powieść

Ondrej Neff

Miesiąc mojego życia (1)

(Mesic meho zivota)

przełożyła Joanna Czaplińska

Polskim czytelnikom Ondrej Neff miał do tej pory 
okazję 
zaprezentować się jako autor opowiadań, 
publikowanych przede 

wszystkim na łamach "Fantastyki". "Miesiąc 
mojego życia" 
(1988) jest drugą powieścią SF, po "Jadru pudla" 
(Sednie 
sprawy). W 1989 r. wydał kolejne dwie książki: "Pole
stastnych nahod" (Pole szczęśliwych przypadków) i 
"Carodejuv 
ucen" (Uczeń czarnoksiężnika). W 1990 r. "Miesiąc 
mojego 
życia" uzyskał Ludvika, nagrodę czechosłowackiego 
fandomu za 
najlepszą książkę, a w ankiecie "Ikarii" w kategorii 
najpopularniejszych powieści czesko-słowackich 
uplasował się 
na miejscu drugim, tuż za znaną również w Polsce 
trylogią 
Soucka "Tajemnica ślepych ptaków".
   "Miesiąc mojego życia" jest typową hard science 
fiction. 
Neff ukazał w niej swoje nowe oblicze - oblicze 
futurologa. 
Utwór został wydany trzy lata temu, powstał więc w 
warunkach 
społeczno-politycznych zupełnie innych niż 
dzisiejsze, a 
nastroje w Czechosłowacji były dalekie od 
optymizmu i 
nadziei na jakąkolwiek zmianę. W powieści Polska i 
Czechy 
stworzyły federację - zaznaczam: Czechy, a nie 

Czechosłowacja - co nie jest wprawdzie ideą nową, 
bo 
sięgającą korzeniami końca XIX wieku, niemniej 
jednak po 
wydarzeniach ostatnich dwóch lat nabierającą 
nowych 
impulsów. Drugi istotny wątek to eskalacja 
fanatyzmu 
religijnego, zwłaszcza islamskiego - spektakularny 
przykład 
do czego może doprowadzić zaślepienie, mieliśmy 
niedawno 
w Zatoce Perskiej.
                                                         JC

                           CZĘŚĆ I
1.  Tę datę pamiętam dokładnie: 26 czerwca 2045 
roku. Długo 
czekałem na ten dzień. O północy z dwudziestego 
piątego na 
dwudziestego szóstego siedziałem w swojej 
szufladzie. 
Zupełnie sam. Na stole przede mną leżały cztery 
rzeczy: 
pudełko z napisem "syrop malinowy", pełne 
przeszmuglowanego 
rumu, w połowie opróżnione, kieliszek nalany do 
pełna, 
zaostrzony nóż i malutki prostokącik z cyfrą jeden.
   Malusieńki prostokącik.

   To wszystko zostało z półtorametrowego 
krawieckiego 
centymetra. Już nie sto pięćdziesiątka, już nie setka, 
pięćdziesiątka, dziesiątka. Tylko jedynka.
   Dwudziestka piątka na kalendarzu zamieniła się w 
dwudziestkę szóstkę.
   Niewielka zmiana - na ekranie przybyła tylko 
jedna mała 
kreseczka. Z piątki zrobiła się szóstka. Piątka składa 
się z 
pięciu odcinków, szóstka z sześciu. 
Dwudziestoprocentowy 
zysk.
   Dla mnie to był zysk stuprocentowy. 
Tysiącprocentowy. A 
to dlatego, że dzięki tej kreseczce jutro zamieniło się 
w 
dzisiaj.
   Chwyciłem kieliszek, uśmiechnąłem się do 
kalendarza, 
przywitałem starym pijackim gestem, a potem całą 
zawartość 
kieliszka wlałem prosto do gardła.
   Na zdrowie, niech ci służy.
   Powtórnie napełniłem kieliszek, wziąłem nóż i 
zacząłem 
ciąć prostokącik na paseczki. Kiedy skończyłem, 
poszczególne 
paseczki zacząłem ciąć na cząstki.
   Trwało to godzinę, ale efekt był doskonały: z 

prostokącika została kupka żółtego proszku.
   Miałem już porządnie w czubie.
   To zapicie było dobre. Położyło mnie na koję i 
uśpiło 
lepiej niż kołysanka mamy. Jednak następnego dnia 
rano byłem 
na nogach, gdy tylko odezwała się syrena. Wstałem i 
siup do 
drzwi - worek z dobytkiem w jednej ręce, niedopite 
pudełko w 
drugiej. Co tam mycie i ubieranie. Miałem się 
rozbierać, nim 
padłem na koję? A rum jest lepszy niż dziesięć 
szczoteczek 
do zębów.
   Interesujące. Wstałem natychmiast, gdy zawyło, 
ale na 
korytarzu był już ścisk. Chłopy pchały się jak bydło. 
W 
sumie jajcarsko to wyglądało, tu i ówdzie ktoś dostał 
w 
pysk, a ryk panował gorszy niż na dole na szychcie. 
Każdy 
najchętniej by biegł, leciałby, gdyby mógł. Ale było 
nas 
pięciuset i mogliśmy tylko ciurkać przez rurę jak 
woda z 
zepsutego kranu. Wściec się można. Ciało na ciele, 
dla nóg 

miejsca tylko tyle, że można było robić szur, szur, 
szur, 
przesuwaliśmy się decymetrami, ci z tyłu krzyczeli, 
czemu 
przód blokuje, ci z przodu krzyczeli w tył, żeby ci z 
tyłu 
się wypchali, że tam zupełnie z przodu jacyś kretyni 
zrobili 
korek, a kiedy ci z tyłu krzyczeli do przodu, że pójdą 
skopać tych zupełnie z przodu, to ci w środku 
wrzeszczeli, 
no to spróbujcie, no chodźcie, na co czekacie.
   Szkoda słów. Można było tylko robić szur, szur, 
szur 
nogami, wytrzymać tych parędziesiąt metrów 
wąskiego 
korytarza. Dla mnie było to jasne, ja nie krzyczałem,
tylko 
mnie wkurzało, że pozwoliłem sobie przydusić ręce 
do ciała i 
nie mogłem podnieść rumu, żeby poprawić sobie 
smak. Szur, 
szur, szur.
   I hol.
   Ale tam było narodu! Przed pójściem na szychtę 
przyszli 
się pogapić również ci, którzy mieli jeszcze setkę, 
dwie, 
nie brakowało nawet kotów, ale ci byli spokojni. Za 
to 

dziadki! Gadali jak najęci, a zwłaszcza prześcigali się
w 
pomysłach dotyczących babek, które czekają na nas 
tam na 
górze i gdybyśmy musieli wypełnić każde "Raz za 
mnie", 
mielibyśmy na dwa lata ręce pełne roboty, no może 
nie ręce. 
Krzyczeli na nas, my na nich, tu i ówdzie na balkonie
zauważyłeś znajomą twarz i wtedy ogarniał cię żal, 
osiemnaście miesięcy to jednak szmat czasu, żyliśmy 
tu obok 
siebie. Gdzieś tam na górze był też Kazik Prus, mój 
jedyny 
kolega. Chciałem mu pomachać, ale nie dało rady.
   Spokój! Spokój!
   Akurat naprzeciwko, na balkonie trzeciego piętra, 
pojawił 
się główny inżynier Dutkiewicz, a obok niego 
zastępca 
dyrektora Petrak, obaj w kombinezonach, na nogach
nawet 
mieli gumiaki, błazny jedne. Szkoda, że nie założyli 
hełmów. 
Pan dyrektor się nie pojawił, on pewno ma inne 
kłopoty, 
ekstra przydział kawy albo przygotowanie do 
narady, dobrze, 
że chociaż wysłał zastępcę. Skoro harowaliśmy tu 
osiemnaście 

miesięcy, zasługujemy przynajmniej na porządne 
pożegnanie.
   Spokój!
   Jak możemy się pożegnać, skoro dziadki ryczą 
"Raz za 
mnie!", a my, którzy odjeżdżamy, krzyczymy "Stul 
gębę!" i 
podobnie. No, do cholery, czemu nie zamkną 
jadaczek?
   Zdałem sobie sprawę, że niepotrzebnie się 
denerwuję. 
Przecież to i tak nieważne, że faceci ryczą i że pan 
zastępca dyrektora nie może nam podziękować za 
ofiarną pracę 
i takie inne. Wszystkim rządzi czas, nawet 
dyrektorem i jego 
naradami i kiedy nadejdzie ten odpowiedni moment, 
pojawi się 
tu i wszyscy przestaną się wydzierać i gadać, 
ponieważ 
nadejdzie odpowiednia chwila.
   Wokół mnie się rozluźniło. Łyknąłem sobie.
   - Daj mi - syknął sąsiad.
   - Gówno - powiedziałem.
   - No... - odparł.
   - Dobra, masz - dałem mu. Po prostu byłem na 
miękko. 
Napił się i chciał podać rum sąsiadowi z lewej, ale 
łapsnąłem go za nadgarstek. Sąsiad to wykorzystał i 
walnął 

mnie pięścią w twarz. Ledwo zdążyłem się uchylić. 
Żeby tylko 
nie rozgniótł pudełka, przeleciało mi przez głowę, a 
pięść 
przeleciała koło nosa jak ekspres. Chwyciłem rum 
prawą ręką, 
a pod drugi cios nadstawiłem ciemię. Zabolało, ale 
boksera 
bardziej. Trzasnęło mu w stawach, ryknął, to był 
Polak, ale 
miałem dzisiaj fart, bo wokół byli chłopcy z Czech i 
jak 
poszło w obieg, że to jakaś częstochowska cholera, 
zaczęli 
go dusić, a ja przyssałem się do pudełka, bo było 
jasne, co 
się za chwilę stanie - będą chcieli wypić za tę 
przysługę. I 
tak, kiedy duszenie zakończyło się sukcesem, wokół 
mnie 
wyrósł las dłoni z rozcapierzonymi palcami, a ja 
włożyłem do 
nich puste pudełko i uśmiechnąłem się jak aniołek. 
Ciemię 
mnie bolało, ta cholera miała jednak mocny cios!
   - Spokój! Spokój!
   Zastępca pochylił się do mikrofonu i powiedział:
   - Szczęść Boże!
   O, do diabła, pomyślałem. Czymś tu śmierdzi. 
Kiedy szychy 

zaczynają po naszemu, zawsze czymś śmierdzi.
   W holu zapanowała cisza.
   Wszyscy pomyśleli: do diabła, czymś tu śmierdzi.
   Zastępca zrobił pauzę, chyba przestraszył się tej 
ciszy, 
zerknął na Dutkiewicza, ten mu coś zaszeptał do 
ucha, 
zastępca odchrząknął i powiedział:
   - Chłopy, sprawa jest trudna, ale jest, jak jest: 
czółno 
nie przyleci.
   Spodziewał się wybuchu, ale hol został cichy. Nikt 
się 
nawet nie ruszył, może tylko pod kopułą zaszeleściło 
jakieś 
westchnienie.
   Ale Petrak nie był idiotą, a iluzje stracił już dawno,
o 
ile w ogóle kiedyś takie posiadał. Wiedział, że ta cisza
nie 
zwiastuje niczego dobrego i strach wręcz z niego 
skapywał, 
lał się z niego ciurkiem.
   - Zrozumcie, to nie nasza wina. My zawsze 
dotrzymywaliśmy 
układu zbiorowego do ostatniej kropeczki. Robimy 
wszystko, 
żeby umożliwić wasz transport na górę. Zrozumcie, 
że nie 

jesteśmy zainteresowani przedłużaniem kontraktu, 
że...
   - Co się stało?
   Poznałem ten głos. To był Brunza, Polak. Pełnił 
funkcję 
przewodniczącego w Jednolitych Związkach, ale 
zrezygnował z 
niej, ponieważ dzisiaj wracał z nami na górę. O ile 
przyleci 
czółno. Ale nie zrezygnował z autorytetu. Miał go 
ciągle 
nawet bez funkcji. Z autorytetu nie można 
zrezygnować, tak 
samo jak nikt go wam nie da. Albo go macie, albo 
nie.
   Brunza go miał.
   Czyżby znowu ten Kryzys Mikronezyjski?
   Nigdy nie interesowałem się zbytnio 
wiadomościami z góry, 
ale info w ostatnim czasie było pełne Kryzysu 
Mikronezyjskiego, tak że nie można się było od tego 
wywinąć. 
Wiedziałem, że jest jakiś Kryzys Mikronezyjski, że 
napięcie 
rośnie z dnia na dzień, ale miałem to w poważaniu, 
ucinałem 
metr i myślałem tylko o tych stu tysiącach 
europejskich 
dorubli - jak też z nimi na górze zacznę rządzić, 
siądę 

sobie u Fleków i w Sali Konszelskiej będzie płacić 
tylko 
Kuba Nedomy.
   Kuba Nedomy to ja.
   Co mnie tam Kryzys Mikronezyjski? Niech się 
żółtki piorą, 
będzie na Ziemi o jedną pustynię więcej, i tak 
Środkowy 
Wschód jest pokryty radioaktywną szklaną płytą, 
Afryka 
straciła na dole ten czubek, który można zobaczyć na
starych 
mapach, a Ameryka Północna już nie jest połączona 
z 
Południową. Mówię, co mi tam do jakiejś 
Mikronezji, ja chcę 
dobrego piwa i spokoju, i kilku kumpli, i chcę się 
czuć jak 
panisko!
   - Nie robimy tajemnicy z tego, co się stało - 
powiedział 
zastępca Petrak. - Rada Bezpieczeństwa ogłosiła 
Stan Żółty. 
Wstrzymała wszelki ruch z wyjątkiem jednostek 
desantowych 
Błękitnych Wojsk.
   - Ale my słyszeliśmy o czymś innym - odpowiedział 
Brunza. 
Był gdzieś z przodu, chyba tuż pod balkonem. - 
Myśmy 

słyszeli, że to wszystko jeden wielki bajer!
   - Bajer? - zdziwił się zastępca Petrak.
   - Tak, bajer. Ziemniaki ponoć nie są 
zainteresowane 
powrotem ludzi na górę. Kiedy ma wracać na górę 
duży turnus, 
wymyślają bajery o zablokowaniu transportu, żeby 
nas tu 
przytrzymać i móc się potem powołać na paragraf 
sześć. KPL 
potrzebuje ludzi, a nowi wcale się nie garną!
   - O czymś takim słyszę po raz pierwszy - 
wymamrotał 
Petrak. Odwrócił się do inżyniera Dutkiewicza i coś 
do niego 
mówił, chyba "Słyszał pan o czymś takim?", a ten na
to chyba 
"Skądże, nie słyszałem, no proszę, coś takiego!".
   Zapewne rozmawiali w tym duchu, ale o ile doszło 
to do 
mikrofonów, my na dole nie słyszeliśmy ani słowa, 
ponieważ 
hol zaczął szumieć.
   - Cicho, chłopy! - ryknął Brunza. Potrafił ryczeć. 
Dwumetrowe chłopisko, niedźwiedzie płuca, łapy jak
łopaty. - 
Cisza! Czyli wy mówicie, że o niczym takim nie 
słyszeliście? 
Że jesteście niewinni jak lilie?
   - No, prawda - powiedział dyrektor Petrak.

