background image

194

                                                               

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 84 NR 8/2008

 

Marian GILEWSKI, Andrzej KARPIUK 

Politechnika Białostocka, Wydział Elektryczny, Katedra Automatyki i Elektroniki 

 
 

Elektroniczna stabilizacja parametrów świetlnych LED RGB 

 
 

Streszczenie. 

W publikacji przedstawiono koncepcję układu stabilizacji mocy wyjściowej i barwy LED RGB. Zaproponowano wykorzystanie idei pętli 

sprzężenia  fazowego,  w  której  sygnałem  zwrotnym  jest  promieniowanie  optyczne.  Układ  zawiera:  źródło  sygnału  odniesienia,  detektor  fazy,  filtr 
dolnoprzepustowy,  przetwornik  światło  –  częstotliwość,  źródło  prądowe  sterowane  napięciem  oraz  LED.  W  pracy  przedstawiono  wyniki  badań 
eksperymentalnych oraz wskazówki dotyczące rozwiązań aplikacyjnych. 

 

 

Abstract. This paper describes an idea of RGB LEDs driver with optical feedback. Our circuit is able to  control light color and  luminance of RGB 
LED. The circuit contains: wave generator, phase detector, low-pass filter, voltage controlled current source, light to frequency converter and RGB 
LED. The measurement results of the circuit are presented. At the final part the design recommendations are included. (An electronic control of 
light RGB LEDs
).  

 
Słowa kluczowe: stabilizacja parametrów świetlnych LED, układ z optycznym sprzężeniem zwrotnym, przetwornik światło - częstotliwość. 
Keywords: electronic control of LED light,  optical feedback circuit, light to frequency converter. 
 
 

Wstęp 
 

Współcześnie, na szeroką skalę znajdują zastosowanie 

dwie  metody  sterowania  poziomem  luminancji  LED. 
Pierwszą  z  nich  jest  metoda  stałoprądowa,  polegająca  na 
regulacji  w  sposób  ciągły  natężenia  prądu  zasilającego 
diodę.  Alternatywą  jest  metoda  zasilania  impulsowego, 
opa

rta  na  regulacji  wartości  średniej  mocy  zasilającej  w 

wyniku 

zmiany 

współczynnika 

wypełnienia 

prądu 

okresowego 

–  tzw.  sterowanie  PWM  (Pulse  Width 

Modulation).  W  układach  praktycznych  istotna  jest 
stabilizacja całkowitej widmowej mocy świetlnej emitowanej 
p

rzez LED. Jest to szczególnie ważne w układach syntezy 

barwy  światła  wykorzystujących  LED  RGB.  Taka  sytuacja 
występuje w niektórych zastosowaniach architektonicznych, 
artystycznych  lub  komunikacyjnych  [1].  O  ile  warunek 
utrzymania „czystej” barwy nie jest  krytyczny w drogowych 
światłach  sygnalizacyjnych,  to  jest  bardzo  ważny  dla 
projektanta oświetlenia sali teatralnej, wnętrza luksusowego 
samochodu 

lub 

stoiska 

reklamowego. 

tych 

rozwiązaniach,  w  celu  uzyskania  stabilnej  barwy 
wypadkowej,  nie  jest  wystarcza

jące  utrzymywanie  stałych 

wartości  natężeń  prądów  zasilających  (lub  ich  wartości 
średnich  w  PWM).  Wynika  to  z  wrażliwości  widmowych 
charakterystyk  emisyjnych  diod  na  dodatkowe  czynniki, 
takie jak temperatura lub czas eksploatacji i związana z nim 
degradacj

a  struktury.  Co  gorsza,  charakterystyki  wpływu 

czynników  zakłócających  są  różne  dla  diod  emitujących 
poszczególne  barwy  światła.  W  przypadku  LED  RGB 
niekontrolowany dryft charakterystyk składowych powoduje 
zmianę  wypadkowej  barwy  światła  oraz  zmniejszenie 
emitowanej mocy świetlnej.  
W  publikacji  zaproponowano  układ  stabilizacji  świetlnego 
punktu  pracy  LED  RGB,  który  jest  oparty  na  metodzie 
regulacji ciągłej z optycznym sprzężeniem zwrotnym (rys.1). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.1. Idea stabilizacji LED za pomocą sprzężenia optycznego 
 

