background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

             NARODOWEJ 

 

 
 
Marzena Rozborska 
 
 
 

 
Konserwacja 

naprawa 

uszkodzonych 

konstrukcji 

żelbetowych 712[04].Z2.13 

 
 
 
 
 
 
 

 
Poradnik dla ucznia 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom  2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Zbigniew Chwieduk 
mgr inż. Grzegorz Pośpiech 
 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Barbara Olech 
 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Krzysztof Wojewoda 
 
 
 
 
 
Korekta:  
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  712[04].Z2.13 
,,Konserwacja  i  naprawa  uszkodzonych  konstrukcji  żelbetowych’’  zawartej  w  modułowym 
programie nauczania dla zawodu monter konstrukcji budowlanych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom  2006 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 

 

1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Materiał nauczania 

4.1. Naprawa elementów betonowych i żelbetowych 

4.1.1. Materiał nauczania 

4.1.2. Pytania sprawdzające 

10 

4.1.3. Ćwiczenia 

10 

4.1.4. Sprawdzian postępów 

13 

4.2. Naprawa złączy prefabrykowanych 

14 

4.2.1. Materiał nauczania 

14 

4.2.2. Pytania sprawdzające 

16 

4.2.3. Ćwiczenia 

16 

4.2.4. Sprawdzian postępów 

18 

4.3. Wzmacnianie stropów 

19 

4.3.1. Materiał nauczania 

19 

4.3.2. Pytania sprawdzające 

21 

4.3.3. Ćwiczenia 

22 

4.3.4. Sprawdzian postępów 

24 

4.4. Odgrzybianie ścian 

25 

4.4.1. Materiał nauczania 

25 

4.4.2. Pytania sprawdzające 

27 

4.4.3. Ćwiczenia 

27 

4.4.4. Sprawdzian postępów 

29 

5. Sprawdzian osiągnięć 

30 

6. Literatura 

34 

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. WPROWADZENIE 

 

Poradnik, ten będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy na temat konserwacji i naprawy 

uszkodzonych konstrukcji żelbetowych. 

Poradnik  zawiera: 

1.  Wymagania  wstępne,  czyli  wykaz  niezbędnych  umiejętności  i  wiedzy,  które  powinieneś 

posiadać,  aby  przystąpić  do  realizacji    jednostki  modułowej  ,,Konserwacja  i  naprawa 
uszkodzonych konstrukcji żelbetowych’’ 

2.  Cele kształcenia tej jednostki modułowej. 
3.  Materiał  nauczania (rozdział 4) umożliwia  samodzielne przygotowanie  się do wykonania 

ćwiczeń  i  zaliczenia  sprawdzianów.  Do  poszerzenia  wiedzy  wykorzystaj  wskazaną 
literaturę  oraz  inne  źródła  informacji.  Materiał  obejmuje  również  ćwiczenia,  które 
zawierają: 

  pytania sprawdzające wiedzę potrzebną do wykonania ćwiczenia, 

  wykaz materiałów, narzędzi i sprzętu potrzebnych do realizacji ćwiczenia, 

  sprawdzian  postępów  umożliwiający  sprawdzenie  poziomu  wiedzy  po  wykonaniu 

ćwiczeń. 

4.  Sprawdzian  osiągnięć,  który  umożliwi  sprawdzenie  wiadomości  i  umiejętności  jakie 

powinieneś  opanować  podczas  realizacji  programu  tej  jednostki  modułowej.  Sprawdzian 
osiągnięć powinieneś wykonać według instrukcji załączonej w poradniku. 

Jeżeli  masz trudności ze zrozumieniem tematu  lub  ćwiczenia, to poproś nauczyciela  lub 

instruktora o  wyjaśnienie  i  ewentualne  sprawdzenie, czy  dobrze  wykonujesz daną  czynność. 
Po przyswojeniu materiału spróbuj zaliczyć sprawdzian z zakresu jednostki modułowej. 
 

Bezpieczeństwo i higiena pracy 

 

W  czasie  pobytu  w  pracowni  musisz  przestrzegać  regulaminów,  przepisów  bhp  oraz 

instrukcji przeciwpożarowych, wynikających z rodzaju wykonywanych prac.   

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schemat układu jednostek modułowych 

712[04].Z1/2.03 

Wykonywanie rusztowań do robót budowlanych 

712[04].Z2 

Technologia montażu konstrukcji żelbetowych 

712[04].Z1/2.01 

Dobieranie narzędzi, sprzętu i maszyn do robót montażowych 

712[04].Z1/2.02 

Wykonywanie podstawowych pomiarów w robotach 

budowlanych 

712[04].Z2.14 

Wykonywanie prostych robót uzupełniających przy robotach 

montażowych: murarskich, ciesielskich, zbrojarskich, 

betoniarskich 

712[04].Z2.05 

Montaż wielokondygnacyjnych konstrukcji szkieletowych 

712[04].Z2.06 

Montaż budynków w technologii wielkopłytowej 

712[04].Z2.07 

Wykonywanie budynków w technologii wielkoblokowej

 

712[04].Z2.08 

Wykonywanie zbiorników i silosów 

712[04].Z2.09 

Montaż ścian oporowych 

712[04].Z2.04 

Montaż budynków halowych 

712[04].Z2.11 

Prowadzenie prac montażowych zimą 

712[04].Z1/2.12 

Rozliczanie robót montażowych 

712[04].Z2.10 

Montaż słupów elektroenergetycznych 

 

712[04].Z2.13 

Konserwacja i naprawa uszkodzonych konstrukcji 

żelbetowych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2. WYMAGANIA WSTĘPNE 
 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

  stosować terminologię budowlaną, 

  odróżniać technologie wykonania budynku, 

  przestrzegać zasad bezpiecznej pracy, przewidywać i zapobiegać zagrożeniom, 

  stosować procedury udzielania pierwszej pomocy, 

  rozpoznawać i charakteryzować podstawowe materiały budowlane, 

  odczytywać i interpretować rysunek budowlany, 

  posługiwać się dokumentacją budowlaną, 

  wykonywać przedmiary i obmiary robót, 

  wykonywać pomiary i rysunki inwentaryzacyjne, 

  organizować stanowisko składowania i magazynowania, 

  transportować materiały budowlane, 

  dobierać odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej do realizacji zadań, 

  dobierać i stosować urządzenia pomiarowe, 

  zagospodarowywać odpady, 

  porozumiewać się z przełożonymi i współpracownikami. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 
 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć: 

− 

scharakteryzować rodzaje uszkodzeń konstrukcji żelbetowych, 

− 

rozpoznać uszkodzenia konstrukcji żelbetowych, 

− 

dobrać odpowiednie sposoby ochrony konstrukcji żelbetowych przed korozją, 

− 

dobrać skład betonu w celu zwiększenia odporności konstrukcji na korozję, 

− 

wykonać  naprawę  prefabrykatów  wielkopłytowych  i  wielkoblokowych  uszkodzonych 
przez rysy i pęknięcia, 

− 

wykonać naprawy złączy prefabrykatów żelbetowych, 

− 

wykonać wzmocnienie stropów, 

− 

wykonać  naprawy  elementów  żelbetowych  uszkodzonych  przez  działanie  grzybów 
i pleśni, 

− 

wykonać  roboty  naprawcze  i  konserwacyjne  z  zachowaniem  zasad  bhp  i  ochrony 
środowiska. 

