J. Marchlewski, Rosja proletariacka i Polska burżuazyjna, Moskwa

1921,s.27

A.F. Hackiewicz, Polskije internacjonalisty w borbie za włast So

wietów w Biełorusii, Mińsk 1967, s. 127

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., s. 475-476

T. Żenczykowski, Dwa Komitety 1920, 1944. Polska w planach

Lenina i Stalina. Szkic historyczny, Warszawa 1990, s. 136-137

183

cyt. za N. Davies, dz. cyt, s. 157

T. Żenczykowski, dz. cyt., s.49

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., s. 476

Historia Polski w liczbach, Warszawa 1994, s. 158

A.L. Szcześniak, Judeopolonia — żydowskie państwo w państwie

polskim, Warszawa 2001

W. Najdus,£ew/ca Polska w Kraju Rad 1918-1920, Warszawa 1971,

s.313

J. Mackiewicz, dz. cyt., s.389-396

J. Krajewski, Białe karty w sprawach polsko-żydowskich na przeło

mie X1X/XX wieku do 1939 roku, Warszawa 1989, s. 25

meldunki frontowe podawane są wg: Pierwsza wojna polska (1918-

1920). Zbiór wojennych komunikatów prasowych Sztabu Generalnego
(za czas od 26.X1.1918 do 20.X.1920) uzupełniany komunikatami Na
czelnej Komendy WP we Lwowie (od 2.XI. 1918 do 23.XI. 1918) i Dowódz
twa Głównego WP w Poznaniu (od 11.1.1919 do 14.IX. 1919). Zebrał, opra
cował, wstępem i skorowidzem opatrzył kapitan Stefan Pamarański, War
szawa 1920

W. Sobieski, Dzieje PolskiL III, wyd. 1981 reprint,s. 232

Pierwsza wojna polska, dz. cyt., s. 272-287

R. Korsch, Żydowskie ugrupowania wywrotowe w Polsce, Warsza

wa 1925, s. 112

W. Pobóg-Malinowski, dz.cyt., s. 310

patrz: A.L. Szcześniak: Judeopolonia. Państwo żydowskie w pań

stwie polskim, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, Radom 2002

A. Hafftka, Konstytucja polska z 1921 r., Warszawa 1932

„Razswiet" nr 49/1923, Berlin, organ syjonistyczny w języku rosyj

skim

Tradycje i przekonanie w: „Unzer Weg" (Nasza Droga, organ organi

zacji Ferajnigte) z 11IV 1919, Warszawa

1. Reina,Paryź i Warszawa w: „Unzer Weg" z 4IV 1919, Warszawa

„Folkscajtung" (organ Bundu) z 13 VI1922, Warszawa

Rudolf Korsch, Żydowskie ugrupowania wywrotowe w Polsce,

Warszawa 1925, s. 13-14

Depesza Żydowskiej Agencji Telegraficznej z Moskwy, w: „Nasz Prze

gląd", Warszawa 119/30/1V 1924; cyt. za R. Korsch, dz. cyt., s. 14

Projekt republiki żydowskiej na Krymie w: „Nasz Przegląd" z 12 II

1924; cyt. za R. Korsch, dz. cyt.

Projekt republiki...; cyt. za R. Korsch, dz. cyt., s. 15

184

Sprawozdania z działalności Bundu, zreferowane na II-gim zjeździe

w grudniu 1921; „Folkscajtung" z dn. 17II1922, Warszawa

Sprawozdania z działalności Bundu, dz. cyt.

J. Tomaszewski, Bund, w: Encyklopedia Historii Drugiej Rzeczypo

spolitej, Warszawa 1999

Z odezwy do mas robotniczych w październiku 1922 r. Komitetu

Wykonawczego Kombundu w Warszawie (w żargonie j idysz) w: Materiały
i dokumenty do żydowskiego ruchu robotniczego; cyt. za R. Korsch, dz.
cyt., s. 56

Z odezwy do mas robotniczych..., cyt. za R. Korsch, dz. cyt., s. 56

Cukunft - Zbiór dokumentów i materiałów do historii żydowskiego

ruchu robotniczego, nakł. „Cukunft", Warszawa 1922

1. Reina, Paryż i

Warszawa, dz. cyt.

