background image

2015-06-08

1

LOGISTYKA  

W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH 

POTENCJAŁ WYKORZYSTYWANY DO 

ZABEZPIECZENIA LOGISTYCZNEGO  

Andrzej Marjański

Andrzej Marjański   

(   )

R e f l e k s y j n i e   

2

Wiedza osób funkcyjnych, ich teoretyczne i praktyczne 
przygotowanie  oraz posiadane siły i środki są podstawą  
sprawnego, a także skutecznego funkcjonowania systemu 
bezpieczeństwa .

Andrzej Szymonik 

background image

2015-06-08

2

Agenda 

Istota potencjału logistycznego
Gmina jako realizator zadań logistycznych
Zasady przygotowywania potencjału logistycznego
Rola i zadania zasobów ludzkich   

3

Andrzej Marjański   

(   )

Istota potencjału logistycznego 

Potencjał logistyczny w sytuacjach kryzysowych -

określony zasób możliwości (zdolności) 
zaopatrzeniowych i usługowych (wytwórczych), który 
można użyć (wykorzystać, wyzyskać) do zabezpieczenia 
logistycznego ludności poszkodowanej. 
Potencjał ten stanowią zasoby ludzkie, zasoby 
zaopatrzeniowe oraz zasoby usługowe (w zakresie usług 
logistycznych i usług medycznych).
Wielkość potencjału logistycznego na wypadek sytuacji 
kryzysowych określana jest na podstawie jego bilansu z 
prognozowanymi potrzebami logistycznymi ludności 
poszkodowanej.

4

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

3

Hierarchiczność systemu logistycznego

Hierarchiczna struktura systemu logistycznego powoduje, 
że odpowiedzialność za zabezpieczenie logistyczne 
ludności poszkodowanej rozkłada się na cztery szczeble 
administracji publicznej:

gminę

powiat, 

województwo 
szczebel centralny – rządowy

5

Andrzej Marjański   

(   )

Gmina jako bezpośredni realizator 

Potencjał logistyczny przygotowywany jest odpowiednio 
(stosownie do prognozowanych potrzeb logistycznych) na 
wszystkich szczeblach administracji 

Bezpośrednim realizatorem zadań logistycznych jest zwykle 
szczebel najniższy – gmina. 

Powoduje to, że wszystkie kolejne, wyższe szczeble, w zależności 
od potrzeb i sytuacji, służą swoim potencjałem logistycznym 
niższemu szczeblowi administracji publicznej, na zasadzie wsparcia 
bądź wzmocnienia

.

6

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

4

Zasada przygotowania potencjału 

Nie przygotowuje się potencjału logistycznego zaspokajającego 
wszystkie (maksymalne) potrzeby logistyczne występujące na 
danym szczeblu administracji publicznej. 

Głównie nie robi się tego z powodu bardzo wysokich kosztów. 

Natomiast zwykle przygotowywany jest potencjał logistyczny 
odpowiadający około 75% prognozowanych potrzeb logistycznych, 

„Brakujące” zasoby pozyskuje się ze szczebla nadrzędnego w 
ramach wsparcia bądź wzmocnienia.

7

Andrzej Marjański   

(   )

Zasoby ludzkie i ich predyspozycje do realizacji zadań 

logistycznych

Zasoby (potencjał) ludzkie uczestniczące w organizacji i realizacji 
zadań logistycznych na rzecz ludności poszkodowanej w 
sytuacjach kryzysowych to przede wszystkim organy logistyczne:

grupy robocze ZZK – grupa zabezpieczenia logistycznego 

grupa opieki zdrowotnej i pomocy socjalno-bytowej)

stany osobowe podmiotów (jednostek, przedsiębiorstw) 

dowożących zaopatrzenie oraz świadczących usługi 
logistycznych i usługi medyczne.

8

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

5

Zapewnienie ciągłości działania 

W skład grup logistycznych ZZK (grupy zabezpieczenia 
logistycznego oraz grupy opieki zdrowotnej i pomocy socjalno-
bytowej) wchodzą specjaliści – eksperci.

W grupie zabezpieczenia logistycznego są to:

specjaliści ds.: zaopatrzenia, usług gospodarczo- bytowych i 

transportu; w grupie opieki zdrowotnej i pomocy socjalno-
bytowej 

specjaliści ds.: ewakuacji medycznej, sanitarnohigienicznych, 

przeciwepidemicznych, zaopatrzenia w sprzęt i materiały 
medyczne, pomocy socjalno-bytowej. 

Skład liczebny grup logistycznych powinien zapewnić ich 
dwuzmianową (całodobową) pracę w ZZK.

9

Andrzej Marjański   

(   )

Rodzaje podmiotów tworzących ZL

W zależności od sytuacji, skali i rodzaju realizowanych zadań 
logistycznych mogą to być: 

Jednostki ochrony przeciwpożarowej, 
jednostki służby zdrowia, 
jednostki (zespoły) pogotowia komunalnego,
jednostki Policji, 
jednostki straży miejskich i gminnych, j
jednostki wojskowe, 
jednostki Straży Granicznej, 
Organizacje pozarządowe, 
ludność miejscowa 

formacje obrony cywilnej,
inne jednostki.

