background image

Uniwersytet Adama Mickiewicza 

Wydział Teologiczny 

w Kazimierzu Biskupim 

 

 

 

 

Paweł Piotr Błasiak 

MSF 

 

 

 

Święta Rodzina jako wzór komunii personalnej 

świetle nauczania ks. Jana Berthiera. 

 

 

Praca proseminaryjna  

pisana pod kierunkiem  

ks. dr Adam Bajorskiego 

 

 

 

 

Kazimierz Biskupi  

2008 

 

 

background image

 

 

 

SPIS TREŚCI 

 

Wstęp 

1.

 

Ś

więta Rodzina jako wzór oddania się Bogu 

a.

 

Cnota Wiary w Świętej Rodzinie 

b.

 

Cnoty Nadziei i Miłości w Świętej Rodzinie 

c.

 

Posłuszeństwo Bogu i wypełnianie przepisów Prawa w Świętej 

Rodzinie 

  

2.

 

Ś

więta Rodzina jako wzór doskonałej miłości bliźniego 

a.

 

Posłuszeństwo w Świętej Rodzinie 

b.

 

Wzajemna miłość w Świętej Rodzinie 

c.

 

Łagodność w Świętej Rodziny 

 

3.

 

Ś

więta Rodzina jako wzór doskonałej komunii małŜeńskiej 

a.

 

Ukryte Ŝycie Świętej Rodziny 

b.

 

Ubóstwo Świętej Rodziny 

c.

 

Szczęście Ŝycia rodzinnego w Świętej Rodzinie 

Zakończenie 

Bibliografia 

 

 

 

 

 

 

 

 

background image

 

 

 

WSTĘ

 

Poznawanie  Ŝycia  i  cnót  Świętej  Rodziny  jest  zadaniem  bardzo 

pouczającym  i  niezwykle  pasjonującym.  Ks.  Jan  Berthier  poświęcił  niemałą 

cześć swego kapłańskiego Ŝycia na poznawanie i opisywanie Świętej Rodziny 

właśnie  poprzez  zgłębianie  jej  cnót.  Podał  Świętą  Rodzinę  jako  wzór  dla 

załoŜonego  przez  siebie  zgromadzenia  zakonnego:  Misjonarzy  Świętej 

Rodziny,  uwaŜał,  Ŝe  Święta  Rodzina  jest  wspaniałym  i  doskonałym 

przykładem  do  naśladowania.  Jego  oddanie  i  umiłowanie  Świętej  Rodziny 

towarzyszyło mu i kierowało jego myśli ku niebu. Przyglądając się jego Ŝyciu 

oraz  wsłuchując  się  w  jego  nauczanie  odkrywamy  jakŜe  interesujące 

dziedzictwo nam pozostawił. 

 Impuls  dla  obrania  Świętej  Rodziną  na  patronkę  nadał  ks.  Janowi 

Berthier 

dokument 

Ojca 

Ś

więtego 

Leona 

XIII: 

Neminem 

fugi 

 z 14. 06. 1892 r w którym papieŜ ogłosił Święta Rodzinę patronką i wzorem 

rodziny  chrześcijańskiej.  Wychodząc  z  tych  zrealizowanych  juŜ  zamierzeń  

ks.  Berthier’a  i  z  perspektywy  przeszło  stu  lat  od  początków  działalności 

załoŜonego  przez  niego  zgromadzenia,  moŜemy  równieŜ  dzisiaj  ukazywać 

Ś

więtą Rodzinę jako doskonały wzór komunii interpersonalnej, jaka powinna 

realizować 

się 

małŜeństwie, 

które 

jest 

obrazem 

miłości  

i wzajemnego zjednoczenia.  

Patrząc  uwaŜnie  na  współczesny  świat,  w  którym  coraz  częściej  

i wyraźniej mówi się o kryzysie rodziny, w którym nieustannie poszukuje się 

wzorców  i  autorytetów  przedstawienie  Świętej  Rodziny  jako  wzorca 

doskonałej  komunii  interpersonalnej  dla  relacji  między  ludźmi  w  rodzinach. 

Dla osób poszukujących bardziej lub mniej świadomie oparcia do budowania 

ich  wzajemnych  więzi  i  relacji.  Przedstawienie  Świętej  Rodziny  wydaje  się 

aktem  najlepszym  z  moŜliwych.  Szczere  przyjęcie  modelu  Świętej  Rodziny 

jako  wzoru  do  naśladowania  i  wierne  odtwarzanie  go  w  Ŝyciu  mogłoby 

okazać  się  panaceum  dla  wielu.  Aby  przybliŜyć  ten  model  naleŜy  go  przede 

background image

 

 

 

wszystkim  poznać.  Temu  zadaniu  słuŜy  niniejsza  praca,  która  pragnie 

opierając  się  na  źródle,  jakim  są  pisma  ks.  Jana,  Berthiera,  głównie  jego 

ostatnia  ksiąŜka  „Kult  i  naśladowanie  Świętej  Rodziny”  przede  wszystkim 

opisać  i  przedstawić  Świętą  Rodzinę  jako  wzór  tej  najdoskonalszej  

ze wspólnot, jaką powinna być rodzina.  

 W  niniejszej  pracy  opisanie  Świętej  Rodziny,  idąc  za  nauczaniem 

 ks.  Jana  opiera  się  na  przedstawieniu  jej  cnót.  Zakładamy,  Ŝe  udane  

i  doskonałe  Ŝycie,  które  pragniemy  przybliŜyć  wynika  przede  wszystkim  

z podobania się Panu Bogu i z pełnienia Jego woli i Jego przykazań, dlatego 

pierwszy  rozdział  niniejszej  pracy  przedstawia  Świętą  Rodzinę  jako  wzór 

doskonałego  oddania  się  Bogu,  poprzez  rozwinięciu  cnót  Boskich:  Wiary, 

Nadziei  i  Miłości  oraz  doskonałym  poznaniu  i  wypełnianiu  woli  BoŜej. 

Poszczególne paragrafy będą poświęcone tym zagadnieniom.  

Drugi rozdział ma na celu opisanie Świętej Rodziny jako doskonałego 

przykłady miłości bliźniego, poprzez przedstawienie tylko trzech cnót z całej 

ich  palety,  jaką  podaje  nam  nauka  ks.  Berthiera  a  tymi  cnotami  

są posłuszeństwo, wzajemna miłość i i łagodność. 

Trzeci  rozdział  przybliŜy  nam  Świętą  Rodzinę  jako  wzór  doskonałej 

komunii  małŜeńskiej,  dzięki  przybliŜeniu  ich  ubóstwa,  ukrytego  Ŝycia  oraz 

próbę opisania szczęścia, jakie panowało w Świętej Rodzinie. 

W  niniejszej  pracy  poprzez  pryzmat  tylko  niektórych  wybranych  cnót 

najbardziej charakterystycznych dla Świętej Rodziny postaramy się przyjrzeć, 

jak ks. Jan Berthier widział i przedstawiał jej piękne Ŝycie.  

Realizowanie  się  miłości  w  małŜeństwie  nie  jest  łatwe.  Podobnie 

pełnienie  Woli  BoŜej  kosztuje  bardzo  wiele  wyrzeczeń  i  wysiłku.  Świętej 

Rodzinie te trudy nie zostały oszczędzone. Ich wspólne Ŝycie nie było łatwe, 

ale  pomimo  to  dzięki  swojej  wierności  i  cnotom,  ich  przykład  nadal  świeci 

jasnym promieniem. Dla współczesnego człowieka moŜe on być niezwykłym 

drogowskazem jak Ŝyć, aby podobać się Bogu.  

 

background image

 

 

 

 

 

ROZDZIAŁ I 

Święta Rodzina jako wzór oddania się Bogu 

 

1.1. Cnota Wiary w Świętej Rodzinie 

 

Ksiądz Jan Berthier dla lepszego zobrazowania relacji, jakie zachodziły 

w  Świętej  Rodzinie  porównuje  Pana  Jezusa  do  słońca,  a  świętego  Józefa 

i  Najświętszą  Maryje  Pannę  do  księŜyca  i  planet,  które  swoje  światło 

zawdzięczają  właśnie  oświecającemu  je  słońcu.  Jezus  jest  Bogiem  

i najprawdziwszą światłością, która oświeca kaŜdego człowieka, który na ten 

ś

wiat  przychodzi.  Jego  światło  nie  pochodzi  od  nikogo,  to  on  sam  jest  jego 

ź

ródłem 

1

Wiara,  która  jest  cnotą  Boską  była  udziałem  Świętej  Rodziny  

a  dotyczyła  ona  Maryi  i  Józefa,  Bóg  dzięki  ich  wierze  dokonuję  tego,  co 

zamierzył.  Oni  dzięki  wierze  w  Boga  są  gotowi  poświecić  siebie  i  przyjąć 

powierzone  im  zadanie.  Wiara  jest  poręką  tych  dóbr,  których  nie  widzimy  

a których się spodziewamy. Najświętsza Maryja Panna i św. Józef tylko przez 

wiarę  mogli  poznawać  Boga.  Są  oni  spadkobiercami  patriarchów  i  królów 

judzkich, są  teŜ spadkobiercami  ich  wiary.  JuŜ  za swojego ziemskiego  Ŝycia 

doszli oboje do wysokiego stopnia świętości, a to właśnie dzięki wierze. Mieli 

oni  to  szczęście  juŜ  tu  na  ziemi  oglądać  chwałę  BoŜą  w  osobie  ich  Syna 

Jezusa Chrystusa, było to niewątpliwie wielkie wyróŜnienie i nagroda za ich 

wiarę jak i pomoc w umocnienieniu tejŜe wiary 

2

Sobór  Watykański  II  uczy  „Bogu  objawiającemu  naleŜy  okazać 

«posłuszeństwo  wiary...  przez  które  człowiek  z  wolnej  woli  powierza  się 

                                                 

1

 J. Berthier, Kult i naśladowanie Świętej Rodziny, Ciechocinek 2003, s. 112. 

2

 TamŜe, s. 113.