   - Czyli według was to przypadek, że transport jest 
blokowany akurat wtedy, kiedy wraca turnus z 
Czeskopolskiej 
oraz tysiąc pięćset chłopów z Arkadii i osiemset z 
Dwójki?
   - Przecież wiecie, że już w zeszłym roku KPL 
przeszedł na 
masowy cykl wymiany.
   - Czyli niewinni - powtórzył Brunza.
   Strach z dyrektora już nie ciekł, po prostu z niego 
buchał. Przypomniałem sobie klauna z cyrku 
Humberto, który 
płakał strumieniami łez i krzyczał "Panie 
dyrektosze, panie 
dyrektosze, oni kszyfdzić klaun!".
   Jak się potem okazało, poważnie nie doceniłem 
Brunzy. To 
był olbrzym nie tylko z torsem byka. W swojej 
cetnarowej 
czaszce miał komputerowy mózg i porządnie się 
przygotował do 
porannej scenki, bo z góry wiedział, co się szykuje.
   Jak już powiedziałem, dyrektorski balkon był na 
trzecim 
piętrze, a nad nim pięły się spiralnie jeszcze cztery 
kolejne. Szczytu kopuły nie było dobrze widać, z nas 
musiało 
się dosłownie dymić, tak się pociliśmy, ale powietrze 
było 

na tyle przejrzyste, że można było się domyślić, że na
górze 
coś się dzieje.
   Tuż nad balkonem pojawił się tłum chłopów, coś 
błysnęło w 
szarawej mgle, jedna żółta linia, druga, trzecia, 
prosto na 
balkon na linach spuściła się grupka mężczyzn, 
rzuciła 
następne dwie liny na dół i wyciągnęła Brunzę na 
górę.
   To wszystko odbyło się w okamgnieniu. I już 
odezwały się 
syreny policji. Jakżeby inaczej. Oddział pogotowia 
był na 
nogach od trzech dni, wszystkie cytryny 
Czeskopolskiej 
polerowały te swoje psychiny. A teraz na pewno 
trzymali 
palce na spustach, żeby nas nafaszerować. Winny czy
niewinny, oni już sobie nas wybiorą, kiedy padniemy 
jak 
biedronki na mrozie. Jęczały syreny, a do tego 
megafony 
mówiły coś jakby:
   - Hahyhualahu mahu haha hu!
   Brzmiało to niezwykle groźnie.
   Brunza również wiedział, że policja jest w 
pogotowiu, 

zresztą jak zwykle podczas zmiany turnusów w 
kopalni, i 
starannie się przygotował. Starannie? Prosto, ale 
zadziałało, a według mnie to, co działa, jest również 
staranne.
   I na odwrót.
   Brunza wyjął zza napierśnika naostrzony sztylet, 
długi na 
dobre trzydzieści centymetrów. Błyszczał w 
powietrzu jak 
ślina węża. Przyłożył go doktorowi Petrakowi do 
gardła, 
oczywiście tą odpowiednią, czyli ostrą stroną. Potem 
krzyknął:
   - Przy pierwszym rajskim pocałunku zadrży mi 
ręka!
   Psychina najpierw lekko stuka, to rajski 
pocałunek. Potem 
mąci wam we łbie. No a w końcu uderzacie w 
kimono.
   Od rajskiego pocałunku do zamętu we łbie 
prowadzi droga 
trwająca pół sekundy.
   W tym czasie Brunzie zdąży zadrżeć ręka, a do 
tego 
jeszcze doda "cholera".
   Megafony przestały kwakać. A może nie przestały, 
ale 
chłopiska zaczęli pokrzykiwać i po prostu je 
zagłuszyli. 

Podskakiwali też w miejscu jak małe dzieci.
   Czego się spodziewali?
   Cieszyli się, że w ogóle coś się dzieje. Chciałbym 
wiedzieć, ilu z nich w tej chwili powiedziało: 
"Hergot, 
takie widowisko jest warte paragrafu sześć!".
   Brunza wolną ręką zrobił taki mały gest.
   - Panie wielka cytryno! - zawołał. - Nalegamy na 
wymianę. 
Niech na nasze miejsce przyjedzie ktokolwiek. 
Transport 
cywilny zablokowany? Bueno. To niech nas odwiozą 
Błękitni. 
Przekażcie to tym wielkim panom. Powiedzcie im, że 
na 
Czeskopolskiej pięciuset chłopa czeka na odwóz. 
Powiedzcie 
im, że olewamy jakiś żółty stan. Chcemy do domu. 
Harowaliśmy 
osiemnaście miesięcy. Harowaliśmy jak woły. 
Mieszkaliśmy w 
szufladach i piliśmy destylowane szczyny. Prysznic 
raz w 
tygodniu, cholera, niech spróbuje tego jakiś 
ziemniak z 
góry!
   Megafon odezwał się znowu, tym razem 
zrozumiale.
   - Załatwimy to. Ale wy, Brunza, bekniecie za to. Za
to 

będziecie siedzieć, aż sczerniejecie.
   - Wolę siedzieć w pudle na górze niż resztę życia 
walać 
się tu na dole w szufladzie z powodu paragrafu sześć,
panie 
wielka cytryno! To po pierwsze. A po drugie: niech 
pan się 
rozejrzy, niech pan popatrzy na tych pięknych 
chłopów. Myśli 
pan, że ziemniaki mają pudła mocne na tyle, żeby ich
ci 
chłopcy nie rozebrali na kawałki w ciągu jednego 
słonecznego popołudnia? Chłopy, powiedzcie tylko, 
panu 
wielkiej cytrynie: pozwolicie mnie wsadzić do pudła?
   - Nie-po-zwo-li-my! Nie-po-zwo-li-my!
   Krzyczeli wszyscy. Krzyczeliśmy wszyscy - przecież
ja też 
się przyłączyłem.
   To dziwne uczucie. Stoicie w tłumie, setki ludzi 
wokół 
was i nad wami, galerie o mało się nie zarwą pod tą 
masą 
ciał i to żeby chociaż spokojnie stali, ale nie, oni tupią
w 
takt. Ktoś powinien im powiedzieć "Przestańcie, 
galerie nie 
są do takiego tupania", ale kto miałby im to 
powiedzieć?

   Petrak ma ostrze sztyletu na szyi, łaskocze go w 
jabłko 
Adama, dokładnie w te miejsca, gdzie maszynka do 
golenia 
najtrudniej łapie. A może Brunza ogoli Petrakowi 
przynajmniej parę tych włosków, które zawsze 
zostają nawet 
po najdokładniejszym goleniu? Skądże, Petrak nie 
ma ochoty 
na rozmowę. Dutkiewicz też nie. Nie ma wprawdzie 
noża na 
gardle, ale mógłby mieć, i, jak już to bywa, bardziej 
robi w 
portki ten, któremu mogłoby coś się stać niż ten na 
kogo już 
padło.
   Chłopy, nie tupcie, myślałem sobie, ale sam 
tupałem do 
taktu jak durny. Chłopy, nie ryczcie, ale sam 
ryczałem:
   - Nie-po-zwo-li-my! Nie-po-zwo-li-my!
   Nawet na szychcie człowiek nie wydaje się sobie 
tak silny 
jak wtedy, kiedy stoi w środku holu między setkami 
innych i 
ryczy na całe gardło. W tym momencie 
uświadomiłem sobie, co 
straciłem w życiu przez ten swój ateizm: nigdy nie 
stałem w 

żadnym kościele, meczecie czy pagodzie, nigdy nie 
śpiewałem 
i nie krzyczałem do Pana Boga białego, brązowego 
czy 
żółtego, ilu tylko ich jest, i wywołują te wszystkie 
wojny. 
"A ja sam, zawsze sam", jakoś tak śpiewała moja 
mama, kiedy 
jeszcze byłem zupełnie mały.
   I tak się dostałem aż tutaj. Sam, zawsze sam.
   Tylko że teraz nie jestem już sam. Stoję w holu i 
skanduję jakieś słowo, które przez setne powtarzanie
straciło sens. Co ja właściwie mówię? Nieważne. 
Trzeba po 
prostu jak najgłośniej ryczeć.
   Kuba, zachowaj spokój, odezwał się we mnie głos 
wewnętrzny. Przestań wykrzykiwać i zacznij 
przynajmniej 
trochę myśleć.
   Jak długo Brunza wytrzyma na balkonie? Chce tak
na wieki 
wieków łaskotać Petraka po jabłku Adama ostrzem 
rzeźnickiego 
noża?
   Czyż to wszystko nie jest jedną wielką, straszną 
głupotą?
   Przestałem krzyczeć. Nikt tego nie zauważył. Z 
lewej, z 
prawej, z przodu i z tyłu chłopiska ryczeli, oczy im 
się 

błyszczały, brody mieli wilgotne od śliny. Jezu, czy 
nikt 
tutaj nie ma rozsądku?
   Musisz sam zachować się rozsądnie, Kubo, 
Kubusiu. To 
pokrzykiwanie i tupanie do niczego nie doprowadzi. 
Brunza 
wcześniej czy później musi albo puścić Petraka, albo 
poderżnąć mu gardło. Czy to się skończy tak czy 
inaczej, w 
twoim własnym życiu to zupełnie niczego nie zmieni.
   Nie ma pułapki tak mocnej, żeby nie miała 
szczeliny.
   Teraz jesteśmy w pułapce, wszyscy, z Brunzą i jego 
nożem 
czy bez niego.
   Trzeba tylko znaleźć tę szczelinę i wyśliznąć się 
stąd. 
Sam tego nie zrobisz.
   A jedyny facet, o którym słyszałeś, że mógłby to 
zrobić, 
nazywa się Jerzy Zasada.

2.  Ten policjant nie patrzył na mnie przychylnie.
   Można nawet powiedzieć, że patrzył 
nieprzychylnie.
   - Co panu do tego? - spytał.
   - Niech się pan sam zastanowi.
   Dumał. Było o czym. Powiedziałem mu: "Jedziemy
na tym 

samym wózku, szanowny panie sierżancie, pan i ja. 
Za tydzień 
nadziejemy się na haczyk paragrafu sześć i nie 
wrócimy za 
życia na górę".
   - Kto to panu powiedział?
   Uśmiechnąłem się do niego. Czegóż się spodziewać,
glina. 
Gdybyście mu powiedzieli, że za pół godziny nastąpi 
Big Bang 
Dwa, spyta się, kto wam to powiedział. Albo to 
choroba 
zawodowa, albo predyspozycja psychiczna do 
wykonywania tego 
zawodu.
   Miał dwadzieścia pięć lat, urodził się w Klatowach 
i 
nazywał się Jirzi Byczek. Trzy lata służby w 
Błękitnych 
Hełmach. Rzucali go, gdzie popadło. Był w Peru, 
Ghanie, 
Bengalii, a ostatnio gdzieś w Australii, gdzie diabeł 
podkusił dwa szczepy tubylców, żeby się zaczęły 
wzajemnie 
wybijać w imię wiary w jakiś płaski kamień czy coś 
w tym 
rodzaju.Trafili go zatrutą strzałą i zaraz potem ranę 
osmalili miotaczem ognia. Uratowało mu to 
wprawdzie życie, 

ale nie poprawiło humoru. Przeszedł z Błękitnych do
policji 
i pozwolił się wysiudać tu na dół. Czemu? Dla 
dorubli, 
również. Ale przede wszystkim dlatego, że tu nie ma 
fanatyków religijnych, a jeśli już uda się jakiemuś 
prześliznąć, szybko go namierzają i wsadzają do 
pudła.
   A już na pewno nie pozwolą mu biegać po kopalni z
zatrutymi strzałami i miotaczami ognia.
   - Ma pan rację - powiedział. - Jedziemy na tym 
samym 
wózku. Ale co to ma do rzeczy, świrnięty świrusie?
   Zrozumiałem, czemu mnie wyzywa.
   - Pan myśli, że chcę pana przekabacić na stronę 
tych na 
dole.
   Pokazałem palcem za siebie, w tym kierunku, gdzie
znajdował się hol i gdzie w kręgu potężnie 
rozeźlonych 
górników przykucnął smutny dyrektor Petrak. 
Komitet 
Czujnych, tak się nazwali. Piękna nazwa. Brunza ją 
wymyślił. 
Oczywiście on stał na czele Komitetu Czujnych. W 
tej chwili 
siedział w biurze Dutkiewicza i negocjował.
   Sierżant Byczek uniósł brwi.
   Wyglądał na trzydzieści pięć, czterdzieści. Trzy lata
w 