10

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

6

Jednostki ochrony przeciwpożarowej  

W sytuacjach kryzysowych realizują swoje specjalistyczne 
zadania w ramach Krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego

W skład systemu, oprócz jednostek ochrony przeciwpożarowej 
wchodzą:

inne służby, inspekcje, straże i instytucje

specjaliści w sprawach ratownictwa 

inne podmioty (na zasadach dobrowolności – po uprzednim 

uzgodnieniu współdziałania na danym obszarze ze starostą, 
wojewodą lub Komendantem Głównym Państwowej Straży 
Pożarnej

11

Andrzej Marjański   

(   )

Pododdziały ochrony przeciwpożarowej 

Rota

– dwuosobowy zespół ratowników, wchodzący w skład tego 

samego zastępu lub specjalistycznej grupy ratowniczej, 
wykonujący zadania ratownicze lub zabezpieczające, wyposażony 
w sprzęt ochrony osobistej

zastęp

– pododdział w sile od trzech do sześciu ratowników, w tym 

dowódca, wyposażony w pojazd przystosowany do realizacji 
zadania ratowniczego;

sekcja 

– pododdział w sile dwóch zastępów, liczący od 9 do 12 

ratowników, w tym dowódca;

pluton

– pododdział w sile od 3 do 4 zastępów lub dwóch sekcji, 

liczący od 15 do 21 ratowników, w tym dowódca;

12

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

7

Pododdziały ochrony przeciwpożarowej 

kompania – pododdział w sile trzech plutonów lub czterech sekcji 
oraz dowódca;
batalion – oddział w sile od trzech do pięciu kompanii oraz 
dowódca;
brygada – związek pododdziałów i oddziałów realizujący w 
granicach administracyjnych województwa wieloobszarowe
działanie ratownicze;
specjalistyczna grupa ratownicza – pododdział ratowników 
posiadających specjalistyczne przeszkolenie i uprawnienia, 
wyposażony w sprzęt dostosowany do wykonywania 
specjalistycznego zadania ratowniczego, w sile uzależnionej od 
specyfiki danej specjalności.

13

Andrzej Marjański   

(   )

Grupy specjalistyczne 

14

Andrzej Marjański   

(   )

Najczęściej organizowanymi grupami specjalistycznymi są: 
-podczas ratownictwa technicznego: grupy poszukiwawczo-
ratownicze, grupy wysokościowe, grupy wodno-nurkowe oraz 
grupy techniczne; 
-podczas ratownictwa chemicznego: grupy ratownictwa 
chemicznego i ekologicznego i grupy wodno-nurkowe; 
podczas ratownictwa medycznego: zespoły ratownictwa 
medycznego (w składzie co najmniej 2 strażaków –
ratowników).

background image

2015-06-08

8

Inne podmioty KSR-G

Inne podmioty KSR-G niebędące jednostkami ochrony 
przeciwpożarowej mogą w działaniu ratowniczym zachować 
własną strukturę sił. 

Wszystkie podmioty KSR-G z uwagi na swoje przygotowanie  i 
wyposażenie specjalistyczne, oprócz zadań specjalistycznych, 
mogą dodatkowo realizować takie zadania logistyczne jak:

ewakuacja ludzi, zwierząt i mienia, 

dostarczanie środków zaopatrzenia bezpośrednio do osób 
poszkodowanych, 

strażacy – ratownicy – mogą udzielać kwalifikowaną pierwszą 
pomoc rannym i chorym, którzy znaleźli się w sytuacji nagłego 
zagrożenia życia i zdrowia.

15

Andrzej Marjański   

(   )

Jednostki służby zdrowia 

Należy postrzegać jako personel medyczny pracujący w:

pogotowiu ratunkowym; 
przychodniach i zakładach opieki zdrowotnej (ZOZ); 
jednostkach ratownictwa medycznego; 
Jednostkach transportu medycznego, 
jednostkach świadczących usługi pielęgniarskie *

16

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

9

Pogotowia ratunkowe 

Pracujące w składzie zespołów reanimacyjnych i zespołów 
wypadkowych  udzielają pomocy medycznej w stanach zagrożenia 
życia i nagłych pogorszeniach stanu zdrowia zagrażających życiu. 
Udzielają ponadto porad ambulatoryjnych – głównie są to porady 
ogólne i porady chirurgiczne. 
Oprócz jednostek pogotowia bazujących na transporcie 
samochodowym (samochodach sanitarnych), funkcjonuje również 
Lotnicze Pogotowie Ratunkowe.

Występują również pogotowia specjalistyczne, np. pogotowie 

stomatologiczne.

17

Andrzej Marjański   

(   )

Przychodnie  i ZOZ

Przychodnie i ZOZ obejmują wiele rodzajów zakładów 

medycznych. Są to m.in.: 

ambulatoria chirurgiczne; 
zakłady opieki zdrowotnej; 
Przychodnie rehabilitacyjno-lecznicze; 
niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej;
szpitale i kliniki (kliniki akademii i uniwersytetów 

medycznych;
szpitale i kliniki wojskowe; szpitale miejskie, powiatowe, 

wojewódzkie,
specjalistyczne; kliniki specjalistyczne itp.); zakłady 

rehabilitacji medycznej;
przychodnie specjalistyczne; izby porodowe; gabinety 

lekarskie
itd.

18

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

10

Jednostki ratownictwa medycznego 

różne grupy ratownictwa ogólnomedycznego i 

specjalistycznego  

19

Andrzej Marjański   

(   )

Jednostki transportu medycznego 

dysponują środkami transportu sanitarnego i transportu 
medyczno-sanitarnego. 
Są to m.in. Kolumny transportu sanitarnego

20

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

11

Jednostki świadczące usługi pielęgniarskie

występują m.in. jako pielęgniarskie ośrodki medycyny 
środowiskowej 
niepubliczne zakłady pielęgniarsko-opiekuńcze. 
Świadczą usługi z zakresu opieki pielęgniarskiej, 
położnictwa itp.

