Czym jest przewrót ideologiczny ? Były 
agent KGB ujawnia metody stosowane 
przez obce służby 

 

 

Jurij  Bezmienow to były radziecki  współpracownik  wywiadu 
zagranicznego  KGB,  który w latach  70-tych zbiegł do Kanady.  Jest 
autorem  książki  Love Letter  to America.  Przekazał  światu  wiele 
cennych informacji,  między innymi  na temat sposobu  działania 
Związku  Sowieckiego i późniejszej  Rosji. 

Bezmienow  w swoich wykładach podkreślał,  że działania dywersyjne 
były główną metodą stosowaną  przez  wywiad radziecki.  Działania  te 
prowadziły  do obstrukcji rządów,  gospodarek  i życia publicznego 
wrogich państw.  Nie były to działania typowo sabotażowe,  takie jak 
np. wysadzanie  mostów czy podkładanie  bomb, do jakich 
przyzwyczaiło  nas współczesne  kino o tematyce szpiegowskiej. 
Bezmienow  twierdzi,  że działania wywiadu zagranicznego  ZSRR, 
polegające  na metodach  szpiegowskich  takich jak np. podkradanie 
najnowszych  technologii to zaledwie  10-15% całości środków oraz 
czasu, jakim dysponowały  tajne służby. Według byłego agenta  KGB, 
reszta  środków była przeznaczana  na działania  dywersyjne, 
prowadzące  do przewrotów  ideologicznych.  Rezultaty 
podejmowanych  operacji  były jednak widoczne  dopiero  po wielu 
latach. 

Prawdziwy  obraz  działania  tajnych  służb 

Jak wspomniano wcześniej,  metody rodem z filmów Jamesa Bonda, 
polegające  na używaniu najnowszych  technologii do szpiegowania  czy 
działania zbrojne  to fałszywy obraz działania  tajnych służb.  Powstały 
w dwudziestym  wieku stereotyp  ma na celu odwrócenie  uwagi od 

realnych metod,  którymi posługują się wywiady. Jurij Bezmienow 
twierdzi,  że działania prowadzące  do tzw. przewrotu  ideologicznego 
są jawne,  dostępne  do zobaczenia  na własne  oczy dla każdego 
człowieka.  Dodatkowo działania  są prowadzone  legalnie z 
zachowaniem  przepisów  prawa, bez konieczności  popełniania 
przestępstw.  Obraz tajnego  agenta, który musi się ukrywać i 
posługiwać  konspiracją to fałszywa  wizualizacja.  Według teorii 
przewrotu  ideologicznego  Bezmienowa,  za agentów  powinniśmy 
podejrzewać  przede  wszystkim popularnych  artystów, dziennikarzy 
oraz polityków. W dzisiejszych  czasach byłyby to z pewnością  szeroko 
rozumiane  media.  

Zamordyzm  skutecznie  chronił  przed  przewrotem 

Do XX wieku Japonia była krajem z zamkniętą społecznością,  ciężko 
było obcym uczestniczyć  w życiu publicznym, handlowym oraz 
politycznym. Dzięki takiej postawie,  Japonia była odporna na wpływ 
tzw. przewrotu  ideologicznego.  Podobna sytuacja miała miejsce  w 
Związku Radzieckim. Media były cenzurowane  przez  władze,  granice 
były zamknięte a na ulicach roiło się od policji. Mimo tego, że 
zamordyzm  w większości składał się z ograniczania  swobód 
obywatelskich,  to posiadał zaletę  w postaci odporności  na wpływy 
obcych sił. 

 

 

Geneza przewrotu  ideologicznego 

Chcąc zrozumieć  istotę przewrotu  ideologicznego,  cofnijmy się ok. 
2500 lat. Chiński filozof  Sun-Tzu uważał,  że wojna z użyciem siły 
militarnej jest bardzo  prymitywna. Sukces upatrywał właśnie  w idei 
przewrotu  ideologicznego.  Jego filozofia  wojenna  polegała na 
przeprowadzeniu  ataku na” ducha” narodu, jakim był system 
wartości.  System wartości  jest fundamentem  na jakim opiera się dana 
społeczność,  rdzeniem  w machinie zwaną cywilizacją. W ogłupieniu 
społeczeństwa,  dezorientacji  upatrywał  on swoje szanse.  Filozofia ta 
wywarła także duży wpływ na japońskie  sztuki walki. Nie używano 
tyle brutalnej  siły, co sprytu, pozwalającego  pokonać teoretycznie 
silniejszego  przeciwnika,  wykorzystując w większości  jego energię. 
Sun-Tzu  stwierdził,  że to samo zjawisko można wykorzystać planując 
przewrót  ideologiczny. 