1. Reina, W kwestii nowej międzynarodówki, „Unzer

Weg" z 5 XII

1919, Warszawa

Piąta konferencja światowa, sprawozdania i uchwały, wyd. Biura

Związku Poale-Syjon, Wiedeń 1920 r. (w żargonie); cyt. za: R. Korsch, dz.
cyt., s. 103

Nowy prezent, „Jugent" (dwutygodnik poale-syjonistyczny) z 18 X

1921, Warszawa; cyt. za: R. Korsch, dz. cyt., s.107

„Okólnik nr l" wydany przez Centralny Komitet Cejre-Syjonu w Pol

sce do członków tej organizacji, na skutek odbycia się w Wiedniu 12-16
sierpnia 1921 r. in Krajowej Konferencji Cejre Syjonu w Polsce; za: R. Korsch,
dz. cyt., s. 132

R. Korsch, dz. cyt., s. 133

„Okólnik nr l" wydany przez Centralny Komitet Cejre-Syjonu, dz. cyt.

R. Korsch, dz. cyt, s. 135

Punkt 5 protokołu zjednoczeniowego w: Cukunft — Zbiór dokumen

tów i materiałów do historii żydowskiego ruchu robotniczego, nakł. „Cu
kunft", Warszawa 1922; za: R. Korsch, dz. cyt., s. 178

R. Korsch, dz. cyt, s. 180

szerzej w: A.L. Szcześn\ak,Judeopolonia...

S. Laudynowa, Sprawa światowa. Żydzi, Polska, ludzkość, Chicago

1919,1.1 s. 169; t. II s. 37,67-68

S. Hirschhorn, Historia Żydów w Polsce od Sejmu Czteroletniego do

wojny europejskiej (1788-1914), Warszawa 1921, s. 331

W. Pobóg-Malinowski, Najnowsza historia polityczna Polski. Tom

pierwszy 1864-1914, Londyn 1984, s. 272

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., 1.1, s. 268-269

185

Encyklopedia Rewolucji Październikowej, Warszawa 1987

K. Kierski, Kwestia żydowska w Polsce, Poznań 1939, s. 51

W. Pobóg-Malinowski, dz, cyt., 1.11, s. 752-753

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., t. II, s. 752

Materiały do programu KPP, Wyd. Partyjne, Moskwa 1933, s. 138

Materiały do programu KPP..., dz. cyt.

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., t. II, s. 616

W. Pobóg-Malinowski, dz. cyt., t. II, s. 630-631

A.L. Szcześniak, Plan zagłady Słowian. Generalpłan Ost, Radom

2001,s.9

Przedruk ulotki z oryginału znajduje się w: A.L. Szcześniak, Zmowa.

IV rozbiór Polski, Warszawa 1990, s. 169

przedruk ulotki z oryginału, A.L. Szcześniak,Zmowa..., dz. cyt., s. 16

Historia Polski w liczbach. Ludność. Terytorium, Warszawa 1994

J.R. Nowak, Przemilczane zbrodnie. Żydzi i Polacy na Kresach w

latach 1939-1941, Warszawa 1999, s. 346

D. Levin, The Lesser of Two Wils. Eastern European Jewry under

SovietRule 1939-1941, Philadelphia 1995, s. 34

M. Paul, Jewish-Polish Relations in Soviet-Occupied Eastern Po-

land 1939-1941 w: The Story ofTwo Shtetls, BrańskandEjszyszki,Tomn-
to-Chicago, 1998, cz. 2, s. 183

D. Levin, dz. cyt., s. 33

J.R. Nowak, dz. cyt., s. 39

H. Steinhaus, Wspomnienia z Polski, Londyn 1992, s. 169

J.T. Gross, Revolution from Abroad. The Soviet Conquest ofPolan-

d's Western Ukraina and Western Białorusią, Princeton 1998, s. 29

P. Żaroń, Agresja Związku Radzieckiego na Polskę 17 września

1939r. Los jeńców polskich, Toruń 1998, s. 126

W. Lach, Kto powinien pamiętać, a kto przepraszać, „Ojczyzna" z l

sierpnia 1996; cyt. za J.R. Nov/ak,Przemilczanezbrodnie..., s. 37

A. Żbikowski, Żydzi polscy pod okupacją sowiecką 1939-1942,

„Studia z dziejów Żydów w Polsce", Żydowski Instytut Historyczny, War
szawa 1995, t. II, s. 55

Wg książki żydowskiego autora H. Sarnera, General Anders and the

Soldiers of the Second Polish Corps, Brunswick Press, Catedral City 1997;
cyt za J.R. Nowak, Przemilczane zbrodnie... s. 33