21

Andrzej Marjański   

(   )

Jednostki (zespoły) pogotowia komunalnego 

(miejskiego, gminnego)

Różnego rodzaju pogotowia (głównie służb technicznych) 
świadczące usługi:

w sytuacjach awarii sieci energetycznej (elektrycznej);

sieci wodociągowej i kanalizacyjnej; 
sieci gazowej, 
podczas innych zdarzeń. 
Zaliczane jest do nich przede wszystkim: 
pogotowie energetyczne (elektryczne); 
pogotowie hydrauliczne; 
pogotowie kanalizacyjne;
pogotowie kominiarskie; inne pogotowia techniczne, 
a także: pogotowie ślusarskie; pogotowie chłodnicze; 
pogotowie szklarskie; pogotowie komputerowe itd.

22

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

12

Jednostki Policji 

Formacje umundurowane i uzbrojone. 

W sytuacjach kryzysowych realizują głównie zadania o 
charakterze prewencyjnym i kryminalnym. 
Wspomagają je m.in. własne służby logistyczne (służby 
wspomagające). 
Mogą występować jako oddziały i pododdziały zwarte, 
których podstawowym modułem organizacyjnym jest 
kompania składająca się z plutonów, a te z kolei z drużyn, 
oraz jako różnego rodzaju patrole.

23

Andrzej Marjański   

(   )

Służba patrolowa 

Służbę patrolową policjanci mogą pełnić samodzielnie 
lub wspólnie ze strażnikami straży gminnej lub miejskiej, 
z żołnierzami Żandarmerii Wojskowej, funkcjonariuszami 
Straży Granicznej, funkcjonariuszami Straży Ochrony 
Kolei, a także przedstawicielami instytucji i organizacji 
społecznych. 
W strefach nadgranicznych służba patrolowa może być 
pełniona przez patrole w składzie międzynarodowym.

24

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

13

Z uwagi na przygotowanie i wyposażenie techniczne 
oddziały i pododdziały oraz inne zespoły składające się z 
policjantów, w sytuacjach kryzysowych mogą realizować 
przede wszystkim dodatkowe (pomocnicze, wspierające) 
zadania logistyczne, takie jak: 

ewakuacja ludzi;
dostarczanie zaopatrzenia, w tym bezpośrednio do 

osób poszkodowanych;

ochrona zasobów logistycznych. 

Nie wyklucza się możliwości użyczenia niektórych 
rodzajów sprzętu logistycznego.

25

Andrzej Marjański   

(   )

Jednostki straży miejskiej/gminnej

Umundurowane i uzbrojone formacje samorządowe 
powoływane przez rady gmin (miast) do ochrony porządku 
publicznego na terenie gmin (miast).
Swoje zadania realizują zwykle w składzie patroli i patroli 
interwencyjnych. 
Wyszkolenie, wyposażenie techniczne oraz możliwości 
organizacyjne i logistyczne powodują, że w sytuacjach 
kryzysowych mogą wspomagać różne organy (służby, 
inspekcje, jednostki) realizujące dostawy podstawowych 
środków zaopatrzenia oraz usługi logistyczne i usługi 
medyczne dla ludności poszkodowanej. 
Ocenia się, że mogą to być głównie zadania dodatkowe 
(pomocnicze, wspierające) polegające na bezpośrednim 
docieraniu z pomocą do osób poszkodowanych.

26

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

14

Jednostki wojskowe 

w sytuacjach kryzysowych realizują zadania ratownicze i 
prewencyjne. 
Mogą występować w składzie: drużyn (do 10 żołnierzy)
plutonów (3–4 drużyny), 
kompanii (3–4 plutony), 
Batalionów (3–4 kompanie), 
brygad (3–4 bataliony oraz kilka kompanii rodzajów 
wojsk i służb).

27

Andrzej Marjański   

(   )

Wymienione pododdziały i oddziały wojskowe mogą być 
wydzielane z różnych rodzajów sił zbrojnych np.:

Wojsk Lądowych, 

Sił Powietrznych, 
Marynarki Wojennej, 
Sił Specjalnych), 
różnych rodzajów wojsk (np. Wojsk Inżynieryjnych, 

Wojsk Chemicznych, Wojsk Łączności, a także Wojsk 
Rakietowych i Artylerii, Wojsk Obrony Przeciwlotniczej 
i innych) oraz różnych rodzajów służb (np. Żandarmerii 
Wojskowej, Wojskowej Służby Zdrowia, służb 
logistycznych i innych).

28

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

15

Z uwagi na przygotowanie i wyposażenie specjalistyczne, oprócz zadań 
ratowniczych i prewencyjnych, dodatkowo mogą realizować także zadania 
logistyczne jak: 

ewakuacja ludzi, zwierząt i mienia; 
Dowóz zaopatrzenia (głównie pododdziały transportowe – transportu 

samochodowego,
transportu powietrznego i transportu morskiego); 
przygotowanie, w tym wyposażenie w sprzęt kwaterunkowy, tymczasowych 

miejsc zakwaterowania; 
pomoc medyczna rannym i chorym (mogą ją realizować pododdziały 

medyczne wszystkich rodzajów wojsk); 
Wszelkie usługi logistyczne – specjalistyczne oraz gospodarczo-bytowe 

(mogą ją realizować pododdziały logistyczne wszystkich rodzajów wojsk); 
Użyczenie zapasów żywności, 
użyczenie środków transportu samochodowego (wraz z kierowcami);
użyczenie logistycznego sprzętu specjalistycznego (chłodnie, pralnie, łaźnie, 

piekarnie polowe, kuchnie polowe, zbiorniki na wodę, cysterny do paliw 

płynnych, namioty itp.).

