Woda jako rozpuszczalnik. Szybkość rozpuszczania się substancji. 

Rozpuszczanie polega na wnikaniu cząsteczek jednej substancji między cząsteczki substancji drugiej. 
Emulsja jest to mieszanina niejednorodna dwóch wzajemnie nierozpuszczalnych cieczy, z których 
jedna jest rozproszona w drugiej w postaci małych kropelek (o wielkości rzędu 10

-6

 m). Przykładem 

emulsji jest mleko, farba olejna itp. 
Budowa cząsteczki wody 
Cząsteczka wody ma dwa bieguny: ujemny, w pobliżu atomu tlenu, i dodatni, w pobliżu atomów 
wodoru. Cząsteczka wody jest dipolem, czyli, innymi słowy, ma budowę polarną, co zapisuje się  
w następujący sposób: 

 

Budowa polarna cząsteczki wody wpływa na zdolność rozpuszczania się w niej substancji. Dobrze 
rozpuszczają się w wodzie substancje o budowie polarnej, a więc takie, których cząsteczki również 
mają dwa bieguny. Gdy substancję polarną rozpuszcza się w wodzie, wówczas cząsteczki "ustawiają 
się" w taki sposób, aby dodatni biegun cząsteczki wody stykał się z biegunem ujemnym cząsteczki 
substancji rozpuszczanej i odwrotnie.  
 
W wodzie dobrze rozpuszczają się związki chemiczne, zawierające wiązanie jonowe, natomiast 
związki chemiczne tworzące wiązania kowalencyjne, rozpuszczają się głównie w rozpuszczalnikach 
niepolarnych. Cząsteczki wody (dipole) mają zdolność asocjacji, czyli łączenia się pojedynczych 
cząsteczek w większe grupy, dzięki obecności biegunów (+) i (-) w cząsteczce. 
 
Roztwór to mieszanina jednorodna co najmniej dwóch składników – substancji rozpuszczanej i 
rozpuszczalnika. Gdy miesza się dwie ciecze lub dwa gazy, przyjmuje się, że rozpuszczalnikiem jest ta 
substancja, której jest więcej.  
 
Szybkość rozpuszczania się danej substancji zależy od temperatury, mieszania i rozdrobnienia 
substancji rozpuszczanej. Im wyższa temperatura, tym większa energia cząsteczek, a tym samym 
większa ilość zderzeń cząsteczek wody z cząsteczkami substancji rozpuszczanej. Mieszanie 
mechaniczne również ułatwia mieszanie się cząsteczek wody i substancji rozpuszczanej. 
Rozdrobnienie substancji ułatwia wnikanie cząsteczek wody między cząsteczki lub jony 
rozpuszczającej się substancji. Spowodowane jest to zwiększeniem powierzchni oddziaływania tej 
substancji z cząsteczkami wody (rozpuszczalnika). Zatem, chcąc zwiększyć szybkość rozpuszczania 
substancji stałej w wodzie, należy substancję rozdrobnić, a roztwór ogrzewać i mieszać.