Pod  pojęciem  stabilizacji  świetlnego  punktu  pracy 
rozumiane są takie warunki pracy elementu, w których wraz 

ze  zmianami  temperatury  lub  eksploatacyjną  degradacją 
struktury  nie  następuje  znacząca  zmiana  mocy  świetlnej 
poszczególnych składowych monochromatycznych. 
 

W  proponowanym  układzie  następuje  porównanie 

zmierzonego,  wyjściowego  sygnału  świetlnego  LED  z 
sygnałem  odniesienia.  Jeżeli  zostaną  zachwiane  warunki 
pracy,  np.  wskutek  wzrostu  temperatury  złącza,  następuje 
zmniejszenie 

mocy 

emisyjne

j  określonej  składowej 

monochromatycznej.  W  efekcie  w  układzie  porównującym 
zostanie  wytworzony  sygnał  błędu.  Pojawienie  się  tego 
sygnału spowoduje w układzie korygującym wzrost wartości 
sygnału  sterującego  (natężenia  prądu)  daną  składową. 
Skutkiem  tego  wz

rostu  będzie  zwiększenie  emitowanej 

mocy  świetlnej,  zmniejszenie  sygnału  błędu  i  powrót 
elementu  do  stabilnego  punktu  pracy.  Podobna  reakcja 
nastąpi  również  w  przypadku  oddziaływania  innych 
czynników  zewnętrznych,  takich  jak  np.  zmiany  mocy 
wynikające  ze  starzenia  elementu.  Układ  po  odpowiedniej 
modyfikacji  może  być  również  przystosowany  do  pracy  w 
trybie zasilania impulsowego a nie tylko stałoprądowego. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.2. Porównanie skuteczności metod stabilizacji termicznej LED 

 
Dotychczasowe  prace  aplikacyjne  w  dziedzinie  stabilizacji 
pracy  LED  koncentrowały  się  głównie  na  kompensacji 
zmian  termicznych  w  układach  regulacji.  Polegały  one 
między  innymi  na:  stabilizacji  natężenia  (lub  wartości 
średniej  w  PWM)  prądu  zasilającego  LED,  stabilizacji 
temperatury radiatora  diody lub wykorzystaniu termicznego 
sprzężenia  zwrotnego.  Wśród  komercyjnych  rozwiązań 
aplikacyjnych  sterowania  LED  nie  znaleziono  rozwiązań 

Względne natężenie promieniowania

3

2

1

0

-40       -  20                0               20              40             60
                         Temperatura otoczenia [ C]

Sprzężenie optyczne

Sprzężenie prądowe

 

 

Układ

porównujący

Układ

korygujący

Sygnał

odniesienia

Sygnał

błędu

Sygnał

sterujący

Strumień 

świetlny

LED

Sygnał sprzężenia zwrotnego

 

background image

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 84 NR 8/2008                                                                                       195

 

wykorzystujących  optyczne  sprzężenie  zwrotne.  W 
literaturze [5]  wykazano, iż układy stabilizacji z optycznym 
sprzężeniem zwrotnym (rys.2) są efektywniejsze niż układy 
mierzące  parametry  zaciskowe  LED  (napięcie,  prąd  lub 
pośrednio  temperatura).  Aktualnie  stosowane  układy 
sterowania  LED  RGB  nie  zapewniają  stałego  poziomu 
całkowitej mocy świetlnej poszczególnych składowych. 