Błękitnych Hełmach porysowały mu twarz pismem 
klinowym. 
Nigdy nie studiowałem takiego alfabetu, ale ten napis
potrafiłem przeczytać: wojna religijna to świństwo.
   - Do rzeczy - powiedział.
   Opierał się mięsistym policyjnym tyłkiem o 
krawędź stołu, 
ręce miał założone na piersiach. Z rozpiętej kabury 
wystawała kolba psychiny. Siedziałem na krześle 
przy 
drzwiach i na zmianę patrzyłem to na kolbę, to w 
oczy 
Byczka.
   - Ci tam to idioci - powiedziałem.
   - Zgoda - przytaknął.
   - Skisną tu wszyscy, nawet gdyby usmażyli Petraka
na 
wolnym ogniu.
   - Myśli pan? - uśmiechnął się słabo.
   - Arkadia ma się rozrastać. Pięciokrotnie. Rozumie 
pan? 
Skąd wezmą tylu ludzi, żeby ją zasiedlić? Już ten 
nasz 
ostatni turnus z trudem zebrali.
   - O tej Arkadii - powiedział niepewnie - wie pan na 
sto 
procent?
   - Tak, stuprocentowo - powiedziałem jakby nigdy 
nic - jak 

wiem, że ma pan w Pradze dwuletniego synka i chce 
go pan 
zobaczyć.
   - Do diabła, kogo pan ma w tym centrum danych?
   - Nieważne. To pewne, że kogoś mam. Cieszę się, że
panu 
zaświtało.
   Odczepił się od stołu, ostrożnie otworzył drzwi i 
wyjrzał 
na korytarz. Zobaczyłem grupkę kilku górników. 
Biegli obok, 
kiedy zobaczyli cytrynę, zwolnili, ale tylko na 
chwilkę, 
tylko na dwa, trzy kroki. Jeden się uśmiechnął, 
spojrzał na 
sąsiada, ten wyszczerzył zęby, przyśpieszyli i zniknęli
mi z 
oczu. Tylko tupot ich chodaków niósł się po 
korytarzu.
   Sierżant zatrzasnął drzwi i przekręcił zamek. 
Potem 
wrócił do stołu i ciężko usiadł na obrotowym 
foteliku.
   - Niech pan słucha - powiedział - ale z tą 
Mikronezją to 
nie przelewki. To wiem z kolei ja, już wczoraj po 
obwodzie 
informacyjnym przyszła notka.
   Skinął głową w stronę kąta, gdzie na niskim 
żelaznym 

stoliku leżał orakl, na wpół zagrzebany pod warstwą 
wydruków.
   Pan sierżant ma tu niezły bajzel. Nie dba o 
estetykę. 
Żadnego obrazka, żadnego apetycznego kociaka, 
żadnego 
japońskiego ogródka. Nad stołem kalendarz, 
zupełnie zwykły, 
tylko cyferki, nic poza tym. Lewa połowa się 
czerwieni. 
Oczywiście, poczynając od pierwszego stycznia daty 
są 
zakreślone na czerwono. Od pierwszego stycznia do 
dwudziestego szóstego czerwca. A między czerwcem 
a lipcem 
gruba czerwona krecha.
   Tylko krecha. Żadnego znaczka " 6". A mimo to 
linia 
oznaczała tylko i wyłącznie paragraf sześć.
   - Chciałbym wierzyć, że Mikronezja to nie bluff. 
Ale w 
tej chwili nie interesuje mnie ani Mikronezja, ani 
Makronezja. Chcę się stąd wydostać. Pan również. 
Dlatego do 
pana przyszedłem.
   Nerwowo zachichotał i pokręcił głową. Miał gęste 
blond 
włosy, obcięte krótko, na jeżyka.
   - To weźmiemy się za rączki i pójdziemy razem. 
Dokąd?

   Śmieszna wizja.
   Serce zaczęło mi szybciej tłuc. Do tego momentu 
rozmowa 
nie miała większego znaczenia. Pogadaliśmy sobie, ja
w 
rezultacie okazałem się lojalnym obywatelem, 
ponieważ 
przejawiłem dezaprobatę wobec awanturniczych 
poczynań 
nieodpowiedzialnych elementów i możemy się 
rozejść. Ja wrócę 
do swojej szuflady, on zostanie tutaj na posterunku, 
za 
godzinę ktoś go zmieni, on pójdzie się pogapić do 
holu, 
gdzie Komitet Czujnych maceruje dyrektora 
Petraka w pocie.
   - Niech pan sobie wyobrazi, że byłaby realna 
szansa 
wydostania się na zewnątrz. Poszedłby pan ze mną?
   - Pan potrzebuje mojej pomocy?
   - Oczywiście, po cóż innego bym do pana 
przychodził?
   - Takiej szansy nie ma.
   - Już pan się przekonał, że jestem dobrze 
poinformowany.
   - Usłyszał pan jakieś plotki od kolegi w centrum 
danych. 
Ale, chłopie, wyjście z kopalni? To coś innego!
   - Dajmy na to, że taki sposób naprawdę istnieje. 

Poszedłby pan ze mną?
   Chyba włożyłem w głos zbyt wiele natarczywości. 
Sierżant 
to wyczuł i poczuł się ważny. I tak był ważny - a 
teraz 
jeszcze ważniejszy.
   - Niech pan wyłoży kawę na ławę, zobaczę, co się 
da 
zrobić.
   - Wierzy pan, że tym na dole się uda? - zacząłem z 
innej 
beczki.
   Nie chciał ustąpić.
   - Jak to jest z tą drogą na zewnątrz?
   - O coś pana pytałem.
   - Oczywiście nie wierzę. Dostaliśmy tę wiadomość 
okólnikiem! Sektor cywilny nie ma w tej chwili 
żadnej 
możliwości. Transport przejęły Błękitne Hełmy.
   - Nie pomogą im nawet oficerowie policji?
   - To pana interesuje najbardziej?
   Niezmiernie mnie to interesowało. To jasne, że 
mnie to 
interesuje, glino!
   - Byłoby to bardzo na rękę, prawda? - 
powiedziałem. - 
Wyłuszczę panu, co wiem, pan mnie podłoży, a po 
aresztowaniu 
naczelnik wręczy panu gustowny dyplom. Starszy 
sierżant 

Byczek, to by brzmiało naprawdę ładnie i syn 
mógłby być z 
pana dumny, prawda?
   Kiedy powiedziałem "syn", coś mu drgnęło koło 
oczu.
   Przez chwilę na mnie patrzył, potem wstał. 
Myślałem, że 
mi przyłoży, ale odwrócił się do mnie plecami i 
podszedł do 
oraklu.
   - Słuchaj, małpko, połącz mnie z dowództwem.
   - Połączenie nawiązane - odpowiedział orakl 
przyjemnym 
kobiecym głosem.
   - Kiedy nas odwieziecie? - Byczek zaczął bez 
ogródek.
   - Lokalne dowództwo Interpolu wyraża 
ubolewanie. W ciągu 
najbliższych czterdziestu ośmiu godzin nie 
przewiduje się 
możliwości uzyskania środków do wymiany 
oddziałów 
bezpieczeństwa.
   - A potem?
   - Brak informacji.
   Wstałem i podszedłem do Byczka.
   - To nie podpucha? - spytałem.
   - Myśli pan, że rozmawiam z własną babcią? - 
odciął się.

   - Taki terminal mamy też w kasynie - zauważyłem. 
- I to 
nawet nowszy typ.
   - Niech pan sam spróbuje.
   - Chcę wiedzieć - powiedziałem powoli i wyraźnie - 
w 
której książce kucharskiej wydanej w Islandii po 
roku 1950 
po raz pierwszy pojawia się przepis na makowiec.
   - Przykro mi - powiedział orakl swoim 
pieszczotliwym 
altem - ale nie należy pan do osób autoryzowanych 
do 
zadawania pytań skierowanych do banku danych 
zamkniętego 
obiegu bezpieczeństwa. Oznajmiam, że pańska 
próba nadużycia 
banku danych i pański wzór głosu zostały 
zarejestrowane i 
zidentyfikowane. W ciągu najbliższych dwudziestu 
czterech 
godzin zostanie pan wezwany do poniesienia 
odpowiedzialności 
za czyn karalny przed organem administracji 
lokalnej, 
obywatelu Jakubie Nedomy, numer ewidencyjny 
231129 CSFR 
łamane przez 090.
   - Aż się pan prosił o nieprzyjemności - zauważył 
sierżant 

Byczek. - Gratuluję.
   Wkurzył mnie.
   - Chciałem tylko się dowiedzieć o makowiec.
   - Trzeba było spytać cywilne centrum danych.
   - A ma pan tu cywilny terminal?
   - Nasz orakl ma bezpośrednie wejście do kręgu 
cywilnego. 
Prawda, małpko?
   - Prawda - odpowiedział orakl. - Domaga się pan 
odpowiedzi na pytanie?
   - Tak - odpowiedziałem. Nie interesowałem się 
makowcami, 
ale coś mi wpadło do głowy i musiałem zyskać trochę
na 
czasie.
   - Przepis na makowiec został opublikowany w 
Islandii po 
raz pierwszy w roku 1922 w książce Sveina Althinga 
"Tajemnice słowiańskiej kuchni". Nie podaję tytułu 
oryginalnego, ponieważ nie zna pan duńskiego. Jeśli 
chce pan 
poznać nazwę oryginalną, proszę wydać polecenie.
   - Wsadź je sobie gdzieś - odpowiedziałem.
   - Przykro mi, ale tego polecenia nie mogę wykonać 
- 
uprzejmie odpowiedział orakl.
   - Wpadka czy nie - skomentował sierżant - teraz to 
już 
nieważne. Co panu mogą zrobić? Nie znam nic 
gorszego od 

paragrafu sześć. Zapłaci pan mandat, nie więcej niż 
pięćset.
   - Powiem panu, jak się stąd wydostać.
   - Niech pan mówi.
   - Ona słucha - skinąłem głową na orakl.
   - Kto? Małpka? Hej, małpko, dopóki nie powiem 
"słuchaj", 
nie będziesz słuchać. Zadowolony? - odwrócił się do 
mnie.
   - Jeszcze drobiazg. Muszę mieć pewność, że mnie 
pan nie 
wsypie.
   - Nie starczy panu moje słowo?
   - Przykro mi, ale nie urwałem się z drzewa.
   Wzruszył szerokimi ramionami, ale widziałem, że 
zaczyna 
być trochę nerwowy, a więc zaczyna mi wierzyć.
   - Jak chce pan uzyskać pewność? Nie mogę dać 
żadnej 
gwarancji.
   Usiedliśmy. Była to partia pokera, jak sobie nagle 
uzmysłowiłem.
   - Jest pan stuprocentowo pewny, że nikt pana nie 
zastąpi?
   - Sam pan słyszał.
   - Mówili o czterdziestu ośmiu godzinach.
   - Wspomniał pan o rozszerzeniu Arkadii. Też już 
coś 
słyszałem. Koledzy mówią o tym już od dawna. Jak 
panu to 

wytłumaczyć? Nie chcę tu zostać. Ma pan rację we 
wszystkim, 
co pan powiedział, na górze czeka na mnie chłopak...
Od 
półtora roku go widuję tylko na ekranie, chcę go 
mieć przy 
sobie, Jezus Maria, zrobię, co pan zażąda, tylko 
żebym pana 
przekonał...
   Nagle się rozsypał, ten twardziel, policjant, 
weteran 
wojenny, prawie zaczął płakać, trzęsły mu się ręce, 
cały się 
trząsł.
   - Chcę, żeby pan spalił za sobą mosty.
   - Co? - wymamrotał.
   - Odsłużył pan osiemnaście miesięcy. My teraz 
poprosimy 
centrum o zmianę w pańskich danych osobistych. 
Nie 
osiemnaście miesięcy, ale dwadzieścia cztery!
   - To się nie uda!
   - Uda się - powiedziałem uspokajająco. - Nie mam 
kolegi w 
centrum danych. Słuchaj uważnie - przeszedłem na 
ty. - 
Włamałem się do sieci. Do cywilnej sieci - dodałem 
szybko i 
kątem oka zerknąłem na orakl. - Potrafię tam 
rządzić jak 

niewidzialna ręka. Znam kluczowe hasła, kody 
bezpieczeństwa, 
wiem wszystko.
   - To niemożliwe - zaprotestował. - Nie da rady. Kto 
by to 
umiał, mógłby sobie dopisywać forsę.
   - Forsa jest uzależniona od odpracowanych 
miesięcy, a one 
są kryte przez paragraf sześć. Po co by komuś była 
forsa, 
gdyby za tę cenę miał skisnąć w tym gnoju? Dlatego 
nikt się 
na to nie porwał. Będziesz pierwszy. Powiem ci 
dokładnie, co 
masz zrobić. Zmienisz zapis personalny. Obejmie cię 
paragraf 
sześć. Nie za tydzień, nie chcę słyszeć o żadnych 
czterdziestu ośmiu godzinach. Zrobisz to zaraz. 
Zmienisz 
zapis i staniesz się obywatelem Luny na dożywocie. 
Dopiero 
wtedy ci uwierzę, że mnie nie podkablujesz.
   Prawdę mówiąc, ten perfidny plan wpadł mi do 
głowy 
dopiero po dowcipie z makowcem. Był tak prosty, że 
aż mnie 
rozbawił.
   Glina był w kropce.
   - Nie mogę tego zrobić.
   Wstałem i ruszyłem do drzwi.

