Artykuł pochodzi z dodatku:

Zasady odliczania VAT naliczonego

Dodatek nr 26 do Biuletynu Informacyjnego dla Służb Ekonomiczno - Finansowych

nr 25 (708)  z dnia  2010-09-01

www.czasopismaksiegowych.pl

wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.

www.gofin.pl   sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Nabycie paliwa do samochodu osobowego

Na mocy art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 86 ust. 3 ustawy o VAT, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczania VAT od
zakupu  paliw  silnikowych,  oleju  napędowego  oraz  gazu,  wykorzystywanych  do  napędu  samochodów  osobowych  i  innych
pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony.

Należy  jednak pamiętać,  że  22 grudnia  2008 r.  Europejski  Trybunał Sprawiedliwości  w  wyroku w  sprawie C-414/07  uznał
polskie  przepisy  w  sprawie  odliczania  VAT  od  paliwa  za  niezgodne  z  przepisami  unijnymi.  Powyższy  wyrok  umożliwił
odliczanie  VAT  od  paliwa  do  samochodów  z  homologacją  ciężarową, o  dopuszczalnej  ładowności  powyżej  500  kg,  tj.  od
paliwa  do  samochodów,  w  stosunku  do  których  podatnicy  mieli  prawo  odliczania  VAT  przed  przystąpieniem  Polski
do Wspólnoty.

W związku z tym wyrokiem, Ministerstwo Finansów wydało w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej pismo z 13 lutego 2009 r.,
nr  PT3/812/4/15/CZE/09/185  (dostępne  na  stronie  internetowej  www.mf.gov.pl  oraz  cytowane  w  całości  w  Biuletynie
Informacyjnym nr 8 z 10 marca 2009 r.), skierowane do dyrektorów izb skarbowych i dyrektorów urzędów kontroli skarbowej,
w  którym  stwierdzono,  że  podatnik  ma  prawo  do  odliczania  VAT  od  paliwa,  jeżeli  prawo  takie  przysługiwało  mu
w  dowolnym  dniu  obowiązywania  ustawy  o  VAT,  zarówno  przed  1  maja  2004  r.,  jak  i  po  tym  dniu.  Uprawnienie
do odliczania VAT przysługuje zatem w stosunku do paliwa do napędu pojazdów samochodowych:

o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, jeżeli pojazd ten posiada homologację ciężarową,

spełniających wzór „Lisaka”,

o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony oraz do napędu pojazdów, o których mowa w art. 86
ust. 4 ustawy o VAT (jeżeli podatnik posiada dodatkowe badanie techniczne i wpis w dowodzie rejestracyjnym).

Takie też stanowisko prezentują organy podatkowe, np. Izba Skarbowa w Bydgoszczy (interpretacja indywidualna z 8 lipca
2010 r., nr ITPP1/443-335b/10/JJ:

„(...) Analiza treści przepisów obowiązujących zarówno przed dniem 1 maja 2004 r., jak i przepisów obowiązujących po tej
dacie  wskazuje,  iż  skoro  samochód  posiada  homologację  potwierdzającą,  że  jest  to  pojazd  ciężarowy,  to  Spółce
przysługuje  prawo  do  obniżenia  podatku  należnego  o  podatek  naliczony  zawarty  w  fakturach  dokumentujących  zakup
paliwa  służącego  do  napędu  przedmiotowego  samochodu,  przy  założeniu,  iż  będzie  on  wykorzystywany  wyłącznie
do wykonywania  czynności opodatkowanych i nie  będą zachodziły przesłanki wykluczające  to prawo, określone w  art. 88
ustawy o podatku od towarów i usług. (...)”

Niestety,  tak  jak  organy  podatkowe  zajmują  jednolite  stanowisko  w  przedmiotowej  sprawie,  zgodności  takiej  już  nie  ma
w stanowiskach prezentowanych przez sądy. Większość sądów uznaje (zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych),
że  w  celu  ustalenia,  czy  przysługuje  prawo  do  odliczenia  VAT  od  zakupu  samochodu  lub  paliwa,  niezbędne  jest
przeanalizowanie  przepisów  obowiązujących  bezpośrednio  przed  oraz  po  przystąpieniu  Polski  do  Wspólnoty.  Takie
stanowisko  zaprezentował  przykładowo  WSA  w  Rzeszowie  (wyrok  z  5  lutego  2009  r.,  sygn.  akt  I  SA/Rz  735/08),  WSA
w Gorzowie Wlkp. (wyrok z 12 lutego 2009 t., sygn. akt I SA/Go 39/09), czy WSA we Wrocławiu (wyrok z 19 lutego 2009 r., sygn.
akt I SA/Wr 969/08).