 

Wpływ temperatury i czasu na pracę LED 
 

Zmiany  temperatury  złącza  LED  wpływają  na:  wartość 

emitowanej  mocy  świetlnej,  przesunięcie  dominującej 
długości fali oraz wartość spadku napięcia na diodzie. Wraz 
ze  wzrostem  temperatury  nast

ępuje  zmniejszenie  (rys.3) 

całkowitej  emitowanej  mocy  świetlnej  oraz  przesunięcie 
widmowej 

charakterystyki 

emisyjnej 

kierunku 

długofalowym [6]. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.3. Przykładowe charakterystyki emisyjne LED [6] 

 
 

W  diodzie  RGB  powyższy  efekt  powoduje,  oprócz 

zmniejszenia mocy wyjściowej, zmianę barwy światła. Dryft 
barwy  wynika  głównie  z  nierównomiernej  zmiany  mocy 
składowych  RGB.  Wrażliwość  termiczna  charakterystyk 
emisyjnych  [4]  jest  różna  dla  poszczególnych  składowych 
(rys.4).  Producenci  diod  LED  zaz

wyczaj  nie  publikują  w 

danych  katalogowych  szczegółowych  charakterystyk 
termicznych a zwłaszcza ich tolerancji i powtarzalności. 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Rys.4. Wrażliwość termiczna monochromatycznych LED [4] 

 
 

Innym efektem wpływu temperatury jest zmiana spadku 

napięcia  na  złączu  z  szybkością  około  -2  mV/K.  W 
przypadku diod małej mocy napięcie mierzone na zaciskach 
diody jest praktycznie równe napięciu na złączu, w związku 
z  czym  możliwe  jest  określenie  temperatury  złącza  na 
podstawie  pomiaru  przyrostu  napięcia  na  zaciskach  diody. 
Jednak w przypadku diod dużej mocy ta metoda obarczona 
jest znacznym błędem. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.5. Charakterystyka starzenia LED GaN [2] 

 
 

Oprócz  temperatury,  na  charakterystyki  emisyjne  LED  

wpływa  degradacja  struktury  związana  z  procesem 
starzenia  elementu  (rys.5).  Wraz  ze  wzrostem  czasu 
eksploatacji maleje wartość wyjściowej mocy optycznej oraz 
współczynnika  sprawności  mocy,  rozumianego  jako 
stosunek  wyjściowej  mocy  optycznej  LED  do  elektrycznej 
mocy zasilającej element [2]. 
 
S

tosowane układy stabilizacji pracy LED 

 

Stosowane współcześnie aplikacyjne układy pracy LED 

można sklasyfikować w następujący sposób: 

 

układy z ograniczeniem prądowym, 

 

układy ze źródłami prądowymi, 

 

układy  stabilizacji  punktu  pracy  z  elektrycznym  
sprzężeniem zwrotnym, 

 

układy  stabilizacji  punktu  pracy  z  termicznym 
sprzężeniem zwrotnym. 

Pierwszy,  najprostszy  sposób  polega  na  włączeniu 
szeregowo  z  LED  rezystora  w  układzie  zasilania 
napięciowego.  Wartość  rezystora  jest  tak  dobrana,  żeby 
moc  wydzielana  w  diodzie 

nie  przekroczyła  mocy 

dopuszczalnej. 
 

Pod  względem  rozwiązania  konstrukcyjnego  jest  to 

rozwiązanie  prostsze,  ale  charakteryzujące  się  niską 
sprawnością  oraz  pozbawione  możliwości    stabilizacji 
temperaturowej  lub  eksploatacyjnej.  W  tej  klasie  układów 
spotyk

ane  są  również,  rozwiązania  z  termistorami  NTC 

pozwalającymi  zmniejszyć  wpływ  temperatury  na  punkt 
pracy diody. 
 

Znacznie  korzystniejszymi  parametrami  charakteryzuje 

się  układ  ze  stabilizacją  prądu  przy  pomocy  źródła 
prądowego.  Może  to  dotyczyć  zarówno  zasilania  ciągłego 
jak  i  impulsowego  LED.  Zwłaszcza  metoda  zasilania 
impulsowego 

doczekała 

się 

licznych 

opracowań 

zintegrowanych 

układów 

sterujących. 

