background image
background image

JAK SIĘ ROZWIJAĆ  
I DOBRZE ŻYĆ? – 
konwersatorium, cz. 2: 
Drogowskazy rozwoju 

background image

Zaczynamy 

„Gadające głowy” Krzysztofa Kieślowskiego z 1980 roku 

Miejsce na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, kolor: czarny, tekst 2, jaśniejszy -35% 

background image

Jak się rozwijać i dobrze żyć? 

 
1.

Kim jesteś? 
 

2.

Co jest dla Ciebie najważniejsze? 
 

3.

Czego chciał(a)byś? 

 
 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

background image

Tadeusz Czeżowski (1889 – 1981) 

Wspomnienia. Zapiski do autobiografii 

 

Gdy  spoglądam  wstecz  na  swe  życie,  to 

rozkłada  mi  się  ono  na  trzy  odcinki  przedzielone 
wojnami 

światowymi: 

odcinek 

lwowski, 

warszawsko-wileński  i  toruński.  Gdy  opuszczałem 
Lwów,  miałem  lat  29,  gdy  opuszczałem  Wilno, 
miałem  lat  56;  trzy  odcinki  zbiegają  się  zatem 
z  trzema  okresami  życia:  młodością,  wiekiem 
dojrzałym  i  starością.  Rozwijałem  się  powoli, 
początki w szkołach i w pracy zawodowej miałem 
trudne,  okres  dojrzałości  intelektualnej  zaczął  się 
u  mnie  dopiero  gdy  miałem  lat  około 
pięćdziesięciu. 

background image

Tadeusz Czeżowski 

 Jak rozumieć sens życia? 

background image

Jak rozumieć sens życia? 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

SENS WEWNĘTRZNY 

SENS SPOŁECZNY 

background image

Sens wewnętrzny życia 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

Życie ludzkie jako zespół działań tworzy zwartą 

dorzeczną całość, jeżeli cele ostateczne kierujące tymi 
działaniami  układają  się  harmonijnie,  czyli  nie 
sprzeciwiają się sobie, lecz wspierają się wzajemnie. [...] 
Życie poświęcone jakiemuś jednemu wielkiemu celowi, 
życie  całkowicie  oddanego  swej  pracy  lekarza, 
nauczyciela,  artysty,  odkrywcy  jest  taką  właśnie 
całością:  o  takim  zharmonizowanym  życiu  powiemy,  że 
ma sens. Natomiast nie ma sensu życie składające się z 
działań 

kierowanych 

dorywczymi 

impulsami, 

niezwiązanymi  żadną  jednoczącą  je  myślą  [...].  
 

background image

Sens wewnętrzny życia 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

[...]  trudno  zgodzić  się,  że  ma  sens  życie 

dziwaka,  który  wszystkie  swe  wysiłki  kieruje  ku 
zaspokojeniu 

manii 

kolekcjonowania 

rzeczy 

bezwartościowych  [...].  Dla  określenia  sensu  życia  nie 
wystarczy układ jakichkolwiek, byle harmonijnych celów 
ostatecznych, trzeba owe cele poddać ocenie wartości.  

 

 

Powiemy, że nie zmarnowaliśmy życia, jeżeli w 

jego  przebiegu  zrealizowaliśmy  cel  lub  cele  najlepsze  z 
tych,  do  których  zrealizowania  w  danych  warunkach 
byliśmy  zdolni;  takie  właśnie  cele  nazywamy  godnymi 
życia
. [...] 

background image

Sens wewnętrzny życia 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

Aby nadać życiu sens w powyższym znaczeniu, 

trzeba, po pierwsze, umiejętności rozróżnienia tego, co 
naprawdę dobre i co dobre jedynie z pozoru, oraz tego, 
co  lepsze  i  gorsze,  po  drugie  zaś  trzeba  wysiłku,  aby 
dążyć  wytrwale  do  obranych  celów.  Owa  umiejętność 
jest mądrością życiową, zdolność zaś do podejmowania 
wysiłku  w  dążeniu  do  celu  nosi  nazwę  silnej  woli.  Oba 
czynniki razem tworzą charakter etyczny człowieka.  

background image

Sens społeczny życia 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

Sens  życia  w  drugim  znaczeniu,  czyli  jego 

wartość,  mierzy  się  rezultatami  działania  osiągniętymi 
w  jego  przebiegu  i  [...]  owa  wartość  trwa  poza 
indywidualny  kres  życia  w  skutkach  społecznych,  które 
ono pozostawiło. 

background image

Sens filozoficzny życia 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

Uświadomienie sobie swojej przynależności do 

całego świata - jakie w rzadkich chwilach zastanowienia 
się  nad  tym  staje  się  udziałem  niewielu  tylko  ludzi,  ale 
dostępne  jest  dla  wszystkich,  którzy  zdobędą  się  na 
potrzebny  wysiłek  myśli  -  uświadamia  także  sens 
własnego życia; nabywa ono wówczas treści tak pełnej i 
bogatej, jak pełny i bogaty jest wszechświat. 

background image

Jak rozumieć sens życia? 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

JA  
(sens wewn.) 