Natomiast odmienne stanowisko zaprezentował WSA w Krakowie w wyrokach z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 147/09
oraz z 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 176/09. Sąd uznał bowiem, że skoro przepisy obowiązujące do 30 kwietnia 2004 r.
już nie obowiązują, a obecne przepisy zostały wprowadzone niezgodnie z prawem - to zdaniem WSA nie obowiązują żadne

przepisy ograniczające odliczenie VAT od zakupu samochodów osobowych oraz paliwa do ich napędu. Zatem zdaniem WSA
w  Krakowie  podatnik  ma  prawo  do  odliczenia  VAT  od  paliwa  niezależnie  od  typu  samochodu,  jego  rozmiarów  czy
ładowności.  Jedynym  warunkiem  do odliczenia  VAT  jest  związek  dokonanego  zakupu z  działalnością  opodatkowaną.  Oto
fragment uzasadnienia pierwszego z ww. orzeczeń:

„(…)  W  konsekwencji  przekroczenia  z  dniem  1  maja  2004  r.  przez  państwo  polskie  granic  dopuszczalnych  ograniczeń
wyznaczonych przez art. 17 ust. 6 akapit drugi Szóstej Dyrektywy, od tego dnia nie mają zastosowania wszelkie określone
w  prawie  krajowym  ograniczenia  w  odliczaniu  podatku  naliczonego  zawartym  w  zakupach  dotyczących  wydatków  na
nabycie  paliwa  do  samochodów  wykorzystywanych  w  działalności  opodatkowanej  podatkiem  od  towarów  i  usług.  W
szczególności nie ma w całości zastosowania obowiązujący obecnie (tj. w brzmieniu od 22 sierpnia 2005 r.) art. 88 ust. 1 pkt
3 w zw. art. 86 ust. 3 ustawy o VAT.

(…) W związku z powyższym, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, Spółka w oparciu o art. 17 ust.
2  Szóstej  Dyrektywy  posiada  pełne  prawo  do  odliczenia  podatku  naliczonego  zawartego  w  zakupach  paliwa
do leasingowanego samochodu -  niezależnie od typu tego samochodu, jego rozmiarów,  ładowności lub tonażu. Jedynym
warunkiem  uprawniającym  do  odliczania  podatku  naliczonego  zawartego  w  zakupach  paliwa  jest  wykorzystywanie
samochodu, z którym związane są zakupy paliwa, do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. (…)”

Należy  jednak pamiętać,  że jak  dotychczas jedynie  WSA w  Krakowie zaprezentował  stanowisko, zgodnie  z którym  obecnie
brak  jest  jakichkolwiek  ograniczeń  w  zakresie  odliczania  VAT  od  nabycia  samochodów  osobowych  oraz  paliwa  do  tych
pojazdów. Ponieważ jednak wyroki  sądowe wydawane są jedynie w indywidualnych sprawach  i nie stanowią powszechnie
obowiązującego prawa, należy liczyć się z tym, że organ podatkowy zakwestionuje prawo do odliczenia VAT, jeżeli samochód
nie spełnia warunków określonych w ustawie o VAT obowiązującej bezpośrednio przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty,
lub po tym dniu.

Jak  zaznaczono  powyżej,  obecnie  prawo  do  odliczania  VAT  od  zakupu  paliwa  do  samochodów  „z  kratką”  nie  wynika
z przepisów ustawy o VAT (gdyż art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 86 ust. 3 ww. ustawy nie uległy zmianie), lecz z wyroku ETS
i  ogólnej  interpretacji  Ministra  Finansów.  Stąd  też  Ministerstwo  Finansów  zaproponowało  zmianę  przepisów  ustawy
w  omawianym  zakresie,  dostosowując  je  do  orzeczenia  ETS.  Jednocześnie  zaproponowano  zawieszenie  prawa
do odliczania VAT od ww. zakupu na okres 3 lat. Zmiany te miały wejść w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., po wcześniejszym
uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej. Pomimo, że taką zgodę uzyskano, wycofano się z wprowadzenia odpowiednich zmian
do ustawy o VAT. Rada Ministrów w dniu 20 października 2009 r. nie wyraziła bowiem zgody na takie rozwiązanie.

Nie  oznacza to  jednak, że  nie będzie  zmian  w omawianym  zakresie. Z  projektu z  dnia  18 lipca  2010 r.  założeń do  ustawy
o zmianie  ustawy o podatku  od towarów i  usług oraz  ustawy o transporcie  drogowym (dostępnym na  stronie Ministerstwa
Finansów www.mf.gov.pl) wynika, że od 2011 r. powróci zakaz odliczania całej kwoty VAT od zakupu samochodów „z kratką”,
a także paliwa do napędu tych pojazdów. Ograniczenie to miałoby obowiązywać do 31 grudnia 2012 r.