  

background image

 

 

 

Bogu,  okazując  «pełną  uległość  rozumu  i  woli  wobec  Boga  objawiającego»  

i  dobrowolnie  uznając  objawienie  przez  niego  dane.  By  móc  okazać  taką 

wiarę,  trzeba  mieć  łaskę  BoŜą  uprzedzająca  i  wspomagającą  oraz  pomoce 

wewnętrzne  Ducha  Świętego...”  Słowa  te  odnoszą  się  w  całości  zarówno  do 

Najświętszej Maryi Panny jak i do św. Józefa, gdyŜ oni właśnie okazali Bogu 

swoją wiarę posłuszeństwo i uległość 

3

Ś

więta Rodzina, jak pisze ks. Jan Berthier nie Ŝyła dla ziemi, lecz Ŝyła 

dla  nieba.  Pan  Jezus  czynił  wszystko,  aby  podobać  się  swojemu  Ojcu  

w niebie, od swego poczęcia był On światłością, radością, był doskonałością. 

W Nim połączyły się dwie natury, natura Boska i natura ludzka

4

.  

Wiara  jak  pisze  ks.  Jan  Berthier  jest  darem  łaski  Boga  udzielanym 

 z racji zasługi Pana Jezusa Chrystusa, jest to dar nadprzyrodzony. Wiara jest 

podstawą  wszelkiej  świętości  a  to,  Ŝe  Święta  Rodzina  miała  wielką  i  piękną 

wiarę sprawiło, Ŝe ich Ŝycie podobało się Panu Bogu i było święte 

5

Wiara w Świętej Rodzinie była działaniem Boga, była wspaniała, była 

cudem  wszechmocy  BoŜej.  Cnota  wiary  osiągnęła  w  Świętej  Rodzinie 

najwyŜszy  moŜliwy  do  osiągnięcia  stopień  doskonałości.  Wiara  jest  cnotą, 

która  Pan  Bóg  udzielił  ludziom  po  to,  aby  bez  przeszkód,  jakie  im  stawia 

ś

miertelne  ciało  potrafili  dzięki  niej  i  poprzez  nią  nabywać  niezawodną, 

pewną,  nieomylną  oraz  prawdziwą  znajomość  Boga,  jego  tajemnic, 

cudownych  dzieł,  aby  jak  gdyby  na  podobieństwo  aniołów  oglądali  Boga 

twarzą  w  twarz.  To,  co  aniołowie  widzą  jasno  ludzie  poznają  jakby  przez 

zasłonę, przez wiarę 

6

Jezus Chrystus od chwili swego poczęcia był samą doskonałością, samą 

prawdą,  był  światłością  dla  świata.  Od  początku  czynił  On  wszystko,  aby 

podobać się Ojcu, w miarę wzrastania w Świętej Rodzinie jego Boskie cechy 

ujawniały  się  stopniowo.  Najświętsza  Maryja  Panna  i  Święty  Józef  Ŝyli 

                                                 

3

 Konstytucja dogmatyczna o Objawieniu BoŜym, Dei verbum, Wrocław, 1986, s. 34 – 35. 

4

 

J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 113.

 

5

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 112. 

6

 Maria z Agredy, Mistyczne miasto BoŜe, Warszawa, 2000, s. 69. 

background image

 

 

 

 w  blasku  Pana  Jezusa,  dzięki  temu  Jego  Boskie  Światło  opromieniało  ich,  

a oni pozwalali się prowadzić tym promieniom. Dlatego teŜ w ich duszach nie 

było  Ŝadnej  ciemności,  w  ich  sercach  nie  gościły  Ŝadne  uprzedzenia,  ani 

nieuporządkowane przywiązania.  

 Święta 

Rodzina 

zmierzała 

pełna 

wiary, 

swobodnie 

drogą 

sprawiedliwości  poprzez  cnoty  wzrastając  w  świętości,  jak  pisze,  

ks.  J.  Berthier:  „Podobnie  do  gwiazdy  porannej,  która  opromieniając  

i  złocąc  najpierw  szczyty  gór  a  następnie  stopniowo,  w  miarę  upływy  dnia 

opromienia  i  oświeca  wysyłając  coraz  jaśniejsze  światło  i  promienie  resztę 

ziemi  tak  w  Świętej  Rodzinie  wzrastała  wiara  i  poznawanie  Boga  w  osobie  

i poprzez osobę Jezusa Chrystusa” 

7

Czytamy w Pieśni Zachariasza:  

„Dzięki serdecznej litości naszego Boga, 

z jaką nas nawiedzi z wysoka Wschodzące Słonce. 

By oświecić tych, co w mroku i śmierci mieszkają  

Aby nasze kroki skierować na drogę zbawienia.” 

Pan Jezus jest właśnie Wschodzącym Słońcem. 

Najświętsza Maryja Panna Matka Boga i Oblubienica Ducha Świętego 

była i nadal jest wzorem i przykładem wspaniałej wiary. Pierwsza w porządku 

łaski  umiłowana  córka  Boga,  Pokorna  słuŜebnica  Pana  jest  Matką  całego 

Kościoła  w  wierze  w  czasie  swego  Ŝycia  w  małŜeństwie  ze,  Św.  Józefem 

osiągnęła wysoki stopień świętości, zawdzięczała to właśnie swej wierze

8

Z  kolei  jak  pisze  Jan  Paweł  II  w  adchortacji  Redemptoris  Custos: 

„Święty  Józef  jest  tym,  który  pierwszy  uczestniczy  w  wierze  Bogarodzicy. 

Uczestnicząc, wspiera swą Oblubienicę w wierze BoŜego zwiastowania. Józef 

jest  teŜ  pierwszym,  którego  Bóg  postawił  na  drodze  tego  „pielgrzymowania 

                                                 

7

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 113. 

8

  

J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 113.

 

background image

 

 

 

przez  wiarę”,  w  którym  Maryja  —  zwłaszcza  od  czasu  Kalwarii 

 i Pięćdziesiątnicy — będzie „najdoskonalej przodować”

9

Tak,  więc  cnota  wiary  jest  pierwszą  z  cnót,  które  są  tak 

charakterystyczne  dla  ludzi  oddanych  Bogu.  W  przypadku  Świętej  Rodziny 

cnota ta ukazała się w całej pełni poprzez posłuszeństwo Bogu i pełne Jemu 

zaufanie.  Pan  Bóg  nie  pozostał  „dłuŜny”  i  obdarował  w  sposób  cudowny 

swoich  wyznawców.  Najświętsza  Maryja  Panna  została  Matką  Odkupiciela. 

Ś

więty Józef został wybrany na opiekuna Matki BoŜej i Pana Jezusa. Święta 

Rodzina  jest,  więc  pięknym  przykładem  i  wzorem  wiary  naleŜnej 

objawiającemu się Bogu

10

 

1.2. Cnoty Nadziei i Miłości w Świętej Rodzinie 

 

Nadzieja  jak  pisze  ks.  Jan  Berthier  jest  filarem,  na  którym  opiera  

się  gmach  naszego  zbawienia.  Fundamentem  tej  budowli  jest  wiara,  filarem 

nadzieja. Święta Rodzina równieŜ i pod tym względem jest naszym wzorem. 

Pan  Jezus  nie  mógł  w  prawdzie  spodziewać  się  tego,  co  juŜ  posiadał  gdyŜ 

 On  juŜ  cieszył  się  udziałem  w  najwyŜszym  dobru  spodziewał  się  jednak 

chwały  dla  swojego  ciała  oraz  wsławienia  swego  imienia  na  całej  ziemi. 

Najświętsza  Maryja  Panna  i  Święty  Józef  tu  na  ziemi  cieszyli  się  chwałą 

oglądania  Pana  Jezusa  w  Jego  ludzkiej  naturze.  Niewątpliwie  ich  serca 

rozbudzało  pragnienie  oglądania  Boga  twarzą  w  twarz  w  niebie.  Pan  Jezus 

obiecał  im  niebo  gdyŜ  kochał  swoich  rodziców,  więc  na  pewno  szczególnie 

pragnął  nieba  dla  swoich  ziemskich  rodziców.  Obietnice  Pana  Jezusa 

potwierdzają  obietnice  dane  przez  Boga  pierwszym  rodzicom,  patriarchom, 

                                                 

9

 Adhortacja Apostolska Redemptoris Custos Ojca Świętego Jana Pawła II O Świętym 

Józefie i Jego posłannictwie w Ŝyciu Chrystusa i kościoła w: Adchortacji Apostolskie Ojca 
Ś

więtego Jana Pawła II Tom I 1979 -1995, Kraków 2006, s. 498. 