29

Andrzej Marjański   

(   )

Jednostki Straży Granicznej  

należą do najnowocześniejszych polskich uzbrojonych formacji 

mundurowych.
Formacjami terenowymi są:  Oddziały oraz placówki i dywizjony 

SG. 
Z uwagi na swoje nowoczesne i specjalistyczne wyposażenie 

techniczne (samochody terenowe typu Land Rover i Mercedes, 

czterokołowe motocykle TRX, zwykłe motocykle, m.in. austriackie 

KTM, a także konie służbowe, narty i skutery śnieżne; środki 

transportu powietrznego: samoloty „Wilga” i „Mewa”, śmigłowce 

„Kania”, „Sokół” i „Mi-2”; środki transportu wodnego – morskiego: 

okręty patrolowe; łodzie pontonowe typu „Strażak”) mogą w 

sytuacjach kryzysowych współuczestniczyć w realizacji dostaw 

zaopatrzenia oraz świadczeniu wielu usług logistycznych i usług 

medycznych.
Szczególnie predysponowane są do realizacji tych zadań 

bezpośrednio w terenie (w rejonach zagrożenia).

30

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

16

Organizacje pozarządowe 

to przede wszystkim różnego rodzaju fundacje i 
stowarzyszenia

Spośród bardzo dużej liczby organizacji pozarządowych 

działających (zarejestrowanych) w RP, największe 
predyspozycje do realizacji wybranych zadań 
logistycznych na rzecz ludności poszkodowanej w 
sytuacjach kryzysowych mają stowarzyszenia, których 
przedmiotem działania jest  bezpieczeństwo 
powszechne, w tym ratownictwo, ochrona ludzi, dóbr i 
środowiska np.:

31

Andrzej Marjański   

(   )

Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, 
Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, 
Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, 
Społeczna Krajowa Sieć Ratunkowa itp.); 

stałe utrzymywanie rezerw mobilizacyjnych oraz 
przygotowanie przedpoborowych do przyszłej służby 
wojskowej (np. Federacja Stowarzyszeń Rezerwistów i 
Weteranów Sił Zbrojnych RP, Związek Oficerów Rezerwy 
RP itd.)

32

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

17

zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego (np. Związek 
Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej);
bezpieczeństwo i porządek publiczny (np. zespoły robocze 
realizujące zadania: bezpieczny dom, osiedle, parking, 
bezpieczna szkoła itp.);
bezpieczeństwa społecznego (stowarzyszenia, ruchy 
społeczne, organizacje kościołów i związków wyznaniowych 
zajmujące się bezpośrednio zaspokajaniem określonych 
potrzeb społecznych, np. Caritas, Towarzystwo Pomocy im. 
Brata Alberta, Polski Czerwony Krzyż, Polska Akcja 
Humanitarna, Polski Komitet Pomocy Społecznej, 
Stowarzyszenie MONAR-MARKOT itd.).

33

Andrzej Marjański   

(   )

Ponadto do organizacji pozarządowych, które mogą 
świadczyć usługi logistyczne w sytuacjach kryzysowych, 
należy zaliczyć również: 

Ligę Obrony Kraju,
Aeroklub Polski, 
kółka rolnicze, koła gospodyń wiejskich, 
Zrzeszenia transportowców, 
Komitety Rodzicielskie 
itp.

34

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

18

Ludność miejscowa 

Ludność miejscowa zadania logistyczne na rzecz osób 
poszkodowanych w sytuacjach kryzysowych może realizować na 
zasadzie wolontariatu bądź też w ramach świadczeń osobistych i 
rzeczowych.

Zadania te zwykle polegają na: 

udzielaniu pierwszej pomocy osobom, które uległy 

nieszczęśliwym wypadkom; 
wykonywaniu określonych prac podczas świadczenia usług 

logistycznych i medycznych; 
Udostępnianiu pomieszczeń osobom ewakuowanym; 
przyjęciu na przechowanie i pilnowaniu mienia osób 

poszkodowanych lub ewakuowanych; 
Zabezpieczeniu zagrożonych zwierząt, a w szczególności 

dostarczeniu paszy i schronienia;

zabezpieczeniu zagrożonych roślin lub nasion; 

udostępnieniu własnych źródeł wody pitnej osobom 

ewakuowanym lub poszkodowanym
itp.

35

Andrzej Marjański   

(   )

Formacje obrony cywilnej 

jako podstawowe jednostki organizacyjne Obrony 
Cywilnej tworzone są przez ministrów, wojewodów, 
starostów oraz wójtów (burmistrzów, prezydentów 
miast). 
Podczas powoływania  tych formacji uwzględnia się w 
szczególności: 

skalę występujących zagrożeń,
rodzaj formacji, 
ich przeznaczenie 

stan osobowy i organizację wewnętrzną. 

Mogą je tworzyć także pracodawcy.

36

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

19

Zadania Obrony Cywilnej 

Katalog zadań OC zawiera Pierwszy Protokół Dodatkowy do 
Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r. dotyczący ofiar 
międzynarodowych 
konfliktów zbrojnych przyjęty w Genewie 

dnia 8 czerwca 1977 r. (Dz.U. z 1992 r. Nr 41, poz. 175). RP 

przyjęła ten protokół 19 września 1991 r. 
Zgodnie z tym protokółem OC realizuje (wszystkie lub 

niektóre) zadania mające na celu ochronę ludności cywilnej 

przed różnymi niebezpieczeństwami wynikającymi z działań 

zbrojnych lub klęsk żywiołowych, jak też tworzenie warunków 

niezbędnych do przetrwania.
W obszarze szeroko rozumianych zadań logistycznych 

znajdują się: ewakuacja; pierwsza pomoc (medyczna); 

dostarczenie doraźnych pomieszczeń i zaopatrzenia; doraźne 

grzebanie zmarłych; pomoc w ratowaniu dóbr niezbędnych 

do przetrwania oraz inne dodatkowe rodzaje działalności 

usługowej

37

Andrzej Marjański   

(   )

Inne podmioty 

Inne jednostki (podmioty), które mogą być użyte do realizacji 
(zabezpieczenia, wspomagania) zadań logistycznych na rzecz 
ludności poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych to m.in.: 
jednostki różnych rodzajów ratownictwa (oprócz 
wymienionych wcześniej jednostek ratownictwa 
medycznego) państwowego (wojskowego, kolejowego, 
chemicznego, górniczego, weterynaryjnego) i społecznego 
(wodnego, górskiego, jaskiniowego, drogowego); 
straże (oprócz wymienionych wcześniej Straży Granicznej i 
straży gminnych) m.in.: Straż Ochrony Kolei, Straż Leśna,
Państwowa Straż Łowiecka. Państwowa Straż Rybacka, Straż 
Ochrony Przyrody; inspekcje: weterynaryjna, farmaceutyczna, 
handlowa, sanitarna, ochrony środowiska, celna i inne.

