background image

P o e m a   s y n c h r o n i c z n e

A N D R Z E J   P

A N D R Z E J   P

A N D R Z E J   P

A N D R Z E J   P

A N D R Z E J   P A Ñ T

A Ñ T

A Ñ T

A Ñ T

A Ñ T AAAAA

background image

Opublikowane w 1991, Wydawnictwo „Miniatura”, Kraków

Rys. Leopolda Buczkowskiego, Wroc³aw 1981

© Copyright by Andrzej Pañta

I   o t o   z o b a c z y ³   A r j u n a   w   t e j   k o s m i c z n e j   p o s t a c i

nieskoñczenie wiele ust i nieskoñczenie wiele oczu. A

w s z y s t k o   t o   b y ³ o   z d u m i e w a j ¹ c e .   P o s t a æ   t a   b y ³ a

udekorowana boskimi, oœlepiaj¹cymi ozdobami, przy -

strojona w mnogoœæ szat. Przepiêkne girlandy wieñ-

czy³y Pana, a cia³o Jego namaszczone by³o upajaj¹-

c y m i   w o n n o œ c i a m i .   W s z y s t k o   t o   b y ³ o   c u d o w n e ,   n i e -

ograniczone i wype³nia³o sob¹ wci¹¿ bezkresn¹ prze-

str zeñ — wci¹¿ i wci¹¿. To w³aœnie ujrza³ Arjuna. I gdy -

by setki tysiêcy s³oñc nagle rozb³ys³o na niebie, mo¿e

da³yby one blask podobny œwiat³oœci Najwy¿szej Oso-

by w tej kosmicznej formie.

I zobaczy³ Arjuna w kosmicznej formie Pana niezliczo-

ne ekspansje tego wszechœwiata, usytuowane w jed-

nym miejscu — chocia¿ podzielone na wiele, wiele ty -

s i ê c y .

W t e d y ,   o s z o ³ o m i o n y   i   z d u m i o n y ,   z   w ³ o s a m i   n a   c i e l e

z j e ¿ o n y m i   n a   s k u t e k   w i e l k i e j   e k s t a z y ,   A r j u n a   z a c z ¹ ³

siê modliæ ze z³o¿onymi rêkoma, ofiarowuj¹c Najwy¿-

szemu Panu g³êbokie pok³ony.

Bhagavad–gita Tak¹ Jak¹ Jest, 11 : 10–14

¯adna czêœæ tej publikacji nie mo¿e byæ reprodukowana, przechowywana w ogólnie dostêpnym

systemie ani rozpowszechniana w ¿adnej formie, ani za pomoc¹ ¿adnych œrodków — elektronicz-

nych, mechanicznych, fotomechanicznych, nagrañ ani ¿adnych innych — bez pisemnej zgody Au-

tora lub T³umacza b¹dŸ Wydawcy.

background image

1

T a ñ c z   s o b i e   i   k r z y c z

W   o t w a r t e j   r a n i e

Z d z i w i o n y c h   b ó l e m   —

I   t a k   n i e   p o z n a s z

W e   w r z ¹ c y m   k o t l e

F a r t u s z k ó w   n a s z y c h

P o t o m s t w a   d u c h a .

2

W a l c z ¹ c e   z   s o b ¹   s m o k i   p r z e c i w i e ñ s t w

Z m i e n i a j ¹   s z a t n i ê   w   j u r n e   p a s t w i s k o ,

G d z i e   œ w i ê t y   J e r z y   u m y w a   d ³ o n i e

I   j e s t   m i   p r z y k r o   w   m ¿ a w c e   t c h ó r z o s t w a ;

N a   k t ó r y m   t r a w i e   b u d z ¹   s i ê   g ³ o w y

M a r t w o t y   s m o k ó w ,   g d y   p a t r z ê   w   z i e l e ñ

I c h   n i e n a w i œ c i   u œ p i o n e j   w   c i a ³ a c h

P o p r z e c i n a n y c h   j a k   n i e z a l e ¿ n o œ æ

W y ³ ¹ c z n i e   m e g o   w   m o w i e   c i e r p i e n i a .

3

S p r a w ,   b y m   r o z p o z n a ³

W   k w i a t a c h   z n u ¿ e n i a

T e n   j e d e n   p ³ a t e k ,

C o   c h c i a ³   b y æ   s k a ³ ¹

T w o j e g o   g ³ o s u ,

W   k t ó r y m   s i ê   m i e s z a

W s z y s t k o ,   c o   ¿ y w e ,

B y   s i ê   w y ³ a m a æ

Z   r o z p a c z y   t r w a n i a .

4

N i e   c h c e m y   j u ¿   g w a ³ t u ,   n i   r ¹ k

M i e æ   b r u d n y c h ,   n i e s i o n y c h   w   t ³ u m i e

J a w n e j   p r z e m o c y   œ w i e c ¹ c y c h

W   o k o ,   t a k   d o b r z e   n a m   z n a n y c h ,

T y c h   n a s z y c h   s p o t k a ñ   z   w ³ a s n ¹

I s t o t ¹ ,   k t ó r ¹   j e s t   k a m i e ñ .

33333

background image

44444

5

B o   o n   p r z e m i e n i a   n a s   w s z y s t k i c h   w   c h l e b a

O b f i t o œ æ ;   t y m   s a m y m   s t a j e m y   s i ê

W s z y s c y   z i a r n e m   z   u p a d ³ y c h   a n i o ³ ó w ,

K t ó r z y   n i e   p r z e s z l i   p r z e z   c h a o s   g ³ o d u ,

W i ê c   i m   n i e   z n a n e   s ¹   w ¹ t p l i w o œ c i ,

J a k i e   n a s   d r ê c z ¹ ,   g d y   n i e   m a   r ó ¿ n i æ .

6

Z u ¿ y t e   p ³ u c a

Œ w i a t a ,   w e w n ê t r z n y   l a s

D y s k r e t n y c h   s p o j r z e ñ   —

T a k i   j e s t   o g i e ñ

¯ y c i a ,   j a k   p o c z y t a l n o œ æ

W r o g i c h   z d r o ¿ n o œ c i   —

I   j u ¿   c i ê   n i e   m a

T a m ,   s k ¹ d   c i ¹ g l e   s ³ y c h a æ   w i a t r

W a l e c z n y c h   s k r o n i .