   - Żegnaj, pa, pa - powiedziałem.
   - Czekaj - krzyknął nieszczęśliwie. - A jeśli...
   - Mnie nie interesuje żadne a jeśli. Powiem ci coś, a
potem zrobisz, czego od ciebie chcę, albo wyjdę. 
Znam na 
szychcie chłopa, który wymyślił idealny sposób, jak 
się stąd 
wydostać. Za parę godzin jesteśmy w friporcie 
Jeden. Tam 
nikt nikogo o nic nie pyta, tylko o konto. Friport 
należy do 
stanu Teksas, a Teksańczycy są ostatnimi 
porządnymi 
Amerykanami. Interesują ich tylko pieniądze. My 
forsę mamy. 
Stać nas na podróż. A jeśli trafimy do friportu na 
czas, 
wymigamy się od paragrafu sześć. Ten facet, o 
którym mówię, 
wie, jak to zrobić.
   - To czemu sam nie ucieknie?
   - Jeden człowiek nie da sobie rady. Musi być trzech
- ani 
więcej, ani mniej. Równa liczba - trzy. I jeden z nich 
musi 
być policjantem.
   - Dlaczego ten facet sam...
   - Koniec pytań. Wchodzisz w to? Tak albo nie. Jeśli
nie - 

odchodzę. Są tu inni policjanci, którym pali się pod 
nogami. 
A jeśli tak... znasz mój warunek.
   Przełknął ślinę.
   - No dobra.
   Wzięliśmy się do roboty. Byczek odblokował orakl, 
weszliśmy do sieci cywilnej i zacząłem działać. Coś z 
głowy, 
coś recytowałem ze ściągi, miałem wrażenie, że 
jestem 
żołnierzem w dżungli, machałem wokół siebie 
maczetą, kłody 
waliły mi się pod nogi a ja szedłem krok po kroku do
przodu, 
dokładnie tak, jak na górze na Ziemi nauczył mnie 
jeden 
wyżeracz, który pamiętał jeszcze rakiety chemiczne i
skafandry-bałwany. Znałem mnóstwo trików, a to 
był jeden z 
nich, możecie mi wierzyć, że nigdy nie przyszłoby mi 
do 
głowy, by z niego skorzystać. Dopiero ta wpadka z 
siecią 
policyjną poruszyła komórkami i pomysł wpadł do 
mózgownicy.
   Byczek siedział koło mnie, na zmianę rumienił się i 
blakł, aż na policzkach na stałe wykwitły mu 
czerwone plamy 
ograniczone białym meandrem.
   - No i gotowe - powiedziałem, kiedy było gotowe.

   - Jeśli to nie wyjdzie - powiedział - zabiję cię.
   - Musi wyjść. Od teraz naszym celem jest port 
kosmiczny 
Jeden.
   - No to wyduś ten plan.
   - Ja go nie znam.
   Teraz się okazało, jak strasznie szybki był Byczek. 
W 
okamgnieniu miałem na szyi jego palce.
   - Nie wygłupiaj się - wysyczałem.
   Trochę rozluźnił, ale nie za bardzo.
   - Zna go ten facet.
   - To gdzie on jest? - skrzywił się i podejrzenie 
prawie 
krzyczało mu z oczu. - Czemu nie wytrzepałeś z 
niego tego 
planu?
   - Jezus Maria, a co, myślisz, że mogłem z nim 
rozmawiać?
   Potrząsnął mną, aż zachrzęściło w kręgach 
szyjnych.
   - Zabiję cię, tu, zaraz, na miejscu, ty draniu!
   - Przecież on...
   Chciałem dokończyć, ale ten wariat ściskał mnie 
tak 
mocno, że przez tę szparę, która została mi w gardle,
nie 
potrafiłem przecisnąć ani głoski.
   - Co on?

   - On siedzi w pudle, ty baranie, i dlatego 
potrzebuję 
policjanta, który by mnie do niego zaprowadził. 
Przecież to 
było od początku jasne!  
   Tak, taka była smutna prawda: pomysłodawca tego
planu 
Jerzy Zasada siedział w pudle za to, że wzywał 
Allacha, co 
we wszystkich koloniach Luny było zakazane tak 
samo jak 
wzywanie jakiegokolwiek innego proroka, boga czy 
bożka, ile 
tylko ich jest na świecie, a ponieważ jest ich tam 
sporo i 
kręci się wokół nich tak wspaniałe mordobicie, 
człowiek musi 
się dziwić, czemu ta niebieska Ziemia, która wisi nad
naszymi głowami, jeszcze nie poczerwieniała.
   Zupełnie mnie puścił.
   - Polak i mahometanin. To tak horrendalna 
bzdura, że nie 
wymyśliłby jej nawet tak chytry łeb jak twój. 
Idziemy do 
pudła. Ale powtarzam: jeśli jest w tym jakaś lewizna,
zostaniemy w pudle we trójkę: Zasada za wzywanie 
Allacha, ty 
martwy, a ja za bestialskie morderstwo.
   Wyszliśmy na korytarz.

   Było tam pełno ludzi, jedni biegli tam, inni z 
powrotem, 
coś przeklinali, coś krzyczeli, ale ani Byczka, ani 
mnie nie 
interesowało nic z tego, co im się we łbach kluło.

3.  Jerzy Zasada siedział po turecku na rozłożonym 
na ziemi 
kocu, bezgłośnie, bez ruchu i z przymkniętymi 
oczyma. 
Dopiero po bliższych oględzinach można było 
dostrzec, że 
między palcami świętego męża swobodnie krążą 
kółeczka 
tasbihu, różańca o dziewięćdziesięciu dziewięciu 
ziarnach, 
symbolizujących najpiękniejsze imiona, które bliżej 
wyjaśniają artybuty Allacha, tego boga, prócz 
którego nie ma 
innych bogów, albowiem la ilah el Allah.
   Byczek niepewnie na mnie spojrzał. Wzruszyłem 
ramionami. 
Też nie wiedziałem, co zrobi Zasada, kiedy go 
wyrwiemy z 
jego dhikr.
   Odchrząknąłem.
   Byczek dźgnął mnie łokciem i skinął brodą.
   Coś był niecierpliwy, ten sierżant Byczek. A ja 
również 

nie mogłem świecić przykładem bogobojnego 
człowieka.
   - Słuchaj, Jerzy - zacząłem. - Przysłał mnie do 
ciebie 
pewien Kazik. Przeciągał mnie na waszą wiarę, ale 
bez 
efektów. Ale nie wydałem go. To też jest przysługa. A 
ten... 
facet to kolega. Właśnie ten policjant, którego 
potrzebujesz.
   Nie powiedział ani słowa.
   - Powiedz mu coś - zwróciłem się do Byczka.
   - Słuchajcie, Zasada, nie wiecie, co się dzieje na 
zewnątrz. Teraz już jesteście w pudle nie tylko wy i 
pół 
tuzina innych religijnych wariatów. - Nadepnąłem 
mu na nogę, 
ale nie zauważył tego. - Teraz jesteśmy w pudle 
wszyscy, 
ponad pięciuset chłopa. Na górze znów jest jakaś 
wojna czy 
co i jeśli się stąd nie wyniesiemy, mamy za tydzień 
paragraf 
sześć. Nie patrzcie na mój mundur. Jestem gliną, 
zgoda, ale 
nie chcę tu zostać ani chwili dłużej niż ten tutaj, 
Nedomy. 
Muszę wrócić, jasne? A wy ponoć wiecie, jak się za to
wziąć.

   - Jerzy, przysięgam, to nie pułapka - przyłączyłem 
się do 
niego. - Zrobiłem dokładnie tak, jak mówił Kazik: 
przyprowadź do Jerzego policjanta, a on załatwi 
resztę. Masz 
policjanta, więc załatwiaj.
   Wreszcie podniósł oczy.
   - Kim pan jest? Nie znam pana. Nigdy pana nie 
widziałem.
   W celi był półmrok, ale nie tak znowu wielki, żeby 
pomylić wilka z babcią. Szczerze mówiąc, między 
więzienną 
celą a szufladą dla wolnych górników nie było zbyt 
wielkiej 
różnicy. Chyba tylko taka, że szufladę zamyka się od 
środka, 
a celę od zewnątrz. Ale co to za różnica? Gdzie mogę 
wyjść z 
szuflady? Kilkaset metrów korytarzy, kantyna, 
szpital, klub, 
hol, no i oczywiście szychta, harówa, robota. 
Wszechświat 
tylko ociupinkę większy niż ma Zasada. W pewnym 
sensie 
Zasada ma nawet większy wszechświat: wierzy w 
swojego 
Allacha, a ja tylko w swoich sto tysięcy dorubli, które
dostanę jako rekompensatę za osiemnaście miesięcy 
straconego 

życia na tej pieprzonej okrągłej skale, którą od 
pradawna 
nazywano Księżycem.
   Klęknąłem tuż przed nim, żeby mieć twarz na 
wysokości 
jego oczu.
   - Jerzy, jest źle. Zwiewamy, rozumiesz? Ten glina 
Jurek 
Byczek jest już gliną tylko przez swój mundur. 
Wdepnął w to 
z nami. Sam go w to wrobiłem, żeby się nie mógł 
wywinąć. 
Daleko się posunąłem, możesz mi wierzyć. Nie 
możemy się 
wycofać. Od tej chwili ty jesteś kapo. Skończ to 
przedstawienie i zacznij coś robić. W każdej chwili 
mogą 
ogłosić alarm. Opuścił posterunek. Będą go szukać. 
Rozwalił 
szpicla, do diabła, Byczek, pokaż mu tego szpicla!
   Byczek pochylił się, odwinął rękaw i pokazał 
Zasadzie 
kółko identyfikacyjne. Nadajnik impulsów diabli 
wzięli. Już 
to powinno Jerzego przekonać. Kto by rozbijał 
nadajnik 
impulsów, tym bardziej, jeśli ten ktoś jest wbity w 
policyjny mundur?
   - O niczym nie wiem, niczego nie słyszałem i nikogo
nie 

znam - odparł Jerzy. Na mnie nawet nie spojrzał. 
Patrzył 
prosto na Byczka.
   - Myślisz sobie - powiedziałem - że mnie zmiękczyli
i cię 
wsypałem. Myślisz, że to podpucha, albo że Kazik 
zaczął 
mówić. Jak mam cię przekonać, że nie kłamię?
   - Pamiętasz, co ci powiedziałem? Zostaniemy w 
tym mamrze 
obaj - ty martwy, a ja z oskarżeniem o morderstwo 
na karku - 
powiedział Byczek.
   - Słyszysz go? - nalegałem na Zasadę. - To mu się 
przestaje podobać. Jakżeby inaczej, jest w 
rozpaczliwej 
sytuacji, tak samo jak ty czy ja. Popatrz na mnie, no,
popatrz na mnie!
   Nie przestawał wyliczać najpiękniejszych imion 
należnych 
Najwyższemu, który nie ma sobie podobnego, w 
sobie 
jednolity, wieczny, bez początku i poprzednika, i bez 
końca, 
i następcy, nie ulegający śmierci, nie ograniczony 
czasem, 
ani miejscem, ani w inny sposób. Tylko my jesteśmy 
w innej 
sytuacji, my jesteśmy ograniczeni początkiem i 
końcem, 

czasem i miejscem, i setką innych określeń, i śmierć 
czeka 
nas wszystkich. Chcę umrzeć na górze na Ziemi, a 
nie tutaj, 
już za życia pogrzebany w księżycowej skale.
   - Było powiedziane - odezwał się Zasada - że w 
dzień 
ostatecznego rozstrzygnięcia pojawią się Gog i 
Magog i serca 
niesprawiedliwych wypełni groza, lecz serce 
prawowiernego 
zatańczy. Nie mam czego się bać. Anioł śmierci Azrai 
przeprowadzi mnie przez most piekielny, który jest 
cienki 
jak włos, ostry jak brzytwa i ciemny jak noc. Przy 
jego boku 
wejdę do czwartej z bram dżannatu, która zwana 
jest dżannat 
Adana, wyłożonej białymi perłami i dostępnej dla 
tych, 
którzy nawracali na dobro i odciągali od zła. Nie 
czuję 
wobec was złości. Nawet dla was droga do raju nie 
jest 
zamknięta. Nawet w ostatniej godzinie możecie się 
nawrócić 
na słuszną wiarę. Powtarzajcie za mną: La ilah el 
Allah. 
Czemu mielibyście nie dostąpić wiecznych rozkoszy 
raju, 