38

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

20

Rodzaje zasobów ludzkich wykorzystywanych w 

zadaniach logistycznych  

39

Andrzej Marjański   

(   )

Potencjał zaopatrzeniowy

W sytuacjach kryzysowych potencjał zaopatrzeniowy należy 

postrzegać jako tzw. gwarantowane źródła środków 

materiałowych, z których będzie można pozyskiwać produkty 

(środki zaopatrzenia), organizując ich dostawy dla ludności 

poszkodowanej. 
Ludności tej potrzebne są przede wszystkim podstawowe produkty 

niezbędne do przetrwania danej sytuacji kryzysowej.
W związku z tym organizowane są: 

źródła (ujęcia) wody pitnej; 
magazyny (składy, hurtownie, sklepy) z żywnością, artykułami 

powszechnego użytku

innymi rodzajami zaopatrzenia (sprzęt i nośniki energii, paliwa 

płynne, sprzęt przeciwpożarowy, środki i sprzęt 

przeciwpowodziowy, środki (worki) do gromadzenia i wywozu 

śmieci (odpadów), sprzęt i środki do dezynfekcji itp., a także 

sprzęt i materiały medyczne (środki opatrunkowe, leki).

40

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

21

Potencjał zaopatrzeniowy

Z logistycznego punktu widzenia, powinny to być przede 
wszystkim źródła zaopatrzenia położone możliwie blisko 
rejonu, w którym mamy do czynienia z sytuacją 
kryzysową (potencjalnymi odbiorcami dostaw 
zaopatrzenia). 
Pierwszorzędne znaczenie dla zapewnienia wysokiej 
skuteczności dostaw zaopatrzenia dla ludności 
poszkodowanej ma rozpoznanie terenowych 
(miejscowych) zasobów materiałowych oraz zawarcie 
kontraktów na dostawy podstawowych rodzajów 
zaopatrzenia z najbliższymi dostawcami.

41

Andrzej Marjański   

(   )

Potencjał zaopatrzeniowy

Innym, specjalnie przygotowywanym m.in. na wypadek 
kryzysu (sytuacji kryzysowej), źródłem zaopatrzenia są 
rezerwy państwowe. 
Ponadto środki zaopatrzenia mogą być dostarczane przez 
nadrzędne organy administracji, a także przez organizacje 
humanitarne (krajowe i międzynarodowe).

42

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

22

Terenowe (miejscowe) zasoby materiałowe 

To przede wszystkim zapasy (źródła) wody pitnej, artykułów 
żywnościowych, artykułów powszechnego użytku oraz innych 
rodzajów zaopatrzenia, zgromadzone (utrzymywane) w 
różnych przedsiębiorstwach (państwowych i prywatnych) na 
obszarze i bezpośrednio w jego pobliżu, na którym wystąpiła 
(może wystąpić) sytuacja kryzysowa.
Głównymi źródłami (miejscami) tego rodzaju zasobów 
materiałowych w terenie są: magazyny i hurtownie środków 
spożywczych oraz ich zapasy utrzymywane w zakładach 
przetwórczych (młyny, kaszarnie, fabryki makaronów, rzeźnie, 
masarnie, mleczarnie, piekarnie, przetwórnie owoców i 
warzyw), supermarkety, sklepy itd., stacje paliw płynnych, 
magazyny i hurtownie artykułów powszechnego użytku oraz 
innych środków zaopatrzenia, w tym lekarstw.

43

Andrzej Marjański   

(   )

Ponadto specyficznymi źródłami środków materiałowych, w 
tym szczególnie wody pitnej, żywności, paszy dla zwierząt 
gospodarczych, jest zaopatrzenie pozyskiwane w ramach 
świadczeń rzeczowych. 
Korzystanie z wymienionych zasobów wymaga posiadania o 
nich informacji w postaci bazy danych, zawarcia 
odpowiednich kontraktów lub nałożenia świadczeń oraz 
wypracowania wiarygodnych zasad odpłatności.
Sytuacje kryzysowe są również wyzwaniem dla działających w 
terenie organizacji charytatywnych, a także pojedynczych 
osób, które z pobudek dobroczynnych (filantropijnych) niosą 
pomoc ludziom biednym i poszkodowanym.

44

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

23

Rezerwy państwowe

Rezerwy państwowe tworzone (gromadzone) są na 
podstawie Ustawy z dnia 
30 maja 1996 r. o rezerwach 
państwowych oraz zapasach obowiązkowych paliw, Dz. 
U. z 2003 r. Nr 24, poz. 197.
Wyodrębniony majątek Skarbu Państwa.
W ramach tych rezerw gromadzone (przechowywane) są: 
surowce, materiały, paliwa, maszyny, urządzenia, 
produkty rolne, produkty i półprodukty żywnościowe, 
produkty lecznicze i wyroby medyczne, a także inne 
wyroby niezbędne do wykonywania zadań związanych z 
obronnością i bezpieczeństwem państwa
Dzielą się na rezerwy mobilizacyjne i rezerwy 
gospodarcze. 