 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. MATERIAŁ NAUCZANIA 

 

4.1. 

Naprawa elementów betonowych i żelbetowych 

 

4.1.1. Materiał nauczania  

 

Uszkodzenia  elementów  betonowych  i  żelbetowych  w  postaci  złuszczeń,  odprysków 

pęknięć oraz rys  powstają  najczęściej  z  przyczyn  mechanicznych,  wadliwego  wykonania  oraz 
przyczyn fizykochemicznych. 

Podczas  naprawy  złuszczeń  i  odprysków  skuwa  się  zniszczony  beton  aż  do  jednolitej 

struktury.  

           

 

 

            

 

Rys. 1. Szlifierka do renowacji powierzchni betonowych z zestawem tarcz i sposobem pracy [5] 

 

Powierzchnię  betonu  czyści  się  za  pomocą  stalowych  szczotek,  specjalnych  szlifierek, 

wody  pod  ciśnieniem  i  sprężonego  powietrza  (rys.1).  Na  przygotowaną powierzchnię  narzuca 
się mocną zaprawę cementową, którą zaciera się równo z licem elementu. 

W  przypadku  dużych  ubytków  osadza  się  w  otworach  na  mocnej  zaprawie  cementowej 

stalowe  trzpienie.  Do  trzpieni  przymocowuje  się  prefabrykowaną,  zgrzewaną  siatkę  z  drutu 
o średnicy 3

÷

6  mm,  zależnie od wymaganego stopnia wzmocnienia  powierzchni  elementu.  Na 

oczyszczoną  powierzchnię  narzuca  się  zaprawę  cementową.  Do  naprawy  uszkodzonych 
elementów  betonowych  i  żelbetowych  stosuje  się  zaprawę  cementową  lub  beton  w  postaci 
natrysku czyli torkretowania (rys.2).  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

Rys. 2. Schemat urządzeń do torkretowania i sposób stosowania natrysku [1, s. 51]

 

 
Urządzenie  do  torkretowania  składa  się  ze  sprężarki,  działka  cementowego  oraz 

z przewodów zakończonych wyrzutnicą. W wyrzutnicy  miesza się suchą zaprawę w stosunku 
l:3  z  wodą  i  wytryskuje  pod  ciśnieniem  3,5  MPa na  powierzchnię  torkretowaną  jako  gotową 
wilgotną zaprawę. 

Monolityczne elementy ścienne betonowe, które uległy spękaniu, wzmacnia się wykonując 

następujące operacje (rys.3): 

 

z  obu  stron  rysy  na  całej  długości  wykuć  w  betonie  ściany  prostopadłe  do  rysy  bruzdy 
głębokości ok. 3 cm i długości minimum 50 cm, 

 

bruzdy wykonuje się w odległości l0

÷

20 cm, 

 

oczyścić bruzdy sprężonym powietrzem i dokładnie zwilżyć wodą, 

 

wypełnić bruzdy plastyczną zaprawą cementową, 

 

wcisnąć w świeżą zaprawę cementową pręty stalowe średnicy  4,5 

÷

8 mm, 

 

po związaniu zaprawy w bruzdach wykonać iniekcję rysy zaprawą cementową, 

 

wyrównać powierzchnię ściany narzutem zaprawy cementowej. 

 

Rys. 3. Przykłady wzmocnienia pękniętych ścian monolitycznych [1, s. 42]

 

a) ściany piwniczne b) naroże budynku c) pas podokienny d) pas między okienny 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

W  prefabrykatach  wielkoblokowych  naprawy  przeprowadza  się  podobnie,  jak 

w elementach monolitycznych. Zbrojenie umieszczane w bruzdach ma na końcach zagięcia, pod 
kątem prostym (rys.4). 

 

Rys. 4. Przykłady wzmocnienia fragmentu pękniętej ściany z  prefabrykatów wielkoblokowych [1, s. 52] 

 
W  przypadku  uszkodzenia  ścian  z  bloków  kanałowych  wykonanie  bruzd  i  iniekcji  jest 

niemożliwe.  Pęknięcia  likwiduje  się  przez  przyklejenie  płaskowników  za  pomocą  mas 
epoksydowych na dobrze oczyszczonych powierzchniach elementów betonowych. 

 

 

Rys . 5. Przykłady wzmocnienia pękniętych prefabrykatów wielkopłytowych przy zastosowaniu:  

a) stalowej siatki przy słupku drzwiowym, b) prętów zbrojeniowych przy słupku przyokiennym [1, s. 53] 

 

Naprawę  prefabrykatów  wielkopłytowych,  na  których  występują  rysy  i  pęknięcia 

przeprowadza  się  wykonując  bruzdy  o  małych  głębokościach.  Umieszcza  się  w  nich  na 
mocnej  zaprawie  cementowej  pręty  o  małych  średnicach.  Zamiast  prętów  można  stosować 
siatkę  stalową  mocowaną  za  pomocą  mocnej  zaprawy  cementowej  lub  masy  epoksydowej 
(rys.5).  Do  szczelin  wprowadza  się  pod  ciśnieniem  wypełniacze  zespalające  strukturę 
prefabrykatu. W tym celu stosuje się iniekcję. 

W praktyce  wykorzystuje się dwie metody iniekcji:  

− 

metoda  grawitacji,  w  której  ciekły  materiał  wiążący  spływa  pod  własnym  ciężarem 
wężem gumowym ze zbiornika do miejsca iniekcji (rys.6a), 

− 

metoda  ciśnieniowa  polega  na  wtłaczaniu  ciekłego  materiału  wiążącego  za  pomocą 
agregatu o napędzie ręcznym lub mechanicznym (rys.6b). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

 

Rys. 6. Iniekcja rys i spękań [1,  s.54] 

a) metodą grawitacyjną bmetodą ciśnieniową 

 

Jako  materiał  do  wypełnienia  rys  i  spękań  ścian  betonowych  i  żelbetowych  może  być 

stosowany  zaczyn  cementowy,  emulsja  cementowa,    kit  twardoplastyczny  lub  inny  materiał 
wiążący. 

 

4.1.2. Pytania sprawdzające 

 
Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Co  powoduje  powstawanie  na  elementach  betonowych  rys,  pęknięć,  odprysków 

i złuszczeń? 

2.  Jakie czynności należy wykonać przy naprawie drobnych odprysków i złuszczeń? 
3.  Jak można naprawić większe odpryski i ubytki w elementach betonowych? 
4.  Jakie czynności należy wykonać przy naprawie rys w ścianach monolitycznych? 
5.  W jaki sposób wzmacnia się ściany? 
6.  Jak należy postąpić podczas wzmacniania spękanych ścian prefabrykowanych? 