7

P i e k ³ o   j e s t   w   t o b i e ,   g d y   w r a c a s z   d o   d o m u

P o   ¿ m u d n e j   n o c y   c z e k a n i a   n a   p e ³ n i ê

W   t e j   p u s t e j   ³ o d z i   k s i ê ¿ y c a   i   g ³ o w y

Z   d a r e m n y c h   s i e c i .

8

W   o g i e ñ   w r z u c i ³ e m

J ê z y k   b r a t e r s t w a

J a k o   z a b y t e k

P r a d a w n y c h   d ¹ ¿ e ñ

B e z g r z e s z n e j   z ³ u d y

¯ y c i a   w   w o l n o œ c i .

9

F l a k i   i s t n i e n i a

W   b r z u c h u   k o n k r e t u

T r a w i ¹   r e a l n o œ æ

G e s t ó w   a s c e z y .

background image

55555

1 0

S ¹   j e s z c z e   o c z y ,   k t ó r e   w i d z i a ³ y

Z g l i s z c z a   m ê c z e ñ s t w a   p r z e k ³ u t e g o   b o k u ;

S ¹   t a k ¿ e   u s z y ,   k t ó r e   s ³ y s z a ³ y

S k a r g ê   n a   o g i e ñ   w e   w ³ ó c z n i   p r a g n i e n i a ;

M i a ³ e m   œ w i a d o m o œ æ ,   ¿ e   t o   j u ¿   k o n i e c ,

W s z y s t k o   t o   j e d n a k   t y l k o   p o z ó r   w i e d z y .

11

W i e r z y ³ e m   w t e d y   w   n i e w i n n o œ æ   k w i a t ó w ,

K i e d y   p y t a n y   n i e   m i a ³ e m   p o j ê c i a ,

C o   o d p o w i e d z i e æ   n a   t e n   r o z g a r d i a s z ,

K t ó r y   r o z t a c z a ³   p r z e d e   m n ¹   w i d o k i

S z e r o k i c h   r y n i e n   ¿ y c i a   w   b o l e œ c i ,

¯ e   s i ê   m i o t a ³ e m   z   p r z e k l e ñ s t w e m   m i l c z e n i a

W   o b j ê c i a c h   w a l k i   o   w ³ a s n y   s p o k ó j

N a   u s t a c h   œ w i a t a   c i ¹ g ³ y c h   n i e p e w n o œ c i .

1 3

N a   p r ó ¿ n o   s z u k a m

K w i a t ó w ;   w s z y s t k i e   s ¹   t e r a z

P l e c a m i   z   g ³ a z ó w .

A b y   n i e   u p a œ æ

P o d   i c h   c i ê ¿ a r e m ,   ³ a m i ê

P o d k o w y   w z l o t u .

L e c z   s i ê   w s t r z y m u j ê ,

J a k b y m   j u ¿   t r a c i ³   w ³ a d z ê

W   o g n i u   s ³ a b o œ c i .

1 4

I   c i e k ³ a   œ l i n a

¯ y w e g o   c i e p ³ a

W o k ó ³   c o k o ³ ó w ,

G d y   d o p u œ c i ³ o

N a g ³ e   n i e s z c z ê œ c i e

Z a   p r o g i   z   t r a w y

W y s o k i e   n o g i .

background image

66666

1 5

P r z y t u l a ³   s o b i e

K a ¿ d y   g r o s z ,   n a w e t

W d o w i   n i e p o k ó j

T a r g a ³   z a   w ³ o s y

J a k   w ³ a s n ¹   m a t k ê

P o c z ê c i a   z   r ê k i .

1 6

N a d   w s z y s t k i e   s p r a w y

C h o r e g o   œ w i a t a

P r z e d k ³ a d a m   ¿ y c i e

W o l n e   o d   z g r y z o t

P r z e b r a n e j   m i a r y

W   s u k i e n k ê   c z a s u .

1 7

W o l a ³ b y m   s p ³ a c i æ   w s z y s t k i e   k r e d y t y ,

K t ó r e   d o s t a ³ e m   p r z e z   z a u f a n i e ,

J a k i e   b u d z i ³ e m   u   m o ¿ n y c h   œ w i a t a

P e ³ n i   w œ r ó d   p i ê k n a   d o z n a ñ   z m y s ³ o w y c h ,

N i ¿   p r a æ   b i e l i z n ê   n i e w i n n y c h   d z i a t e k ,

K t ó r e   w   s w y c h   p i e œ n i a c h   c h w a l ¹   H e r o d a

S ³ o n e c z n y c h   k r a j ó w   b e z   w ¹ t p l i w o œ c i .

1 8

K t o   ¿ y j e   w   p r a w d z i e ,

T e n   n a m   s p r z e d   n o s a

Z a b i e r a   m l e k o

N a s z y c h   f a ³ s z y w y c h ,

S z k o d l i w y c h   p o d n i e t .

1 9

B y ³ o   n a s   w i e l u   z   m i o t u   c i e r p l i w o œ c i ,

K t ó r z y   n a   Z i e m i   p r ó b o w a l i   w s k r z e s z a æ

K u   w ³ a s n e j   c h w a l e   i s t o t ê   c z ³ o w i e c z ¹ ,

A   d o s z l i   p r o c h u .

2 0

C a l u t k i   r a n e k

S z u k a ³ e m   g r o s z a ,

J a k i m   p o d c i e r a ³

M n i e   p r a w y   p i e n i ¹ d z ,

G d z i e œ   p o œ r ó d   w i e p r z y

R o z w i a n y c h   u c i e c h .

background image

77777

2 1

T r u p   o b j a w i e n i a

S z u k a n i a   d z i u r y

W   c i a ³ a c h   n a t u r y

N i e   m o ¿ e   u l e c

K w i a t o m   z g n i l i z n y

S p o d   o k a   ¿ ¹ d z y

W ³ a s n y c h   s k ³ o n n o œ c i ,

S k o r o   p o c h o d z i

Z   b i e l i   j e j   ¿e b e r ,

N a   c o   m a   d o w ó d

W   s w o i m   s z k i e l e c i e .

2 2

I s k r o   n a d z i e i

N i e   œ m i e j   s i ê   z   b o ¿ k ó w

S z u k a n i a   d z i u r y

W   o p ³ o t k a c h   ¿ y c i a

W s t y d l i w e j   t w a r z y .