Przewrót  ideologiczny:  Długi proces składający  się z paru  etapów 

Bezmienow  wymienił cztery  etapy, zachodzące  kolejno jeden  po 
drugim. Pierwszym  krokiem jest demoralizacja  społeczności  trwająca 
nawet 20 lat. Tyle bowiem trwa wyedukowanie  jednego  pokolenia, 
ukształtowanie  światopoglądu  oraz charakteru.  W tym celu 
propaganda  musi odbywać się na poziomie  edukacji, rozrywki, 
mediów, stosunków  miedzyludzkich a także religii oraz systemu 
prawnego.  Pierwszy  krok nastawiony jest na niszczenie  tożsamości 
narodowej,  stworzenie  skorumpowanego  i niejasnego  prawa (tzw. 
bełkotu prawniczego),  wymianie autorytetów,  podkopywania 
zaufania  do instytucji państwowych,  zachwianie naturalnej  wymiany 
handlowej  itd. To wszystko może powstać również  naturalnie,  bez 
ingerencji  z zewnątrz,  wątpie jednak by odbywało się to na masową 
skalę. W momencie,  gdy demoralizacja  wchodzi w okres 
kulminacyjny, gdy ludzie nie wiedzą  co jest dobre  a co złe, kiedy 
pojawia się pomieszanie  pojęć,  następuje  kolejny proces  jakim jest 
destabilizacja.  Destabilizacja  prowadzi  do braku porozumienia  w 
stosunkach  międzyludzkich, dochodzi niepotrzebnych  napięć,  częściej 
musimy korzystać z sądów i policji. W wyniku polaryzacji 
społeczeństwa,  dochodzi do zwiększenia  dystansu społecznego, 
ludzie odczuwają  wrogość.  Media natomiast starają  się dzielić 
społeczeństwo,  pogłębiać  stan destabilizacji.  Były agent KGB 
wspomina o „śpiochach”,  jednostkach  należacych do agresora. 
Śpiochy będące  w uśpieniu, przebudzają  się by atakować pojedyńcze 
cele. Starają się docierać  bezpośrednio,  gdy ofiara  jest odporna na 
masowe  duraczenie.  W dzisiejszych  czasach, możnaby porównać  to 
do zjawiska tzw. troli internetowych.  Kolejnym etapem  jest  kryzys, 
rezultat  poprzednich  2 procesów.  Dotychczasowa  władza nie radzi 
sobie z utrzymaniem  państwa,  jej legitymizm zostaje  zachwiany, 
narasta  anarchia. Ludzie  starają się na własną rękę  szukać stabilizacji. 
Ten etap prowadzi  do dwóch możliwych  scenariuszy.  Pierwszą  opcją 
jest wojna domowa, a drugą inwazja  z zewnątrz.  Inicjator przewrotu 
ideologicznego  musi dobrać odpowiedni  wariant do sytuacji. Gdy to 
nastąpi, dochodzi  do etapu normalizacji.  W tym okresie kończy się 

etap chwilowej anarchii,  stabilizacja zostaje  narzucona  siłą. 
Funkcjonariusze  frontu ideologicznego,  „śpiochy” z poprzednich 
etapów  zostają wygaszeni,  uśpieni lub zamordowani  przez  swoich 
kolegów w wyniku walki o władzę.  Władza na nowo definiuje  naszą 
rolę w społeczeństwie.  Proces można zatrzymać  bez użycia wojska 
jedynie w początkowej  fazie.  Rozwiązaniem  jest ograniczenie  praw 
dla grup społecznych,  stojących w opozycji do społeczeństwa. 
Utworzenie  własnych,  narodowych mediów,  stojących w kontrze do 
sił wywrotowych.  Jeśli na tym etapie  społeczeństwo  nie poradzi 
sobie, rozwiązaniem  pozostanie  jedynie przewrót  wojskowy lub 
interwencja  z zewnątrz,  powstrzymująca  agresora.