 
4.1.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj naprawę ściany betonowej, która posiada niewielkie odpryski i złuszczenia. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia,  
3)  skuć zniszczony beton aż do jednolitej struktury, 
4)  oczyścić  powierzchnię  betonu  za  pomocą  stalowych  szczotek,  wody  pod  ciśnieniem 

i sprężonego powietrza, 

5)  narzucić wcześniej przygotowaną zaprawę cementową,  
6)  zatrzeć narzuconą zaprawę, oczyścić sprzęt i narzędzia, 
7)  posprzątać stanowisko pracy, 
8)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
9)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

− 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

− 

zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

− 

zestaw narzędzi pomiarowych, 

− 

zestaw narzędzi pomocniczych, 

 

− 

stalowy kubeł na odpady,

 

− 

apteczka,

 

− 

literatura z rozdziału 6.

 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj wzmocnienie części spękanej ściany betonowej. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  wykuć z obu stron bruzdy w betonie prostopadłe do rysy,  
4)  oczyścić bruzdy sprężonym powietrzem i dokładnie zwilżyć wodą, 
5)  wypełnić bruzdy plastyczną zaprawą cementową, 
6)  wcisnąć w świeżą zaprawę cementową pręty stalowe, 
7)  wyrównać powierzchnię ściany narzutem zaprawy cementowej, 
8)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
9)  posprzątać stanowisko pracy, 
10) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

− 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

− 

zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

− 

zestaw narzędzi pomiarowych, 

− 

zestaw narzędzi pomocniczych, 

 

− 

stalowy kubeł na odpady,

 

− 

apteczka,

 

− 

literatura z rozdziału 6.

 

  

Ćwiczenie 3 

Wykonaj naprawę prefabrykowanego elementu ściennego, na którym występuje rysa. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  wykonać bruzdy,  
4)  zamocować pręty w bruzdach,  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

5)  wypełnić rysę, 
6)  wykończyć powierzchnię, 
7)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
8)  posprzątać stanowisko pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
10) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

− 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

− 

zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

− 

materiały stalowe: siatki, pręty, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót zbrojarskich, 

− 

zestaw narzędzi pomiarowych, 

− 

zestaw narzędzi i sprzętu pomocniczego, 

 

− 

stalowy kubeł na odpady,

 

− 

apteczka,

 

− 

literatura z rozdziału 6.

 

 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj  naprawę  prefabrykowanego  elementu  ściennego,  na  którym  znajduje  się  rysa 

ukośna nad otworem drzwiowym. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  usunąć zniszczony beton,  
4)  przygotować siatkę zbrojeniową, 
5)  przygotować zaprawę cementową,  
6)  zamocować siatkę, 
7)  wykończyć powierzchnię, 
8)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
9)  posprzątać stanowisko pracy, 
10) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

− 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

− 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

− 

zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

− 

materiały stalowe: siatki, pręty, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

− 

zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót zbrojarskich, 

− 

zestaw narzędzi pomiarowych, 

− 

zestaw narzędzi i sprzętu pomocniczego, 

 

− 

stalowy kubeł na odpady,

 

− 

apteczka,

 

− 

literatura z rozdziału 6.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

4.1.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)  zorganizować  stanowisko  robocze  do  przeprowadzenia  drobnych 

napraw ścian monolitycznych? 

 

 

 

 

2)  wykonać  prawidłowo  naprawę  ścian  monolitycznych  uszkodzonych 

przez odpryski i złuszczenia? 

 

 

 

 

3)  wykonać  prawidłowo  naprawę  ścian  monolitycznych,  w  których 

występują rysy? 

 

 

 

 

4)  zorganizować stanowisko robocze do naprawy ściany prefabrykowanej? 

 

 

5)  wykonać prawidłowo naprawę płyty ściennej prefabrykowanej? 

 

 

6)  stosować przepisy bhp podczas naprawy ściany prefabrykowanej? 

 

 

7)  stosować  przepisy  bhp  podczas  wykonywania  napraw  ścian 

monolitycznych? 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

4.2. Naprawa złączy prefabrykowanych 
 

4.2.1. Materiał nauczania  

 

W elementach prefabrykowanych uszkodzeniom ulegają również złącza. Prace naprawcze 

połączeń  należy  wykonywać  przy  bezdeszczowej  pogodzie  w  porze  letniej.  Zakres  naprawy 
złącza  między  prefabrykatami  zależy  od  miejsca  występowania  przecieku  i  powinien 
obejmować pobliskie fragmenty spoin (rys.7). 

 

 

Rys. 7. Przykłady zakresu naprawy złączy przy punktowych przeciekach miedzy prefabrykatami  

a) przeciek na spoinie poziomej, b) przeciek na spoinie pionowej [1, s. 55] 

 

Przecieki punktowe przez złącza, naprawia się następująco: 

  oczyszcza się złącze z resztek zestarzałego kitu uszczelniającego lub zaprawy cementowej, 

  uzupełnia się w złączu lub ubija, jeśli istnieje, wkład dystansowy,  

  złącze oczyszcza się z kurzu i pyłu sprężonym powietrzem, 

  płaszczyzny  złącza  smaruje  się  środkami  chemicznymi  zwiększającymi  przyczepność 

kitów do podłoża, 

  wciska się kit trwale plastyczny na głębokość ok. 3 cm od lica prefabrykatu, 

  całą  szczelinę  wypełnia  się  zaprawą  cementową  i  wyrównuje  ją  z  powierzchnią 

prefabrykatów. 

Wzmocnienie  złączy  i  połączeń  prefabrykatów  żelbetowych  można  wykonać  przez  iniekcję 

zaprawy  cementowej  pod  ciśnieniem.  Jeżeli  do  uszkodzonych  złączy  nie  można  wprowadzić 
końcówki węża iniekcyjnego,  należy wykonać otwory. Mechaniczne wykonywanie otworów może 
spowodować  miejscowe  uszkodzenie  betonu  elementu  prefabrykowanego,  dlatego  zalecane  jest 
wykonywanie otworów jedną z dwóch niżej przedstawionych metod. 

Cięcie  betonu  lancą  tlenowo-proszkową polega  na wdmuchiwaniu  pod  ciśnieniem  tlenu  oraz 

pyłu żelaza i aluminium do rury gazowej, przystawionej rozgrzewanym do czerwoności końcem 
do betonu. Z wykonywanego otworu usuwa się co pewien czas żużel, który jest produktem spalania 
betonu. Cięcie betonu palnikiem odrzutowym wymaga użycia tlenu oraz rozpylonej nafty. 

Obie metody zapewniają dokładność wykonania otworów. Przykładem może być wykonanie 

otworów  na  krawędziach  płyt  prefabrykowanych  ściany  zewnętrznej  2  –  na  wprost  ściany 
poprzecznej, w celu ich wzajemnego połączenia, koniecznego dla naprawy (rys.8). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

 

Rys. 8. Przykład naprawy połączenia prefabrykatów ściennych przez wykonanie nowego złącza kotwiącego 

trzy elementy [1, s.56] 

Na  powierzchni  elewacji  wykuwa  się  w  płytach  bruzdy  pionowe  szerokości  4

÷

5cm 

i długości 15

÷

20cm, do oparcia kotwi stalowych. Na krawędzi prefabrykatu ściany wewnętrznej 

z  każdej  strony  wykuwa  się  po  dwie  bruzdy  poziome  szerokości  i  głębokości  3

÷

4  cm  oraz 

przelotowy  otwór  pionowy  w  celu  wstawienia  płaskownika  zgiętego  w  kształcie  litery  U  lub 
ceownika.  Po  wykonaniu  stalowych  kotwi,  wstawieniu  izolacji  grubości  2cm  od  strony  lica 
ściany, wszystkie bruzdy wypełnia się dokładnie zaprawą cementową.  