 

10

  

J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 113.

 

background image

 

 

 

prorokom.  Obietnice  te  dawały  Maryi  i  Józefowi  niezachwianą  nadzieję 

wśród ziemskich doświadczeń. Wszystkie Ŝyciowe przygody i doświadczenia, 

jakie ich spotkały, wygnanie, tułaczka ucieczka do Egiptu, trudy codziennego 

ubogiego  Ŝycia  w  Nazarecie,  nie  zdołały  zniechęcić  ich  i  załamać.  Jezus, 

Maryją  i  Józef  nie  uskarŜali  się  na  swój  los,  a  te  doświadczenia  nie  zdołały 

zmącić  spokoju  ich  dusz.  Jak  pisze  ks.  Jan  Berthier  zasypiali  spokojnie  

i odpoczywali w Bogu w pokoju serca 

11

Wyjątkowa podniosłość cnoty nadziei polega na tym, Ŝe wskazuje ona 

na  Boga  jako  na  nasze  dobro  ostateczne  i  najwyŜsze.  Nadzieja  dzięki 

zasługom  Jezusa  Chrystusa  pozwala  nam  uwaŜać  to  Dobro  za  cel  moŜliwy  

do osiągnięcia pomocą ku temu mają być równieŜ nasze dobre uczynki. Akty 

i  czynności  związane  z  cnotą  nadziei  wiąŜą  się  ze  światłem  wiary  w  Boga  

i ze szczególną mądrością, poprzez która i dzięki której nieomylne obietnice 

BoŜe  moŜemy  odnieść  do  nas  samych.  Nadzieja  pozwala  człowiekowi 

uwaŜać  za  rzecz  pewną  i  wierzyć,  Ŝe  Bóg  nie  odmówi  mu  tego,  co  obiecał 

wszystkim 

12

NajwaŜniejszą  i  najwznioślejszą  rzeczą  w  Ŝyciu  kaŜdego  stworzenia, 

zwieńczeniem  kaŜdego  prawa,  przykazaniem  i  najwyŜsza  powinnością  jest 

jak pisze ks. Jan Berthier miłość do Boga, NajwaŜniejszym przykazaniem jest 

przykazanie miłości: „Będziesz miłował Pana Boga swojego z całego swego 

serca,  z  całej  swojej  duszy  i  ze  wszystkich  swoich  sił”

13

.  Wypełnianie  tego 

przykazania staje się arcydziełem w Ŝyciu kaŜdej istoty obdarzonej rozumem. 

NajwyŜszy poziom miłość do Boga osiągnęła w Ŝyciu Świętej Rodziny

14

.  

Miłość  Boga  jest  wtedy  prawdziwa  i  doskonała  i  spełnia  wolę  Boga, 

jeŜeli  pociąga  za  sobą  pełnienie  przykazań  BoŜych.  Pełnienie  woli  BoŜej  

                                                 

11

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 128. 

12

  Maria z Agredy, Dzieło cytowane, s. 74. 

13

  Pwt. 6,5. 

14

  J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 132. 

background image

 

 

 

10 

z  miłości  do  Niego  staje  się  aktem  najdoskonalszej  miłości  i  taka  właśnie 

miłość była udziałem Świętej Rodziny

15

Ś

więta  Rodzina  z  miłości  do  Boga  wykazywała  ufność  w  BoŜą 

Opatrzność,  była  gotowa  znosić  przeróŜne  trudności  i  przeciwności 

poświęcając  się  dla  Boga  i  pełnienia  jego  świętej  woli.  Członkowie  Świętej 

Rodziny  byli  gotowi  złoŜyć  ofiarę  ze  swego  Ŝycia  dla  Pana  Boga  i  złoŜyli 

 ją  wyrzekając  się  samych  siebie.  Pełnienie  BoŜej  woli,  przestrzeganie 

przykazań  BoŜych  było  dla  Świętej  Rodziny  największą  radością, 

odpoczynkiem i szczęściem, to był wyraz wielkiej miłości do Boga, jaka była 

ich  udziałem.  Ich  rozkoszą  było  wypełniać  najsłodszą,  najłaskawszą 

najbardziej godną uwielbienia BoŜą wolę

16

Pan Jezus, Syn BoŜy miłował swojego Ojca doskonałą wieczną ofiarną 

miłością. Sam wielokrotnie mówił o tym: „ Moim pokarmem jest pełnić wolę 

Tego, który mnie posłał”

17

. Jezus Chrystus najdoskonalej poznał Boga a Bóg 

jest  miłością

18

.  Jak  wspaniałe  musiało  być  Ŝycie  Świętej  Rodziny,  w  której 

narodził się i rozwinął się ten najwspanialszy owoc BoŜej miłości? 

19

 

Najświętsza Maryja Panna była tą osoba, która po Panu Jezusie równieŜ 

poznała  Boga  i  kochała  Go  doskonale,  kochała  Boga  równieŜ  w  osobie 

swojego  Syna

20

.  Poprzez  Niepokalane  Poczęcie  Bóg  ją  wybrał.  Maryja  była 

obdarzona  Jego  wielką  łaską.  Dzięki  Nawiedzeniu  i  poczęciu  z  Ducha 

Ś

więtego jako wybrana Oblubienica Ducha Świętego jej miłość do Boga była 

i jest niewiędnąca, wspaniała i cudowna. Poddana próbie Nazaretu i Golgoty 

okazała 

się 

wypróbowana. 

Wniebowzięciu 

Bóg 

ją 

przyjął 

 do  nieba.  W  Ukoronowaniu  otoczył  ją  chwałą.  Tak  na  niej  spełniają  się 

wspaniałe obietnice i nagrody, jakie Bóg przygotowuje dla tych, którzy Boga 

kochają i są Jemu wierni i posłuszni gdyŜ jak pisze Św. Paweł: „ Ani oko nie 

                                                 

15

  TamŜe, s. 136. 

16

  

J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136.

 

17

 J. 4, 34. 

18

 J. 4, 8. 

19

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136. 

20

 TamŜe, s. 132. 

background image

 

 

 

11 

widziało,  ani ucho nie  słyszało  jak  wielkie  rzeczy  przewidział Bóg  dla  tych, 

którzy go miłują”

21

Serce  Maryi  jest  płomieniem  miłości,  który  swoje  spełnienie  i  radość 

odnajduje w obecności w jej Ŝyciu Pana Jezusa. Jej Ŝycie jest ofiarą i aktem 

wspaniałej  miłości  do  Boga,  umiłowania  Jego  woli  i  gotowości  

do  poświęcenia.  Święty  Józef  w  Nazarecie  przebywał  w  obecności  Jezusa  

i  Maryi,  pisze  ks.  Jan  Berthier.  On  potomek  królewski  z  Rodu  Dawida,  syn 

narodu  wybranego,  maź  sprawiedliwy  niósł  w  sercu  swoim  płomień  miłości 

do Boga. Bóg nagrodził go za tę miłość powierzając mu Świętą Rodzinę jako 

opiekunowi

22

Ś

więty  Józef,  człowiek  rozmiłowany  w  Piśmie  Świętym  był 

człowiekiem  ofiarnej  pracy,  przyjął  na  siebie  trud  codziennej  pracy  i  troski  

o zapewnienie utrzymania Jezusa i Maryi. Był to człowiek ofiary i jałmuŜny 

ś

wiadczy  to  o  jego  miłości  do  Boga,  miłości  do  pełnienia  Jego  woli  

i  gotowości  przestrzegania  BoŜych  przykazań,  oraz  o  miłości  do  człowieka, 

która wypływa z miłości BoŜej

23

 

1.3.  Posłuszeństwo  Bogu  i  wypełnianie  przepisów  Prawa 

 w Świętej Rodzinie 

 

Ze  szczerego  umiłowania  Boga  w  przypadku  Świętej  Rodziny 

wypłynęło 

pragnienie 

pełnienia 

umiłowanie 

woli 

BoŜej 

oraz 

podporządkowanie się tej woli. Takie pełnienie woli BoŜej jest jednocześnie 

rezygnacją  z  pełnienia  woli  własnej  i  tak  było  właśnie  w  przypadku  Świętej 

Rodziny,  gdyŜ  konsekwencją  miłości  do  Boga  jest  pełnienie  Jego  woli 

                                                 

21

 Kor 2, 9. 

22

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 132. 