45

Andrzej Marjański   

(   )

Rezerwy państwowe – mobilizacyjne 

Rezerwy mobilizacyjne służą realizacji zadań związanych z 
obronnością państwa, w tym uwzględniają potrzeby
Sił Zbrojnych RP oraz bezpieczeństwa publicznego w 
sytuacjach zapewnienia bezpieczeństwa państwu oraz w 
czasie podwyższania gotowości obronnej państwa
Rezerwy mobilizacyjne tworzą ministrowie, kierownicy 
urzędów centralnych i wojewodowie, każdy w zakresie 
swojej działalności statutowej.
Odpowiadają za nie pod względem rzeczowym i 
ilościowym.

46

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

24

Rezerwy państwowe – gospodarcze 

Rezerwy gospodarcze są niezbędne: 

do zaspokajania podstawowych surowcowych, 

materiałowych i paliwowych potrzeb gospodarki 
narodowej (GN) 

Zapewnienia utrzymania ciągłości zaopatrywania 

ludności (w podstawowe produkty rolne, produkty i 
półprodukty żywnościowe, produkty lecznicze i 
wyroby medyczne) w sytuacjach zagrożenia 
bezpieczeństwa państwa, a także eliminowaniu lub 
łagodzeniu przerw w funkcjonowaniu GN, 
wynikających z nieprzewidzianych zdarzeń i 
okoliczności oraz w czasie klęsk żywiołowych.

47

Andrzej Marjański   

(   )

Rezerwy państwowe – gospodarcze 

Rezerwy gospodarcze tworzy minister właściwy ds. 
gospodarczych.
Odpowiada on za gromadzenie: surowców, materiałów i 
paliw; produktów leczniczych i wyrobów medycznych (w 
uzgodnieniu z ministrem właściwym ds. zdrowia); 
produktów rolnych, produktów i półproduktów 
żywnościowych (w uzgodnieniu z ministrem właściwym 
ds. rolnictwa).

48

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

25

Agencja Rezerw Materiałowych 

Rezerwami państwowymi gospodaruje Agencja Rezerw 
Materiałowych
W ramach rezerw państwowych gromadzone są również 
zapasy obowiązkowe paliw ciekłych (płynnych), zapasy 
obowiązkowe węgla kamiennego oraz zapasy 
obowiązkowe gazu ziemnego.

49

Andrzej Marjański   

(   )

Zapasy obowiązkowe paliw ciekłych 

Zapasy obowiązkowe paliw ciekłych zapewniające 
bezpieczne zaopatrzenie kraju w te paliwa przez 90 dni 
na wypadek wystąpienia zakłóceń lub kryzysu w ich 
dostawach na rynku krajowym.

Obejmują rezerwy gospodarcze paliw ciekłych 

(zgromadzone w ramach rezerw mobilizacyjnych i rezerw 
gospodarczych) oraz zapasy obowiązkowe paliw ciekłych 
gromadzone przez przedsiębiorców prowadzących 
działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania i 
przetwarzania paliw ciekłych (producenci paliw ciekłych) 
oraz przez przedsiębiorców prowadzących działalność 
gospodarczą związaną z przywozem paliw ciekłych przez 
polski obszar celny (importerzy paliw ciekłych).

50

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

26

Zapasy paliw płynnych utrzymywane są zwykle w postaci: 
paliw ciekłych; półproduktów rafinacji ropy naftowej oraz 
ropy naftowej. 
Przechowywane (zgromadzone, utrzymywane) są one: w 
terminalach i magazynach hurtowych w zbiornikach 
rafinerii ropy naftowej; w zbiornikach instalacji 
rurociągowych; w zbiornikach i magazynach portowych; 
na barkach i statkach żeglugi przybrzeżnej; w zbiornikach 
znajdujących się w portach docelowych

51

Andrzej Marjański   

(   )

Zapasy obowiązkowe węgla kamiennego

Zapasy obowiązkowe węgla kamiennego tworzone są w 
drodze rozporządzenia Rady Ministrów. 
Każdorazowo w takim rozporządzeniu określa się:

podmioty tworzące zapasy obowiązkowe węgla 

kamiennego; 

Sposób tworzenia tych zapasów; ich ilości i jakość oraz 

zasady 

sposób ich interwencyjnego wykorzystywania. 
Zapasy te stanowią majątek podmiotów, które je 

tworzą, utrzymują i finansują

52

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

27

Zapasy obowiązkowe gazu ziemnego

Zapasy obowiązkowe gazu ziemnego tworzone są w 
drodze rozporządzenia Rady Ministrów. 
W rozporządzeniu tym określa się, adekwatnie jak w 
przypadku zapasów obowiązkowych węgla kamiennego, 
właściwe podmioty zobowiązane do tworzenia tych 
zapasów oraz pozostałe zasady, procedury i czynności.
Zapasy obowiązkowe gazu ziemnego stanowią majątek 
podmiotów, które je tworzą, utrzymują i finansują.

53

Andrzej Marjański   

(   )

Dyslokacja magazynów

Z logistycznego punktu widzenia, w sytuacjach 
kryzysowych sprawą szczególnej wagi jest przede 
wszystkim dyslokacja magazynów rezerw państwowych 
oraz procedury ich wykorzystania (uwalniania) na rzecz 
ludności poszkodowanej.

54

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

28

Środki zaopatrzenia dostarczane przez nadrzędne organy 
administracji to wszelkie zaopatrzenie, którego dostawy do 
rejonu zdarzenia, w ramach wsparcia materiałowego, 
organizują organy administracji szczebla nadrzędnego. 
Mogą to być zarówno dostawy wody pitnej, żywności, 
artykułów powszechnego użytku, jak też innych rodzajów 
zaopatrzenia, takich jak: produkty lecznicze i wyroby 
medyczne, artykuły sanitarne, paliwa, odzież itp. 
Najczęściej, środki zaopatrzenia dostarczane ludności 
poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych, będą pochodziły z 
magazynów rezerw państwowych, a także zakupów 
centralnych dokonywanych za środki finansowe pochodzące z 
rezerw budżetowych przewidzianych na wypadek takich 
sytuacji.

