1 

Systemy plików 

 

1. Poj

ę

cie systemu plików 

 

System plików – sposób, w jaki komputer organizuje pliki i katalogi na no

ś

nikach danych takich jak dysk twardy 

czy dyskietka magnetyczna. System plików definiuje: 

 

−

 

jak dane s

ą

 zapisywane i odczytywane, 

−

 

wielko

ść

 klastrów, 

−

 

mo

ż

liwe do u

ż

ycia atrybuty plików, 

−

 

schemat poprawnych nazw oraz ich długo

ść

, 

−

 

dopuszczalne znaki w nazwach, 

−

 

zabezpieczenia danych. 

 

Wi

ę

kszo

ść

 współczesnych systemów plików ma struktur

ę

 hierarchiczn

ą

, zło

ż

ona z katalogów i plików. 

 
 
Systemy plików w Windows: 
 

System operacyjny 

FAT 

FAT32 

NTFS 

MS DOS 

Tak 

Nie 

Nie 

Windows 95 OSR1 

Tak 

Nie 

Nie 

Windows 95 OSR2 

Tak 

Tak 

Nie 

Windows 98 

Tak 

Tak 

Nie 

Windows Me 

Tak 

Tak 

Nie 

Windows NT 

Tak 

Nie 

Tak 

Windows 2000 

Tak 

Tak 

Tak 

Windows XP 

Tak 

Tak 

Tak 

Windows 2003 Server 

Tak 

Tak 

Tak 

 
 
Dopuszczalne rozmiary dysków i plików: 
 

 

FAT 

FAT32 

NTFS 

Minimalny rozmiar woluminu 

1,4MB 

512MB 

10MB 

Maksymalny rozmiar woluminu 

4GB 

2TB* 

2TB** 

Maksymalny rozmiar pliku 

2GB 

4GB 

64GB 

 
*W systemach Windows Server 2003 maksymalnie 32GB 
**Dyski dynamiczne mog

ą

 mie

ć

 du

ż

o wi

ę

ksze rozmiary 

 
 

 

2 

 

2. Sektory i klastry 

 

Sektor  –  najmniejsza  fizyczna  jednostka  twardego  dysku  tworzona  na  nim  w  trakcie  produkcji.  Wi

ę

kszo

ść

 

dzisiejszych dysków posiada sektory o rozmiarze 512 bajtów. 

 

Klaster – najmniejsza logiczna jednostka twardego dysku tworzona w trakcie formatowania no

ś

nika. Jej rozmiar 

jest zale

ż

ny od systemu plików i od rozmiaru woluminu, stanowi jednak zawsze wielokrotno

ść

 rozmiaru sektora. 

Dzisiejsze systemy plików u

ż

ywaj

ą

 rozmiarów od 0,5 – 64 KB. 

 

KA

Ż

DY  PLIK  ZAJMUJE  CO  NAJMNIEJ  JEDEN  KLASTER,  ALE  W  JEDNYM  KLASTRZE  MO

Ż

E 

ZNAJDOWA

Ć

 SI

Ę

 TYLKO JEDEN PLIK!!! 

 
 

Porównanie rozmiarów klastrów w zale

ż

no

ś

ci od rozmiaru woluminu: 

 

FAT 

FAT32 

NTFS 

Rozmiar 

woluminu 

Rozmiar 

klastra w 

bajtach 

Liczba 

sektorów w 

klastrze 

Rozmiar 

klastra w 

bajtach 

Liczba 

sektorów w 

klastrze 

Rozmiar 

klastra w 

bajtach 

Liczba 

sektorów w 

klastrze 

< 32 MB 

512 

1 

- 

- 

512 

1 

33-64 MB 

1 024 

2 

- 

- 

512 

1 

65-128 MB 

2 048 

4 

- 

- 

512 

1 

129-255 MB 

4 096 

8 

- 

- 

512 

1 

256-511 MB 

8 192 

16 

- 

- 

512 

1 

512-1023 MB 

16 384 

32 

4096 

8 

1 024 

2 

1-2 GB 

32 768 

64 

4096 

8 

2 048 

4 

2-4 GB 

65 536 

128 

4096 

8 

4 096 

8 

4-8 GB 

- 

- 

4096 

8 

8 192 

16 

8-16 GB 

- 

- 

8 192 

16 

16 384 

32 

16-32MB 

- 

- 

16 384 

32 

32 768 

64 

> 32 GB 

- 

- 

32 768 

64 

65 536 

128