Protokół z posiedzenia Rady Ministrów z 26 kwietnia 1940 r., wpływ nr

2215, Studium Polski Podziemnej, Londyn

Sytuacja wewnętrzna 15 września 1941, nr 3/4, Studium Polski Pod

ziemnej, Londyn

186

K. Iranek-Osmecki, Kto ratuje jedno życie... Polacy i Żydzi 1939-

1945, Warszawa 1981, s. 68-70

K. Siemiński, Grodno walczące. Wspomnienia harcerza, Białystok

1992,s.52

R. Szawlowski, Wojnapolsko-sowiecka 1939, Warszawa 1997, t. 2, s.

Zbiory J.R. Nowaka: relacja W. Dudy spisana przez T. Mikulskiego z

Szydłowca

J. Siedlecki, Losy Polaków w ZSRR w latach 1939-1986, Londyn

1988,5.33

J.R. Nowak, dz. cyt., s. 9

A. Kołodziej, Ich życie i sny. Dzieje prawdziwe..., Pruszków 1996, s.

P. Żaroń, dz. cyt., s. 126

G. Dziedzińska, J. Biesiadowski, Wytrwały, „Nasza Polska" z 9 czerw

ca 1999

100

T. Piotrowski.Po/an^ Holocaust, North Carolina 1998, s. 51

101

T. Runcewicz, Wspomnienia, „Tygodnik Kulturalny" z 7 maja 1989

102

B. Obertyńska, W domu niewoli, Chicago 1968, s. 288-289

103

R. Szawlowski, dz. cyt., 1.1, s. 207

104

Zbiory Jerzego Roberta Nowaka: relacja A. Pluty z 14 sierpnia 1999

105

W. Kiesz, OdBoremla do Chicago, Starachowice 1999, s. 66

106

R. Szawłowski, dz. cyt., t. 2., s. 66

107

K. Popiński, A. Kakurin, A. Gurianow, Drogi śmierci, Warszawa

1995; cyt. za książką J.R. Nov/aka,Przemilczanezbrodnie..., dz. cyt., s. 62

108

S. Kalbarczyk, Wykaz łagrów sowieckich, miejsc przymusowej pra

cy obywateli polskich w latach 1939-1943, Warszawa 1993, cz. I, s. 11-12

109 -p piotrowski, dz. cyt., s. 18

110

M. Paul, dz. cyt., cz. 2, s. 218

111

Zbrodnicza ewakuacja więzień i aresztów NKWD na Kresach

Wschodnich II Rzeczypospolitej w czerwcu-lipcu 1941 roku. Materiały z
sesji naukowej w 55 rocznicę ewakuacji więźniów NKWD w głąb ZSRR,
Łódź Wczerwca /PPć/:, Warszawa 1997, s. 82,102-103,118

112

Zbiory Jerzego Roberta Nowaka: relacja M. Antonowicza z 15 sierp

nia 1999

113

R. Szawlowski,dz. cyt., 1.1,s.416

114

Wywiad W.A. Wierzewskiego z Z. Romaniukiem opublikowany w

książce The Story ofTwo Shtetls..., dz. cyt., cz. l, s. 26

115

Z.S. Brzozowski,Litwa-Wilno 1910-1945, Warszawa 1989, s. 55

187

116

Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów, Londyn 1982, str. 226:

relacjanr 15797, M.W, Ślusarz-ur. 1922 r. we Lwowie

117

W. Wróblewski, Byłem małym wrogiem ludu, w: Sybiracy Podkar

pacia, Krosno 1998, s. 243

118

K. Radziwończyk, Zbrodnie generała Streckenbacha, Warszawa

1966,s.52-55

119

K. Radziwończyk, dz. cyt., s. 89

120

J. Łyżwa, Pomagałem a potem siedziałem, „Gazeta Polska", 10 lute

go 1994',M.Paul,Jewish-PolishRelationsunderSovietOccupiedEastern
1939-1941, w: The Story oftwo Shtetls..., dz. cyt., t. 2, s. 226

121

T. Gross, Upiorna dekada. Trzy eseje o stereotypach Żydów, Pola

ków, Niemców i komunistów 1939-1948, Kraków 1998, s.82; cyt. za J.R.
Nowak, dz. cyt.

122

Ze wspomnień L. Pasternaka cytowanych w książce J. Trznadla,

Kolaboranci, Koftiorów 1998, s. 323

123

H. Steinhaus, Wspomnienia z Polski, Londyn, s. 191; cyt. za J.R.

Nowak, dz. cyt.