23

 T. S. Kapusta, Święty Józef mistrzem naszej modlitwy, Kraków 1986, s. 12. 

background image

 

 

 

12 

 i  posłuszeństwo  względem  Boga.  Kiedy  miłość  jest  szczera  pragnie 

wypełniać  wolę tego,  kogo kocha,  wypełnienie  woli umiłowanej  osoby  staje 

się  radością  i  nawet  jeŜeli  wymaga  trudów  i  poświęcenia  daje  poczucie 

szczęścia,  zwłaszcza  wtedy  kiedy  spełnia  się  wolę  Boga 

24

.  Wiele  takich 

przykładów moŜemy odnaleźć zarówno opowieściach Starego Testamentu jak 

i  w  historii  Kościoła.  Pisma  ks.  Jana  Berthier  są  poparte  przykładami  osób 

ś

więtych  w  szczególny  sposób  wyróŜniających  się  bądź  niezwykłymi 

cnotami,  bądź  heroicznym  zachowaniem  się  w  momencie,  gdy  ich  Ŝycie 

zostało  poddane  próbie.  Święta  Rodzina  w  tym  wszystkim  moŜe  i  powinna 

być  dla  nas  przykładem  i  wzorem.  Jej  miłość  i  poddanie  się  woli  BoŜej  jest 

bardzo pięknym przykładem dla wszystkich ludzi

25

Ś

więta  Rodzina  przestrzegał  wszystkich  przykazań  Prawa  BoŜego  

i czyniła to z miłością i zaangaŜowaniem. Święty Józef jest nazwany męŜem 

sprawiedliwym  oznacza  to  między  innymi,  Ŝe  doskonale  znał  i  wypełniał 

Prawo  BoŜe,  zwyczaje  izraelskie  jak  równieŜ  to,  Ŝe  był  potomkiem 

królewskiego rodu Dawida

26

Sprawiedliwość 

jego 

względem 

Boga 

pozwoliła 

mu 

być 

wtajemniczonym  we  wspaniały  zamysł  i  plan  zbawienia  ludzkości,  jaki  Bóg 

przygotował  dla  swoich  stworzeń.  Święty  Józef  dostąpił  udziału  

i uczestnictwa w wielkiej tajemnicy orędzia BoŜego, jakim jest Zwiastowanie 

i  dziewicze  poczęcie  za  sprawą  Ducha  Świętego  Syna  BoŜego  Jezusa 

Chrystusa. Jest on bezpośrednim i pierwszym świadkiem narodzenia BoŜego 

Syna.  Co  więcej  to  jemu  przypadł  wielki  zaszczyt  i  godność  być  nazwanym 

ziemskim  ojcem  Boga.  Jest  on  potomkiem  rodu  Dawida  i  wpisuje  

się  w  jego  dziedzictwo,  na którym  Bóg obiecał  wypełnienie swoich  obietnic 

zbawczych

27

                                                 

24

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136. 

25

  

J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136.

 

26

 TamŜe, s. 136. 

27

  

background image

 

 

 

13 

Ś

więty  Józef  był  to  równieŜ  mąŜ  modlitwy,  wiernie  wypełniał  prawo 

MojŜeszowe,  co  podkreśla  Święty  Mateusz  w  Ewangelii.  Był  On  równieŜ 

poddany  prawu  państwowemu  gdyŜ,  kiedy  wyszło  rozporządzenie  Cezara 

Augusta  podporządkował  się  rozkazowi  cezara,  chociaŜ  wymagało 

 to od niego i jego najbliŜszych znoszenia trudów dalekiej podróŜy 

28

.  

Posłuszeństwo  woli  BoŜej  pod  kaŜdym  względem  jest,  więc  aktem 

miłości  i  posłuszeństwo  takie  staje  się  aktem  i  wyrazem  najdoskonalszej 

miłości.  W  ten  właśnie  sposób  była  posłuszna  Bogu  Święta  Rodzina,  była 

posłuszna ze względu na miłość do Boga, umiłowanie Jego przykazań, miłość  

do  BoŜego  zamiaru  i  planu  zbawienia  ludzkości.  Miłość  BoŜa,  która 

towarzyszy  ludzkości  w  całej  jej  historii  od  momentu  stworzenia  aŜ  do  dnia 

dzisiejszego w Świętej Rodzinie osiągnęła stopień najdoskonalszy gdyŜ tutaj 

spotkały  się  ze  sobą  natura  BoŜa  i  natura  ludzka,  cnoty  Boskie  i  cnoty 

ludzkie: pokora, miłość małŜeńska, posłuszeństwo woli BoŜej, wierność Bogu 

i  człowiekowi.  W  Świętej  Rodzinie  doskonale  spotykają  się  ze  sobą 

sprawiedliwość  i  wierność.

29

  Tak  teŜ  Święta  Rodzina  jest  i  na  zawsze 

pozostanie  najdoskonalszym  przykładem  i  wzorem  dla  wszystkich  pokoleń.  

A ci, którzy ją naśladują, naśladując jej wierność Bogu i posłuszeństwo Jego 

woli i przykazaniom nie zbłądzą na drogach Ŝycia

30

 Pan  Jezus  mógł  wypełnić  doskonale  wolę  Ojca  gdyŜ  tę  wolę  poznał. 

Poznał  ją  w  sposób doskonały  jako  Syn BoŜy,  poznawał  ją  równieŜ  poprzez 

staranne wychowanie według przepisów prawa mojŜeszowego, jakie otrzymał 

wychowując się przy boku Najświętszej Maryi Panny i Świętego Józefa

31

Najświętsza  Maryja  Panna  i  jej  oblubieniec  Święty  Józef  zapatrzeni  

w  Jezusa  Chrystusa,  rozpaleni  przez  Niego  miłością  do  Boga  z  wielką 

starannością  i  całym  sercem  przestrzegają  wszystkich  przepisów  Prawa 

BoŜego.  Poddają  Pana  Jezusa  obrzezaniu,  ofiarowują  go  w  świątyni.  Uczą  

                                                 

28

  Mt.!,19. 

29

 Ps 85 (84), 11. 

30

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 137. 

31

 Por. J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136. 

background image

 

 

 

14 

Go  Prawa  i  rozumienia  Pisma,  uczą  Go  zwyczajów  i  w  tym  wszystkim  

są  nienaganni.  Najświętsza  Maryja  Panna  pierwszy  Doktor  Kościoła  sama 

wychowana  w  świątyni  BoŜej  jest  najlepszą  nauczycielką  Pana  Jezusa.  

W Świętej Rodzinie posłuszeństwo Bogu nie ogranicza się tylko i wyłącznie  

do posłuszeństwa przepisom i prawu, lecz było ono równieŜ rozumiane jako 

posłuszeństwo  wszelkim  natchnieniom  BoŜym  i  oczekiwanie na ukazywanie 

się  Jego  woli.  Poprzez  koleje  ich  Ŝycia:  PodróŜ  do  Betlejem,  ucieczka  

do  Egiptu,  ukryte  Ŝycie  w  Nazarecie,  ich  miłość  i  wierność  jest  poddana 

próbie  i  nabiera  realnych  wymiarów.  Ich  serca  są  zjednoczone  z  Bogiem 

 i z sobą nawzajem

32

Najdoskonalsze  posłuszeństwo  okazał  sam  Bóg,  Jezus  Chrystus 

przyjmując na siebie dobrowolnie wyrok śmierci krzyŜowej. Uczynił to, aby 

zgładzić zapis dłuŜny całej ludzkości względem Boga. On niewinny Baranek 

został zabity, zgładzony z ziemi Ŝyjących, aby przez swoją męczeńską śmierć 

krzyŜową wyjednać ludziom zbawienie i otworzyć im Bramy Raju. Zrobił On 

wszystko to z miłości do swego Ojca niebieskiego

33

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                 

32

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136. 

33

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 136. 

background image

 

 

 

15 

ROZDZIAŁ II 

Święta Rodzina jako wzór doskonałej miłości 

bliźniego

 

 

2.1.

 

O wzajemnym miłosnym zjednoczeniu u Świętej Rodziny 

 

Zjednoczenie  obojga  małŜonków  w  małŜeństwie  jest  najdoskonalszą 

więzią  międzyludzka,  jaką  Bóg  uczynił  i  przewidział  dla  człowieka.  

Im  to  zjednoczenie  jest  lepsze,  czystsze,  szlachetniejsze  tym  jest  trwalsze, 

przeciwnie  im  jest  więcej  w  tych  relacjach  zła,  zepsucia,  tym  taka  więź  jest 

słabsza, bardziej krucha pisze ks. Jan Berthier

34

 

Najdoskonalsza  i  najczystsza  miłość  małŜonków  zrealizowała 

 się  w  Świętej  Rodzinie.  Miłość  ich  była  doskonała,  niebiańska,  cały  jej  Ŝar 

zdąŜał  do  zachowania  dziewictwa.  Miłość  Świętego  Józefa  do  Najświętszej 

Maryi  Panny  była  jak  pisze  dalej  ks.  Jan  Berthier  skierowana  ku  jej 

wewnętrznej  piękności,  czystości  i  nieskazitelności.  Święty  Józef  kochając 

czystość  w  Maryi  pragnął  tę  czystość,  piękność  i  dziewiczość  ustrzec  

i  zachować.  Sam  z  kolei  przez  zjednoczenie  serc  pragnął  równieŜ  dla  siebie 

podobnej czystości w ten sposób wzajemna czysta miłość rozlała się na tych 

dwoje małŜonków

35

 

Ś

więty Józef był opiekunem Świętej Rodziny, zadanie to otrzymał jako 

dar z nieba. Pragnął, więc jak najlepiej wykonać powierzone mu przez Boga 

zadanie.  Był  on  dla  Najświętszej  Maryi  Panny,  oparciem,  towarzyszył  jej  

w przeróŜnych doświadczeniach Ŝyciowych przez całe ich wspólne Ŝycie. Był 

jej  troskliwym  opiekunem  podczas  drogi  do  Betlejem,  podczas  ucieczki  

do  Egiptu  przed  gniewem  Heroda,  podczas  drogi  do  Nazaretu  i  podczas 

                                                 

34

  J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 166. 