skoro jego bramy są otwarte nawet dla niektórych 
zwierząt, 
jak oślica proroka Saliha, cielę Abrahama, mrówka 
Salomona, 
dudek królowej Bilkis i pies siedmiu śpiących?
   - Brama szósta - odezwałem się - dżannat-un-
na'imi, jest 
srebrna - zauważyłem. Wiedziałem to od Kazika.
   Zasada się ocknął.
   - Zabiję was obu - powiedział Byczek. Nagle coś go 
olśniło. - Przecież ty... co ty tutaj pieprzysz o 
bramach do 
raju? Jesteś zamaskowanym muslimem?
   - Bzdura - odparłem. - Kazik sporo tego we mnie 
władował, 
kiedy chciał mnie nawrócić na wiarę, ale jakoś mu 
nie 
wyszło, prawda, Jerzyku?
   - Ogród niebiańskiego życia... - powtarzał Jerzy 
Zasada w 
zamyśleniu.
   - A jeśli musiałbyś to wyjaśnić organom śledczym? 
- rzekł 
Byczek.
   - Wydział antyfundamentalistyczny jest w Bazie na
Jedynce. Co pan na to, Nedomy? A może 
wybierzemy się na 
Jedynkę razem, ale służbowo?
   - Nie zapominaj o zapisie personalnym! Grozi ci 
paragraf 

sześć. Już nie możesz wrócić na Ziemię.
   - Zapis można sprawdzić i poprawić - był teraz tak 
ostrożny, jak poprzednio szalony.
   Byczek ożywał. Przed oczyma kształtowała mu się 
nowa 
szansa: zaprowadzi mnie na wydział walki z 
fundamentalizmem 
religijnym i wyjaśni nielegalne wtargnięcie do zapisu
służbowego jako konspiracyjną konieczność. 
Dostanie się na 
Jedynkę łatwo i bezpiecznie przez Bazę. Jak? 
Wydział walki z 
fundamentalizmem religijnym podlegał dowództwu 
wojsk 
Organizacji Narodów Zjednoczonych.
   Znowu był z niego zasrany glina, bojownik i 
weteran, 
barczysty bokser z pięściami jak młoty. Jedną z tych 
pięści 
uderzył w drzwi celi. Za chwilę przyjdą strażnicy i 
wszystko 
diabli wezmą.
   - To przez ciebie, idioto! - zacząłem krzyczeć na 
Zasadę. 
- Muslimski bigoteryjny idioto! Teraz trafisz 
najwyżej do 
gówna, a nie do Mekki!
   Szósta brama muslimskiego raju jest dostępna 
tylko dla 

tych, którzy odbyli hadżdż, jeśli to możliwe, w 
miesiącu 
pielgrzymek, Zu-l-hidżdża, i zobaczyli al-Hadżar al-
Aswad, 
święty kamień, wmurowany we wschodni róg Ka'aby
w Mekce, 
kamień o rajskim pochodzeniu, który, pierwotnie 
biały, pod 
dotykami grzeszników sczerniał. W dzień kijamatu, 
w dzień 
zmartwychwstania, kiedy zatrąbi archanioł Israfil, 
kamień 
ten, niegdyś rozbity na cztery kawałki przez 
niejakiego 
Karmatowca, i trzymający się w całości dzięki 
srebrnym 
płytom, dostanie oczy i język, i będzie świadczyć na 
korzyść 
tych, którzy go pocałowali. No a teraz grozi 
niebezpieczeństwo, że kamień al-Hadżar al-Aswad w 
dzień 
kijamatu, kiedy przyprowadzą mu Jerzego Zasadę, 
powie: 
   - Co? Jerzy Zasada? Proszę wybaczyć, ale tego 
pana nie 
znam. W życiu go nie widziałem, nie poczułem 
dotyku jego ust 
na swojej sczerniałej od dotyków grzeszników 
powierzchni.

   I siup go do dżahannam, do piekła dotychczas 
ukrytego pod 
siedmioma ziemiami, chyba żeby się Jerzemu udało 
prześliznąć 
do czwartej bramy, ozdobionej zwykłymi perłami.
   - Nie patrz tak na mnie, sam się prosiłeś o 
dżahannam. No 
bo gdzie jest miejsce muslima, który nie odbył 
hadżdż, 
chociaż mógł!
   Byczek już nie słuchał, walił w drzwi i wzywał 
straż.
   - Pielgrzymka do Mekki - wyszeptał Zasada 
patrząc na 
rozłożyste plecy stróża prawa, który na pewien ściśle 
ograniczony czas stał się przestępcą, ale teraz 
ponownie był 
stróżem prawa, dziko zdecydowanym odpokutować 
przestępstwo, 
którego się był dopuścił pod moim przywództwem, 
naprawić 
swoją reputację, wykazać się nowymi zasługami, a 
razem z 
nimi zdobyć dodatkową gwiazdę, ponieważ stopień 
starszego 
sierżanta jest bez wątpienia bardziej imponujący niż 
stopień 
sierżanta.
   Byczek się zmienił, ale teraz zmienił się również 
Zasada.

   Ocknął się z bezruchu, ożył, w drobnej twarzy 
podkreślonej przez smoliście czarną brodę zagrały 
mu oczy i 
kiedy tak klęczał na kocu, który służył mu jako 
dywanik do 
modlitw, przewrócił się na bok, sięgnął rękoma 
gdzieś pod 
pryczę, odezwało się kilkakrotnie metalowe łupnięcie
i jedna 
płyta podłogowa zapadła się jak klapa pod 
szubienicą.
   Zanim zdążyłem się zorientować, Zasada zniknął w
otworze, 
przed oczyma mignęły mi tylko białe, prawie nie 
schodzone 
podeszwy jego butów. Ten Zasada zawsze dbał o 
swój wygląd.
   Byczek nie dostrzegł, co się dzieje, tylko wytrwale 
tłukł 
i domagał się interwencji strażnika. Ale na zewnątrz 
chyba 
znowu coś było nie tak. Kto wie, do jakiego mogło 
dojść 
przewrotu, co wydumał Brunza, uzbrojony w nóż 
ostry jak 
piekielny most? Może znowu jakiś bunt czy 
kontrbunt? Tak, 
kontrbunt, ponieważ chłopy z nowych turnusów, 
którym zostało 

dwanaście albo sześć, na pewno nie są zachwyceni 
tym, że 
Brunza trzyma dyrektora jako zakładnika i że 
inżynier 
Dutkiewicz negocjuje z dyrekcją, i że kopalnia 
prawdopodobnie stoi, a młodzieńcom forsa 
przechodzi koło 
nosa. Za obijanie się nikt nie dostanie złamanego 
grosza, 
doruble są tylko za wykonaną pracę. A jak koty mają
fedrować, skoro po kopalni biega Brunza z nożem w 
ręku?
   - Chodź - syknął na mnie Zasada z ciemnego 
otworu.
   Nie musiał dwa razy powtarzać. Robinsonadą 
rzuciłem się w 
ziejący otwór, a wierzcie, że w sześciokrotnie 
mniejszym 
ciążeniu księżycowym robinsonady robi się piekielnie
łatwo.
   Walnąłem się przy tym w głowę (obok guza, który 
mi tam 
wyrósł po potyczce w holu, będę miał chyba 
następnego) i 
otarłem sobie łokieć, ale poza tym lot skończył się 
bez 
szwanku.
   - Jeszcze on - szepnął Zasada.
   - Ty idioto, na niego nie można już liczyć!

   - Pane kochany - krzyknął Zasada czeskopolską 
kopalnianą 
gwarą - pan się raczy przypoić do partii!
   Skoczyłem na niego, żeby mu zamknąć gębę. 
Rozwścieczony 
glina na szczęście nie słyszał, jego kowalska pięść 
narobiła 
takiego hałasu, że zagłuszyłaby go chyba tylko 
kopalniana 
ładowarka.
   Ale Zasada mi się wysmyknął.
   - Nie słyszałeś, że musi nas być trójka?
   - Znajdziemy kogoś innego.
   - Nie mamy czasu. Pane kochany!
   Byczek przestał walić w drzwi, odwrócił się i 
skamieniał 
jak ten facet, o którym opowiada się nowicjuszom, że
rozpiął 
na zewnątrz rozporek, żeby się wysiusiać, i 
zapomniał, że 
wokół niego jest minus sto dziewięćdziesiąt.
   - Stać! - krzyknął sierżant Byczek, praworządny 
pracownik 
Bezpieczeństwa. - Powtarzam, stać!
   Sięgnął po broń osobistą, ale od razu sobie 
przypomniał, 
że musiał ją oddać służbie dozorczej oddziału 
więziennego. 
Nikt nie ma prawa wejść do więzienia z bronią, takie 
już 

przepisy.
   - Niech pan się przypoi do partii, pane kochany - 
wabił 
go Zasada.
   Byczek coś wymamrotał i podbiegł do nas. Zwalił 
się na 
podłogę i wyciągnął przed siebie ręce. Chciał nas 
wyciągnąć 
z dziury jak ślimaka z muszli, ale przecenił swoje 
siły.
   Chwyciliśmy go każdy za jedną rękę i ciągnęliśmy 
go i 
ciągnęli, zaparci nogami o ścianę przewodów 
wentylacyjnych, 
w których się znaleźliśmy, że Byczek tylko bezsilnie 
kopał 
wokół siebie nogami, klął i groził. Jego olbrzymie 
ciało 
obsuwało się po pochyłej podłodze coraz niżej, już 
był w 
szychcie do połowy ciała, w ostatniej chwili rozstawił 
nogi, 
starał się zaczepić czubkami palców o pryczę, ale 
wystarczyło tylko troszeczkę się wysilić - i już był w 
środku.
   - Dranie! Cholerne dranie! W imieniu prawa... 
puśćcie 
mnie, dranie!
   Zasada coś zrobił z podłogą, która się podniosła, 
odezwał 

się metaliczny łomot, kiedy spadły na nią nogi 
odchylonej 
pryczy, wokół nas roztoczyła się księżycowa noc.
   - To jest napaść na osobę urzędową, ostrzegam 
waaaas...
   Zasada podszedł do rozwścieczonego Byczka od 
tyłu i 
zatkał mu dłonią usta. Nastał moment ciszy. Nad 
naszymi 
głowami coś stuknęło, zadudniły kroki, usłyszeliśmy 
przytłumione głosy. Straż więzienna wreszcie 
usłyszała 
uderzenia i wtargnęła do celi, teraz już pustej jak 
muszla 
ostrygi po uczcie Lukullusa.
   Klawisze biegali po celi, krzyczeli i przeklinali, a 
my 
byliśmy dwa, trzy kroki od nich. Macałem obiema 
rękoma w 
ciemnościach, żeby znaleźć twarz Byczka i pomóc 
Zasadzie w 
duszeniu. W życiu nie dostałem takiego wycisku, jak 
wtedy! 
Byczek miał siłę! Młócił wokół siebie rękoma i 
nogami, starał 
się nas dosięgnąć, od czasu do czasu oczywiście 
trafiał gołą 
pięścią w stalową ścianę, ale częściej we mnie 
(Zasada 

trzymał go z tyłu, ale potem okazało się, że też dostał 
za 
swoje, bo Byczek bił w tył łokciami).
   Mimo woli ustępowałem, żeby wyjść z zasięgu tych 
miażdżących ciosów, wycofywałem się, ale te 
uderzenia też 
mnie poganiały, każdy cios odrzucał mnie o ćwierć 
metra do 
tyłu, bolały mnie już wszystkie żebra i naprawdę nie 
czułem, 
ile już zafasowałem, chyba ze sto piętnaście ciosów, 
jak 
wstępnie szacowałem.
   Zasada wisiał Byczkowi na plecach, przyciśnięty 
jak młode 
niedźwiadki koala, i już widział, jak wchodzi do raju
bramą 
z żółtych pereł zwaną dżannat-ul-chuldi, która jest 
dostępna 
dla proroków oraz męczenników, ponieważ Byczek 
okrutnie 
gryzł go w dłoń. Dręczyła go jednak myśl, że islam 
jednoznacznie zakazuje dobrowolnego męczeństwa i 
za 
prawdziwego męczennika nie uznaje wiernego 
pogryzionego 
przez policjanta, lecz tego, który był niewinnie 
zamordowany, stał się ofiarą zarazy, utonął, spłonął, 
był 

zasypany przez walącą się ścianę, zmarł z głodu czy 
podczas 
pielgrzymki do Mekki.
   Byczek wściekle mnie atakował, szybko posuwał się
do 
przodu i opanowało mnie wrażenie, że nie robi tego 
sam z 
siebie, tylko Zasada popycha go od tyłu. Byłem dla 
niego 
giaurem, niewiernym psem.
   Cofałem się, ile mogłem, ale w ciemności pięści 
Byczka 
dosięgały mnie z niemiłosierną pedanterią. Zapewne 
sierżant 
za pierwszoplanowy cel postawił sobie, by mnie 
zniszczyć. 
Domyśliłem się bowiem, że zaprzestał prób 
strząśnięcia 
Zasady z pleców, nie walił go już łokciami i chyba 
nawet 
przestał gryźć. Nie wołał o pomoc ani nie groził, 
tylko 
sapał, dyszał całą objętością swoich przerażających 
płatów 
płucnych, a ja już tylko czekałem na moment, kiedy 
zapalą mu 
się oczy jak jakiemuś potworowi z horroru.
   A potem z całej siły walnął mnie w czoło, przed 
oczyma 

wybuchły mi fajerwerki i nagle padałem w tył, byłem
leciutki 
jak piórko i zdążyłem tylko pomyśleć - ten glina 
mnie zabił, 
a ja unoszę się prosto do raju, a raczej do piekła, do 
jednego z siedmiu, które zna islamska religia. Jak 
wpadnę na 
to, że to dżahannam, skoro nigdy nie garnąłem się do
katechezy, pomyślałem sobie. Dlaczego mam 
zakosztować 
wiecznego ognia, który jest siedemdziesięciokrotnie 
skuteczniejszy od ognia ziemskiego i dlatego się 
twierdzi, 
że to, co my, ludzie, uważamy za ogień, jest nędznym 
dymem 
ognia piekielnego. Dlaczego, przecież jestem 
niewinny, ba, 
zasłużony, czyż nie próbowałem ocalić muslimskiej 
duszy 
przed jej własnym szaleństwem, czyż nie chciałem 
pomóc 
Jerzemu Zasadzie w odbyciu świętego hadżdż? I 
całkiem 
możliwe, że gdyby było dość czasu, Zasada 
potrafiłby 
nawrócić mnie na prawą wiarę, mógłby mnie 
nakłonić do tego, 
żebym w szczerym przeświadczeniu ogłosił, że la 
ilahu el-

