Technik_5_2013

O W O C Z E S N Y

E C H N I K

E N T Y S T Y C Z N Y

T E C H N I K A

O R T O D O N T Y C Z N A

Nie taki diabeł straszny...

Ortodoncję można pokochać – cz. IV. Hyrax

OZLUŹNIENIE

SZWU

PODNIEBIENNEGO

Aparat do rozerwania szwu podnie-
biennego zakładany jest na okres
od 6 tygodni do 3 miesięcy zarów-
no u dzieci, jak i u pacjentów doro-
słych. Leczenie zwężeń w zależności
od wieku pacjenta nieco różni się
od siebie:
• u dzieci, gdy organizm jest w fazie

wzrostu, rozluźnienie szwu pod-
niebiennego następuje w 1-2. dniu
leczenia,

• u dorosłych pacjentów rozluź-

nienie szwu następuje między
3. a 4. dniem.
W obu jednak przypadkach rozsze-

rzenie szwu zaczyna się od przodu
i stopniowo przesuwa ku tyłowi, two-
rząc najpierw wachlarz „V”, a następ-
nie przechodzi w kształt litery „U”.

ASTOSOWANIE

Aparat ortodontyczny o tajemniczej
nazwie Hyrax zaliczany jest do apa-
ratów stałych grubołukowych. Sto-
sowany jest u pacjentów ze znacz-
nym zwężeniem szczęki, a co za tym
idzie – z wysokim gotyckim podnie-
bieniem, ze zgryzem krzyżowym
bocznym jednostronnym lub obu-
stronnym (fot. 1, 2). Należy pamiętać,
że przy każdym zwężeniu następu-
je zmniejszenie miejsca dla języka
i stłoczenie zębów.

Zadaniem aparatu typu Hyrax jest

rozszerzenie szczęki. Ekspansja od-
bywa się w dwóch etapach:
• I etap to rozluźnienie szwu podnie-

biennego,

• II etap to rozszerzenie szczęki

i ustabilizowanie jej w pożądanym
położeniu.

TITLE

Not as scary... Orthodontics

can be loved – part IV. Hyrax

SŁOWA KLUCZOWE

ortodoncja,

Hyrax

STRESZCZENIE

Artykuł jest

wprowadzeniem do tematu techniki
ortodontycznej. Autorka prezentuje
w nim zasady tworzenia i zastosowanie
aparatu Hyrax.

KEY WORDS

orthodontics, Hyrax

SUMMARY

The article

is an introduction of the orthodontic
techniques subject. The author presents
the principles of creating and using the
Hyrax.

mgr tech. dent. Joanna Janusz

hoć byście dali mi nie

wiem ile roboty, zawsze

będzie mi jej za mało:
gromadzenie pracy stało
się moją pasją. Obecnie
gabinet mam tak zawalony
różnymi pracami, że szpilki
byś nie wetknął. Jeśli tak
dalej pójdzie, będę musiał

w najbliższej przyszłości

pomyśleć o przybudówce
–

Jerome Klapka Jerome

fot. ar

chiwum autora

/ 2 0 1 3

T E C H N I K A

O R T O D O N T Y C Z N A

Działając siłami poprzecznymi na
zęby i wyrostki kostne, Hyrax po-
woduje oddalenie się ich od siebie,
skutkiem czego jest poszerzenie dna
jamy nosowej, co wpływa na popra-
wę czynności oddechowych.

YKONANIE

Wykonanie aparatu stałego grubo-
łukowego zaczynamy tak jak w każ-
dym przypadku od odlania modeli
gipsowych. W zależności od rodza-
ju materiału użytego do wykonania
pracy Hyrax dzielimy na:
• lutowany i mocowany na pierście-

niach metalowych (fot. 3),

• akrylowy (fot. 4).

W obu jednak przypadkach stoso-

wana jest ta sama śruba (fot. 5).

Ramiona śr uby należy dogiąć

w ten sposób, aby zarówno część
rozkręcana, jak i ramiona nie doty-
kały śluzówki (fot. 6, 7). Ramiona
śruby przegięte są od zębów szó-
stych ku przodowi tak, aby znaj-
dowały się na największej wypu-
kłości zębów. W przedstawionym
przypadku pacjent przez ciągłe ssa-

nie kciuka poza zwężeniami łuków
ma zgryz otwarty, dlatego zastoso-
wana została pionowa zapora dla
języka.

Obrysowujemy zasięg płyty i przy-

stępujemy do akrylowania – w tym
przypadku metodą posypywania
(fot. 8). Akryl obejmuje zęby zarów-
no od strony żującej (powierzchnia

nagryzowa płaska), jak i ze strony
wargowej do największej wypu-
kłości zęba i strony podniebiennej,
schodząc na wyrostki (fot. 9).

Powierzchnia nagryzowa płaska nie

dopuszcza do zaklinowania guzkowe-
go w trakcie rozszerzania szczęk, a za-
pora jest barierą dla kciuka małego
pacjenta (fot. 10, 11, 12).