Tego 

typu 

rozwiązania  charakteryzują  się  wysoką  sprawnością  oraz 
szerokim zakresem wartości natężenia prądu zasilającego. 
Z  tego  względu  mogą  one  współpracować  z  diodami 
różnych  mocy.  Prostsze  rozwiązania  tego  typu,  oprócz

 

 

mechanizmu  kontroli  prądu  zasilającego,  nie  posiadają 
wbudowanych 

algorytmów 

kompensacji 

wpływu 

temperatury lub starzenia LED. 
 

Bardziej  uniw

ersalnym  rozwiązaniem  jest  układ  z 

elektrycznym  sprzężeniem  zwrotnym.  Zawiera  on  oprócz 
układu  regulacji  prądu  zasilającego  diodę,  mechanizm 
przewidywania  temperatury  wewnętrznej  złącza  LED  na 
podstawie  pomiaru  napięcia  przewodzenia  elementu.  W 

    550     560       570        580      590       600       610    620
                              Długość fali [nm]  

Względne widmowe natężenie promieniowania

2,5

2,0

1,5

1,0

0,5

   0

 

320

280

 
240

200

160

120

50

40

30

20

10

 0

Wyjściowa moc                                         Sprawność
optyczna [mW]                                             mocy [%]

0            1000         2000        3000         4000
                     Czas eksploatacji [h]

Moc optyczna

Sprawność mocy

 

200

150

100

 50

  0

Bursztynowa

Czerwona

Zielona

Niebieska

-40   -20         0        20       40        60        80      100   120
                           Temperatura złącza [°C]

Względne natężenie promieniowania [%]

 

background image

196

                                                               

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 84 NR 8/2008

 

zależności  od  wartości  napięcia  przewodzenia  LED  (w 
funkcji  temperatury)  w  układzie  sterującym  wprowadzana 
jest  korekta  prądu  zasilającego  diodę  w  celu  kompensacji 
strat  mocy  świetlnej  w  wyniku  wzrostu  temperatury.  Układ 
nie  jest  w  stanie  dokonać  detekcji  strat  wynikających  ze 
starzenia  elementów.  Tego  typu  rozwiązanie  może  być 
zwielokrotnione i zastosowane do zasilania LED RGB.   
 

Najbardziej  zaawansowanymi  układami  stabilizacji  są 

rozwiązania z termicznym sprzężeniem zwrotnym. Jedną z 
nielicznych  aplikacji  komercyjn

ych  jest  układ  LP5520 [3],  z 

wbudowanym układem temperaturowej kompensacji mocy i 
barwy  LED  RGB.  Z  układem  współpracuje  miniaturowy 
przetwornik  temperatury  umieszczony  na  obudowie  diody 
elektroluminescencyjnej. 

Na 

podstawie 

zmierzonej 

temperatury 

obudowy 

u

kład 

sterujący 

koryguje 

współczynniki 

wypełnienia 

impulsowych 

prądów 

zasilających  poszczególne  składowe  monochromatyczne. 
Zastosowany  w  nim  mechanizm  regulacji  nie  wykrywa 
jednak strat mocy spowodowanych starzeniem elementów. 
 
Krytyczna ocena komercyjnych 

układów stabilizacji 

 

Z  przedstawionych  powyżej  rozwiązań,  tylko  dwa 

ostatnie 

zawierają 

wybrane 

elementy 

stabilizacji 

parametrów 

świetlnych 

LED 

RGB. 