Allah, że nie ma Boga prócz Allacha, istoty 
określonej ism-
ul-azam, imieniem najwyższym, niedostępnym dla 
ludzi?
   Padałem i padałem, ale żadne płomienie nie 
rozświetlały 
ciemności, ani piekielne, ani ziemskie czy też 
księżycowe. 
Wszędzie wokół było ciemno jak w grobowcu i nie 
poprawiło 
się nawet wtedy, gdy upadłem na kupę jakichś szmat.
   Byłem ogłupiały po ciosie prosto w kość czołową i 
po tym 
locie, ale w tej mojej wymęczonej głowie zostało 
jednak na 
tyle przytomności ducha, że błyskawicznie się 
przetoczyłem 
na bok, z dala od miejsca, gdzie za chwilę miało paść 
podwójne ciało Byczka-Zasady. I już tu byli, 
zadudniło, 
Zasada zapewne się odczepił od pleców policjanta, a 
Byczek 
zaklął tak pięknie, że aż przyjemnie było posłuchać.
   Bałem się ruszyć, żeby policjant mnie nie usłyszał i 
nie 
kontynuował tak pomyślnie rozpoczętej pracy. 
Nawet nie 
pisnąłem, mimo że bolały mnie wszystkie kości i 
wszystkie 

flaki, a płuca groziły pęknięciem. Kurczowo 
ściskałem usta i 
czułem, jak tryska z nich słona krew. Ale wszystko 
na nic, 
Zasada zapalił światło.
   Światło sączyło się z malutkiej podręcznej lampy i 
zalewało całą naszą nieświętą trójcę od stóp do głów.
   Zasada trzymał latarkę w końcach palców lewej 
ręki. Z obu 
dłoni leciała mu krew. Gdyby nie był muslimem, 
mógłby 
występować przed katolickimi fundamentalistami 
jako święty 
obdarzony boskimi stygmatami.
   - Oto mój magazyn - oświadczył. - Wszystko 
potrzebne do 
pomyślnej ucieczki.
   Byczek, jak się okazało, upadł głową na ziemię i to 
uderzenie pozbawiło go na jakiś czas bojowej 
inicjatywy. 
Leżał na kupie białych szmat, z otwartą gębą i 
wyglądał tak 
mądrze jak pseudokoń w galerii obrazów.
   - Byczek, słuchaj pan, my obaj przysięgniemy, że tę
ucieczkę przyszykował pan - powiedziałem szybko, 
żeby znowu 
nabrać sierżanta, ale zamknąłem się, bo w tej chwili 
nie był 
w stanie zrozumieć nawet reguł gry w koci-koci 
łapci. Może 

przynajmniej z Jerzym będzie można rozsądnie 
pogadać, 
zaroiło mi się. - Prawda, szejku?
   - Ma szallah - odpowiedział poważnie i wyciągnął z 
kieszeni różaniec, żeby się wzmocnić krótką 
medytacją, zanim 
- przy pomocy dwóch niewiernych - podejmie 
pielgrzymkę do 
Mekki, którą przed chwilą rozpoczął.

4.  Była to sytuacja, którą za moich młodych lat 
nazywano 
bagnem, a ja w nią dosłownie wpadłem.
   Dzisiaj muszę się z tego śmiać. Na Księżyc leciałem 
z 
pełnym bagażem nadziei. Nie miałem nawet 
dwudziestu dwóch 
lat, za sobą miałem wilczy bilet w czterech szkołach 
wyższych, co jest dość imponującym osiągnięciem w 
tak młodym 
wieku, moim programem życiowym było picie piwa i 
kochanie 
się z dziewczynami, i ten osiemnastomiesięczny 
pobyt na 
Księżycu uważałem za dość nieprzyjemną wycieczkę,
która 
przyniesie sto tysięcy, a tym samym dolce vita do 
końca 
życia, przy czym koniec życia umieszczałem gdzieś 
na granicy 

czterdziestu lat.
   - Czy wiedziałem, co mnie czeka na Księżycu?
   Wiedziałem i nie wiedziałem.
   Na Księżycu się harowało, to po pierwsze. 
Harowało się 
jak diabli już ładnych parę lat, od czasu, kiedy ONZ 
uchwaliła Zielony Pakiet zakazujący wszelkiej 
eksploatacji 
przemysłowej na Ziemi. Myślałem, że chyba potrafię
harować, 
ale nie miałem okazji się o tym przekonać. Wujek 
wprawdzie 
załatwił mi przyjęcie do Czeskich Kolei 
Państwowych w 
Pradze, to było po moim drugim wylocie ze szkoły, 
ale wynik 
był taki, że każdego pierwszego i piętnastego 
trafiałem na 
terminal księgowania zarobków z obligatoryjną 
uwagą, że 
jestem w kolejce do zatrudnienia w eksploatacji. 
Zatrudnienie w eksploatacji! Brygada robotnicza na 
stacji w 
Wysoczanach składała się z sześciu konserwatorów, a
w domu 
przy terminalach czekało tysiąc pięciuset etatowych 
następców. Po pół roku przesunąłem się na miejsce 
1382 
(nawet to dzięki protekcji wujka), dałem więc 
wypowiedzenie, 

żeby się przynajmniej przydać do czegoś tym, którzy
byli w 
kolejce za mną.
   Zgłosiłem się zatem na biofizykę, a zaraz potem na 
systematykę, kiedy się okazało, że na biologię nie 
mam 
dostatecznie wysokiego IQ. Wyglądało już na to, że 
przez 
resztę życia będę studiować, jak to robią ci, których 
nie 
interesuje sport albo paćkanie płótna farbkami, czy 
psychokinetyka i temu podobne duperele, kiedy 
spotkałem 
jednego kumpla jeszcze z polibudy w Pardubicach.
   Wyglądał szpanersko i powiało od niego pewnością 
siebie 
faceta, który - jak się wtedy mawiało - potrafił stawić
życiu czoła.
   - Gdzie mógłbym być? - powiedział, gdy go 
spytałem, gdzie 
się włóczył, kiedy nie dawał znaku życia. - Na górze, 
na 
Arkadii.
   Przypominam, że ziemniaki mówią "na górze", 
kiedy mają na 
myśli pobyt na Księżycu. Może wyda wam się to 
śmieszne, ale 
tak już jest, gdybyście przez jakiś czas żyli na 
pleśniawce, 

też mówilibyście "na górze" pokazując palcem na 
ten nasz 
żwirek.
   Wtedy przemysł na żwirku dopiero się rozkręcał, 
więc się 
zdziwiłem.
   - Na Księżycu? Jak to? Skończyłeś studia?
   - Po co miałbym studiować?
   Odpowiadanie pytaniami na pytanie to obrzydliwy 
zwyczaj.
   - Na Lagrange i na orbity biorą tylko magistrów - 
powiedziałem. - Przecież każdy o tym wie. Nie 
musisz ze mnie 
robić głupola.
   Pokazał mi ręce. Myślałem, że ma jakąś chorobę 
skórną, 
ale potem do mnie dotarło, że to odciski.
   - Na Księżycu się haruje i zarabia forsę.
   To nie była odpowiedź pytaniem na pytanie. To nie 
była 
żadna odpowiedź. Ten kumpel - nazywał się Jirous, 
jeśli was 
interesuje - dał mi bezcenną informację.
   Jeszcze tego samego dnia zgłosiłem się w kadrach 
Czeskopolskiej. Była to nora w Pradze na Starym 
Mieście, na 
ulicy Żelaznej. Siedziała w niej kobieta, wprawdzie 
obłożona 
reklamami, ale poza tym była to całkiem żywa 
kobieta. Wtedy 

wydawała mi się stara, ponieważ dobijała do 
sześćdziesiątki. 
Nie zapominajcie, że moja mama miała czterdzieści 
pięć lat, 
jeden tata czterdzieści siedem, a ten drugi nawet 
trzydzieści osiem.
   Kiedy powiedziałem, że chcę fedrować tytan w 
Czeskopolskiej, nie zemdlała ani nie zaczęła się 
śmiać.
   - Ma pan jakieś doświadczenie w pracy? - spytała.
   - Pracowałem na kolei.
   Ale ona nie była wczorajsza.
   - Liczba porządkowa?
   - Sto dwanaście - skłamałem.
   Skinęła w stronę orakla.
   - Tysiąc trzysta osiemdziesiąt dwa - powiedziałem 
zrezygnowany.
   Zmierzyła mnie od stóp do głów. Byłem durniem.
   - Nałogi?
   - Piwo.
   - Z tym trzeba skończyć - uniosła brwi. - Księżyc 
jest 
suchy.
   Tu się myliła jak sto pięćdziesiąt. W koloniach 
wesoło 
się handlowało wszystkim, oczywiście również wódą, 
tylko 
narkotyki nie miały powodzenia. Takie było 
niepisane prawo 

górników - u kogo znaleziono narkotyki, tego w 
ciągu 
tygodnia znajdowano na zewnątrz z rozpiętym 
rozporkiem, 
jeśli wiecie, co mam na myśli. Nikogo nie 
interesowało, skąd 
się ten narkotyk wziął, za ile i co na to powie pan 
adwokat. 
Nic z tych rzeczy. Wyprowadzali chłopa, choćby się 
rzucał na 
wszystkie strony, potem prask i w tym 
niezniszczalnym, 
ognioodpornym, nierozrywalnym skafandrze była 
dziura. Potem 
następował tylko meldunek na policji, że miał 
miejsce 
wypadek. Policja dbała o odwiezienie ciała do 
kostnicy, a 
potem w plastykowym worku na górę na Ziemię, i 
było po 
wszystkim, bo do tego górniczego zwyczaju należało 
również i 
to, że śmierć ćpuna na Księżycu znaczyła mniej 
więcej tyle 
co na Ziemi tragiczne zejście muchy i wywoływała 
podobne 
zainteresowanie organów ścigania.

.N:40
                        

   Czyli Księżyc jest ponoć suchy.
   - To nie wszystko - powiedziała ta miła pani. - Nie 
ma 
tam również kobiet.
   - To już gorzej - powiedziałem. Spodziewała się, że 
wyjdę, ale kiedy się na to nie zanosiło, ciągnęła 
zniechęcający wykład. Męcząca robota dwanaście 
godzin 
dziennie. Pożywienie dehydrowane, częściowo 
syntetyczne, 
częściowo recyklowane. Mieszkanie w szufladzie dwa
na dwa na 
pół metra. Za kłótnie mandat, za bójki i pijaństwo 
pudło.
   - Za pijaństwo? Przecież Księżyc jest suchy?
   Nie dała się zwieść.
   - Również za propagandę religijną - dodała 
znacząco.
   - Czy wyglądam na fundziaka?
   - Propaganda religijna jest uznawana za poważne 

wykroczenie kryminalne - powtórzyła. - A za 
propagandę 
religijną uważa się również krzyżyk na szyi.
   - Dyscyplina jak brzytew, nie sądzi pani?
   - Nikt pana nie zmusza do pracy w Czeskopolskiej 
Wydobywczej, panie... panie...
   - Jakub Nedomy, bezwyznaniowy. Chce pani, 
żebym to 
podpisał?
   - Czy chcę? Pan to musi podpisać, panie Nedomy! -
krzyknęła zgorszona. - No a poza tym jest paragraf 
sześć.
   Ciągle jeszcze stałem przed tą uprzejmą staruszką.
Nogi 
tak mnie już bolały, że przestąpiłem z jednej na 
drugą.
   - Paragraf sześć - ciągnęła - znajdzie pan w 
kodeksie 
obywatelskim, w rozdziale o prawach i obowiązkach 
pracowników niecybernetycznego personelu 
Kompleksu 
Przemysłowego Luna. Umie pan czytać?
   - Cztery lata studiowałem w szkole wyższej.
   - To jeszcze nie oznacza, że umie pan czytać.
   Molem książkowym wprawdzie nie byłem, ale w 
życiu 
przeżarłem się przez co najmniej dziesięć książek, w 
tym 
dwie z nich były staromodne, z literami.