2 3

R o œ n i e   n a p i ê c i e ,   w i ê c   s ³ a b n i e   w o l a

M o ¿ n o œ c i   b y c i a   j u ¿   t y l k o   w i e r n y m

M a r t w y m   l i t e r o m   p r z e g r a n y c h   w   ¿ y c i u

I d e i   z   t a œ m y   u m y s ³ u   w   p e ³ n i

K s i ê ¿ y c a ,   k t ó r y   p o p a d ³   n a   g ³ o w ê

I   s t a ³   s i ê   b r a t e m   t a k   r o z t r z ê s i o n y m ,

¯ e   j u ¿   n i e   m o g ê   p o w i e d z i e æ   p r a w d y

Z   m r o k u   o d d e c h ó w   ¿ y c i a   w œ r ó d   f i g u r .

2 4

W i ê c   p r z e s t a ñ   s z y d z i æ

Z   n a s z y c h   n a m i o t ó w

R o z m y t y c h   d e s z c z e m

T w e g o   i s t n i e n i a

S c h o w a n e j   t w a r z y .

2 5

K i e d y   o b ³ o k i e m

B ê d ê   p r z e z   r ê k ê

S w o b o d n y c h   c z y n ó w ,

W t e d y   d o p i e r o

W y z n a m ,   c o   d z i s i a j

background image

88888

P o n a d   t r o n   z   t o r t u r

W i e ñ c z y   k o r o n a

W   m i l c z ¹ c y c h   w a r g a c h ,

Z a m k n i ê t y c h   b ó l e m

W   p o t o k   p o r o d ó w .

2 6

¯ e   s i ê   w s t r z y m u j ê

P r z e d   d a l s z y m   ¿ a r c i e m ,   t o   r z e c z

N o r m a l n a   w   s z t u c e

P u s z c z a n i a   w i a t r ó w .

2 7

S i ³ a   s p r a w c z a   p r o c e s u   z m a r t w y c h w s t a n i a

W   o s t a t e c z n y m   r a c h u n k u   k o s z t ó w   w ³ a s n y c h

S p r a w d z a   s i ê   w   z a i n w e s t o w a n y m   b ³ o t k u

P u s t e g o   g r o b u .

2 8

J a k b y   w   n i e w i e d z y

G ³ o d n e g o   s e r c a

C z u ³   c i ê ¿ a r   ¿ y c i a

B l i s k i e g o   b u n t u ,

B o   n i e   d o t r z y m a ³

D a n e g o   s ³ o w a

W ³ a s n y m   k a p r y s o m

S p ³ o s z o n e j   d u m y

W   c h ³ o d z i e   z d z i w i e n i a .

2 9

¯ e   s i ê   p r z y d a r z a   n a t u r z e   b y t u

K u r e w s k a   s k ³ o n n o œ æ   d o   w y w y ¿ s z a n i a

P o d r z ê d n y c h   s t w o r z e ñ   n a   k r ó l ó w   ¿ y c i a   —

W i d z ê   p o   s o b i e ,   g d y   p a t r z ê   w   l u s t r o

M e g o   u m y s ³ u   w   i g r a s z k a c h   n a t r ê c t w ,

K t ó r y m   h o ³ u b i ê ,   c h o æ   j e s t e m   w o l n y

Z   p y ³ u   t e j   d r o g i   z w a n e j   z a z d r o œ c i ¹ .

3 0

Z   u w a g ¹   œ l e d z ê   o b r a z   b e z   g r a n i c ,

D l a t e g o   n i e   w i e m ,   g d z i e   s i ê   z a c z y n a

background image

99999

K o n t u r ó w   j e g o ,   c i e n i   m u z y k a ,

D o   k t ó r e j   r o s z c z ê   z a r ó w n o   u c h o ,

J a k   t e ¿   t e   o c z y   w p a t r z o n e   w   g ³ ê b i ê ,

C h o æ   n i c   n i e   w i d z ê   i   n i c   n i e   s ³ y s z ê ,

A   c z u j ê   t y l k o   t ê   s z c z y p t ê   o g n i a ,

G d y ¿   p o d e j r z e w a m   j ¹   o   z a æ m i e n i e .

31

B ê d z i e m y   n a g o œ æ

P o s k r a m i a æ   w   s o b i e

P o p ê d u   œ m i e r c i ,

S o l e n n i e   œ w i a t u

O b i e c u j e m y

P r a w i e   c o d z i e n n i e ,

¯ e   s i ê   n i e   d a m y

Z ³ a m a æ   n a t r ê c t w o m

P o b o ¿ n y c h   ¿ y c z e ñ ,

A l e   s p o j r z y m y

W   s p o k o j n e   o c z y

W i e c z n e j   h a r m o n i i

J u ¿   b e z   o b a w y .

3 2

B y ³ b y m   s i ê   m y l i ³ ,   g d y b y m   o k r e œ l a ³

W ³ a œ c i w o œ æ   œ r o d k a   n a   o c z y s z c z e n i e

W ³ a s n e g o   w n ê t r z a   o d   g n o j u   d u s z y ,

W   k t ó r y m   j e s t   o n o   c u c h n ¹ c y m   ³ o n e m ,

W ³ a œ n i e   s i ê   r o d z i   g e n i a l n y   p o m y s ³ ,

B y   z a r a z   u p a œ æ   w   j e s z c z e   c z a r n i e j s z ¹

R o z p a c z ,   n a   j a k ¹   n i e   z d o b y ³   s i ê   n i k t

Z   t y c h ,   c o   k o c h a j ¹   t r z e Ÿ w o œ c i   œ w i a t a .

3 3

J e s z c z e   s i ê   œ n i ³ y

£ a g o d n e   ³ ¹ k i ,   k i e d y

K o g u t   s i ê   w y p i ¹ ³

N a   h o n o r   s ³ o w a .

3 4

P o n a d   s z c z y t a m i

G ó r   b y ³ a   k i e d y œ

C i s z a ;

background image

1 0

1 0

1 0

1 0

1 0

D z i œ   z l a t u j e   z   d r z e w

O l œ n i o n a   t w a r z ¹

L i œ c i ;

I   z d r u z g o t a n ¹

W p y c h a m   j ¹   w   s e r c e

Œ w i a t a ,

C h o c i a ¿   t r u c h l e j ê

N a   s a m   j e j   w i d o k

W e   m n i e .