Wyznaczanie  

temperatury złącza metodą pomiaru napięcia przewodzenia 
lub  temperatury  obudowy  diody  jest  oba

rczone  błędem, 

którego  wartość  zmienia  się  wraz  z  efektami  degradacji 
struktury spowodowanej starzeniem. Dzieje się tak dlatego, 
iż  procesy  wpływu  zmian  temperatury  i  starzenia  na  pracę 
złącza  nie  są  niezależne.  Analizując  schemat  termiczny 
układu pracy LED z radiatorem, przedstawiony na rysunku 
6 widzimy, iż wypadkowa rezystancja termiczna układu 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.6. Zastępczy schemat termiczny LED 

 
złącze – otoczenie R

j-a

, opisana jest zależnością: 

 
(1)                           R

j-a

 = R

j-s

 + R

s-b

 + R

b-a

,  

 
gdzie:  R

j-s

  - 

rezystancja termiczna złącze  - obudowa diody, 

R

s-b

 - rezystancja termiczna obudowa diody 

– radiator, R

b-a

 - 

rezystancja  radiator 

–  otoczenie.  Wypadkowa  rezystancja 

termiczna  jest  związana  z  konwersją  mocy  oraz  różnicą 
temperatur poni

ższą zależnością: 

 
(2)                      R

j-a

 = (T

j

 – T

a

)/(Q – Q

o

) = 

T/Q

h

                                            
gdzie: T

j

 

jest temperaturą złącza, T

a

 

temperaturą otoczenia, 

Q  elektryczną mocą  zasilającą  diodę,    Q

o

 

emitowaną mocą 

świetlną,  Q

h

  moc

ą  cieplną  rozpraszaną  w  układzie.  Jak 

pokazano w pracy [2], w wyniku degradacji eksploatacyjnej, 

ulega  zmianie  rezystancja  termiczna  (rys.7),  dlatego  też 
przy  niezmiennym  rozpraszaniu  ciepła,  zmienia  się 
temperatura  złącza  oraz  widmowa  charakterystyka 
emis

yjna  LED.  W  związku  z  powyższym  pomiar 

temperatury  obudowy  lub  radiatora  LED  nie  niesie 
wiarygodnej informacji o faktycznej temperaturze złącza. W 
efekcie procesów starzenia degradacji ulega też soczewka 
diody, zmniejszając wyjściową moc świetlną. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.7.  Zmiana  rezystancji  termicznej  GaN/InGaN  LED  w  funkcji 
starzenia [2] 

 
 

Wraz  z  eksploatacyjnymi  zmianami  struktury  rośnie 

wartość  rezystancji  szeregowej  LED  [2],  obniżająca 
sprawność 

mocy. 

Wzrost 

rezystancji 

szeregowej 

wprowadza  dodatko

wy  spadek  napięcia,  generując  błąd 

wyznaczania  temperatury  złącza  na  podstawie  pomiaru 
napięcia  przewodzenia  diody,  w  stabilizacji  z  elektrycznym 
sprzężeniem zwrotnym. 
 
Układ z optycznym sprzężeniem zwrotnym 
 

Koncepcja  układu  oparta  jest  na  idei  pętli  sprzężenia 

fazowego.  Schemat  funkcjonalny  (rys.8)  zawiera  detektor 
fazy porównujący sygnał odniesienia z sygnałem zwrotnym. 
Sygnałem  zwrotnym  jest  przebieg  prostokątny  o 
częstotliwości,  proporcjonalnej  do  mocy  optycznej  LED, 
wytworzony  w  programowalnym  przetwo

rniku  światło  – 

częstotliwość.  Sygnał  odniesienia  z  autonomicznego 
generatora  reprezentuje  zadaną  wartość  całkowitej  mocy 
świetlnej diody, którą należy stabilizować. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.8.  Schemat  funkcjonalny  układu  stabilizacji  LED  z  optycznym 
sprzężeniem zwrotnym 

 
 

Napięciowy  sygnał  błędu  z  detektora  fazy,  po 

odfiltrowaniu,  koryguje  wartość  prądu  źródła  zasilającego 
LED. Jeżeli częstotliwość sygnału zwrotnego jest zgodna z 
częstotliwością  zadaną,    detektor  fazy  generuje  zerowy 
sygnał  błędu,  nie  zmieniając  warunków  pracy  diody. 