Połączenia  mogą  być  wykonane  na  ściągi  z  płaskowników  połączonych  śrubami  lub 

trzpieniami  wkładanymi  w  otwory  na  wcisk  i  zaspawanymi  z  wierzchu.  Aby  nie  pogrubiać 
ścian,  płaskowniki  umieszcza  się  w  płytkich  bruzdach  wykutych  w  betonowych 
prefabrykatach. 

 

Rys. 9. Przykłady wzmocnienia węzłów prefabrykatów ściennych przez wykonanie złączy zastępczych 

a) węzła narożnego budynku, b) węzła ściany zewnętrznej z wewnętrzną, c) węzła dwóch krzyżujących się 

ścian wewnętrznych [1, s. 57] 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

Ścienne  prefabrykaty  żelbetowe  mogą  być  ustawione  względem  siebie  w  różny  sposób. 

Dlatego zastępcze połączenia elementów różnią się w zależności od typu złącza (rys.9). 

Wszystkie  połączenia  zastępcze  mogą  być  wykonywane  dopiero  po  usunięciu  przyczyn 

powstania pęknięć i rys. 

 
4.2.2. Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jak można naprawić złącze w konstrukcjach prefabrykowanych? 
2.  Jaka  jest  kolejność  czynności  podczas  wzmacniania  złączy  prefabrykowanych 

zawilgoconych? 

3.  Jakie czynności należy wykonać podczas wykonania nowego złącza kotwiącego? 
4.  Jak wykonujemy złącza zastępcze na prefabrykatach? 
5.  Jakie czynności należy wykonać przy naprawie złącza prefabrykowanego? 
 

4.2.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj  naprawę  złącza  płyt  prefabrykowanych,  w  którym  występują  przecieki 

punktowe. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  oczyścić złącze z resztek zestarzałego kitu uszczelniającego, 
4)  oczyścić złącze z kurzu i pyłu sprężonym powietrzem, 
5)  zaimpregnować ściany złącza środkami chemicznymi zwiększającymi przyczepność, 
6)  wypełnić  złącze, 
7)  szczelinę wypełnić zaprawą cementową, wyrównując ją z powierzchnią, 
8)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
9)  posprzątać stanowisko pracy, 
10) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  odzież ochronna i środki ochrony osobistej, 

  stanowisko z przygotowanym elementem, 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  materiały stalowe: siatki, pręty, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót zbrojarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

  zestaw narzędzi i sprzętu pomocniczego,  

  stalowy kubeł na odpady, 

  apteczka, 

  literatura z rozdziału 6. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj wzmocnienie węzła przez wykonanie złącza zastępczego. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  wymierzyć miejsce przewidzianego wzmocnienia, 
4)  wykonać bruzdy i otwory, 
5)  wzmocnić połączenie elementami metalowymi, 
6)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
7)  posprzątać stanowisko pracy, 
8)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
9)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  odzież ochronna i środki ochrony osobistej, 

  stanowisko z przygotowanym elementem, 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  materiały stalowe: płaskowniki, bolce, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

  zestaw narzędzi i sprzętu pomocniczego,  

  stalowy kubeł na odpady, 

  apteczka, 

  literatura z rozdziału 6. 

 

Ćwiczenie 3 

Omówić  kolejność  czynności  podczas  wykonania  nowego  złącza  kotwiącego  płyt 

prefabrykowanych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  przeanalizować materiał nauczania dla ucznia, 
2)  wypunktować kolejność czynności, 
3)  wypisać potrzebny sprzęt i narzędzia, 
4)  wypisać potrzebne materiały, 
5)  zaprezentować efekty swojej pracy, 
6)  dokonać oceny wykonania ćwiczenia. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

  wytyczne do wykonania ćwiczenia, 

  długopis, ołówek, arkusz papieru,  

  literatura z rozdziału 6. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

4.2.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)  zorganizować 

stanowisko 

robocze 

do 

naprawy 

ściany 

prefabrykowanej? 

 

 

2)  wykonać prawidłowo naprawę płyty ściennej prefabrykowanej? 

 

 

3)  zorganizować  stanowisko  robocze  do  przeprowadzenia  naprawy  złącz 

prefabrykowanych? 

 

 

 

 

4)  porozumiewać się z innymi pracownikami? 

 

 

5)  wykonać wzmocnienie złączy prefabrykowanych ściennych? 

 

 

6)  stosować przepisy bhp podczas naprawy ściany prefabrykowanej? 

 

 

7)  stosować  przepisy  bhp  podczas  wykonywania  napraw  złączy 

prefabrykowanych? 

 

 

 

 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

4.3. Wzmacnianie stropów 
 

4.3.1. Materiał nauczania  

 

 

Przed  rozpoczęciem  napraw  stropu  zabezpiecza  się  go  przez  podstemplowanie. 

W budynkach  wielokondygnacyjnych  należy  podstemplować  też  stropy  kondygnacji  niższych, 
nawet gdy nie wymagają one naprawy. 

 

Rys.10. Naprawa pękniętej płyty żelbetowej  [2, s. 147] 

 

Naprawa  stropów  żelbetowych  monolitycznych  wymaga  bardzo  dużej  staranności 

wykonawczej.  Uszkodzenia  stropów  objawiają  się  zazwyczaj  jako  spękania,  które  mogą 
występować 

we 

wszystkich 

elementach 

stropu. 

Naprawa 

stropów 

żelbetowych 

monolitycznych  polega  zazwyczaj  na  ich  wzmocnieniu  (rys.10).  Wzmocnienie  można 
wykonać  zwiększając  strefę  ściskaną  elementu  betonowego,  zwiększając  ilość  zbrojenia 
rozciąganego  albo  jednocześnie  zastosować  oba  rozwiązania.  Innym  sposobem  wzmocnienia 
stropu żelbetowego jest zwiększenie ilości zbrojenia ściskanego i rozciąganego (rys. 10, 11, 12). 