3 5

Z n a ³ e m   s e k r e t y ,

C o   d o   z ³ u d z e n i a   b y ³ y

Z   p r z e g n i ³ y c h   s z t a c h e t

R a j s k i m   o g r o d e m .

3 6

W s z y s t k o   t o   b y ³ o

U k a r t o w a n e :

M ³ o t e k   i   g w o Ÿ d z i e ,

K i e l i c h   z   p o w i e t r z a ;

P r a w d z i w ¹   g o r y c z

R o z c z a r o w a n i a

P r z e ¿ y ³ e m   p a t r z ¹ c

N a   o b u   ³ o t r ó w ;

J e d n e m u   s t a ³ o

J u ¿   b e z   r ó ¿ n i c y ,

Z e p s u ³   z a b a w ê

N a m   p o j e d n a n i e m ;

D r u g i   n a t o m i a s t

N i e   c h c i a ³   u m i e r a æ ,

S y p a ³   n a z w i s k i e m

W a ¿ n i e j s z y c h   p e r s o n ;

T a k   z r y w a ³   z   ¿ y c i e m .

3 7

N i e   b y ³ o   t o   ¿ y c i e   g o d n e   z a c h o d u

S ³ o n e c z n y c h   k l a p s ó w   t r o s k l i w e j   o p i e k i

N a d   z w i e r z ê t a m i   c i ¹ g l e   d o s k o n a ³ e j

S p e l u n y   t r w a n i a .

background image

1 1

1 1

1 1

1 1

1 1

3 8

K t ó r y   z   k a m i e n i a

M a   t y l k o   s e r c e   —

R e s z t ê   z a œ   ¿ y w ¹

P r z e s z y t ¹   b ó l e m

U l ¿ e n i a   œ w i a t u

W   j e g o   c i e r p i e n i a c h ,

T e n   j e s t   c z ³ o w i e k i e m ,

K t ó r y   m n i e   g n ê b i

D r e s z c z e m   w i e c z n o œ c i

P r z e z   w s z y s t k i e   n o c e

N a s z e j   w ê d r ó w k i

W   b ³ o g o œ c i   ¿ y c i a .

3 9

J a k b y m   s i ê   o c k n ¹ ³   j u ¿   w   p r z y s z ³ y m   ¿ y c i u ,

T a k   m n i e   p a l i ³ a   n a d z i e j a   z m i a n y ,

¯ e   b ê d z i e   l e p i e j ,   b o   b e z   p o w i e t r z a

G o r s z ¹ c y c h   o c z y   p r z y j a z n y c h   z w i e r z ¹ t

Z   m o j e g o   s e r c a   s y p i ¹ c y c h   p o p i ó ³

N a   t o ,   c o   c h o r e   i   w   œ w i e c i e   z n a n e .

4 0

J e s t e œ m y   j e d n y m

C i a ³ e m   n a   Z i e m i

M i m o   r o z w o d u ,

A   w i ê c   r o z d z i a ³ u

S t o ³ u   i   ³ o ¿ a ;

S i e d z ¹ c   s a m o t n i e

P r z y   w i e c z n y m   o g n i u

S a m o u d r ê k i ,

C i ¹ g l e   t ê s k n i m y

Z a   w i e l k i m   s ³ o w e m

D a w n e j   j e d n o œ c i .

41

N i e   t o   j e s t   w a ¿ n e ,   ¿ e   s i ê   s p i e r a m y

W   c z e l u œ c i a c h   s e r c a   g a s n ¹ c y c h   œ w i a t ó w

W o b e c   œ m i e s z n o œ c i   z   p o w a g i   ¿ y c i a ,

A l e   ¿ e   c i ¹ g l e   b u t y   n a m   s z y j ¹

I   k r o k i   s t a w i a æ   t r z e b a   w c i ¹ ¿   g ³ o w ¹

W   o b ³ o k a c h   z ³ u d z e ñ   p r z e z   b r u k   p e w n o œ c i .

4 2

Z d o b y æ   s i ê   c h o c i a ¿   n a   t ê   s e r d e c z n o œ æ

P o d a n i a   r ê k i   z b ê d n y c h   n a m   p r z e c i e ¿

background image

1 2

1 2

1 2

1 2

1 2

G r o s z y   r o z u m u ,   o d   k t ó r y c h   u m y s ³

S p e ³ n i a   s i ê   w   œ p i ¹ c z c e   i   m u   s i ê   z d a j e ,

¯ e   p o z n a ³   w s z y s t k i e   r z e c z y   w   o l œ n i e n i u

N a g ³ e j   e k s p l o z j i   w   g ³ u p o c i e   w i o s n y .

4 3

D o s t r z e g ³   w   z w i e r c i a d l e

M i a ¿ d ¿ ¹ c ¹   b e l k ê

N i e   t y l k o   k w i a t y   —

Z d j ¹ ³   j ¹   w r a z   z   w z r o k i e m :

I n a c z e j   n i e   s z ³ o

P o w s t r z y m a æ   k w i a t ó w

P r z e d   Ÿ d Ÿ b ³ e m   s z a l e ñ s t w a .

4 4

D o l c e   m ¹ d r o œ c i

U d a j ¹   d z i s i a j   m i ê k k ¹

W a l u t ê   p o c h w a ³

N a d   w ³ a s n y m   c z a r e m .

4 5

D z i a ³ o   s i ê   b i a ³ k o

P o p r z e z   u k r o p y

J e d n e g o   s t a ñ   s i ê

W   g o r ¹ c z c e   s ³ o w a .

4 6

Z a m k n i ê c i   w   b r o n a c h   œ w i e c k i c h   u c i e c h   œ w i a t a

P r z e d n i   k a p ³ a n i   p r z e k o r n e g o   d u c h a

S i e d z ¹   p r z e d   l u s t r e m   s t a w a n i a   s i ê   p y ³ e m

W   g r z e c h u   m ¹ d r o œ c i .

4 7

N i e j e d n o   p ê k a

B ³ y s z c z ¹ c e   s e r c e ,

J e œ l i   z   n i c o œ c i

Z n ó w   j e   u s ³ y s z y .

background image

1 3

1 3

1 3

1 3

1 3

4 8

P o   c o   s i ê   s p i e r a æ

O   t o ,   c o   b ê d z i e

T y l k o   e t a p e m

N a   w y ¿ s z y   s z c z e b e l

N a s z e g o   ¿ y c i a

W   d r a b i n i e   œ m i e r c i ?