   - Paragraf sześć - kontynuowała ta bajkowa 
staruszka - 
jest pomyślany jako ochrona przed oszustami, którzy
chcieliby sobie nabić kabzę procesami sądowymi z 
KPL. 
Maksymalna długość pobytu na Księżycu wynosi 
pięćset 
sześćdziesiąt dni. Kto z jakiejkolwiek przyczyny 
zatrzyma 
się dłużej, z winy czy bez winy siły wyższej, traci 
prawo do 
powrotu na planetę Ziemia i zostaje stałym 
obywatelem 
Społeczeństwa Lunarnego bez prawa do 
jakiejkolwiek 
rekompensaty ze strony KPL. Niech pan sobie 
przestudiuje 
paragraf sześć, a kiedy przyjdzie pan podpisać 
umowę o 
pracę, podpisze pan również oświadczenie, że się pan
z nim 
zapoznał.
   Podniosła palec.
   - To ze strony Czeskopolskiej grzeczność, żebyśmy 
się 
dobrze rozumieli, panie Nedomy. Nie pociąga to za 
sobą 
żadnych konsekwencji prawnych. Nawet gdyby pan 
niczego nie 

podpisywał, nawet gdyby podpisane przez pana 
oświadczenie 
się zgubiło, zgodnie z paragrafem sześć i tak zostanie
pan 
stałym obywatelem Kompleksu Przemysłowego 
Luna na zawsze, 
bez możliwości powrotu na Ziemię, nawet na pobyt 
przejściowy.
   - To trochę ostre, nie wydaje się pani?
   - Wie pan, jak po półtorarocznym pobycie w 
sześciokrotnie 
mniejszej grawitacji zmiękną panu kości? Po 
dłuższym okresie 
nie mógłby pana wrócić na Ziemię, nawet gdyby nie 
było 
paragrafu sześć.
   Teraz pokiwała palcem z boku na bok.
   - To humanitarne prawo. W przeszłości znalazło się
mnóstwo mądrali, którzy przedłużali sobie pobyt, 
żeby 
zarobić pieniądze: bo nie chciało im się wracać do 
domu, bo 
na górze zakochali się w koledze - przyczyny były 
różne. 
Konsekwencje zawsze takie same: na Ziemię wracał 
kaleka.
   - I co, łapiduchy nie wymyśliły jakiejś kuracji?
   - Istnieją programy rehabilitacyjne, ale paragraf 
sześć 

jest rozwiązaniem o wiele prostszym. Coś panu 
powiem, panie 
Nedomy.
   Nachyliła się przez stół, aż jej loczek spadł na 
czoło. 
Miała groszkowozielone włosy. Ale baba!
   - KPL jest zainteresowany wzrostem stałej 
populacji. I 
jest to jedna z przyczyn, z powodu której uchwalono 
paragraf 
sześć.
   - Szanowna pani - powiedziałem. - Żeby było jasne:
nie 
jestem ani ćpunem, ani fundziakiem, nie mam 
zamiaru zbawić 
świata i pozwolę innym wynaleźć żarówkę. Chcę 
zarobić forsę, 
żeby kumple wiedzieli, że nie jestem mięczakiem, że 
potrafię 
harować i wiem, co zrobić z zarobioną forsą. Dlatego
chcę na 
Księżyc, kapewu? Nie będę miał najmniejszych 
kłopotów z 
paragrafem sześć, może pani być spokojna.
   Tak głupio mówiłem i po tych strasznych latach 
trochę mi 
wstyd, kiedy to sobie przypominam. Oczywiście, były
to 
diabelnie inne czasy, wtedy i dzisiaj.

   - A to, że KPL pakuje fundziaków do pudła, pod 
tym się 
tylko podpisuję. Jeśli o mnie chodzi, zamknąłbym 
ich 
wszystkich. Zrobiło się ich trochę za dużo.
   Nie był to tak bardzo nasz problem. W Europie 
Środkowej 
fundamentaliści nigdy się za bardzo nie rozwinęli. 
Ktoś 
chodził do kościoła, inny nie, ale ten, który tam 
chodził, 
nie sądził, że musi podrzynać sąsiadowi gardło za to, 
że się 
nie modli. Jeszcze w szkole średniej dużo 
podróżowałem. 
Byłem w Konfederacji Wschodnioamerykańskiej i 
stąd 
pojechaliśmy do Wolnego Cesarstwa Teksas, byliśmy
też na 
dole na południu zerknąć na te miejsca, gdzie na 
starych 
mapach zaznaczona jest szyja między Ameryką 
Północną i 
Południową. Podróżowałem i zawsze mnie 
zdumiewała przedziwna 
drapieżność ludzi, których spotykałem. Każdy 
krzyczał "Ja! 
Ja!" i myślał, że świat kręci się wokół niego i był 
zdolny 

pobić się z każdym choć trochę innym niż on. W 
Europie z 
niczym takim się nie spotkałem, a odwiedziłem 
Socjalistyczną 
Republikę Bretanii, Królestwo Bawarskie i 
oczywiście Zielony 
Pas, ciągnący się od Gdańska po Dubrownik. Ludzie 
byli - i 
są do dzisiaj - łagodniejsi i grzeczniejsi, chyba 
dlatego, 
że mają we krwi niechęć do wszystkich wojen, które 
przewaliły się przez Europę, a do czterdziestego 
piątego 
roku poprzedniego wieku przewaliła się ich 
niezliczona 
ilość. Dlatego fundamentalizm chwycił przede 
wszystkim poza 
Europą, wówczas, kiedy w tym małym biurze na 
ulicy 
Żelaznej rozmawiałem z zielonowłosą panią o 
umowie o pracę. 
Dzisiaj to wszystko zapomniana melodia, ale kiedy 
byłem 
chłopcem, do rąk fanatyków sekt religijnych trafiły 
pierwsze 
bomby atomowe i dopiero wtedy na świecie zaczęło 
być gorąco.
   Właśnie to miałem na myśli, kiedy mówiłem, że 
pozamykałbym wszystkich fundziaków.

   Chyba ją to zadowoliło, nawet się nie zdziwiła, że 
użyłem 
słowa kapeel mówiąc o Kompleksie Przemysłowym 
Luna i 
powiedziała mi, żebym wszystko dokładnie 
przemyślał i 
przyszedł za tydzień podpisać kontrakt.
   - Mogę podpisać choćby zaraz - zaoferowałem się, 
ale 
pokręciła głową.
   - Zgodnie z przepisami ma pan tydzień na 
zastanowienie. 
To dla pańskiego dobra. Nie musimy tego robić. Nie 
obliguje 
nas do tego żaden przepis.
   - Cały czas jesteście humanitarną organizacją.
   Po raz pierwszy się uśmiechnęła.
   - Nie - powiedziała. - Na pewno nie. Ale sam pan się
przekona, jeśli trafi pan na Księżyc.
   Po tygodniu podpisałem umowę. Mama, kiedy się o
tym 
dowiedziała, o mało nie wybiła głową w suficie 
dziury, a 
obaj tatusiowie się pokłócili, bo jeden był strasznie 
za, a 
drugi strasznie przeciw. Mała siostra Alenka 
przyjęła to ze 
spokojem i tylko mnie spytała, co jej przywiozę z 
Księżyca.
   - Przywiozę ci krater - powiedziałem.

   - Dobrze - wzięła to serio. - Ale chcę taki malutki.
   I paluszkami pokazała kółko o średnicy może 
trzech 
centymetrów.
   Zaczął się trening, naprawdę bez obijania, i 
szkolenie, i 
musiałem się naprawdę nauczyć czytać, a 
paragrafem sześć 
trzaskali nas w gęby pięć razy dziennie przez cały 
czas 
trwania treningu - sześć tygodni. Nie było mowy o 
żadnych 
numerach, jak choroby czy bójki z kumplem, żeby 
trafić do 
pudła - pięćset sześćdziesiąt dni i Czeskopolska 
umywa ręce, 
bilet powrotny przepada i czołem, jesteś obywatelem 
KPL, 
ziemskie doruble zamieniają na księżycowe kredyty 
w 
Centralnym Banku w Arkadii. Możecie sobie za nie 
kupić 
suszony kotlet, watę do uszu i pięć minut połączenia 
telefonicznego z ciocią Amelią. Odpowiednio 
wyszkoleni i 
nastraszeni horrorem pod tytułem paragraf sześć 
polecieliśmy 
wszyscy na Lunę, wtedy jeszcze nie przez Lagrangę, 
ale przez 

jakąś wszawą stację, która - o ile dobrze pamiętam - 
była 
własnością prywatną jakiejś holenderskiej spółki. A 
może 
honolulskiej? Już mi się mylą te wszystkie nazwy. 
Osiemnaście miesięcy przeleciało jak woda i nagle 
wszystko 
się odwróciło, siedziałem w dziurze z dwoma 
chłopami i 
możecie mi wierzyć, że z trudem mógłbym określić, 
który z 
nich bardziej działał mi na nerwy.

5.  - Ma szallah - poważnie powtórzył polski 
mahometanin. - 
Wydostaniemy się stąd z pomocą Allacha.
   Rozglądałem się wokół siebie.
   - Wygląda to jak magazyn pomocy medycznych - 
zauważyłem.
   Jerzy przytaknął.
   - Bardzo dobrze. Mundury pracowników służb 
ratowniczych. 
Nosze - i przede wszystkim - nadajnik alarmowy. 
Przywołuje 
karetkę z Jedynki.
   - Karetkę może przywołać jedynie personel służb 
medycznych - odezwał się Byczek.
   - Tak - skinął Jerzy. - Ale również policjant. Do 
ucieczki potrzebni są trzej ludzie: dwaj niosą nosze, 
a 

trzeci na nich leży. A jeden z tych trzech musi być 
policjantem.
   - Na noszach będę leżał ja - oświadczył Byczek, 
obmacując 
sobie głowę. - Mam perforację kości czaszki.
   - Nie można - zaprotestował Jerzy. - Allach sobie 
nie 
życzy, żeby muslin niósł na noszach niewiernego psa.
   - Poza tym śmiesznie byś na nich wyglądał. Nawet 
byśmy 
ich pod tobą nie znaleźli - przyłączyłem się. - Ale 
uwaga. 
Chcę mieć jasność, ponieważ padło tu kilka 
brzydkich słów. 
Idziemy na to w trójkę, bez podkładania świń.
   Patrzyłem przy tym na Byczka. Po ciosie w czerep 
zdecydowanie się uspokoił i o dziwo może wreszcie 
poszedł po 
rozum do głowy.
   - No - powiedział, ale entuzjazmu w tym 
oświadczeniu było 
jak na lekarstwo. Dlatego uznałem za stosowne 
przycisnąć go 
do muru.
   - Jak już powiedziałem, gdybyś chciał nas wsypać, 
zakleimy cię z Jerzym tak dokładnie, że przez te 
plastry 
każda marynarka będzie na ciebie za ciasna.
   - To chyba jasne - powiedział Jerzy. - Teraz włóżcie 
mundury.

   - Masz dla kolegi odpowiednio duży numer? - 
zacząłem 
wątpić i wkrótce się okazało, że nie bez racji.
   Byczek zdjął policyjny mundur. Sykał przy tym i 
wzdychał, 
bo upadek pokiereszował go chyba tak, jak mnie 
jego pięści. 
Ale wysiłek został ukoronowany sukcesem i teraz stał
tu, 
niesamowicie powykręcany w ciasnym 
pomieszczeniu, w 
podkoszulku i niezupełnie aseptycznych slipach.
   - Przymierz tę kamizelkę - podałem mu biały kitel. 
- 
Wygląda na większą.
   Nawet dzisiaj nie jestem tłuściochem, wtedy byłem 
prawie 
jak tyczka, ale mógłbym przysiąc, że tym kitlem 
mógłbym się 
trzykrotnie owinąć i jeszcze by trochę zostało. 
Sierżant z 
dość dużym wysiłkiem wepchnął ramię do rękawa, 
ale kiedy 
chciał zasiedlić również drugi rękaw, zaczął się 
kręcić w 
kółko jak pies, który goni własny ogon.
   - Chłopy, bez żartów, ja tego nie włożę!
   - Cierpliwość góry przenosi - powiedział Jerzy 
Zasada. - 
Spróbuj jeszcze raz.

   - Czekaj, pomogę ci - zaoferowałem się, ale od razu
przekonałem się, jak bezowocne są wszystkie wysiłki.
- Nie 
da rady, Jerzy. Musimy zamienić się rolami. 
Położymy na 
noszach tego hipopotama, a z ciebie zrobimy 
sanitariusza.
   - Allach nie życzy sobie...
   - To poważna sprawa, Jerzy.
   - Ale ja to traktuję poważnie - i spojrzał na mnie 
tak 
poważnie, że poważnie zrozumiałem, jak poważnie to
traktuje.
   Byczek wściekle zrywał z siebie rękaw białego 
fartucha.
   - Ta cała pieprzona ucieczka weźmie w łeb tylko 
dlatego, 
że jakiś cholerny idiota wziął z magazynu fartuch dla
krasnoludków!
   - Nie dla krasnoludków - zaprotestowałem - ale dla 
normalnych ludzi. Słuchaj, Jerzy, nie możesz na 
chwilę 
zapomnieć o tym swoim mahometaństwie?
   - Przykro mi, ale nie mogę. Nie mam zamiaru 
spędzić w 
dżahannam ani godziny dłużej niż to konieczne.
   - I tak tam trafisz - przypomniałem sobie swoje 
wiadomości o podstawach wiary islamskiej. - 
Godzina w te czy 
wewte cię nie zbawi.