LED

Radiator

Otoczenie

T

j

R

j-s

T

s

R

s-b

T

b

R

b-a

T

a

T

T

T

 

j

s

b

a

- temperatura złącza,   - temperatura obudowy,

 - temperatura radiatora,   - temperatura otoczenia

 

Szczątkowa rezystancja termiczna

Mierzalna rezystancja termiczna

  0            1000          2000          3000          4000
                     Czas eksploatacji [h]

Rezystancja termiczna [°C/W]

22

21

20

19

18

17

16

15

14

 

 

Programowalny

przetwornik

światło - 

częstotliwość

LED

Io

Źródło

prądowe

Io = f(U)

U

Filtr

dolno-

przepustowy

Generator

TTL

Detektor

fazy

 

background image

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 84 NR 8/2008                                                                                       197

 

Zachwianie  punktu  pracy  LED,  np.  wskutek  wzrostu 
temperatury  złącza,  spowoduje  spadek  mocy  świetlnej  i 
zmniejszenie  częstotliwości  wyjściowej  przetwornika. 
Wskutek  różnicy  częstotliwości  wejściowych,  detektor  fazy 
wytworzy  sygnał  błędu,  wymuszający  zwiększenie 
natężenia  prądu  LED,  który  skompensuje  ubytek  mocy 
świetlnej  i  układ  powróci  do  stanu  równowagi  z  zerowym 
sygnałem błędu. Układ zareaguje w analogiczny sposób na 
zmiany mocy optycznej spowodowanej starzeniem LED. 
 

Układ  eksperymentalny  zawierał  trzy  niezależne  tory 

stabilizujące  pracę  składowych  monochromatycznych  LED 
RGB.  Sygnał  odniesienia  o  częstotliwości  odpowiadającej 
wybranemu  punktowi  pracy  podawany  był  z  zewnętrznego 
generatora.  Jako  przetwornik  światło  –  częstotliwość 
zasto

sowano  układ  TCS230  firmy  TAOS.  Detektor  fazy 

został  zbudowany  w  oparciu  bramkę  logiczną  XOR  7486. 
Filtr  dolnoprzepustowy  był  filtrem  pasywnym  RC 
pierwszego  rzędu.  Źródło  prądowe  sterowane  napięciem 
zbudowane  zostało  na  wzmacniaczu  operacyjnym  TL081  i 
tran

zystorze bipolarnym BC547. Elementem badanym była 

dioda OSTA5131A-C firmy Optosupply. 
 
Wyniki pomiarów układu 
Na  rysunku  9  przedstawiono  przykładowe  oscylogramy 
pracy  toru  eksperymentalnego  z  diodą  niebieską  w 
temperaturze  pokojowej.  Oscylogram  a)  odpowiada  pracy 
diody w stanie ustalonym przy sygnale odniesienia 6,9 kHz. 
 

a) 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

b) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Rys.9.  Symulacja  starzenia  niebieskiej  LED  - 

sygnał  odniesienia 

(1), sygnał wyjściowy przetwornika (2), napięcie wyjściowe filtru (3): 
a) w 

stanie ustalonym, b) z filtrem tłumiącym 

Oscylogram  b)  przedstawia  reakcję  układu  na  tłumienie 
spowodowane  umieszczeniem  w  torze  optycznym  filtru 
tłumiącego, 

symulującego 

spadek 

mocy 

świetlnej 

spowodowany starzeniem diody. Wyraźnie zauważalny jest 
wzrost  p

rzesunięcia  fazowego  na  wejściu  detektora  fazy 

oraz  wzrost  napięcia  wyjściowego  filtru,  wymuszający 
zwiększenie  prądu  zasilającego  diodę.  Częstotliwość 
sygnału zwrotnego nie uległa zmianie, co świadczy o pracy 
układu w zadanym punkcie pracy. 
 

a) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

b) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.10.  Reakcja  na  zmiany  temperatury  niebieskiej  LED  - 

sygnał 

odniesienia  (1),  sygnał  wyjściowy  przetwornika  (2),  napięcie 
wyjściowe filtru (3): a) w temperaturze 25 

C, b) po ogrzaniu

 

 
 

Na  rysunku  10  przedstawiono  oscylogramy  pracy 

układu,  w  którym  badano  reakcję  na  zmianę  temperatury 
LED.  Oscylogram  a)  odpowiada  pracy  diody  w  stanie 
ustalonym,  zaś  oscylogram  b)  przedstawia  reakcję  układu 
na 30 sekundowe grzanie grotem lutownicy o temperaturze 
160 

C katody LED.  

 

Tabela 1. 

Wyniki pomiarów przesunięcia fazowego (Faza), napięcia 

na wyjściu filtru (U) oraz wartości prądu źródła prądowego (I

0

)  dla 

trzech składowych LED RGB: czerwonej, zielonej i niebieskiej.

 

 

Ustalony stan pracy 

Tłumienie filtrem 

Grzanie diody 

Dioda  Faza 

[

U

  

[V] 

I

0  

[mA] 

Faza  

[

U

  

[V] 

I

0  

[mA] 

Faza 

[

[V] 

I

0  

[mA] 

104 

1,96  20,3  111  2,10  22,1  110  2,08  21,9 

104 

1,96  20,3  142  2,68  28,7  118  2,20  23,7 

104 

1,96  20,3  132  2,49  26,4  112  2,12  22,4 

 

 

 

 

background image

198

                                                               

PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN 0033-2097, R. 84 NR 8/2008

 

Podobnie  jak  w  poprzednim  przypadku  daje  się  zauważyć 
wz

rost  przesunięcia  fazowego.  Wyniki  badań  pozostałych 

dwóch torów przedstawiono w tabeli 1. 
 
Alternatywne rozwiązanie układu sterowania 
 

Zakres  synchronizacji  badanej  pętli  fazowej  ze 

sprzężeniem  optycznym  wynoszący  kilka  kHz  może  być 
niewystarczający  w  układach  pracujących  w  szerokim 
zakresie 

zmian 

temperatury 

lub 

długim 

czasem 

eksploatacji. Zbyt  mały  zakres  dynamiki można  rozszerzyć 
stosując  zmodyfikowany  układ,  przedstawiony  na  rysunku 
11,  w  którym  detektor  fazy  z  filtrem  zastąpiono 
wzmacniaczem  błędu,  wartość  zadaną  reprezentuje 
napięcie  referencyjne,  zaś  tor  sprzężenia  zwrotnego 
uzupełniono o przetwornik częstotliwość - napięcie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Rys.11.  Modyfikacja  układu  stabilizacji  LED  z  optycznym 
sprzężeniem zwrotnym 

 
Układ  pracuje  na  podobnej  zasadzie  jak  poprzedni, 
zapewniając  szeroki  zakres  pracy  z  kompensacją  wpływu 
temperatury oraz czasu eksploatacji. 
 
Podsumowanie 
 

Przedstawiony  układ  stabilizacji  parametrów  świetlnych 

LED  RGB  zbudowany  został  z  układów  scalonych  i 
elementów dyskretnych. Jest on nadmiarowy w stosunku do 
finalnego  rozwiązania  aplikacyjnego.  W  takim  rozwiązaniu 
można  zrezygnować  z  trzech  niezależnych  torów 
pomiarowych składowych monochromatycznych, dokonując 
pomiaru  z  podziałem  czasu  za  pomocą  tego  samego 
przetwornika  światło  -  częstotliwość,  gdyż  zmiany 
temperatury 

lub 

starzenie 

należą 

do 

procesów 

wolnozmiennych. Sygnał błędu można cyklicznie rozdzielać 
do  źródeł  prądowych  sterujących  poszczególne  składowe 
za pomocą układów próbkująco-pamiętających. Sterowanie 
pracą  torów  pomiarowych  można  zrealizować  w  układzie 
FPGA. 