LUDZIE  
(sens społ.) 

ŚWIAT  
(sens filozof.) 

background image

Jak rozumieć sens życia? (Czeżowski) 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

Życie  to  jakby  zadanie,  które  człowiek 

otrzymuje  do  rozwiązania  -  sens  życia  zaś  to 
rozwiązanie

które 

trzeba 

znaleźć. 

Zadania, 

przypadające  różnym  ludziom,  różnią  się  między  sobą; 
jedno życie jest łatwe, inne trudniejsze, niektóre bardzo 
trudne.  Określa  je  sytuacja  życiowa,  w  zarysach 
narzucona jednostce z zewnątrz i z góry, lecz także sam 
człowiek układa ją sobie w pewnym stopniu. Nada sens 
swojemu życiu, kto znajdzie właściwe rozwiązanie. 

background image

Jak rozumieć sens życia? 

Miejsce  
na zdjęcie 

 
Obramowanie: 1,5pkt, 
kolor: czarny, tekst 2, 
jaśniejszy -35% 

 

 

 Pamiętaj,  że  jesteś  aktorem  grającym  rolę  w 

widowisku  scenicznym,  a  do  tego  w  takim  widowisku, 
jakie  podobało  się  dramaturgowi  ułożyć:  w  krótkim  - 
jeżeli krótkie, w długim - jeżeli długie. Jeżeli chciał, abyś 
grał  rolę  żebraka,  staraj  się  i  tę  rolę  po  mistrzowsku 
odegrać.  I  tak  samo  się  staraj,  kiedy  ci  powierzy  rolę 
chromego,  monarchy  albo  szarego  obywatela.  Twoją 
bowiem  jedynie  jest  rzeczą  powierzoną  ci  rolę  odegrać 
pięknie,  sam  wybór  natomiast  roli  jest  sprawą  kogoś 
innego. (Epiktet) 

background image

Drogowskazy rozwoju 

   

Nasze  dążenia  mogą  być  różnie  ukierunkowane.  Każdy  i 

każda z nas stawia sobie inne cele, inne buduje ich hierarchie. 

   

Odwołując  się  do  lektur,  własnych  doświadczeń  i  refleksji, 

scharakteryzuj podane poniżej człony opozycji. 

   

Wskaż zalety i wady dążenia do jednego z nich, wady i zalety 

planowania  własnego  rozwoju  opartego  na  dominującej  roli 
jednego z nich. 

 
   

(1) STAŁOŚĆ – ZMIENNOŚĆ (2) 

   

(3) SPOKÓJ – NIEPOKÓJ (4) 

   

(5) KOLEKCJONOWANIE WRAŻEŃ – WYRZECZENIE (6) 

 

background image

Drogowskazy rozwoju 

  
• Jak rozumieć dobre życie oparte na (1, 2, 3, 4, 5, 6)? 

 

• W  jakim  sensie  (1,  2,  3,  4,  5,  6)  może  być  motorem 

rozwoju?  
 

• Jakie zauważasz zalety życia w dążeniu do (1, 2, 3, 4, 5, 

6)? 
 

• Jakie zauważasz wady życia w dążeniu do (1, 2, 3, 4, 5, 

6)? 
 

background image

Drogowskazy rozwoju – dalsze lektury 

 
• Hannah  Arendt,  Myślenie;  Eichmann  w  Jerozolimie.  Rzecz  o 

banalności zła 

• Epiktet, Diatryby; Marek Aureliusz, Rozmyślania 
• Luc Ferry, Jak żyć? (o postawie stoickiej, cynickiej, epikurejskiej, 

hedonistycznej;  o  postawie  twórczej  Nietzschego;  o  wadach  i 
zaletach ponowoczesnej refleksji o ludzkiej kondycji) 

• Giovanni Reale, Historia filozofii starożytnej (IV tomy) 
• Pisarstwo  naukowe  i  publicystyczne  Leszka  Kołakowskiego  

(postawa krytyczna, wątpiąca) 

• Pisarstwo  naukowe  i  publicystyczne  Józefa  Tischnera  (dramat  i 

nadzieja w kondycji człowieka) 

• Stefan  Morawski,  Na  zakręcie:  od  sztuki  do  po-sztuki  (o 

postawach artystów pierwszej i drugiej awangardy) 
 

background image

Drogowskazy rozwoju 

Marcel Łoziński, Wszystko może się przytrafić, 1995  

background image

Dziękuję za uwagę