35

  TamŜe, s. 167. 

background image

 

 

 

16 

wspólnego  ukrytego  Ŝycia  w  Nazarecie  poświęconego  wychowaniu  Pana 

Jezusa 

36

Ś

więty  Józef  był  dla  Maryi  pociechą,  oparciem  w  przeróŜnych 

doświadczeniach  wspólnego  małŜeńskiego  i  rodzinnego  Ŝycia,  w  radościach  

i  troskach,  pomyślności  i  smutku,  był  obrońca  godności  i  czci  oraz  dobrego 

imienia  Najświętszej  Maryi  Panny.  Matka  BoŜa  ze  swojej  strony  w  sposób 

doskonały  wypełniała  swoje  obowiązki  względem  małŜonka,  kochała 

Ś

więtego Józefa była mu oddana i okazywała jemu szacunek zaś Święty Józef 

był  całkowicie  jej  godny,  to  niebo  dało  jej  go  za  opiekuna.  Najświętsza 

Maryja Panna rozumiała to. Święty Józef jako jej małŜonek w zachowywaniu 

dziewictwa był jej bratem. Dzielił wszystkie jej uczucia i był uczestnikiem jej 

cnót,  na  co  dzień  mógł  przebywać  w  ich  blasku  w  zjednoczeniu  serc. 

Najświętsza Maryja Panna okrywała go płaszczem swojej małŜeńskiej miłości 

on zaś okazywał jej kaŜdego dnia dowody oddania i wierności. W rodzinie tej 

panowała  wzajemna  miłość  szacunek,  oddanie  i  zrozumienie.  Najświętsza 

Maryja  Panna  okazywała  ze  swojej  strony  Świętemu  Józefowi  dowody 

oddania,  wdzięczności  i  miłości  małŜeńskiej.  Takie  było  Ŝycie  Świętej 

Rodziny 

37

 

2.2.

 

O czystości i łagodności w Świętej Rodzinie 

 

Czystość  zwyczajna  polega  na  wyrzeczeniu  się  wszelkich  grzesznych 

przyjemności. Czystość nadzwyczajna polega na wyrzeczeniu się wszystkich 

seksualnych przyjemności, które w zwykłych warunkach są dozwolone 

38

Dziewictwo  Najświętszej  Maryi  Panny  jest  cnotą  anielską,  wyniosło 

ono Maryję ponad sferę cielesną i wysublimowało ponad jej ciało gdyŜ przez 

                                                 

36

  TamŜe, s. 167. 

37

  TamŜe, s. 167. 

38

  TamŜe, s. 216. 

background image

 

 

 

17 

uczestnictwo  w  dziewictwie  samo  ciało  nabiera  nowych  cech  i  upodabnia  

je do ducha 

39

Ś

więty  Józef  według  zamysłu  Boga  został  stróŜem  dziewictwa  Maryi. 

Bóg  powierzył  w  ręce  tego  potomka  Dawida  odpowiedzialność  i  troskę  

o  bezpieczeństwo  wychowania  i  zapewnienia  utrzymania  Świętej  Rodziny. 

Ś

więty Józef był jednocześnie świadkiem i stróŜem dziewictwa Maryi 

40

Pan  Bóg  w  swojej  wielkiej  opatrzności  upatrzył  i  przygotował 

Ś

więtego  Józefa  na  opiekuna  Świętej  Rodziny.  Matka  BoŜa  była  dziewicą 

gdyŜ  złoŜyła  ślub  pozostania  na  zawsze  dziewicą.  Święty  Józef  równieŜ  Ŝył  

w  stanie  dziewiczym  i  takŜe  pragnął  ten  stan  zachować.  MałŜonkowie  ci  są 

jak  najbardziej  odpowiedni  i  godni  samych  siebie.  Ich  czyste  piękne  serca 

spotkały  się  w  cudownym  związku.  Ich  węzeł  małŜeński  i  zjednoczenie 

małŜeńskie  nie  przeszkadzały  im  wypełnieniu  ich  postanowień a  wręcz  były 

pomocą  w  ich  dochowaniu gdyŜ  jedno  mogło  liczyć  na  drugie  i  jedno  dla 

drugiego  było  umocnieniem  i  wsparciem.  Oboje są sobie  wzajemnie  oddani, 

przekazują  prawa  do  siebie  sobie  nawzajem.  Ich  związek małŜeński  jest 

doskonały 

41

.    

W  Świętej  Rodzinie  moŜemy  ponadto  odnaleźć  wzór  doskonałego 

wypełnienia  pięknej  cnoty,  jaką  jest  łagodność.  Sam  Pan  Jezus  poucza  nas  

w  Kazaniu  na  górze:  „Uczcie  się  ode  mnie,  bo  jestem  cichy  i  pokorny 

sercem” 

42

Najświętsza  Maryja  Panna  była  uosobieniem  cnoty  łagodności  nigdy 

nikt  nie  mógł  w  niej  naleźć  czegokolwiek,  co  przeciwstawiałoby  się  tej 

cnocie.  Łagodność  jest  zawsze  bliska  miłości,  tam  gdzie  panuje  miłość  tam 

teŜ jest i łagodność. Pan Jezus wychowany w domu, Maryi i Józefa był cichy  

                                                 

39

  TamŜe, s. 217 

40

  TamŜe, s. 217. 

41

  TamŜe, s. 217. 

42

  Mt 11, 29.  

background image

 

 

 

18 

i  łagodny.  Jest  on  prawdziwym  BoŜym  Barankiem,  który  swoją  łagodnością  

i pokorą gładzi grzechy świata 

43

Ś

więty  Józef to  maŜ  sprawiedliwy  i  poboŜny,  w  którego  usposobieniu 

nie  moŜna  znaleźć  nic  gorzkiego,  nic  surowego  nie  odnajdziemy  u  niego 

niecierpliwości,  gwałtowności,  wręcz  przeciwnie  Święty  Józef  jako  opiekun 

Ś

więtej  Rodziny  i  obecnie  opiekun  kościoła  jest  człowiekiem  pełnym 

spokoju, 

zrównowaŜenia, 

łagodności 

słowach, 

delikatności  

w  postępowaniu,  uprzejmości  w  zachowaniu.  Święty  Józef  w  Świętej 

Rodzinie  zajmował  miejsce  głowy  rodziny,  a  więc  przez  Boga  był 

wyznaczony  na  miejsce  tego,  który  zajmuje  pierwsze  miejsce  po  Bogu  

w swojej rodzinie 

44

 

2.3.

 

Posłuszeństwo w Świętej Rodzinie 

 

Ks.  Jan  Berthier  stwierdza,  Ŝe  nie  jest  trudno  z  miłości 

podporządkować  swoją  wolę  osobie,  którą  się  kocha.  Potrzeba  do  tego 

miłości,  szacunku  i  zaufania.  Kiedy  te  wszystkie  cechy  wystąpią  razem  tak 

jak  to  było  w  Świętej  Rodzinie  to  pojmiemy  Ŝe  posłuszeństwo  było  tam 

doskonałe.  W  Świętej  Rodzinie  spełniały  się  słowa  Pisma  Świętego:  

„ Synowie Mądrości są zgromadzeniem sprawiedliwych, lud, który kształtują 

jest samym posłuszeństwem i miłością”

45

Pan Jezus wielokrotnie dał przykład posłuszeństwa. MoŜemy się o tym 

przekonać czytając Ewangelię. W momencie chrztu w Jordanie mówi do św. 

Jana:  „Ustąp  teraz,  aby  się  wypełniła  cała  sprawiedliwość”

46

.  Dowodzi  

to  bardzo  duŜego  wyczucia  i  roztropności  Jezusa  na  sprawy  BoŜe  

i  posłuszeństwo.  Święty  Paweł  w  następujący  sposób  opisuje  posłuszeństwo 

Jezusa  Chrystusa:  „On  istniejąc  w  postaci  BoŜej,  nie  skorzystał 

                                                 

43

  J. 1, 36. 

44

  J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 199. 

45

  TamŜe, s. 186. 

