Jay Friedman september2010, tłum. Łukasz Michalski
25.Kasa fiskalna
wrzesień 2010
The Cash register
Chciałbym bliżej objaśnić moje uwagi sprzed paru miesięcy mówiące o
tym, że większość grających przyciska ustnik zbyt słabo. Pewien jestem, że
niejeden w zadziwieniu uniósł wysoko brwi …
Oczywiście sprawa jest bardziej złożona i nie dotyczy tylko wielkości
nacisku stosowanego w wyższym rejestrze. Jednym z wyzwań, przed którymi
stajemy jako grający na instrumentach dętych blaszanych, jest umiejętność
właściwego trafiania dźwięków w wysokim rejestrze- cicho lub głośno,
zależnie od potrzeby. Jest wiele sposobów by to osiągnąć, kilka z nich wiedzie
ku większym sukcesom niż inne. Jedną z najbardziej powszechnych metod
jest ustawienie zadęcia jak dla niższego dźwięku, wypchnięcie górnej wargi w
kierunku górnego brzegu ustnika i wyciśnięcie wysokiego dźwięku. Uważam,
że jest to niepewny sposób na wejście w wysoki rejestr. Inna metoda to
rozpoczęcie dźwięku z rejonu przepony, co zastępuje język i wyciska dźwięk
za pomocą mięśni dolnych części tułowia. To również niezbyt godny zaufania
sposób osiągania wysokich dźwięków, ponieważ daje w efekcie dźwięk słabej
jakości. Wreszcie mamy sposób polegający na czystym przyciskaniu; ustnik
jest przyłożony do warg bez zastanowienia się nad jego ustawieniem a
dźwięk jest wydobywany tylko sile nacisku. Zwykle skutkuje to wieloma
dźwiękami całkowicie pozbawionymi wyrazu. Znaną metodą jest też system
bezprzyciskowy, w którym inne części ciała przejmują konieczność
umocnienia zadęcia. Tu znowu mamy do czynienia z nutami wyciśniętymi
przy pomocy innych mięśni niż mięśnie twarzy. W takim wypadku może się
też zdarzyć- a doświadczyłem tego na sobie, że będziemy bali się nagłego
załamania zadęcia przy głośnym graniu wysokich dźwięków. Skłoni nas to do
takiego ustawienia, by górną wargą wypchnąć dźwięk w kierunku górnego
brzegu ustnika.
Jaki nacisk można uznać za wystarczający? Wyciągnij rękę i zastanów się,
jak długo mógłbyś wytrzymać w takiej pozycji. Ciężko, nie? A teraz lekko
oprzyj otwartą dłoń o ścianę, z taką siłą by ją tylko podtrzymać. To właśnie
sposób by pewnie utrzymać dźwięk. Choć właściwie trzeba rozróżnić dwa
rodzaje nacisku, który stosujemy grając. Po pierwsze ten do grania głośno i
wysoko, gdy przysuwamy ustnik bliżej do twarzy, łącząc siłę ramion
trzymających instrument i jednocześnie przysuwając zadęcie w kierunku
ustnika. Ten drugi to subtelniejszy sposób utrzymania nacisku przy długich
dźwiękach granych piano. Mówiąc obrazowo, traktujemy wówczas