4 9

W i e r z ê   n a   s ³ o w o

W   i s t n i e n i e   p t a k ó w

L ¿ e j s z y c h   o d   g ³ o w y ,

N a   k t ó r ¹   u p a d ³

A n i o ³   n i e j e d e n

K o p n i a k i e m   z   n i e b a

Z w r ó c o n y   Z i e m i .

5 0

P o   t o ,   b y   p r z y s z ³ a   u p i o r ó w   b a n d a

I   z   n i e s z c z ê œ æ   z m y ³ a   n a m   w s z y s t k i m   g ³ o w y ,

K t ó r e   s ¹   t e r a z   s e n n y m   w i d z i a d ³ e m

W   œ w i e c i e   u s ³ a n y m   z   g r z e c h ó w   m i l c z e n i a :

U p a d e k   j e g o   z n a c z ¹   o k l a s k i

Z   s u b s t a n c j i   n a s z y c h   u m y s ³ ó w   p r ó ¿ n y c h .

51

D a j c i e   m i   d ³ o n i e   w o l n e   o d   k a j d a n e k ,

A   d a l s z ¹   d r o g ê   p r z e b ê d ê   s p o k o j n i e ,

N a w e t   g d y b y œ c i e   s ³ a l i   m i   p o d   n o g i

P o l a   m i n o w e .

5 2

Z a g r z e b i ê   w   p i a s k u

W i e c z n e g o   ¿ y c i a

J e d y n i e   g ³ o w ê   —

R e s z t a   n i e c h   z w i ê d n i e

J a k   b i e d n e   k w i a t y ,

K t ó r y m   z b y t   m r o Ÿ n o

B i e c   k u   k o r z e n i o m .

background image

1 4

1 4

1 4

1 4

1 4

5 3

K t o   z n a   t ê s k n o t ê

Z a   s o b ¹   s a m y m ,

T e n   w i e ,   c o   z n a c z y

P o t k n ¹ æ   s i ê   w   ¿ y c i u

O   k r w a w ¹   c h u s t ê

Z   w ³ a s n e g o   p o t u

W   n a m i o c i e   d z i e j ó w

J u ¿   b e z   r o z p a c z y .

5 4

N a s   w s z a k   o c a l i ³

P r z e d   p i a s k i e m   z   g ³ o d u ,

K t ó r y   w   t y m   œ w i e c i e

Z a p r ó s z y ³   Ÿ r ó d ³ a

O g n i e m   i   m i e c z a

B ³ y s k o t l i w o œ c i ¹ .

5 5

P r z e k l ê t e   z y s k i

N a   s z a l i   m i e c z a

M a j ¹   c o œ   w   s o b i e

Z   n i e w i a r y   w   m ê s t w o

P o w s z e c h n y c h   ³ o w ó w

W   d o j e n i u   l u d z i .

5 6

Œ p i e w a m   z w y c i ê s t w o   p u s t y c h   k i e s z e n i

N a d   n i e d o ³ ê s t w e m   r o b i ¹ c y c h   w   s z m a l u

P r z y z i e m n y c h   w i a t r ó w   ³ a t a n i a   n i e b a

G r o z ¹   s k r o m n o œ c i ,   u m i a r k o w a n i e m ;

B o   n i c   j u ¿   n i e   c h c ê   z g w a ³ c o n y   w   s c h r o n i e ,

G d z i e   m e   b o g a c t w o   c i e s z y ³ o   n o g i ,

I   t o   j e s t   s z c z ê œ c i e   n a   c h y b i ³   s t r z e l i ³ ,

J a k   m i   z a z d r o s z c z ¹   c i   p r z y p a d k o w i   —

A l e   t y c h   g ³ a s z c z ê   w   ³ o p o c i e   c z a s u .

5 7

T a k   m i   s i ê   ¿ a r z y ³

W   o c z a c h   p a p i e r o s

¯ m u d n e j   r o b o t y

N a d   c a ³ o k s z t a ³ t e m

K o p n i a k ó w   z   g r o b u

¯ y c i a   w   r o z k o s z y .

background image

1 5

1 5

1 5

1 5

1 5

5 8

C a ³ k i e m   p r a w d z i w e   s ¹   s n y   o   k a s z t a n a c h

W i e l k i e j   b u d o w l i   w e w n ¹ t r z   s z a r y c h   z w o j ó w

S t r a c h u   p r z e d   ¿ y c i e m   w   n i e b i e   c i ¹ g ³ y c h   b a t ó w

Z   ¿ y w e g o   o g n i a .

5 9

B r a k   m i   e n e r g i i ,   j a k   t e ¿   z a p a ³ u ,

A b y   p o z n a w a æ   z a   k a ¿ d y m   r a z e m ,

K i e d y   s p o t y k a m   w   p r z e c h o d n i u   b r a t a ,

J e d y n i e   d o b r o ,   k t ó r e   m i   n i e s i e ,

C h o c i a ¿   n a   c z o l e   m a   w y p i s a n e ,

¯ e   c h o w a   w ê ¿ a   w r o g i c h   s k ³ o n n o œ c i ,

W i ê c   d o b r z e   g d y b y m   j u ¿   s o b i e   p o s z e d ³ ,

B y ³ o b y   n i e b o   b e z   z b ê d n y c h   m y œ l i .

6 0

Z   t e g o   œ w i a t a   z m i o t ³ y   m n i e   w i e c h c i e   h y m n ó w

R o z œ p i e w a n e j   c i e m n o œ c i   z d r a d z o n e g o

B r a t a ;   z a p a r ³ e m   s i ê   w   s o b i e   z   n a d m i a r u

R o z w i a n y c h   w y g ó d .

61

B e z   n i e n a w i œ c i

P a t r z y m y   w   o c z y ,

K t ó r e   z g a r n i a j ¹

Z   u l i c   k a m i e n i e

N i e w i n n y c h   n a s z y c h

S n ó w   o   p o t ê d z e .

6 2

N i e   c h c ê   j u ¿   w i ê c e j

G r z e s z y æ   w œ r ó d   œ w i a t ó w

L o g i c z n y c h   z w i ¹ z k ó w   —

T e r a z   p r z y m k n i ê t y c h

W u l k a n ó w   z   p o w i e k .