46

  Mt. 3, 15. 

background image

 

 

 

19 

ze  sposobności,  aby  na  równi  być  z  Bogiem,  lecz  ogołocił  samego  siebie 

przyjąwszy  postać  sługi  i  stał  się  podobnym  do  ludzi.  A  w  tym,  

co  zewnętrzne  uznany  za  człowieka  uniŜył  samego  siebie,  stając  się 

posłusznym aŜ do śmierci i to śmierci krzyŜowej”. Przez swoje posłuszeństwo 

woli  BoŜej  przyjmuje  dobrowolnie  śmierć  na  krzyŜu,  aby  przez 

posłuszeństwo zgładzić grzechy świata. Posłuszeństwo jest znamienną cechą 

Jezusa  Chrystusa,  To  posłuszeństwo  w  przypadku  Syna  BoŜego  zastanawia, 

bo  nie  jest  ono  spowodowane  Ŝadną  inną  koniecznością  jak  tylko 

dobrowolnym  pragnieniem  wypełnienia  woli  Ojca.  Od  niego  płynął  wzór, 

który  przyświecał  Najświętszej  Maryi  Pannie  i  Świętemu  Józefowi,  

a następnie całym rzeszom naśladowców i uczniów

47

Ś

więty Józef jako głowa rodziny był jednocześnie tym, który rozkazuje 

jak  i  tym,  który  jest  posłuszny  jako  przedstawiciel  Boga  rozkazywał  po  to, 

aby spełnił się plan Opatrzności oraz wola BoŜa, którą jest zbawienie rodzaju 

ludzkiego.  To  właśnie  z  woli  BoŜej  Święty  Józef  był  opiekunem  Świętej 

Rodziny, pragnął On teŜ słuchać Jezusa Chrystusa, który będąc Jego Synem, 

był  jednocześnie  Synem  BoŜym  i  Bogiem.  JednakŜe  to  właśnie  on,  Święty 

Józef był wyznaczony na głowę Świętej Rodziny i jemu przypadł zaszczytny 

obowiązek  i  przywilej  rządzenia,  oraz  ogromna  odpowiedzialność,  która 

 z  tego  zadania  wypływała.  Był  on  w tym  zadaniu przedstawicielem  samego 

Pana Boga 

48

Najświętsza  Maryja  Panna  była  posłuszna  swojemu  męŜowi, 

wypełniała  wszystkie  obowiązki  z  miłością,  szacunkiem  i  oddaniem.  Matka 

BoŜa,  Królowa  Aniołów  i  ludzi  Ŝyła  i  cieszyła  się  Ŝyciem  rodzinnym  Ŝyjąc  

w  posłuszeństwie  do  swojego  męŜa.  Co  więcej  Święty  Józef  i  Maryja 

rozkazywali  Panu  Jezusowi,  a  On  był  im  posłuszny,  moŜemy  o  tym 

przeczytać  w  Ewangelii  Św.  Łukasza:  „Wrócił  z  Nimi  do  Nazaretu  i  był  im 

                                                 

47

 Por. Flp.2, 6- 8. 

48

 TamŜe, s. 186. 

background image

 

 

 

20 

posłuszny”

49

.  Cała  Święta  Rodzina  była  posłuszna  zarządzeniom  cezara 

Augusta,  chociaŜ  kosztowało  ich  to  posłuszeństwo  bardzo  wiele  trudu  

i cierpienia. Jak to podsumowuje ks. Jan Berthier 

50

. Posłuszeństwo, więc nie 

jest  rzeczą  łatwą  a  wypełnianie  go  wymaga  często  rezygnacji  z  własnego 

zdania. Pan Jezus powiedział jednak:, „Kto chce iść za mną niech zaprze się 

samego siebie”

51

Wierność  ta,  którą  Święta  Rodzina,  nam  ukazuje,  która  dotyczyła 

posłuszeństwa  i  poszanowaniu  zwyczajów,  świąt,  pielgrzymek,  przepisów, 

jakie  poboŜni  Ŝydzi  w  tamtych  czasach  przestrzegali  jest  dla  nas 

współczesnych przykładem jak pisze ks. J. Berthier, który naleŜy w obecnych 

czasach  naśladować  przede  wszystkim  przez  zachowanie  posłuszeństwa 

przykazaniom BoŜym i kościelnym

52

 

Przykład  posłuszeństwa  Świętej  Rodziny  jest  potępieniem  buntu 

człowieka  przeciwko  Bogu.  Swoją  pokorą,  posłuszeństwem  cichym  Ŝyciem 

dają  oni  doskonały  wzór  i  przykład  jak  naleŜy  podporządkować  się  przede 

wszystkim Bogu, ale równieŜ, prawowitej władzy i drugiemu człowiekowi 

53

.  

 

Duch  buntu  jak  pisze  ks.  Jan  Berthier  jest  to  duch  nieporządku, 

niepokoju,  przyczyna  wszelkich  rozłamów,  które  Ŝycie  czynią  przykrym 

 i  utrudniają  je.  Przeciwnie  posłuszeństwo  Ŝony  względem  męŜa,  dzieci 

względem  rodziców  i  najistotniejsze  człowieka  wobec  Boga  jest  źródłem 

radości,  pokoju  i  szczęścia.  Pan  Bóg  w  swojej  nieskończonej  mądrości 

ustanowił takie zasady po to, aby ludzie mieli nad sobą autorytet rządzących 

i  byli  im  posłuszni  Bóg  wie,  Ŝe  ludzie  potrzebują  takiego  hamulca,  który 

będzie  ich  ochraniał  przed  wpadnięciem  w  przepaść.  Święta  Rodzina  jest 

właśnie  przykładem  doskonałego posłuszeństwa, po pierwsze Bogu, poprzez 

spełnianie woli i jego przykazań. Po drugie sobie nawzajem w posłuszeństwie 

                                                 

49

 Łk. 2, 51. 

50

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s.186. 

51

 Mk. 10,24. 

52

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 186. 

53

 TamŜe, s. 187. 

background image

 

 

 

21 

wypływającym  z  miłości.  Po  trzecie  prawowitej  władzy,  której  źródłem  jest 

Opatrzność BoŜa 

54

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                 

54

 TamŜe, s. 187. 

background image

 

 

 

22 

ROZDZIAŁ III 

Święta Rodzina jako wzór doskonałej komunii 

małŜeńskiej 

 

3.1. Ukryte Ŝycie Świętej Rodziny 

 

  

ś

ycie  Świętej  Rodziny  w  Nazarecie  było  niezwykle  niedostrzegalne 

 i  niepozorne  pisze  ks.  Jan  Berthier.  Wzór  takiego  Ŝycia  jest  przekreśleniem  

i przeciwstawieniem się ludzkiej pysze. Pragnieniem Świętej Rodziny było to, 

aby  podobać  się  Bogu  i  tylko  Jemu.  Nie  chcieli  oni  przypodobać  się  światu 

ani innym ludziom 

55

 

ś

ycie takie, które polega tylko na Bogu i skierowane jest na Niego, jest 

Ŝ

yciem  wielkim.  Jesteśmy  tylko  tym,  czym  jesteśmy  przed  obliczem  Boga, 

pisze ks. Jan Berthier. Cała ludzka doskonałość i nasze Ŝycie nadprzyrodzone 

jest  umieszczone  w  głębi  ludzkiej  duszy.  To,  co  najwaŜniejsze  jest 

niedostępne dla oczu 

56

.  

 

Jezus  Chrystus  jest  wciąŜ  ukryty,  Bóg  jest  równieŜ  ukryty,  jest 

dostępny  tylko  dla  człowieka  wierzącego  w  Niego.  Jezus  Chrystus  mówił: 

„Błogosławieni  czystego  serca  albowiem  oni  Boga  oglądać  będą”

57

.  Święta 

Rodzina daje przykład takiej cnoty czystości serca. Dzięki pięknym, czystym 

sercom mieli przy sobie prawdziwego Boga kaŜdego dnia w swoim własnym 

domu,  Ŝyli  z  Nim  we  wspólnocie rodzinnej.  Dlatego  teŜ przypuszczalnie nie 

tęsknili za światem. W ich szczęściu świat nie był im potrzebny chyba tylko  

z miłości do Boga jako jego Stwórcy i troski o stworzenie. Dobrze wiedzieli, 

co  jest  na  świecie.  Ich  skromne  ukryte  Ŝycie  musiało  być  Ŝyciem  pięknym  

w swej skromności i zaufaniu do Boga.  

                                                 

55

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 204. 

56

 TamŜe, 205. 

57

 Mt 5, 8.

 

background image

 

 

 

23 

 

Jednak  Święta  Rodzina,  pomimo  Ŝe  Ŝyła  w  doskonałej  harmonii, 

miłosnym zjednoczeniu serc i w ukryciu nie zajmowała się tylko sama sobą, 

lecz chętnie dzieliła się swoim szczęściem z innymi. Miłość bliźniego nie jest 

samolubna pisze ks. Jan Berthier, miłość bliźniego jako córka Boga dąŜy do 

udzielania  się  i  dzielenia.  Święta  Rodzina  w  swoim  środowisku  starała  się 

czynić ludziom dobrze 

58

.  

 

Wspólne  Ŝycie  Świętej  Rodziny  w  Nazarecie  było  naznaczone  pracą, 

Ks. Jan Berthier podkreśla, Ŝe w ten sposób Pan Jezus jako Syn BoŜy chciał 

pokazać rangę i znaczenie ludzkiej pracy. Święta Rodzina swoim przykładem 

pracowitego  Ŝycia  uszlachetnia  pracę.  śycie  ciche,  pracowite,  skromne  

i  oddane  Bogu,  jakie  prowadziła  Święta  Rodzina  jest  pięknym  przykładem  

i wzorem wspólnego Ŝycia rodzinnego

 59

 

 Księga  Mądrości  Syracha  poucza:  „W  trzech  rzeczach  upodobałem 

sobie,  które  są  przyjemne  Panu  i  ludziom:  zgoda  wśród  braci,  przyjaźń 

między  sąsiadami  oraz  mąŜ  i  Ŝona  dobrze  zgadzający  się  ze  sobą”.  Święta 

Rodzina bez wątpienia równieŜ w tych cnotach była doskonała 

60

 

Ukryte  Ŝycie  Świętej  Rodziny  zadziwia  tym  bardziej,  Ŝe  dotyczy  tak 

wspaniałych  postaci.  Jezus  Chrystus,  BoŜy  Syn,  oczekiwany  Mesjasz, 

prawdziwy  prorok,  Baranek  ofiarny  złoŜony  za  grzechy  całego  świata. 