W czasie napraw żelbetowych elementów stropu należy przestrzegać następujących zasad: 

 

powierzchnia  starego  betonu  przed  łączeniem  z  nowym  betonem  musi  być  starannie 
przygotowana,  polega  to  na  usunięciu  zniszczonego  betonu,  skuciu  i  oczyszczeniu 
powierzchni starego betonu,  

 

w czasie 8

÷

12 h przed betonowaniem należy stary beton wielokrotnie zwilżyć wodą, nie 

należy tego robić bezpośrednio przed betonowaniem, 

 

elementy betonowe powinny być wykonane z mieszanki sporządzonej z cementu 42,5, 
z  zastosowaniem  piasku  i  żwiru  o  ziarnach  nie  przekraczających  30  mm,  o  klasie  nie 
niższej niż stary beton, 

 

Rys.11. Przykłady naprawy uszkodzeń miejscowych stropu [2, s. 147]

 

 

 

przed  betonowaniem  należy  uzupełnić  zbrojenie,  oczyścić  w  miejscach  łączenia  stare 
pręty i połączyć z nowymi (na zakład długości 30 średnic lub przez spawanie), zbrojenie 
dodatkowe powinno być wykonane z tego samego gatunku stali co stare, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

 

Rys.12. Sposoby wzmocnienia płyt żelbetowych  

a) przez nadbetonowanie części górnej b)  przez wykonanie nowej płyty c) przez nadbetonowanie części 

dolnej [2, s. 147] 

 

 

najlepszym  sposobem  nanoszenia  niewielkich  warstw  nowego  betonu  jest 
torkretowanie,  grubsze  warstwy  z  betonu  o  konsystencji  gęstoplastycznej  należy 
ułożyć bardzo starannie i zagęścić stosując wibrowanie, 

  nowo  naniesiony  beton  trzeba  pielęgnować  przynajmniej  przez  pierwszych  7  dni 

i zabezpieczyć przed możliwością uszkodzeń mechanicznych, 

  po  upływie  14  dni  od  wykonania  nadbetonu,  należy  sprawdzić  jakość  betonu  i  jego 

połączenie  ze  starą  konstrukcją  (przy  opukiwaniu  beton  źle  połączony  ze  starą 
konstrukcją  wydaje  charakterystyczny  głuchy  dźwięk),  a  w  razie  wykrycia  złego 
połączenia całą operację trzeba powtórzyć od nowa. 

 

Rys.13. Wzmocnienie belki żelbetowej przez podwyższenie przekroju [2, s. 148] 

 

Belki  i  żebra  żelbetowe  wzmacnia  się  podwyższając  istniejące  przekroje  lub 

równocześnie podwyższając i poszerzając przekrój przez zastosowanie żelbetowego płaszcza, 
który obejmuje uszkodzony lub wymagający wzmocnienia przekrój (rys.13,14).  

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

 

Rys.14. Wzmocnienie belki żelbetowej koszulką żelbetową  

a) pełną b) niepełną [2, s. 148] 

 
Wykonanie takiego wzmocnienia składa się z następujących czynności:

 

  usunięcie istniejącej otuliny betonowej do połowy średnicy starych prętów, 

  przyspawanie prętów nowego zbrojenia i założenie dodatkowych strzemion, 

  ewentualne wykonanie deskowania elementu, 

  betonowanie lub torkretowanie płaszcza wzmacniającego. 

W przypadku wyraźnych rys ukośnych wykonuje się miejscowe wzmocnienie polegające 

na zastosowaniu dodatkowych pionowych lub ukośnych strzemion (rys.15).  

 

Rys.15. Naprawa belki żelbetowych w wypadku występowania rys ukośnych 

a) strzemionami pionowymi b) strzemionami ukośnymi c) ramkami [2, s. 148]

 

 

Strzemiona  stanowią  ramki  ze  stali  okrągłej  lub  płaskiej  o  nagwintowanych  końcach, 

które  po  założeniu  podkładek  i  kątowników  umożliwiają  właściwy  docisk  strzemion  do 
wzmacnianego elementu. Po dociśnięciu strzemion i nawilżeniu starego betonu torkretuje się 
wzmocnione miejsca. 

 
4.3.2. Pytania sprawdzające 

 
Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie czynności należy wykonać przed  rozpoczęciem wzmocnienia stropu?  
2.  Jakie są sposoby wzmocnienia stropu? 
3.  Jakie czynności należy wykonać przy naprawie stropu? 
4.  Jak można naprawić belki żelbetowe? 
5.  Jakie czynności należy wykonać przy naprawie rys w podciągu? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

4.3.3. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj nadbetonowanie części górnej stropu. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  usunąć zniszczony beton,  
4)  skuć powierzchnię starego betonu,  
5)  oczyścić powierzchnię betonu, 
6)  wielokrotnie zwilżyć stary beton wodą, 
7)  uporządkować i uzupełnić zbrojenie, 
8)  przygotować mieszankę betonową, 
9)  ułożyć beton bardzo starannie i zagęścić stosując wibrowanie, 
10) oczyścić sprzęt i narzędzia, 
11) posprzątać stanowisko pracy, 
12) omówić zasady pielęgnacji mieszanki, 
13) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
14) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  odzież ochronna i środki ochrony osobistej, 

  stanowisko z przygotowanym elementem, 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

  zestaw narzędzi pomocniczych,  

  narzędzia i sprzęt do zagęszczania betonu, 

  stalowy kubeł na odpady, 

  apteczka, 

  literatura z rozdziału 6. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykonaj  naprawę  prefabrykowanego  elementu  stropowego  przez  nadbetonowanie  części 

dolnej. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  usunąć zniszczony beton,  
4)  skuć powierzchnię starego betonu,  
5)  oczyścić powierzchnię betonu, 
6)  wielokrotnie zwilżyć stary beton wodą, 
7)  uporządkować i uzupełnić zbrojenie, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

8)  przygotować mieszankę betonową, 
9)  narzucić beton na dolną część płyty, 
10) oczyścić sprzęt i narzędzia, 
11) posprzątać stanowisko pracy, 
12) omówić zasady pielęgnacji mieszanki, 
13) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
14) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

 

zestaw narzędzi pomocniczych, 

 

 

narzędzia i sprzęt do zagęszczania betonu,

 

 

stalowy kubeł na odpady,

 

 

apteczka,

 

  literatura z rozdziału 6. 

 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj poszerzenie belki stropowej. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  usunąć zniszczony beton,  
4)  skuć powierzchnię starego betonu,  
5)  oczyścić powierzchnię betonu, 
6)  wielokrotnie zwilżyć wodą stary beton, 
7)  uporządkować i uzupełnić zbrojenie, 
8)  przygotować mieszankę betonową, 
9)  ułożyć beton bardzo starannie i zagęścić stosując wibrowanie, 
10) omówić zasady pielęgnacji mieszanki, 
11) oczyścić sprzęt i narzędzia, 
12) posprzątać stanowisko pracy, 
13) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
14) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

 

zestaw narzędzi pomocniczych, 

 

 

narzędzia i sprzęt do zagęszczania betonu,

 

 

stalowy kubeł na odpady,

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

 

apteczka,

 

  literatura z rozdziału 6. 

 
Ćwiczenie 4 

Wykonaj wzmocnienie stropu żelbetowego przez zastosowanie strzemion pionowych. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
3)  wyznaczyć miejsca na otwory, 
4)  wykonać otwory w stropie, 
5)  wykonać strzemiona,  
6)  zamontować strzemiona, 
7)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
8)  posprzątać stanowisko pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
10) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

odzież ochronna i środki ochrony osobistej,

 

 

stanowisko z przygotowanym elementem,

 

  zestaw materiałów do wykonania mieszanki betonowej i zapraw budowlanych, 

  zestaw podstawowych narzędzi i sprzętu do robót betoniarskich, 

  zestaw narzędzi pomiarowych, 

 

zestaw narzędzi pomocniczych, 

 

 

narzędzia i sprzęt do zagęszczania betonu,

 

 

stalowy kubeł na odpady,

 

 

apteczka,

 

  literatura z rozdziału 6. 