 

Do  rozważenia  pozostaje  również  umiejscowienie 

przetwornika 

promieniowania 

strukturze 

systemu 

oświetleniowego  zawierającego  diody  RGB.  Jeżeli  system 
zawiera  liczny  zbiór  LED  RGB,  jedną  z  diod  można 
poświęcić jako element odniesienia. W literaturze [1] można 
znaleźć  informacje  o  możliwościach  technologicznych 
implementacji  w  jednej  strukturze  z  LED  detektora 
mierzącego  promieniowanie  dyfuzyjne  lub  odbite,  nie 
zakłócającego  biegu  strumienia  roboczego.  Wówczas 
problem 

kons

trukcyjny  sprowadzi  się  do  syntezy 

odpowiedniego układu wykonawczego. 
 

Metody  sterowania  ze  sprzężeniem  elektrycznym  lub 

termicznym  nie  uwzględniają  wpływu  temperatury  na 
rezystancję  termiczną  i  szeregową  diody  oraz  degradacji 
struktury.  Proponowana  metoda 

pozwala  na  stabilizację 

świetlnego  punktu  pracy  w  oparciu  o  optyczne  sprzężenie 
zwrotne, wydaje się być metodą bardziej uniwersalną, gdyż 
w procesie regulacji wykorzystuje parametry świetlne diody, 
które  są  najistotniejsze  z  punktu  widzenia  zastosowań 
praktycznych.  
 
Publikację  przygotowano  w  ramach  pracy  statutowej 
S/WE/1/2006    
  

LITERATURA 

[1]  H u r d   T . , Using optical feedback to design a more robust high-

brightness LED system, Cypress Semiconductor, EDN, (2008), 
n.1, www.cypress.com 

[2]  J i a n z h e n g   H . ,   L i a n q i a o   Y . ,   M o o   W . S . ,  Electrical, 

optical  and  thermal  degradation  of  high  power  GaN/InGaN 
light-emitting diodes, Journal of Physics D: Applied Physics. 41 
(2008), 0351107 

[3]  LP5520  RGB  Backlight  LED  Driver,  datasheet,  National 

Semiconductor Corp., (2007),  www.national.com 

[4]  R i c h a r d s o n   C h . , LED Applications and Driving Techniques, 

The Sight & Sound of Information, (2007), www.national.com 

[5]  S a n t o s   B .

,  Optical  feedback  extends  white  LEDs’  operating 

life    EDN  ,  Jan  18,  (2007),  www.edn.com/article/CA6406731, 
84 

[6]  Y u   J . H . ,   F a r k a s   G . ,   Q u i n t   v a n   V o o r s t   V . ,  Transient 

thermal analysis of power LEDs at package & board level, 11th 
International  workshop  on  thermal  investigation  of  ICs  and 
systems, THERMINIC, Belgirate, Italy, (2005), 244-248 

 

Autorzy

: dr inż. Marian Gilewski, Politechnika Białostocka, Wydział 

Elektryczny,  Katedra  Automatyki  i  Elektroniki,  ul. Wiejska  45d,  15-
351 Białystok, E-mail: pbwemagi@pb.edu.pl;  
dr  inż.  Andrzej  Karpiuk,  Politechnika  Białostocka,  Wydział 
Elektryczny,  Katedra  Automatyki  i  Elektroniki,  ul. Wiejska  45d,  15-
351 Białystok, E-mail: akar@pb.edu.pl;
 

 

 

Przetwornik
częstotliwość
- napięcie

Napięcie

referencyjne

Programowalny

przetwornik

światło - 

częstotliwość

Wzmacniacz

błędu

LED

Io

Źródło

prądowe

Io = f(U)

U