55

Andrzej Marjański   

(   )

Środki zaopatrzenia dostarczane (pozyskiwane) przez organizacje 

humanitarne (krajowe i międzynarodowe) to przede wszystkim 

wszelkie dobra, które są niezbędne ludności poszkodowanej w 

sytuacjach kryzysowych do „natychmiastowego zaspokojenia 

podstawowych potrzeb egzystencjalnych”.
Misją działania tych organizacji jest zapewnienie pomocy ludziom, 

którzy znaleźli się m.in. w trudnych sytuacjach życiowych ze 

względu na okoliczności zewnętrzne (np. powodzie, pożary, 

skażenia środowiska naturalnego) lub doświadczyli pogorszenia 

warunków życia z innych powodów. 
W Polsce pomocą humanitarną zajmują się podmioty rządowe, 

pozarządowe oraz obywatele. 
Do najbardziej znanych polskich organizacji humanitarnych należą: 

Caritas, Polski Czerwony Krzyż, Polska Akcja Humanitarna, Polski 

Komitet Pomocy Społecznej, Towarzystwo Pomocy im. Brata 

Alberta oraz Stowarzyszenie Monar-Markot.

56

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

29

Potencjał zaopatrzeniowy, który może być wykorzystany

do realizacji zadań logistycznych na rzecz ludności 

poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych

57

Andrzej Marjański   

(   )

Potencjał usługowy 

W sytuacjach kryzysowych potencjał usługowy, który 
może być użyty do realizacji zadań logistycznych na rzecz 
ludności poszkodowanej to:

infrastruktura terenowa, 
wszelkie nieruchomości 
rzeczy ruchome (zwykle wraz z ich etatową obsługą) 

służące do świadczenia usług logistycznych 
(specjalistycznych i gospodarczo-bytowych) i usług 
medycznych.

58

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

30

Infrastruktura terenowa

To przede wszystkim obiekty wchodzące w skład 
infrastruktury krytycznej (urządzenia, instalacje i usługi 
kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli, w 
tym instytucji i przedsiębiorców, obejmujące systemy: 

zaopatrzenia w energię i paliwa; 
telekomunikacyjne, 
gromadzenia i przechowywania informacji; 
bankowe i finansowe; 
zaopatrzenia w żywność, wodę i opieki zdrowotnej; 

ratownicze itp.), 

w tym szczególnie infrastruktury transportowej.

59

Andrzej Marjański   

(   )

Infrastruktura terenowa

Na infrastrukturę transportową składa się: sieć dróg 
samochodowych, sieć linii kolejowych, sieć dróg wodnych 
śródlądowych, przybrzeżne linie komunikacji morskich; sieć 
lotnisk i lądowisk; sieć rurociągów paliwowych.
Wymienionym rodzajom sieci komunikacyjnej towarzyszą 
znajdujące się na niej punkty usługowe takie jak np.: 
przystanki, stacje, dworce itp. oraz obiekty inżynierskie np.: 
mosty, wiadukty, tunele, rampy ładunkowe. 
Ich liczba i stan techniczny w dużym stopniu wpływają na 
użyteczność (przydatność, wydajność) infrastruktury 
transportowej.
Czynnikami charakteryzującymi wydajność sieci 
transportowej są m.in.: przepustowość dróg i przelotność linii 
kolejowych.

60

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

31

Infrastruktura terenowa

Do nieruchomości wykorzystywanych w sytuacjach 
kryzysowych doświadczenia usług logistycznych należą przede 
wszystkim: 
baza magazynowa, w której utrzymywane są zapasy różnych 
rodzajów środków zaopatrzenia; 
baza kwaterunkowa (internaty, akademiki, domy 
wypoczynkowe, pensjonaty, hotele, szkoły itp.); 
baza remontowa (zakłady i warsztaty remontowe różnych 
rodzajów sprzętu technicznego)
baza gastronomiczna (stołówki, jadłodajnie, bary 
gastronomiczne, restauracje itp.). 
Do świadczenia usług medycznych służą: szpitale, kliniki, 
przychodnie, zakłady rehabilitacji medycznej, gabinety 
lekarskie, sanatoria (szpitale sanatoryjne), apteki itd.

61

Andrzej Marjański   

(   )

Infrastruktura terenowa

Do rzeczy ruchomych wykorzystywanych podczas świadczenia 
usług logistycznych i usług medycznych należą: 
środki transportowe (w zasadzie wszystkich rodzajów 
transportu lądowego, wodnego i powietrznego),
sprzęt przeładunkowy, sprzęt kwaterunkowy oraz różnego 
rodzaju
sprzęt specjalistyczny, np. taki jak: żurawie samochodowe, 
ruchome warsztaty remontowe, samochody chłodnie, 
samochody łaźnie, sprzęt do wydobywania, oczyszczania, 
transportu i przechowywania wody, sprzęt do przewozu i 
przechowywania paliw płynnych, samochody – kantyny itd.

62

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

32

Potencjał zaopatrzeniowy, który może być wykorzystany

do realizacji zadań logistycznych na rzecz ludności 

poszkodowanej w sytuacjach kryzysowych

63

Andrzej Marjański   

(   )

Specyfika organizacji zabezpieczenia 

logistycznego ludności poszkodowanej

Sytuacje kryzysowe, w których będzie zachodzić potrzeba 
organizacji zabezpieczenia logistycznego ludności 
poszkodowanej mogą być rezultatem (wynikiem) różnych 
rodzajów zagrożeń (politycznych, militarnych, 
ekonomicznych, społecznych, ekologicznych). 
Z logistycznego punktu widzenia, na organizację, w tym 
szczególnie realizację dostaw zaopatrzenia oraz 
świadczenia usług logistycznych i usług medycznych mają 
wpływ przede wszystkim te czynniki (zdarzenia), które 
stanowią bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia 
ludzi, a także ich mienia, dziedzictwa kulturowego lub 
infrastruktury krytycznej.