 
4.3.4. Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)  zorganizować 

stanowisko 

robocze 

do 

wzmocnienia 

stropu 

monolitycznego? 

 

 

 

 

2)  jakie czynności należy podjąć przed przystąpieniem do naprawy stropu 

monolitycznego? 

 

 

 

 

3)  wykonać prawidłowo naprawę płyty stropowej? 

 

 

4)  zorganizować  stanowisko  robocze  do  przeprowadzenia  naprawy  belki 

żelbetowej? 

 

 

 

 

5)  wykonać prawidłowo wzmocnienia belki żelbetowej? 

 

 

6)  wykonać prawidłowo wzmocnienie belki strzemionami? 

 

 

7)  stosować przepisy bhp podczas naprawy stropów monolitycznych? 

 

 

8)  stosować  przepisy  bhp  podczas  wykonywania  napraw  belek 

monolitycznych? 

 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

4.4. Odgrzybianie ścian 
 

4.4.1. Materiał nauczania  

  

Materiały  budowlane  są  narażone  na  korozję  biologiczną  wywołaną  przez:  grzyby 

domowe, pleśń i bakterie oraz techniczne szkodniki drewna, tj. określone gatunki owadów.  

Grzyb  domowy  atakuje  materiały  organiczne,  głównie  drewno.  Przez  materiały 

nieorganiczne  takie  jak:  kamień,  cegłę,  beton  przenikają,  szukając  właściwego  podłoża. 
Grzyby najlepiej rozwijają się w miejscach wilgotnych, ciemnych i bez przewiewu.  Grzybnia 
wnika  nawet  w  najdrobniejsze  szczeliny,  powodując  różnorodne  zmiany  w  materiałach, 
w wyniku których tracą one swoje właściwości mechaniczne i nie mogą spełniać we właściwy 
sposób  swoich  funkcji.  Grzyby  wydzielają  wodę,  dwutlenek  węgla,  kwasy  organiczne 
i związki toksyczne, substancje te zaś powodują zmiany w materiałach, takie jak np. wilgotne 
plamy,  zmianę  barwy,  wybrzuszenia,  odpadanie  tynków.  Dwutlenek  węgla,  który  jest 
rozpuszczalny w wodzie, powoduje przejście węglanu wapna w kwaśny węglan wapna, a ten 
rozpuszczalny  związek  jest  łatwo  wymywany,  co  powoduje,  że  zaprawa  w  murze  traci 
właściwości wiążące. 

Odgrzybianie  budynku  należy  zacząć  od  uzyskania  orzeczenia  technicznego,  które 

powinien  wykonać  mykolog.  Powinien  on  określić  rodzaj  zagrzybienia  oraz  zakres 
zniszczenia  elementów  budowlanych.    Mykolog  podaje  sposób  i  metody  postępowania, 
a także  wskazuje  środki,  których  należy  użyć,  aby  zabezpieczyć  elementy  budynku 
i przywrócić im zakładane właściwości. 

Roboty  przy  odgrzybianiu  budynku  należy  rozpocząć  od  usunięcia  zawilgocenia 

i osuszenia elementów budynku. 

Mury  w  miejscach  zagrzybionych,  porażonych grzybnią  i  co  najmniej  50  cm  poza  nimi 

należy  dobrze  przesuszyć  i  skuć  z  nich  tynk.  Następnie  głęboko  oczyszcza  się  spoiny  oraz 
powierzchnie  cegieł  za  pomocą  szczotek  drucianych.  Dobry  skutek  przynosi  również 
dodatkowe wypalanie powierzchni muru za pomocą lampy benzynowej lub palnika gazowego 
albo naświetlanie  lampami podczerwonymi. Mury  fundamentowe (piwniczne) są przeważnie 
najbardziej  narażone  na  zawilgocenie,  dlatego wcześniej  należy  je  odkopać,  aby  przesuszyć, 
odgrzybić i zaizolować. 

 

 

Rys.16. Sposób wykonania izolacji poziomej metodą iniekcji krystalicznej [1, s.65]  

a) wykonanie otworów za pomocą wiertarki, b) nawilżanie otworów wodą, c) wlewanie preparatu (cement, woda, 

aktywator), d) zaszpachlowanie otworu 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

Izolację  w  zawilgoconym  murze  można  wykonać  metodą  iniekcji  krystalicznej. 

W warstwie muru wierci się, w odstępach 10÷15 cm otwory, do których zostaje wstrzyknięty 
roztwór  wodny  cementu  portlandzkiego  ze  środkiem  aktywacyjnym  (rys.16).  Na  skutek 
krystalizacji nierozpuszczalnych w wodzie minerałów tworzy się po pewnym czasie w porach 
i  kapilarach  ścian  murowanych  mineralna  przepona  izolacyjna,  osuszająca  i  zapobiegająca 
zawilgoceniu murów. Metoda ta jest bezpieczna ekologicznie i zapewnia wyjątkową trwałość 
osuszenia, w porównaniu z inną metodą, tzw. elektroosmotyczną. 

W przypadku ścian zawilgoconych  i zasolonych znajdują zastosowanie: tynki zaporowe, 

jednowarstwowe tynki kompresowe oraz jedno- i wielowarstwowe tynki renowacyjne. 

Tynki  zaporowe  (rys.17),  nieprzepuszczające  wilgoci  i  soli,  znajdują  zastosowanie  jako 

tynki  zewnętrznych  ścian  piwnic  i  cokołów.  Wskutek  dużej  szczelności, w tynkach  tych  nie 
występuje  kapilarny  ruch  wilgoci,  przez  co  woda  znajdująca  się  w  ścianie,  szukając  stref 
odparowania,  przemieszcza  się  pod  tynkiem  ku  górze,  równocześnie  wyżej  przenosząc 
rozpuszczone  w  niej  sole.  Z  tego  względu  zakres  stosowania  tynków  zaporowych  musi  być 
ograniczony wyłącznie do obszarów stykających się bezpośrednio z gruntem. 

 

   

 

 

Rys.17. Tynk zaporowy[5]

 

Rys.18. Tynk kompresowy [5]

 

 
W  tynkach  kompresowych  (rys.18)  istnieje  swobodny  kapilarny  przepływ  wody,  dzięki 

czemu rozpuszczone w niej sole są transportowane na powierzchnię zewnętrzną tynku, gdzie 
mogą się krystalizować. Tynki tego typu, same ulegając stopniowo zniszczeniu, chronią mur 
i mają  działanie  odsalające.  Z  uwagi  na  występujące  na  powierzchni  wykwity  solne, 
wymagają one po pewnym czasie usunięcia i wykonania nowej wyprawy. 

Systemy  tynków  renowacyjnych  (rys.19)  służą  do  wykonywania  wypraw  na 

zawilgoconych  i  zasolonych  murach,  przy  czym  sole  odkładają  się  w  wewnętrznych 
warstwach tynku i nie przedostają się na powierzchnię.  