Najświętsza Maryja Panna, Królowa Aniołów, Oblubienica Ducha Świętego, 

Arka  Nowego  Przymierza.  Święty  Józef,  mąŜ  sprawiedliwy,  dzięki  łasce 

przewyŜszający  godnością  swego  prarodzica,  Króla  Dawida.  To  tylko  kilka 

określeń  przypominających  nam,  kim  są  osoby  zjednoczone  wzajemną 

miłością  w  Świętej Rodzinie.  Jednak plan  BoŜy  i  BoŜe zamysły  są  róŜne od 

ludzkich:,  „Bo  moje  myśli  nie  są  myślami  waszymi,  a  wasze  drogi,  moimi 

drogami”

61

,  mówi  prorok  w  imieniu  Boga,  dlatego  moŜe  zadziwiać  nas 

sposób postępowania Świętej Rodziny, która całym sercem pragnęła spełniać 

                                                 

58

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s.190. 

59

 TamŜe, 230. 

60

 Syr. 25, 1. 

61

 IŜ, 55,8. 

background image

 

 

 

24 

przede wszystkim BoŜe natchnienia i BoŜą wolę, Ŝyjąc dla Niego w ukryciu 

przed światem w ubóstwie i posłuszeństwie. 

62

 

3.2. Ubóstwo Świętej Rodziny 

 

Jest bardzo wiele rzeczy na świecie, które człowieka próbują omamić, 

łudząc go, jakoby miały zapewnić mu szczęście. śadna jednak z tych rzeczy 

nie  jest  w  stanie  dać  mu  tego  prawdziwego  szczęścia.  Święta  Rodzina, 

pomimo  swego  ubogiego  Ŝycia  a  moŜe  właśnie  dzięki  niemu  i  w  nim, 

odnalazła  swoje  najprawdziwsze  szczęście.  śycie  w  bliskości  Boga,  pełniąc 

Jego  wolę  i  w  Jego  obecności.  Ona  na  zawsze  juŜ  przejdzie  do  ludzkiej 

pamięci  jako  wzór  doskonałości,  przykład  pięknej  miłości  i  wzór  wszelkich 

cnót. 

 Ubóstwo  jest  cnotą  wyjątkową  jest  działaniem  wbrew  światu  jest 

wyróŜnieniem  i  jednocześnie  jest  próbą  dla  człowieka.  Ubóstwo  moŜe  być 

trudnym  doświadczeniem,  lecz  przeŜyte  wraz  z  Bogiem  moŜe  okazać  się 

ź

ródłem radości i błogosławieństwa. Bóg troszczy się o ubogich. Zawsze byli 

oni  w  centrum  jego  zainteresowania  w  wielu  przysłowiach  Starego 

Testamentu  i  przypowieściach,  Bóg  zdecydowanie  staje  w  obronie  ludzi 

ubogich,  sam  troszczy  się  o  nich  gdyŜ  ludzie  ubodzy  w  całej  swojej  biedzie 

tylko Boga mają za obrońcę i opiekuna. „Błogosławieni ubodzy albowiem do 

nich naleŜy Królestwo Niebieskie”. Obiecuje Pan Jezus w Kazaniu na górze. 

Ś

wiadczy  to  o  jego  wraŜliwości  na  kaŜdą  ludzką  biedę,  o  poczuciu 

zatroskania  o  kaŜdego  człowieka,  o  los  wszystkich  ludzi  i  poczucie 

sprawiedliwości 

63

W  przypadku  jednak  Świętej  Rodziny  ubóstwo  jest  aktem  heroicznej 

dobrowolnej  rezygnacji  z  naleŜnej  im  godności  i  przywilejów  na  rzecz 

umiłowania wypełniania BoŜej woli, pisze ks. Jan Berthier. Ubóstwo Świętej 

                                                 

62

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 204. 

63

 Por. Łk 6, 20.

 

background image

 

 

 

25 

Rodziny jest pięknym dowartościowaniem ludzkiego ubóstwa, są oni wzorem 

i  przykładem  pięknego  biednego  Ŝycia,  przez  które  Jezus  Chrystus  stał  się 

Odkupicielem. Przyniósł ukojenie na rany ludzkiej natury, które przywiązują 

ludzi do ziemi, odrywając ich oczy i myśli od nieba i tego, co jest w niebie. 

Najświętsza  Maryja  Panna  i  Święty  Józef  byli  uczestnikami  ubóstwa  

ze  względu  na  Syna  BoŜego,  na  BoŜe  Dzieciątko  towarzysząc  Bogu  – 

człowiekowi  w  Jego  przygotowywaniu  się  do  najwaŜniejszej  misji  

i wydarzenia dla ludzkości, jakim jest jej odkupienie. Narodzenie Pana Jezusa 

w grocie betlejemskiej jest czytelnym znakiem i manifestacją dla tego świata, 

jest  wyrazem  BoŜej  woli  i  przez  wszystkie  pokolenia  będzie  znakiem  dla 

kaŜdego człowieka jak piękne i owocne moŜe być przywiązanie się człowieka 

do  miłości,  do  Boga,  który  jest  miłością  gardząc  przepychem  

i bogactwem

64

.  

 „Nie  gromadźcie  sobie  skarbów  na  ziemi,  gdzie  mól  i  rdza  niszczą  

i złodzieje włamują się i kradną. Gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani 

mol  ani  rdza  nie  niszczą  i  gdzie  złodzieje  nie  włamują  się  i  nie  kradną,  bo 

gdzie  jest  twój  skarb,  tam  będzie  i  serce  twoje”,  poucza  Pan  Jezus  

w  Kazaniu  na  górze.  Te  piękne  niezwykle  pouczające  BoŜe  słowa,  dzięki 

doświadczeniu  jego  ubogiego  Ŝycia,  a  przede  wszystkim  dzięki  swojej 

boskości brzmią niezwykle autentycznie. On – Bóg wie, co jest najlepsze dla 

człowieka 

65

Jednak  Ŝycie  Pana  Jezusa,  oprócz  ubóstwa,  naznaczone  było  jeszcze 

prześladowaniami.  Od  chwili  przyjścia  na  świat,  Herod  zamierzał  go  zabić. 

Ś

więta  Rodzina  doświadczyła,  zatem,  poza  ubóstwem,  juŜ  na  samym 

początku wspólnego Ŝycia tego, czym jest prześladowanie, ucieczka z własnej 

ojczyzny,  trud  tułaczki  i  Ŝycia  na  wygnaniu.  Wszystko  to  maluje  nam  obraz 

pełen dramatyzmu ludzkiego losu na tej ziemi. Ale jednocześnie zatroskania 

Boga o los człowieka, który jest mu drogi. Oraz chęć towarzyszenia Boga w 

                                                 

64

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 233. 

65

  Por. Mt. 6, 10-21. 

background image

 

 

 

26 

kaŜdych  doświadczeniach  człowieka  zwłaszcza  tego  który  jest  mu  miły 

 i szuka Boga swym sercem 

66

.  

 

 

3.3. Szczęście Ŝycia rodzinnego w Świętej Rodzinie 

 

„Człowiek został stworzony do szczęścia i do Ŝycia w rodzinie”, pisze, 

ks.  J.  Berthier.  Wzorem  takiego  pięknego  rodzinnego  szczęścia  jest  Święta 

Rodzina, która ukazuje nam, Ŝe prawdziwe szczęście nie zaleŜy od bogactwa, 

popularności,  władzy,  ale  leŜy  w  posłuszeństwie  woli  BoŜej  jedności  serc, 

wzajemnej  miłości,  Święta  Rodzina  prowadziła  Ŝycie  ukryte  przed  światem, 

w ludzkim rozumieniu moŜna powiedzieć Ŝycie cięŜkie i w uciskach, a jednak 

pokój  i  szczęście,  jakie  tam  panowały,  radość,  która  była  owocem  Ducha 

Ś

więtego, przewyŜszała wszelkie inne ziemskie pociechy 

67

.  

Ks. Jan Berthier uwaŜa, Ŝe pokój, jaki panował w Świętej Rodzinie jest 

przez  Boga  zaplanowany  i  przewidziany  dla  wszystkich  ludzi  w  ich  Ŝyciu 

rodzinnym.  Bóg,  ustanawiając  rodzinę,  chciał  Ŝeby  człowiek  od  momentu 

przyjścia  na  świat,  odnajdował  w  niej  oparcie,  odpoczynek,  miłości,  troskę 

 o drugiego człowieka. To w rodzinie człowiek doświadczą miłości, poczucia 

bezpieczeństwa, jest otoczony czułą miłością rodziców i dziadków

68

JuŜ  na  samym  początku  stworzenia  Bóg  uczynił  męŜczyznę  i  kobietę, 

umieszczając  ich  w  Raju.  W  ten  sposób  Bóg  wykonał  swe  dzieło.  Pismo 

ś

więte mówi: „ Tak stworzył Bóg człowieka na swój obraz, na obraz BoŜy go 

stworzył, stworzył męŜczyznę i niewiastę”

69

. Pan Bóg, więc zaplanował Ŝycie 

i szczęście człowieka w Ŝyciu w komunii, w jedności. Podstawową i naturalną 

komunią, w jakiej Ŝyje człowiek jestrodzina. W innym miejscu Pismo Święte 

mówi:,  „Dlatego  to  męŜczyzna  opuszcza  ojca  swego  i  matkę  swoją  

                                                 

66

 J. Berthier, Dzieło cytowane, s. 234. 

67

 TamŜe, s. 284. 