6 3

B i c z e   g w i a z d :

I s k r y   j a k

N i e p o k ó j ;

P o d ¹ ¿ a m

K u   n i m   s a m ,

W   u œ c i s k u

Z n u ¿ o n y c h

background image

1 6

1 6

1 6

1 6

1 6

N a m i   œ c i a n ,

¯ a l ¹ c   s i ê

Z   k ³ a m s t w a   k r w i .

6 4

W s z e c h œ w i a t   j e s t   g r u d ¹   m e g o   z m ê c z e n i a ,

K t ó r e   m n i e   w c i ¹ g a   w   o d p o w i e d z i a l n o œ æ

Z a   j e g o   z i e l e ñ   n a   w s z y s t k i e   d r z e w a ,

L e c z   n i e   u p a d n ê   p o d   t y m   c i ê ¿ a r e m

Z   c i e n k i c h   g a ³ ¹ z e k   w   o t c h ³ a ñ   o w o c ó w .

6 5

S c h o w a m   s i ê   w   œ c i a n ê   œ m i e r c i   z a   ¿ y c i a ,

¯ e b y   u w o l n i æ   s i ê   o d   t e j   m ³ ó c k i ,

K t ó r a   w   m ³ o d o œ c i   j e s t   r a k i e m   s k r z y d e ³

T c h ó r z l i w y c h   o r ³ ó w   w p a t r z o n y c h   w   n i e b o

T a k   s a m o   n i e m e ,   j a k   p r z e r a ¿e n i a

G ³ o s   w o ³ a j ¹ c y ,   c ó ¿   r o b i æ   d a l e j ,

K i e d y   z   j a s n o œ c i   o b c i ê t ¹   r ê k ê

W i d z ê   w   p o p i s a c h   g w i a z d   w y k r w a w i o n y c h

T a m ,   g d z i e   p r z e d   c h w i l ¹   j e s z c z e   k r z y c z a ³ e m

O   w o l n e   k r z e s ³ o ,   j a k   o   r a t u n e k .

6 6

T a k   m i   d o p o m ó ¿,

¯ e b y   t o   b y ³ o

O s t a t n i e   c i ê c i e

T e j   g i l o t y n y

N a z w a n e j   ¿ y c i e m

J e s z c z e   j e d n e g o

S m u t k u   w c i e l e n i a

Z   k o ³ a   n a r o d z i n .

6 7

Z   c z y s t y c h   b e z m i a r ó w   z d z i e r a ³   s e n s   b ³ y s k a w i c

G ³ o d n e g o   s e r c a   n a d   r z e k ¹   w y b u c h u

P o k o r n y c h   b r z e g ó w   m i ê d z y   w ó d   n a d z i e j ¹

N a   p o j e d n a n i e .

6 8

Z n o w u   j e s t e m   s a m

W   o g r o d z i e   r z e c z y

O d j ê t y c h   z   r ê k i

C h c i w y c h   n a m y s ³ ó w ;

B e z   B o g a ,   l u d z i ,

background image

1 7

1 7

1 7

1 7

1 7

P o m n i e j s z y c h   d i a b ³ ó w

Z ³ a   w   s t a n i e   c z y s t y m ,

Œ c i s k a m   p a l u c h y   —

Z b r o c z o n e   ¿ y c i e .

6 9

C h y t r o œ æ   j e s t   m a s k ¹ ,

P o d   k t ó r ¹   p r o s t a k

G r z e c h y   s z c z e r o œ c i ,

S k l e r o z ê   g r z e b i e .

7 0

N i e w i n n e   d z i a t k i   t y l k o   w   g a z e t a c h

P o n a d   b i e g   r z e c z y   w s z y s t k i c h   œ w i ê t o œ c i

W y n o s z ¹   c h w a ³ ê   s w e g o   m ê c z e ñ s t w a ;

B o   w   m r o k u   z d a r z e ñ   t o   o n e   w ³ a œ n i e

P a n u   s w o j e m u   z g o t o w a ³ y   d z b a n

M o c n e g o   t r u n k u   w   p r z e w r o t n e j   z d r a d z i e ,

T a k   H e r o d   p a d ³ ,   o j c i e c   —   n i e   m o r d e r c a .

7 1

A   n a p o m n i e n i e

J e s t   j a k   t r u c i z n a

U t r a t y   g ³ o w y

C a ³ e g o   m i e n i a ,

W   k t ó r y m   s i ê   p i e n i ¹

O b ³ o k i   d u s z y .

7 2

P r z e d   n a m i   œ w i e c i

T o   t r z e c i e   œ l e p i e ,

C h ê t n i e   w i d z i a n e

N a   w s z y s t k i c h   s t o ³ a c h

Z a k o p l e k s i o n y c h

W   s o b i e   E d y p ó w .

7 3

P r o s t o t a   ¿ y c i a

W i n n a   d o p o m ó c

P o t r z e b u j ¹ c y m

U k r y æ   c i o s   l o s u .

background image

1 8

1 8

1 8

1 8

1 8

7 4

T y l k o   b e z   ³ a s k i   j a s n o w i d z e n i a

M o ¿ e m y   s p r o s t a æ   s k o p a n y m   w   ¿ y c i u

P r z e z   t ê   n i e œ m i a ³ o œ æ   w   n a s z y c h   m a r z e n i a c h

P r z e œ l i c z n y m   t w a r z o m   n a d c h o d z ¹ c y c h   d n i

Z a g ³ a d y   w s z y s t k i c h   n a   d r z e w a c h   z i s z c z e ñ ,

O   k t ó r y c h   w i e m y ,   ¿ e   s ¹   p y t a n i e m .

7 5

W i e l e   s i ê   j e s z c z e   n a s ³ u c h a s z   b a j e k

O   p r z y s z ³ y m   ¿ y c i u   w   s k ó r z e   b ³ o g o œ c i ,

S k o r o   p o s k r o m i s z   z ³ o œ l i w o œ æ   w ê ¿ a

T a k i e g o   ¿ y c i a ,   k t ó r e   p o r z ¹ d e k

C e n i   n a d   z ³ o t o   c z y n n o œ c i   j a s n y c h

I   z r o z u m i a ³ y c h   n a w e t   d l a   z w i e r z ¹ t .

7 6

N a z m y œ l a æ   k w i a t ó w

K r z y w y c h   z w i e r c i a d e ³

P r z e c i e ¿   p o t r a f i ê

W   o b ³ o k a c h   c i e p ³ y c h ,

S e r d e c z n y c h   d ³ o n i .