 

 

Rys.19. Zasadniczy tynk renowatorski [5]

 

 
Wysoka  przepuszczalność  pary  wodnej  tynków  renowacyjnych  wpływa  korzystnie  na 

warunki  wysychania  muru.  Oprócz  wysokiej  paroprzepuszczalności  tynki  te  charakteryzują 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

się  dużą  porowatością  i  znacznie  ograniczoną  możliwością  kapilarnego  transportu  wody, 
dzięki  czemu  procesy  krystalizacji  soli  zachodzą  we  wnętrzu  wyprawy,  nie  powodując  jej 
uszkodzenia.  Tynk  renowacyjny  zachowuje  swe  właściwości  do  czasu  wypełnienia  przez 
odkładające się sole wszystkich porów. Dostępne są także rozwiązania techniczne, w których 
zadaniem tynku renowacyjnego  jest wyłącznie ułatwienie wysychania  muru,  bez  możliwości 
gromadzenia soli we wnętrzu wyprawy. Przenikanie do tynku rozpuszczalnych w wodzie soli 
jest blokowane przez pokrycie ściany paroprzepuszczalnym impregnatem na bazie związków 
krzemoorganicznych.  Innym  rozwiązaniem  jest układ  mieszany,  składający  się  ze  specjalnej 
maty osuszającej mocowanej do powierzchni ściany i dwuwarstwowego tynku zewnętrznego 

Po  osuszeniu  i  wykonaniu  izolacji  przeciwwilgociowej  murów  oraz  zapewnieniu 

wentylacji we  wszystkich  pomieszczeniach  budynku —  stosuje się  środki  chemiczne  (solne, 
oleiste  lub pasty) do odgrzybiania  murów lub środki bioochronne przed działaniem grzybów 
pleśniowych.  Na  przykład  środek  MURCTON  nadaje  się  do  odgrzybiania  budynków 
mieszkalnych,  użyteczności  publicznej  i  w  budownictwie  zabytkowym.  Jest  to  ciecz  barwy 
miodowej,  o  słabo  drażniącym  zapachu.  Na  przygotowaną  powierzchnię  muru  nanosi  się  ją 
jednokrotnie  pędzlem.  Po  dwóch  tygodniach  można  mur  otynkować.  Pomieszczenia  muszą 
być wietrzone do zaniku zapachu. 

Inny  środek,  PLESNIOTOX,  jest  cieczą  barwy  brunatnej,  o  zapachu  rozpuszczalników. 

Używa  się  go  do  dezynfekcji ścian  zaatakowanych przez  grzyby  i  pleśnie.  Stosowane  są  też 
środki  grzybobójcze  do  powierzchniowego  zabezpieczenia  ścian,  mieszane  z  farbami 
emulsyjnymi i klejowymi. 

 

4.4.2.Pytania sprawdzające  

 

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do ćwiczeń wykonania. 

1.  Jakie czynniki powodują korozję materiałów budowlanych? 
2.  Jakimi sposobami przeciwdziałamy zagrzybieniu konstrukcji murowych? 
3.  Jakie czynności należy wykonać przy metodzie iniekcji krystalicznej? 
4.  Jak wykonujemy tynk zaporowy? 

 

4.4.3.Ćwiczenia  

 
Ćwiczenie 1 

Scharakteryzuj  czynniki  powodujące  korozję  materiałów  budowlanych  i  omów  sposoby 

przeciwdziałania takim zjawiskom. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  wypisać co powoduje korozję biologiczną materiałów budowlanych, 
2)  wypisać metody odgrzybiania murów, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
4)  dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

–  papier kancelaryjny, 
–  ołówek, długopis, 

  literatura z rozdziału 6. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj izolację poziomą metodą iniekcji krystalicznej. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  dobrać odpowiedni materiał,  
4)  wykonać otwory, 
5)  nawilżyć otwory, 
6)  wypełnić otwory preparatem, 
7)  zaszpachlować otwór, 
8)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
9)  posprzątać stanowisko pracy, 
10) zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
11) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  odzież ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

  preparat, 

  stanowisko robocze, 

  podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do robót tynkarskich, 

  podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do robót murarskich, 

  zestaw narzędzi pomocniczych, 

  podstawowy sprzęt pomiarowy, 

  apteczka, 

  literatura z rozdziału 6. 

 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj tynk specjalny zaporowy, na starym podłożu, według zalecenia producenta

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie powinieneś: 

1)  dobrać odpowiedni sprzęt i narzędzia, 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  dobrać odpowiedni materiał,  
4)  przygotować podłoże, 
5)  przygotować zaprawę zgodnie z recepturą, 
6)  wykonać warstwy tynku, 
7)  oczyścić sprzęt i narzędzia, 
8)  posprzątać stanowisko pracy, 
9)  zaprezentować wykonane ćwiczenie, 
10) dokonać oceny poprawności wykonania ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  odzież ochronna i sprzęt ochrony osobistej, 

  materiał do wykonania zapraw tynkarskich, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

  stanowisko robocze, 

  rusztowania do robót tynkarskich zewnętrznych, 

  podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu do robót tynkarskich, 

  podstawowy zestaw narzędzi i sprzętu o robót murarskich, 

  podstawowy sprzęt pomiarowy, 

  apteczka, 

  literatura z rozdziału 6 poradnika dla ucznia. 

 

4.4.4. Sprawdzian postępów 

 

Czy potrafisz: 

Tak 

Nie 

1)  przygotować stanowisko pracy do wykonania tynku wodoszczelnego? 

 

 

2)  dobrać 

odpowiedni 

sprzęt 

do 

ręcznego 

wykonania 

tynków 

wodoszczelnych? 

 

 

3)  prawidłowo wykonać tynk wodoszczelny? 

 

 

4)  prawidłowo wykonać tynki renowacyjne ? 

 

 

5)  prawidłowo wykonać tynku kategorii IVw? 

 

 

6)  porozumiewać się z innymi pracownikami na placu budowy? 

 

 

7)  stosować przepisy bhp podczas wykonywania tynków wodoszczelnych? 

 

 

  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ 

 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  konserwacji  i  naprawy  uszkodzonych  konstrukcji 

żelbetowych.  Zarówno  w części  podstawowej  jak  i  ponadpodstawowej  znajdują  się 
zadania  wielokrotnego wyboru( jedna odpowiedź jest prawidłowa).   

5.  Udzielaj  odpowiedzi  tylko  na  załączonej  karcie  odpowiedzi,  prawidłową  odpowiedź 

w zadaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  X  (w  przypadku  pomyłki  należy  błędną 
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową). 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci  sprawiało  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie  

na później i wróć do zadania gdy zostanie Ci wolny czas.   

8.  Na rozwiązanie testu masz 90 min. 

 

 

 

 

 

 

Powodzenia 

 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

  

1.  Do naprawy niewielkich ubytków w elementach prefabrykowanych stosujemy zaprawę: 

a)  cementową, 
b)  cementowo-wapienną, 
c)  wapienną, 
d)  gipsową. 