68

  

69

 Rdz 1, 27. 

background image

 

 

 

27 

i  łączy  się  ze  swoją  Ŝoną  tak  ściśle,  Ŝe  stają  się  jednym  ciałem”.  W  Świętej 

Rodzinie ten zamysł BoŜy zrealizował się doskonale, to tutaj w ich wzajemnej 

miłości  małŜeńskiej  Bóg  był  obecny  w  Ŝywej  postaci,  w  osobie  ich  syna 

Jezusa Chrystusa, który jednocześnie jest Synem BoŜym

70

.  

Ś

więta Rodzina, Ŝyjąc skromnie w domku w Nazarecie, poświęcając się 

codziennym  obowiązkom,  wychowywała  Syna  BoŜego  -  Pana  Jezusa  

-  w  codziennej  trosce  o  pracę,  chleb  we  wzajemnym  zjednoczeniu.  Była 

rodziną  szczęśliwa  a  podstawa  tego  szczęścia  płynęła  jak  pisze  ks.  Jan 

Berthier,  z  głębokiego  zjednoczenie  z  Bogiem.  Bogiem,  który  jest  dobrem 

przewyŜszającym  wszystkie  inne  dobra,  a  największym  nieszczęściem  jest 

być  pozbawionym  tego  najwyŜszego  dobra.  Bycie  z  Nim  zjednoczonym  

w wieczności będzie sama istotą niebiańskiego szczęścia. Ci, którzy juŜ tu na 

ziemi  są  z  Bogiem  zjednoczeni,  są  uświęcani,  uszlachetniani  osiągają 

prawdziwą  ludzką  doskonałość.  Święta  Rodzina,  poprzez  miłość,  tę 

najdoskonalszą  więź,  zbliŜała  się  do  Boga  i  złączyła  się  z  Nim  stając  się  

z Nim jednym w Duchu

71

Biskup Van der Ven z Hertogenbosch powiedział: „JeŜeli kiedykolwiek 

była  na  świecie  jakaś  szczęśliwa  rodzina,  była  to  bez  wątpienia  Święta 

Rodzina  z  Nazaretu”.  To  właśnie  dzięki  świętości  tych  osób,  z  których  się 

składała gdyŜ najszczęśliwszym jest człowiek święty – pisze ks. Jan Berthier. 

Nikt  nie  zaprzeczy,  Ŝe  Święta  Rodzina,  z  którą  nie  moŜna  porównać  Ŝadnej 

innej pod względem świętości jest ze wszystkich innych najszczęśliwsza

72

Bogactwem 

Ś

więtej 

Rodziny 

nie 

były 

dobra 

ziemskie  

i  nie  im  zawdzięczała  ona  swe  szczęście.  Prawdziwe  dobra,  które  Święta 

Rodzina  posiadała  w  obfitości,  to  były  dobra  duchowe.  Bogactwem  Świętej 

Rodziny  był  Syn  BoŜy,  ich  chwałą  były  cnoty,  w  których  wzrastali;  zaś 

miłość Boga była jej szczęściem i rozkoszą. W Świętej Rodzinie odnajdujemy 

                                                 

70

 Rdz 2, 24. 

71

 TamŜe, s. 245. 

72

 TamŜe, s. 245. 

background image

 

 

 

28 

najdoskonalsze  posłuszeństwo  oraz  szacunek  da  prawdziwego  autorytetu. 

Panowała tam zgoda, miłość oraz wzajemne oddanie 

73

Ś

więta Rodzina ukazuje nam piękno i prostotę Ŝycia w bliskości Boga. 

Nie jest to Ŝycie dąŜące do sławy. Nie jest to wzór Ŝycia wyniosłego. Nie ma 

w  ich  Ŝyciu  przepychu  i  zgiełku  świata.  Nie  odnajdziemy  u  Nich  kłótni, 

sporów.  Nie  dopominali  się  o  naleŜną  im  cześć  i  pozycję.  Ich  Ŝycie  było 

napełnione radością z poznania prawdy i bliskością Boga. śycie, jakie wiedli 

było  cierpliwe,  pokorne  i  gotowe  znosić  trudy.  śycie  w  zaufaniu  

i wzajemnym zjednoczeniu serc, a pomimo trudności wiedli Ŝycie szczęśliwe, 

ś

więte, miłe Bogu 

74

.  

Szczęście Świętej Rodziny jest niezwykle trudne do opisania, gdyŜ jest 

to  szczęście  nadprzyrodzone,  szczęście,  którego  źródłem  jest  bliskość  Boga  

i  pełnienie  Jego  świętej  woli.  JakŜe  posłuszni  i  wraŜliwi  musieli  być  Jezus 

Maryja  i  Józef  na  wszelkie  natchnienia  Ducha  Świętego.  JakŜe  musieli  być 

doskonali  i  umiłowani  przez  Boga.  Bóg  obdarzył  ich  swoim  zaufaniem  

i niezwykłym wyróŜnieniem. JakŜe musieli być wraŜliwi na siebie nawzajem, 

wyrozumiali,  doskonali.  Święta  Rodzina  Ŝyjąc  na  świecie  nie  była  z  tego 

ś

wiata 

75

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                 

73

 TamŜe, s. 245. 

74

  

TamŜe, s. 245.

 

75

 TamŜe, s. 254. 

background image

 

 

 

29 

ZAKOŃCZENIE 

 
 

Ś

więta  Rodzina  równieŜ  w  obecnych  czasach  moŜe  być  ukazana  jako 

wzór  doskonałości  i  jedności.  Przyglądając  się  Świętej  Rodzinie  poprzez 

pryzmat  nauczania  ks.  Jana  Berthiera  dostrzegamy  ich  niezwykłe  cnoty: 

Wiarę,  Nadzieję,  Miłość,  posłuszeństwo  i  poszanowanie  woli  BoŜej. 

Widzimy  takie  cechy  jak  wzajemna  miłość  i  łagodność.  W  jej  codziennym 

Ŝ

yciu  moŜemy  zaobserwować,  Ŝe  byli  oni  ubodzy,  Ŝyli  bardzo  skromnie 

utrzymując się z pracy własnych rak.  

Tak  jak  wiele  rodzin  na  całym  świecie  Ŝyli  podobnie  ubogo, 

niedostrzegalnie dla świata. To, Ŝe nie pragnęli oni niczego innego jak tylko 

spełniać  wolę  BoŜą  sprawiło,  Ŝe  pomimo  tych  braków  i  trudów,  jakie  ich 

 w  Ŝyciu  spotkały  są  oni  nadzwyczajnym  przykładem  tak  bliskim  

i jednocześnie tak pięknym tego, Ŝe wspólne Ŝycie w miłości i zjednoczeniu 

z Bogiem moŜe być niezwykle owocne. 

Komunia personalna jest jednością, jaką Bóg przewidział dla człowieka 

w  małŜeństwie.  Komunia  personalna  w  Świętej  Rodzinie  była  doskonała, 

oparta  na  szacunku,  miłości,  poszanowaniu  boŜych  praw.  Przepełniona 

wzajemnym  zrozumieniem,  patrzeniem  w  jedną  stronę.  A  właściwie 

wpatrywaniem  się  w  osobę  Jezusa  Chrystusa.  Troska  o  zapewnienie 

podstawowych potrzeb, jakie właśnie moŜe zapewnić tylko rodzina. 

Ś

więta Rodzina urzeka swoją prostotą i niezwykłością. śyjąc skromnie 

w  Nazarecie  zostawia  niezwykły  wzór  i  daje  światło  dla  całej  ludzkości.  

W  ich  pięknym  Ŝyciu  realizuje  się  doskonałe  człowieczeństwo,  Ich  serca 

napełnione  miłością  i  ufnością  pokazują  kaŜdemu  człowiekowi,  Ŝe  nie 

bogactwo,  ale  poszanowanie  Boga  i  miłość  do  Niego  nadaję  Ŝyciu 

prawdziwy sens i piękno. 

 

 

background image

 

 

 

30 

BIBLIOGRAFIA: 

 

 

 

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Poznań – Warszawa 1971. 

 

 

Dokumenty Stolicy 
Apostolskiej

  

 

 

Jan Paweł II

 

Adhortacja  Apostolska  Redemptoris 
Custos 

Ojca 

Ś

więtego 

Jana  

Pawła  II:  O  Świętym  Józefie  i  Jego 
posłannictwie  w  Ŝyciu  Chrystusa  
i kościoła w: Adchortacji Apostolskie 
Ojca 

Ś

więtego 

Jana 

Pawła 

II 

Tom I 1979 -1995, Kraków 2006. 

 

 

Konstytucja dogmatyczna  
o Objawieniu BoŜym, Dei verbum, 
Wrocław, 1986. 
 

 

Źródła 

 

 

J. Berthier

 

Kult i naśladowanie Świętej Rodziny, 
Ciechocinek, 2003. 
 

 

Literatura pomocnicza 

 

 

Maria z Agredy

 

Mistyczne miasto BoŜe, Warszawa, 
2000.

 

T. S. Kapusta

 

Ś

więty Józef mistrzem naszej 

modlitwy, Kraków 1986

,