124

Ben-Cion Pinchuk, Shtetls Jews under Soviet Rule. Eastern Poland

on the Eve ofthe Holocaust, Oxford 1991, s. 114

125

Ben-Cion Pinchuk, dz. cyt., s. 114

126

Scroll ofAgony: The WarsawDiary ofChaim A. Kaplan, New York

1981,s.89-90

127

J. Trznadel, dz. cyt., s. 323

128

A. Eisenbach, Raport Jana Karskiego o sytuacji Żydów na okupo

wanych ziemiach polskich na początku 1940 r., „Dzieje najnowsze" 1989,
s. 323

129

J.R. Nowak, dz. cyt., s. 225

130

J. Siedlecki, dz. cyt., s. 37

131

J. R. Nowak, dz. cyt., s. 108

132

J. Marszałek, Polska zdradzona, Warszawa 2001, s. 155; T.P. Rut-

kowski,Borejsza, w: Encyklopedia Białych Plam t. III, Radom 2000

133

R.C. Lucas, Zapomniany Holocaust, Kielce 1995, s. 164 oraz M.

Inglot, Polska kultura literacka Lwowa lat 1939-1945. Ze Lwowa i o
Lwowie. Antologia, Wrocław 1995, s. 233

134

J. Trznadel, dz. cyt., s. 241

135

B. Urbankowski, Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, Warszawa

1995,s.80

136

J. Marszałek, Ukrzyżować księdza Jankowskiego, Warszawa 1998,

1.1, s. 113

137

J. Trznadel, dz. cyt, s. 317

188

138

J. Kowalewski, Droga powrotna, Londyn 1974, s. 161

139

J.R. Nowak, dz. cyt, s. 169

140

B. Urbankowski, dz. cyt, s. 37-38

141

B. Urbankowski, dz. cyt, s. 66

A.Grajewski,Rosjaikrzyż, Wrocław 1989,s. 14;cytzaJ. R. Nowak,

dz. cyt, s. 157

143

A. Głowacki, Legalna prasa polskojęzyczna w Białoruskiej SRR

(1939-1941), w: Społeczeństwo białoruskie, litewskie i polskie na zie
miach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej w latach 1939-1941,
Warszawa 1995, s. 227

144

Kommissarbefehl, w: Lexikon der deutschen Zeitgeschichte. Perso-

nen, Ereignisse. Institutionen, Stuttgart 1983

145

Kommissarbefehl, dz. cyt.

146

Einsatzgruppen, w: Encyklopedia Białych Plam t. V, Radom 2001

147

T. Torańska, Oni, Londyn 1985, s. 234,235

148

T. Torańska, dz. cyt, s. 234

149

T. Torańska, dz. cyt, s. 235

150

J. Brochocki, Rewolta Marcowa. Narodziny, życie i śmierć PRL,

Warszawa 2000, s. 26; Z. Berling, Wspomnienia, t. 2: Przeciw 17Republice,
Warszawa 1990, s. 60

151

J. Brochocki, dz. cyt, s. 26

152

A. Czubiński, Konsolidacja sił lewicy społecznej .'Powstanie PPR i

ZPP, w: Dzieje Polski pod redakcją Jerzego Topolskiego, Warszawa 1977, s.
803

153

J. Brochocki, dz. cyt, s. 25-26

154

XYZ, Judeopolonia (nieznane karty historii PRL 1944-1981), Kra

ków 1981, s. 15

155

J. Brochocki, dz. cyt, s. 28; Z. Berling, dz. cyt, s. 220

156

S. Wysocki, Żydzi w dziejach Polski, Warszawa 1995, s. 152; J. Do-

brogost Naszan, Doświadczenia bez przyszłości, Warszawa 1981, s. 30

157

H. Pająk, S. Żochowski^^Z&row 1940-1990, Lublin 1996, s. 138

158

J. Brochocki, dz. cyt, s. 27-28

159

H. Pająk, S. Żochowski, dz. cyt, s. 142

160

XYZ,dz.cyt,s. 16

161

Nowotko-Mołojec. Z początków PPR. Nieznane relacje Władysła

wa Gomułki i Franciszka Józwiaka, 8 tom z serii „Puls politicus", Londyn
1986 oraz: T. Torańska, dz. cyt, wywiad z Jakubem Bermanem, s. 239-243

162

T. Torańska, dz. cyt, s. 257

163

T. Torańska, dz. cyt, s. 258

189

164

Centralne Biuro Komunistów Polskich w: Encyklopedia U wojny

światowej, Warszawa 1975

165

Centralne Biuro Komunistów Polskich, dz. cyt.