2.  Torkretowanie jest to: 

a)  narzucanie  zaprawy  na  przygotowaną  powierzchnię  pod  ciśnieniem  za  pomocą 

specjalnej aparatury, 

b)  narzucanie betonu na uszkodzone podłoże kielnią, 
c)  wygładzanie powierzchni po narzuceniu betonu na naprawianą powierzchnię, 
d)  przygotowanie uszkodzonego podłoża betonowego pod naprawę. 

3.  Podczas  wzmacniania  ścian  betonowych,  które  uległy  spękaniu,  prostopadle  do  rys 

wykonujemy bruzdy w odstępach: 
a)  5÷10 cm, 
b)  10÷20 cm, 
c)  20÷30 cm, 
d)  30÷40 cm. 

4.  Średnica  prętów  stalowych  umieszczanych  w  specjalnie  przygotowanych  bruzdach 

spękanych ścian betonowych wynosi: 
a)  4,5 

÷

6 mm, 

b)  4,5 

÷

8 mm, 

c)  6 

÷

8 mm,  

d)  6 

÷

10 mm. 

5.  W  przypadku  ścian  z  bloków  kanałowych,  gdzie  wykonanie  bruzd  jest  niemożliwe,  

uszkodzenia likwiduje się przyklejając za pomocą mas epoksydowych: 
a)  pręty stalowe, 
b)  siatkę stalową,  
c)  płaskowniki, 
d)  szkielet stalowy. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

6.  Grawitacyjna metoda iniekcji polega na: 

a)  wpuszczeniu  ciekłego  materiału  wiążącego,  który  spływa  wężem  gumowym  pod 

własnym ciężarem ze zbiornika do miejsca iniekcji,  

b)  wpuszczeniu  sypkiego  materiału  wiążącego,  który  spływa  wężem  gumowym  pod 

własnym ciężarem ze zbiornika do miejsca iniekcji, 

c)  wtłaczaniu sypkiego materiału wiążącego za pomocą agregatu o napędzie ręcznym lub 

mechanicznym, 

d)  wtłaczaniu ciekłego materiału wiążącego za pomocą agregatu o napędzie ręcznym lub 

mechanicznym. 

7.  Wykonując  wzmocnienie  elementu  żelbetowego  za  pomocą  płaszcza  skuwa  się  stary 

beton: 
a)  do połowy średnicy starych prętów, 
b)  odkrywając całe pręty, 
c)  pasmami prostopadłymi do zbrojenia, 
d)  odkrywając tylko powierzchnię prętów. 

8.  Podczas  naprawy  przecieków  punktowych  w  złączach  prefabrykowanych  po  ich 

oczyszczeniu z kurzu należy: 
a)  uzupełnić złącze wkładem dystansowym, 
b)  płaszczyzny złącza posmarować środkami chemicznymi zwiększającymi przyczepność, 
c)  uzupełnić złącze kitem trwale plastycznym, 
d)  całą szczelinę wypełnić  zaprawą cementową. 

9.  Podczas  wykonywania  otworów  do  wzmocnienia  złączy  przy  prefabrykatach  należy 

zastosować: 
a)  mechaniczne  wykuwanie otworów, 
b)  cięcie betonu palnikiem,  
c)  ręczne wykuwanie otworów,  
d)  cięcie ręczne. 

10. Szerokość bruzd przy wzmocnieniu złącza za pomocą kotwi wynosi: 

a)  1÷2 cm, 
b)  2÷3 cm, 
c)  3÷4 cm, 
d)  4÷5 cm. 

11. Płaskowniki  umieszcza  się  w  płytkich bruzdach  wykutych  w  betonowych  prefabrykatach 

aby: 
a)  poprawić wygląd estetyczny elewacji, 
b)  nie pogrubiać ścian,  
c)  nie było konieczne dodatkowe ocieplenie ścian, 
d)  nie stosować dodatkowego zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi. 

12. Belki i żebra żelbetowe wzmacnia się podwyższając istniejące przekroje lub: 

a)  poszerzając belkę,  
b)  wykonując płaszcz betonowy, 
c)  wykonując drugą belkę, 
d)  podpierając słupem. 

13. Przy naprawie stropów żelbetowych należy stosować beton o klasie: 

a)  nie wyższej niż stary beton,  
b)  wyższej niż stary beton, 
c)  nie niższej niż stary beton, 
d)  niższej niż stary beton. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

14. Naprawione elementy stropu należy sprawdzić po upływie: 

a)  7 dni, 
b)  28 dni, 
c)  14 dni, 
d)  5 dni. 

15. Przed betonowaniem naprawianego stropu żelbetowego jego powierzchnię należy zwilżyć 

wodą: 
a)  bezpośrednio przed betonowaniem, 
b)  na 2÷5 godzin przed betonowaniem, 
c)  na 5÷8 godzin przed betonowaniem, 
d)  na 8÷12 godzin przed betonowaniem. 

16. Wielkość  ziaren  kruszywa  stosowanego  do  betonu  przy  naprawach  stropu  nie  może 

przekraczać: 
a)  20 mm, 
b)  30 mm, 
c)  40 mm, 
d)  50 mm. 

17. Podczas wykonywania odgrzybiania metodą iniekcji krystalicznej w murach wykonuje się 

otwory o rozstawie co: 
a)  10÷15cm,  
b)  15÷20 cm, 
c)  20÷25 cm, 
d)  30÷35 cm.   

18. Tynki  nieprzepuszczające  wilgoci  i  soli,  które  znajdują  zastosowanie  jako  tynki 

zewnętrzne ścian piwnic i cokołów to: 
a)  tynki doborowe,  
b)  tynki zaporowe, 
c)  tynki kompresowe, 
d)  tynki renowacyjne. 

19. Drut na siatkę stosowaną do naprawy uszkodzeń przy elementach betonowych powinien 

mieć średnicę: 
a)  1

÷

3 mm, 

b)  3

÷

6 mm, 

c)  6

÷

8 mm, 

d)  8

÷

10 mm.  

20. Rysunek przedstawia zasady ochrony ściany przy zastosowaniu: 

a)  tynku doborowego.  
b)  tynku zaporowego, 
c)  tynku kompresowego, 
d)  tynku renowacyjnego .  
 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko …………………………………………………….. 

 
Konserwacja i naprawa uszkodzonych konstrukcji żelbetowych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź. 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

c  

 

10 

c  

 

11 

c  

 

12 

c  

 

13 

c  

 

14 

c  

 

15 

c  

 

16 

c  

 

17 

c  

 

18 

c  

 

19 

c  

 

20 

c  

 

 

∑ punktów  

 

 

………………………………………… 

Ocena 

 

 

 

 

 

 
 

 

 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

6. LITERATURA 
 

1.  Adamiec B, Mirski J. Z: Utrzymanie zasobów budowlanych. WSiP, Warszawa 1999 
2.  Martyniak W., Pieniążek J.: Technologia budownictwa 5. WSiP, Warszawa 1997 
3.  Poradnik majstra budowlanego-praca zbiorowa. Arkady, Warszawa 2004 r. 
4.  Warunki  techniczne  wykonania  i  odbioru  robót  budowlano-montażowych.  ITB, 

Warszawa 1997 

5.  Katalogi firm