background image

POTENCJOMETRIA – elektroda jonoselektywna 

2010/2011 

 

ANALIZA INSTRUMENTALNA 

 

Strona 1 

 

 

 

Oznaczanie stężenia jonów chlorkowych za pomocą elektrody 

jonoselektywnej 

 

 

Metoda: 

Potencjometria. 

Cel ćwiczenia: 

Celem ćwiczenia jest wyznaczenie krzywej kalibracji i zakresu pracy elektrody selektywnej na 

jony  Cl

-

  oraz  oznaczenie  za  jej  pomocą  jednego  z  tych  jonów  w  badanej  próbce  metodą 

potencjometrii bezpośredniej. 

Odczynniki: 

 

chlorek sodu (NaCl), roztwór mianowany o stężeniu c=0.1M, 

 

Siarczan (VI) sodu (Na

2

SO

4

), roztwór o stężeniu c=0.1M - elektrolit podstawowy, 

 

Roztwory badane wydaje prowadzący. 

Aparatura i sprzęt laboratoryjny: 

 

Kolba miarowa o pojemności 50 ml – 8 szt. 

 

Pipeta wielomiarowa pojemności 10 ml – 4 szt. 

 

Pipeta wielomiarowa pojemności 5 ml – 2 szt. 

 

Titrator CerkoLab 

 

Elektroda jonoselektywna na jony chlorkowe 

 

Elektroda odniesienia 

Sposób wykonania: 

1.

 

Należy sporządzić serie roztworów wzorcowych w kolbach miarowych o  pojemności 
50 ml zgodnie z tabela podaną poniżej: 

 

roztwór 1  roztwór 2  roztwór 3  roztwór 4  roztwór 5  roztwór 6  roztwór 7 

elektrolit 

podstawowy 

Na

2

SO

[ml] 

5 ml 

5 ml 

5 ml 

5 ml 

5 ml 

5 ml 

V roztworu  

NaCl [ml] 

50 

5ml 

roztworu 1 

5ml 

roztworu 2 

5ml  

roztworu 3 

5ml 

roztworu 4 

5ml 

roztworu 5 

5ml 

roztworu 6 

C roztworu 

NaCl [mol/l] 

0.1 

0.01 

0.001 

1∙10

-4

 

1∙10

-5

 

1∙10

-6

 

1∙10

-7

 

 

2.

 

Do  naczynka  pomiarowego  pobrać  dokładnie  10  ml  oznaczanego  roztworu.  W 
naczynku umieścić elektrody.  

3.

 

Uruchomić titrator (patrz instrukcja obsługi titratora CerkoLab).

 

4.

 

Pomiary  wykonywać  od  najmniejszego  stężenia  do  największego  dwu-krotnie  dla 
każdego roztworu. 

5.

 

Do  badanej  próbki  (próbek)  wydaną  przez  prowadzącego  należy  dodać  5  ml  elektrolitu 

podstawowego  i  uzupełnić  wodą  destylowaną  do  kreski.  Następnie  umieścić  10  ml 

analizowanego roztworu w naczynku i umieścić elektrody, wykonać pomiar dwukrotnie. 

 

background image

POTENCJOMETRIA – elektroda jonoselektywna 

2010/2011 

 

ANALIZA INSTRUMENTALNA 

 

Strona 2 

 

 

 

Opracowanie wyników: 

1.

 

Sporządzić  wykres  krzywej  kalibracji  elektrody  jonoselektywnej  w  układzie  współrzędnych 

SEM = f(logC). 

2.

 

W  celu  oceny  jakości  stosowanej  elektrody  jonoselektywnej,  wyznaczyć  nachylenie  krzywej 

kalibracji,  wyrażone  w  mV/logC  (

obliczając  współczynnik  kierunkowy  linii  regresji 

otrzymanej metodą najmniejszych kwadratów).

  

 

3.

 

Wyznaczyć zakres pracy elektrody oraz stężenie oznaczanego jonu chlorkowego w próbkach 

mol∙l

-1

 i w mg∙l

-1

Literatura: 

1.

 

Praca zbiorowa po red. I. Głuch i M. Balcerzak „Chemia analityczna” WPW 2007; str. 

250-251. 

2.

 

W. Szczepaniak „Metody instrumentalne w analizie chemicznej” PWN 1985-2005.  

3.

 

A. Cygański „Metody elektroanalityczne” WNT 1991. 

4.

 

K. Cammann „Zastosowanie elektrod jonoselektywnych” WNT 1997. 

5.

 

J.  Minczewski,  Z.  Marczenko  „Chemia  Analityczna  T3  Analiza  Instrumentalna”  PWN 

1998. 

6.

 

D.  A.  Skoog,  D.  M.  West,  F.  J.  Holler,  S.  R.  Crouch  “Podstawy  chemii  analitycznej” 

PWN 2007.