7 7

G a ³ ê z i e   s m r o d u

S t e r c z ¹   z   r o z t r o p n y c h   z a d ó w

P o k r y t e   s z r o n e m

G e n i a l n y c h   m y œ l i .

7 8

W y r w i j   s e r c e   z   p i e r s i   œ w i a t a ,

N i e c h   s i ê   z i e l e ñ   w   k r e w   p r z e m i e n i ,

K t ó r ¹   j e s t e œ   o d   p o c z ¹ t k u ,

K i e d y   ¿ y ³ e œ   j e s z c z e   w   s o b i e   —

N i e   p a m i ê t a s z   n i c   o   s c h o d a c h ?

T y c h ,   c o   d i a b ³ e m   b y ³ y   z   r o g ó w

W s z e c h b o l e œ c i   w s z y s t k i c h   k w i a t ó w ,

A   t o   r o z p a c z   j e s t   w   o g r o d a c h .

7 9

J e s t e m   z b y t   m ³ o d y ,

N i e d o p i e s z c z o n y ,

A b y m   j u ¿   z b i e r a ³

Z   ¿ ¹ d ³ a   g o r y c z y

P l o n   d o œ w i a d c z e n i a

K o s m a t y   ³ z a m i .

background image

1 9

1 9

1 9

1 9

1 9

8 0

W i ê c   z a w i e r z y ³ e m   w   u c z c i w o œ æ

R z e c z y ,   k t ó r e   r u s z y ³ y   w b r e w

W o l i   s ³ o ñ c a ;   w y d a j e   s i ê

T e r a z ,   ¿e   o g i e ñ   z   c i e m n o œ c i

W y p y c h a   u f n o œ æ   p e w n o œ c i ¹

W i a r y ,   t ¹   g ¹ b k ¹   p o r z ¹ d k u .

81

J a k   d ³ u g o   ¿ y j ê   j e s z c z e   n i e   s ³ y s z a ³ e m ,

¯ e b y   k t o œ   z d o ³ a ³   p o r u s z y æ   k a m i e ñ ,

K t ó r y   p o z o s t a ³   n a   w i e k i   z   p i e k ³ a

Z n a c z ¹ c y m   g e s t e m   t ê s k n o t y   w   s e r c u

D ¹ ¿ e n i a   w   g ó r ê   z   w i ¹ z k ¹   n a   p l e c a c h

I   z   n o ¿ e m   w   g a r œ c i   s p e ³ n i e n i a   s i e b i e .

8 2

T o   s t r a s z n e   w n ê t r z e   c h o r y c h   n a   m i ê k k o œ æ

D o t y k a m   w   s o b i e ,   g d y   b o l i   ¿ y w o t

W   w y p u k ³ y m   b r z u c h u   p i s k l ê   w i e c z n o œ c i

W i e r c ¹ c   s i ê   z m i e n i a   p i e s k a   n a i w n y c h

W   w y r a c h o w a n ¹   z   s e r c a   z ³ o œ l i w o œ æ ,

C h o æ   t a k   n i e   c h c i a ³ e m   —   o t w i e r a m   o c z y .

8 3

J e œ l i   z r o z u m i e s z

S t o j ¹ c   n a   m r o z i e

T ê   j e d n ¹   z   g o d z i n

W   w i e c z n o œ c i   c h w i l i ,

J e s t e œ   ¿ y j ¹ c y m

J u ¿   p o z a   c z a s e m ,

B e z   z w ³ o k   w ¹ t p l i w y c h ,

W s t y d l i w e j   s k r u c h y .

8 4

K o s m i c z n a   c z a s z a

N i e m i ³ y c h   w s p o m n i e ñ

J e s t   s p a d o c h r o n e m ,

K t ó r y   o t w i e r a m

N a   s y g n a ³   z   z i e m i ¹

Z m i e s z a n y c h   p r o c h ó w

P r z o d k ó w   z d z i w i e n i a .

background image

2 0

2 0

2 0

2 0

2 0

8 5

W œ r ó d   c i s z y   n o c n e j

P ³ a c z e m   r o z l e g a   s i ê   œ m i e r æ

Z   p i e k ³ a   n a r o d z i n .

8 6

P o p a t r z   n a   ¿ y c i e   b e z b r z e ¿ n y c h   s i e r o t ,

K t ó r e   t a k   c h c i a ³ y   u s ³ a æ   z   g a l a k t y k

T y l k o   d l a   s i e b i e   p r a k t y c z n e   ³ o ¿e

O z d o b n e   w   g w i a z d y   s w e j   p a s y w n o œ c i ,

T e r a z   s i ê   t ³ a m s z ¹   z   k o ³ d r ¹   r o z p a c z y .

8 7

W   s z k o l e   d u c h ó w   o b s ³ u g i w a ³ e m   n o ¿ e m

K a ¿ d ¹   m o ¿ l i w ¹   d w u z n a c z n o œ æ   n i e z g o d y

N a   p ó j œ c i e   w   ¿ y c i e   s z a r e   i   b e z   z w i e r z e ñ

B o g a c t w a   k s z t a ³ ó w .

8 8

W r z ¹ t e k   u m i a r u

£ a g o d z i   s e r c a

G w a ³ t o w n ¹   s k r u c h ê ,

W   t r u d n ¹   t o ¿ s a m o œ æ

T r z c i n y   m y œ l ¹ c e j

Z   ³ a m i ¹ c y m   w i a t r e m .

8 9

T a k   b a r d z o   c h c i a ³ e m

S p ³ u k a æ   w r a z   z   d e s z c z e m

M e   z n i e w a ¿ a n e

J a k   m ¹ d r o œ æ   c i a ³ o .

9 0

S u c h y   r o z s ¹ d e k

I   d y s c y p l i n a

T y c h   w s z y s t k i c h   œw i ê t y c h

L e p i ¹ c y c h   g a r n k i ,

G d y   p o t r z e b u j ê

P ³ a s k i c h   t a l e r z y ,

A   œ w i a t   s i ê   z m i e n i a

W   g o r ¹ c ¹   k u l ê   —

S z o r s t k ¹   o d   s t o ³ ó w .

background image

2 1

2 1

2 1

2 1

2 1

9 1

L e c z   b a ³ e m   s i ê   n i e c o   ¿ y c i a   w œ r ó d   m y d e ³ ,

Œ w i a d o m y   n a s t ê p s t w   r o z ³ o ¿ e n i a   w   p i a n i e

C z y s t o œ c i   s e r c a   w   b r u d z i e   j e g o   n a c z y ñ ,

C h o æ   d e s z c z   b y ³   z   o g n i a .