64

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

33

Specyfika organizacji zabezpieczenia 

logistycznego ludności poszkodowanej

Sytuacja kryzysowa przez specjalistów służb logistycznych 
i pionu medycznego postrzegana jest przez pryzmat 
czterech powodujących ją zdarzeń, którymi są: 

katastrofa naturalna, 
awaria techniczna, 
Niepokoje społeczne 

zdarzenia (działania) terrorystyczne.

65

Andrzej Marjański   

(   )

Mając na uwadze powyższe zdarzenia, w tym szczególnie 
ich skalę (zasięg) i stopień zagrożenia dla zdrowia i życia 
ludzi, a także infrastruktury krytycznej, przedsięwzięcia 
(zadania) logistyczne i medyczne muszą obejmować 
adekwatne procedury, uwzględniające kolejność 
(priorytety) realizacji dostaw zaopatrzenia oraz 
świadczenia usług logistycznych i usług medycznych.
Ocenia się, że w zależności od rodzaju zdarzenia 
powodującego sytuację kryzysową, kolejność działań 
(zadań) logistycznych może być następująca:

66

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

34

Katastrofa naturalna 

pomoc medyczna (w ramach ratownictwa medycznego, 

przedsięwzięć leczniczo-ewakuacyjnych, 
w razie potrzeby również przedsięwzięć 

sanitarnohigienicznych i przeciwepidemicznych) rannym i 

chorym; 
dostawy podstawowych (zasadniczych, niezbędnych) 

artykułów żywnościowych; 
ewakuacja ludności z rejonów zagrożeń; rozwijanie 

tymczasowych miejsc zakwaterowania; 
usługi transportowe; 
ratowanie (ochrona) mienia,
infrastruktury krytycznej i środowiska; 
usługi gospodarczo-bytowe;
pomoc socjalna 
itp.

67

Andrzej Marjański   

(   )

Awaria techniczna 

pomoc medyczna rannym, 
w tym szczególnie terminowa realizacja przedsięwzięć 
leczniczo-ewakuacyjnych;
ewakuacja zagrożonych osób i mienia; 
dostawy zaopatrzenia i usługi gospodarczo-bytowe dla 
ludności poszkodowanej; 
Przedsięwzięcia na rzecz ochrony infrastruktury 
krytycznej i środowiska;

68

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

35

Niepokoje społeczne 

zapewnienie ciągłości dostaw środków zaopatrzenia;
usługi transportowe; 
pomoc medyczna dla rannych i chorych; 
zapewnienie ciągłości dostaw mediów komunalnych;

69

Andrzej Marjański   

(   )

Ataki terrorystyczne 

pomoc medyczna rannym,

w tym szczególnie ratownictwo medyczne i ewakuacja 

medyczna;

usługi transportowe; 
działania logistyczne na rzecz ochrony mienia, 
infrastruktury krytycznej, infrastruktury transportowej 
oraz środowiska.

70

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

36

71

Andrzej Marjański   

(   )

Specyfika działań logistycznych i przedsięwzięć 

medycznych podejmowanych podczas powyższych 

zdarzeń wynika ze strategii logistycznej obowiązującej 
w sytuacjach kryzysowych, a więc dążenia do dotarcia 

z pomocą do wszystkich osób poszkodowanych w 

możliwie (jak to tylko możliwe) krótkim czasie w celu 

ratowania ich życia i zdrowia oraz zapewnienia 

wszystkim poszkodowanym warunków do przetrwania 

danej sytuacji.

Dopuszczalność limitowania dostaw  

Wobec tego dopuszcza się limitowanie dostaw zaopatrzenia 

(zmniejszanie norm zaopatrzenia nawet do tzw. „poziomu krytycznego”);

prowadzi się ścisłą reglamentację środków zaopatrzenia; 

ustala się priorytety podczas świadczenia usług logistycznych, a nawet 

usług medycznych; 
organizuje się dwuzmianową (całodobową) pracę personelu 

logistycznego i medycznego; 
wprowadza się kompleksowe wykorzystanie dostępnych środków 

transportu; w szerokim zakresie korzysta się ze świadczeń osobistych i 

rzeczowych 
oraz zasobów logistycznych infrastruktury terenowej; 
na szeroką skalę organizuje się współdziałanie logistyczne z najbliższymi 

sąsiadami; 
dąży się do integracji zarządzania logistycznego (szczególnie pomiędzy 

grupą zabezpieczenia logistycznego a grupą opieki zdrowotnej i pomocy 

socjalnobytowej) 
itp.

72

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

37

Podsumowanie 

73

Andrzej Marjański   

(   )

Zagadnienia do dyskusji  

74

Andrzej Marjański   

(   )

background image

2015-06-08

38

Wojciech NOWAK i Eugeniusz NOWAK, PODSTAWY LOGISTYKI W 
SYTUACJACH KRYZYSOWYCH Z ELEMENTAMI ZARZĄDZANIA 
LOGISTYCZNEGO

SWSPiZ, Łód

ź

-Warszawa 2009.

Literatura do wykładu   

Literatura do wykładu   

75

Andrzej Marjański   

(   )

Andrzej Marjański   

(   )

Pytania ?

Pytania ?

76

www.amarjanski.san.edu.pl

Kto nie był buntownikiem za młodu, ten będzie świnią 
na starość.

Józef Piłsudski