166

J. Brochocki, dz. cyt., s. 29; autor przytacza tu fragmenty Deklaracji

Polskiego Komitetu Narodowego, reprodukcja ze Zbioru Centralnego Ar
chiwum KC PZPR; dokument w posiadaniu J. Brochockiego

167

J. Brochocki, dz. cyt., s. 30

168

J. Brochocki, dz. cyt., s. 30

169

J. Brochocki, dz. cyt., s. 30

170

J. Brochocki, dz. cyt., s. 35-36

171

M. Juchniewicz, Na wschód od Bugu. Polacy w walce antyhitle

rowskiej naziemiach ZSRR 1941-1945, Warszawa 1985, s. 153-154

172

M. Juchniewicz, dz. cyt., s. 154

173

W. Nowacki, Organizacja i działalność wojsk wewnętrznych, w: Z

walk przeciwko zbrojnemu podziemiu 1944-1947, Warszawa 1966, s. 70

174

Podrozdział „Oddziały specjalne SMIERSZU i NKWD" opracowany

został w oparciu o nast. pozycje: J. Sobiesiak, Grunwald, Warszawa 1964;
A.F. Chackiewicz, Polskije internacjonałysty w borbie za włast sowietów
w Biełorussii, Mińsk 1967; W. Góra, M. Juchniewicz, Walczyli razem, Lu
blin 1972; M. Juchniewicz, Polacy w radzieckim ruchu partyzanckim 1941-
1945, Warszawa 1975; R. Nazarewicz,^azem na tajnymfroncie, Warszawa
1983

175

Armia Krajowa w dokumentach 1944-1945 tom V, Londyn 1981,

meldunek nr 912

176

Armia Krajowa w dokumentach..., dz. cyt., meldunek nr 979

177

Kraj przewodzi w walce o wolność, „Wolna Polska" z l VII 1944;

cyt. za: Wanda Wasilewska o wolną i demokratyczną. Wybór artykułów,
przemówień i listów, Warszawa 1985, s. 136-137

178

T. Żenczykowski, Dwa Komitety 1920-1944. Polska w planach

Lenina i Stalina, Warszawa 1990, s. 111-112

179

T. Żenczykowski, s. 114

180

T. Żenczykowski, s. 107,108,114

181

K. Kersten, Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego 22 Y1I-31 XII

1944, Lublin 1965, s. 40

182

Dziennik Ustaw, Nr 1/1944; T. Żenczykowski, dz. cyt., s. 115

183

T. Żenczykowski, dz. cyt., s. 115

XYZ,Judeopolonia..., dz. cyt.

185

T. Żenczykowski, dz. cyt., s. 116

X\Z,Judeopolonia..., dz. cyt., s. 19

190

187

XYZ,Judeopolonia..., Aż. cyt, s. 20

188

X\Z,Judeopolonia..., dz. cyt., s. 21

189

J. Brochocki, Rewolta marcowa. Narodziny, życie i śmierć PRL,

Warszawa 2000, s. 40; kserokopia rękopisu Zygmunta Berlinga w posiada
niu J. Brochockiego

190

Rękopis listu Zygmunta Berlinga do Józefa Stalina datowany 27 V

1944, w posiadaniu J. Brochockiego; J. Brochocki, dz. cyt., s. 8

191

W. Nowacki, Organizacja i działalność Wojsk Wewnętrznych (sier

pień 1944-maj 1945), w: Z walk przeciwko zbrojnemu podziemiu 1944-
1947, Warszawa 1966, s. 72

192

XYZ,Judeopolonia..., dz. cyt., s. 30,42

193

E. Duraczyński, Generał Iwanów zaprasza. Przywódcy Podziemne

go Państwa Polskiego przed sądem moskiewskim, Warszawa 1989, s. 8

194

szerzej na ten temat w haśle Curzona Linia w: Encyklopedia Bia

łych Plam, POLWEN 2001

195

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 11

196

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 16

197

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 16-19

198

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 19

199

A.L. Szcześniak, Plan zagłady Słowian, dz. cyt.

200

Armia Krajowa w dokumentach 1944-1945, tom V: październik

1944-lipiec 1945, Londyn 1981, meldunek 1239

201

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1244

202

ArmiaKrajowa...,dz. cyt., meldunek 1256

203

Armia Krajowa...,dz. cyt., meldunek 1266

204

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1267

205

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 14

206

E. Duraczyński, dz. cyt., s. 20

207

J. Brochacki, dz. cyt., s. 45

208

J. Brochacki, dz. cyt., s. 53

209

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1413

210

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1415

211

Armia Krajowa..., Aż. cyt., meldunek 1430

212

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1453

213

Armia Krajowa...,dz. cyt., meldunek 1460

214

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1466

215

Armia Krajowa..., dz. cyt., meldunek 1476

216

M. Dąbrowska, Dzienniki 1.1, Warszawa 1996, s. 146