9 2

W ³ a œ c i w i e   n i e   w i e m ,   o   c o   c h o d z i   w   g r z e

U r o j o n y c h   w i e l k o œ c i   w   u m y s ³ a c h

N a s z y c h ;   j e s t   j e d n a k   c o œ ,   c o   m n i e   b o l i ,

G d y   p a t r z ê   n a   t e n   s t a d i o n   r o z p a d u

W o l n y c h   o d   w ó z k ó w   t a b l i c z e k   s e n s u

S p o w i t y c h   j e s z c z e   w   c h u s t a c h   m i l c z e n i a .

9 3

Z a p r a g n ¹ ³   z r o d z i æ

B l i Ÿ n i a k a   g ó r y   —

M y s z k ê   m a l e ñ k ¹ ;

L e c z   t o ,   c o   p r z y s z ³ o

N a   t e n   œ w i a t   n ê d z y

B y ³ o   œ w i a d o m e

K l ê s k i   t w o r z e n i a .

9 4

D a ³ e m   s i ê   z ³ a p a æ   w e   w ³ a s n e   s i d ³ a

J a k   n a   m a ³ ¿ e ñ s t w o   z   b e z p r a w i e m   c z a s u ,

K t ó r y m   s p l a m i ³ e m   c z y s t o œ æ   s e r c a   —

S p a d a m   z e   s c h o d ó w   b y c i a   b e z   m i a r y .

9 5

U l e c z   n a s   m o w o

Z   k a l e c t w a   s ³ o w a

J e d n y m   d o t k n i ê c i e m

G r o Ÿ n e j   t w e j   p a ³ y

P o   g o ³ y c h   p l e c a c h   —

C h o c i a ¿   j u ¿   t e r a z

C z u j e m y   œ w i e ¿ e

Z n a c z e n i e   s ³ o w a ,

B i j   o d s t a j ¹ c e

W   s t w a r d n i e n i a c h   r a n y

P i e k ³ a   p r z y p u s z c z e ñ .

background image

2 2

2 2

2 2

2 2

2 2

9 6

R o z w i j a m   s k r z y d ³ a

Z   p i ó r ;   t ê   t ê s k n o t ê   d u s z y ,

N i e   d i a b e l s k i c h   s z t u k .

9 7

O d p o w i e d z i a l n o œ æ

Z a   z a m ê t   w   g ³ o w a c h

N i e w i n n y c h   d z i a t e k

N a   s w o j e   b a r k i

Z a b r a ³   S o k r a t e s .

9 8

T o   p i e r w s z a   m i ³ o œ æ

£ a s k a w y m   r z u c a   o k i e m

W   n a s z ¹   n i e z g r a b n o œ æ .

9 9

I   p r z e h o l o w a ³ :

U t o n ¹ ³   p r z e c i e ¿

W   p o d œ w i a d o m o œ c i

Z a w s z e   z a w i s t n y c h ,

M ³ o d z i e ñ c z y c h   s t a r c ó w .

1 0 0

J a k   w   g ó r z e ,   t a k   i

W   z w i ê d ³ y c h   d o l i n a c h   —

U b l i ¿ a æ   c i ¹ g l e

Spokojnym sercem

Snom rozbestwionym

Naiwnych spojrzeñ

W mo¿liwoœæ walki

Z w³asnym królestwem

Bycia bez szansy

Na dr¿¹ce trony

dŸebe³ka œwiat³a.

101

Na tym siê koñczy,

Co siê zaczyna

background image

2 3

2 3

2 3

2 3

2 3

Naprawdê sprawdzaæ

Wraz z moim ¿yciem —

Powstanie z martwych,

Cudacznych œwiatów

W zag³adzie cierni.

background image

Andr

Andr

Andr

Andr

Andrzzzzzeeeeej P

j P

j P

j P

j Pañt

añt

añt

añt

añta, 

a, 

a, 

a, 

a, ur. 10 kwietnia 1954 r. w Bytomiu. Studiowa³     filologiê polsk¹ i

biologiê na Uniwersytecie Œl¹skim. Debiut poetycki w Pogl¹dach (1973), ksi¹¿ko-

wy — tomik Wyspa na jeziorze (Katowice 1977). Zajmuje siê tak¿e przek³adami

poezji i prozy niemieckojêzycznej, publikowa³ m. in. w Arkadii, Portrecie, Œl¹sku,

Kresach, Poezji, Integracjach, Kulturze i w Nowym Wyrazie. Wyda³ m. in. Wieczna

naiwnoœæ wró¿ek (1985), Counter-Revolution (1989), Pan (1992), Nic wiêcej (1995).

W formie ksi¹¿kowej ukaza³y siê tak¿e jego przek³ady Bienka (Czas po temu,

1987), Schopenhauera (Metafizyka mi³oœci p³ciowej, 1985), R. Ausländer (W kotle

czarownic, 1995) i Jakoba Böhmego (O nowych, powtórnych narodzinach, 1993).

Za przek³ady utworów Horsta Bienka otrzyma³ nagrodê Czerwonej Ró¿y w Gdañ-

sku (1990) oraz stypendium Fundacji Pomocy Niezale¿nej Nauce i Literaturze Pol-

skiej w Pary¿u (1991). W latach 1994/96 represjonowany policyjnie w Piekarach

Œl¹skich w zwi¹zku z tzw. afer¹ o prawa do utworów Horsta Bienka. Ostatnie

publikacje w pismach Plama, £abuŸ, Krasnogruda oraz w antologii Borussia. Zie-

mia i ludzie (1999). Opublikowa³ tak¿e ksi¹¿kê L. Moholy-Nagy'a Malarstwo, fo-

tografia, film (Katowice 1999) i wybór pism J. Böhmego Aurora (Zgorzelec 1999)

oraz wybór opowiadañ Dietera Kalki Podwójne i potrójne (Bydgoszcz 1999). Uczest-

nik Statku Poetów '98 i '99 oraz w latach 1997–99 festiwalu pn. Fortalicje w Za-

moœciu. Nale¿y do Die Künstlergilde w Esslingen i Stowarzyszenia EUROOPERA w

Zgorzelcu, mieszka na Górnym Œl¹sku i w Berlinie.