   - Godzina? Tysiąc lat dodatkowo! Wolę już wrócić 
do 
pudła!
   - I przez paragraf sześć skiśniesz na Księżycu.
   - Ma szallah - odpowiedział Jerzy. - Jeśli to wola 
Allacha, to tak się stanie.
   - A co, jeśli - męczyłem korę mózgową - jeśli 
Byczek 
przejdzie na twoją wiarę? Nie sprzeciwiłbyś się 
wtedy, gdyby 
leżał na noszach?
   - Jeśli tobie by nie przeszkadzało, że niesiesz 
muslima - 
Jerzy wzruszył ramionami - ja bym przeciw temu nic
nie miał.
   - Ja jestem ateistą! - bronił się Byczek.
   - Tym lepiej - powiedziałem. - Gdybyś był, 
powiedzmy, 
buddystą, przed przejściem na islam musiałbyś 
rozwiązać 
stosunek pracy z Buddą narażając się w ten sposób 
na jego 
gniew. To coś podobnego, jakby żonaty chłop chciał 
się 
ożenić. Ty jesteś w godnej pozazdroszczenia sytuacji 
chłopa 
wolnego.
   Znowu zagrałem na słabej strunie Byczka: trzeba 
podtrzymywać jego świadomość o dzieciątku na 
górze na Ziemi.

   - Przejście na wiarę powinno być dobrowolne, 
żarliwe i 
całkowite - rzekł Jerzy.
   - Nie mamy dużo czasu. W tej chwili policja już ma
awizo, 
że brakuje jednego funkcjonariusza.
   - Czyżbym potrafił przechodzić na wiarę?
   Rozterki Byczka były żarliwe i całkowite, ale wcale
nie 
dobrowolne.
   - Przede wszystkim trzeba dokonać wyznania 
wiary, szahada 
- powiedział polski mahometanin. - Powtarzaj za 
mną: la ilah 
Allah 'wa Muhammadun rasul Allah.
   - Nie powiem tego, nawet gdybyście mnie kroili!
   - Nie wystarczy powiedzieć po naszemu? - 
zaproponowałem.
   - Dobra - powiedział Zasada po krótkim namyśle. -
Powtarzaj: nie ma Boga prócz Allacha, a Mahomet 
jest jego 
prorokiem.
   - Nie ma Boga prócz Allacha - mówił niechętnie 
Byczek - a 
Mahomet jest jego prorokiem.
   Zasada obiema rękoma ścisnął jego prawą dłoń.
   - Czujesz coś?
   - Zimno mi.
   - Ale w duszy! Czujesz, jak wstępuje w ciebie pełna
miłości łaska Allacha?

   - No - powiedział Byczek. - Założę swoją 
marynarkę, co? 
Ale zdejmę odznaki i pagony - dodał ze smutkiem.
   - Nie zapomnij o spodniach. Jako muslim musisz 
teraz 
wyglądać podwójnie dostojnie.
   Zasada wzniósł oczy w górę, tam, gdzie unosiła się -
stąd 
oczywiście niewidzialna - Ziemia, podobna do 
spleśniałej 
pomarańczy, a na Ziemi Mekka, ten najświętszy 
punkt całej 
planety, i wyszeptał słowa podzięki. Potem, jak się 
wydawało, jego religijna ekstaza ustąpiła i był 
skłonny 
poświęcić się sprawom świeckim.
   - Szczegółowo opracowałem cały plan - powiedział. 
- Aż 
mnie zaskoczyło, że tak łatwo uciec z tutejszego 
więzienia.
   - Przecież nawet nikt się nie liczył z tym, że ktoś 
chciałby z niego uciekać. Dokąd by miał uciekać, a 
przede 
wszystkim - po co - zauważył Byczek, którego 
zapewne 
dotknęła ta krytyka przepisów bezpieczeństwa.
   Jerzy wyciągnął z kieszeni białego fartucha 
starannie 
złożony arkusz papieru. Okazało się, że jest to 
wydruk 

głównych odgałęzień instalacji powietrznej w części 
mieszkalnej kompleksu kopalnianego.
   - Musimy dotrzeć tutaj - Jerzy dziabnął palcem w 
wydruk - 
aż do komory przepustowej. Stąd wyślemy sygnał i 
będziemy 
czekać.
   - Wydostanie się?
   - Kto? Sygnał? Oczywiście. Właśnie tutaj - ciągnął 
wykład 
Jerzy - ściana jest plastykowa.
   Nie chciałem się tak łatwo poddać i ciągle coś mnie 
niepokoiło. Znowu ten niezniszczalny głos 
wewnętrzny, który 
tak długo podważa niepodważalne prawdy, aż się 
okazuje, że 
są to prawdy podważalne. Ten głos wewnętrzny to 
przebrzydły 
potwór.
   - Czyli my będziemy czekać za drzewem, dopóki 
nie 
wyląduje ambulans. Potem wyleziemy...
   Wtem światło wątpliwości wylazło z mojej 
podświadomości 
jak ohydny bąbel bagna na powierzchnię czystej 
studni.
   - Skąd masz ten wydruk?
   - Skąd miałbym go mieć? Z drukarki!
   - Nie pomyślałeś, że wydruki są rejestrowane?

   - O czym on gada? - spytał Jerzy Byczka. Zapewne 
nie 
traktował mnie, niewiernego, zbyt poważnie, więc 
zwrócił się 
do kolegi muslima.
   - Ma rację - huknął Byczek. - Każdy wydruk 
koduje się w 
pamięci razem z identyfikacją wnioskodawcy.
   - Czyli to twoje polecenie jest schowane w banku 
danych 
jak w szkatułce. Policjanci już wiedzą, że zwialiśmy 
do 
kanałów. Spytają orakla, a on im powie, że to nie był 
przypadek, jakiś nagły impuls, ale z góry 
ukartowany plan, 
ponieważ wierny sługa Allacha Jerzy Zasada załatwił
sobie 
plan instalacji powietrznej o wiele wcześniej. O ile, 
jeśli 
mogę spytać?
   - Siedem miesięcy temu - niechętnie odparł Zasada.
- 
Obmyśliłem ucieczkę zaraz, jak zaczęli mi deptać po 
piętach.
   - Sekundę - odezwał się nasz przyjaciel policjant. - 
Nie 
ma sensu przelewać z pustego w próżne. Przecież 
możemy 
sprawdzić, czy oni - to znaczy gliny - o nas wiedzą.

   Wyciągnął z kieszeni swoją ściągę. Zrobiło mi się 
trochę 
głupio, że tak prosty pomysł nie zrodził się w moim, 
ale w 
jego policyjnym mózgu - przecież Byczek ciągle jest 
funkcjonariuszem policji i jego ściąga ma dojście do 
źródeł 
informacji policyjnego orakla! Ta informatyka to 
jednak 
skomplikowana sprawa, a ja jestem marnym 
amatorem, chociaż, 
jak wynika z wcześniejszych zdarzeń, osiągnąłem na 
tym polu 
pewne wyniki.
   Byczek swoimi krótkimi grubymi paluchami 
wystukał kilka 
znaków kodowych (niewiarygodne, że nie zmiażdżył 
przy tym 
ściągi), z niedowierzaniem wbił spojrzenie w 
mikrodisplej, a 
potem jego szeroka twarz rozciągnęła się w 
uśmiechu:
   - Dobra nasza, chłopcy, informacja jest w szufladce
i 
nikt się nią ani trochę nie interesował!
   Nie wiem, jak to możliwe, ale kamień spadający z 
serca w 
sześciokrotnie mniejszej grawitacji Księżyca wydaje 
łomot 
taki sam jak na Ziemi. A ponieważ łupnęło potrójnie,

uderzenie było imponujące, aż szkoda, że nikt nie 
mógł go 
usłyszeć.
   Dopiero po dobrych dwóch godzinach 
przecisnęliśmy się 
przewodami na górę w bezpośrednie sąsiedztwo hali 
przepustowej pokrytej plastykową kopułą.
   Kiedy byliśmy na miejscu, Zasada wyciągnął z 
kieszeni 
białego fartucha nadajnik alarmowy służb 
ratowniczych.
   - Włączam - powiedział.
   - Jestem za - odezwało się gdzieś w ciemności.
   Kamień, który spadł mi z serca, ponownie wrócił 
na swoje 
miejsce i ucisnął je tak mocno, że chyba tylko cud 
utrzymał 
mnie przy życiu.
   Oślepił nas błysk silnego reflektora.
   - No chodźcie, chodźcie - wzywał nas nieznany 
głos.- Na 
co czekacie?
   Z niechęcią posłuchaliśmy i z opuszczonymi 
głowami, 
ponieważ w ciasnym kanale i tak nie można było 
inaczej, 
podeszliśmy.
   Spodziewałem się, że zobaczę wokół siebie pełno 
policyjnych mundurów, ale nawet w tym względzie 
się 

przeliczyłem.
   Kiedy wyciągnęli nas na światło Boże (zbiegiem 
okoliczności znaleźliśmy się w magazynie rur 
ciśnieniowych), 
nie zobaczyliśmy ani jednego policjanta.
   Wokół stali górnicy, czyli koledzy, ale wyglądali tak
niekoleżeńsko, jak to tylko było możliwe, czyli to 
właściwie 
nie byli koledzy, i - jak się niebawem okazało - 
mieliśmy 
wielkiego pecha, że to byli koledzy-niekoledzy, a nie 
policjanci.
   Koledzy-niekoledzy mówili jeden przez drugiego, 
ale grali 
jakby według jednej partytury, tak że wynikiem była
jedna 
długa, wielowyrazowa litania:
   - Wy dranie - mniej więcej tak zaczynała się ta 
przemowa 
i ów rzeczownik przewijał się w niej we wszystkich 
przypadkach - chcieliście olać kumpli i zmyć się po 
angielsku tylnym wyjściem, ale my nie jesteśmy w 
ciemię 
bici, jak się wam wydawało, umiemy zliczyć do 
pięciu i od 
razu było nam jasne, gdzie się skierujecie.
   Mówili długo, ale niezbyt jasno i dokładnie, więc 
przez 
chwilę musiałem pogłówkować, zanim wpadłem na 
to, w czym 

tkwi haczyk. Byczek pytał ściągi, czy policjanci 
zadali 
oraklowi pytanie, policjanci się nie pytali, więc 
ściąga 
dała poprawną odpowiedź. Gdyby Byczkowi (czy 
raczej mnie) 
wpadło do głowy, by zainteresować się obiegiem 
cywilnym, 
ściąga bez wątpienia odpowiedziałaby, że w obiegu 
cywilnym 
zostało zadane pytanie o wewnętrzną organizację 
instalacji 
wentylacyjnej. I dokąd ta instalacja prowadzi. 
Którędy 
prowadzi droga do nieba, albo dokądkolwiek, byle 
jak 
najdalej stąd. I nawet  skończony głupiec po 
jedynym 
spojrzeniu na schemat instalacji stwierdziłby, że 
jedyną 
naszą nadzieją jest komora przepustowa.
   I po prostu tam na nas poczekali.
   Kiedy się wygadali i nastąpiła chwila ciszy, 
powiedziałem:
   - Chłopcy, przecież wy też możecie jechać! W 
karetce 
zmieści się siedemnaście osób...
   Wetknąłem tym tylko patyk w gniazdo os. 
Natychmiast 

dostałem parę razy w twarz od tych najbliższych 
kolegów-
niekolegów (chyba to byli Frantino z Piętką, na 
szczęście 
Niedźwiedź stał w tej chwili z tyłu), po czym mi 
wyjaśnili, 
że istnieje coś takiego jak koleżeństwo i solidarność i 
takie tam rzeczy. Chcieli mi wyjaśnić więcej, ale 
nagle 
ucichli, a do komory przejściowej wszedł Brunza w 
towarzystwie inżyniera Dutkiewicza.
   Zdziwiłem się, że wysoki funkcjonariusz 
Czeskopolskiej 
tak szybko skumał się z podżegaczem niepokojów 
społecznych, 
ale po ostatnich doświadczeniach poprzysiągłem 
sobie, że 
zasieki moich zębów nie przepuszczą już żadnego 
słowa. Zwrot 
ten usłyszałem kiedyś od Jerzego, który to 
powiedzenie 
zaczerpnął chyba z tych zwariowanych książek.
   - To oni - powiedział Szelsem gorliwie i, żeby nie 
było 
wątpliwości, wskazał nas palcem. - To oni. Oni.
   - W każdym stadzie - powiedział Brunza - znajdzie 
się 
kilka parszywych owiec.
   - Słuchaj, Brunza, pomyśl rozsądnie - pogwałciłem 
zasadę 

milczenia. - Ten twój numer z nożem nie może się 
udać. To z 
góry przegrana partia. Wiesz o tym tak samo dobrze
jak ja. 
Znam cię jak własną kieszeń. Jesteś rozsądnym 
chłopem i to 
głupstwo zrobiłeś z rozpaczy.
   - Z tym muszę się zgodzić - przyłączył się 
Dutkiewicz. - 
Ta gra na pewno nie może się udać.
   - Uda się czy nie - huknął Brunza - nie chcę się 
zachowywać jak owieczka.
   Swoje mądrości czerpał z podręcznika dla 
pasterzy, 
pomyślałem, ale zostawiłem to dla siebie. 
Dyplomatycznie 
kontynuowałem:
   - W takiej chwili nie pozostaje nic poza 
przedsięwzięciem 
czegoś na własną rękę. Jak na tonącym statku. To 
dokładnie 
taki sam przypadek: statek idzie na dno, a ty 
łaskoczesz 
kapitana nożem po gardle. No a my pierwsi 
wpadliśmy na ten 
pomysł, że możemy skoczyć z kołami ratunkowymi 
za burtę. Co 
w tym złego, chłopcy? - zwróciłem się do reszty. 
Jerzy 

wyciągnął z kieszeni ten swój różaniec, przymrużył 
oczy i 
poświęcił się sprawom nadziemskim. Trochę ich tym 
wyprowadził z równowagi: jeszcze nigdy nie spotkali
na 
Księżycu nikogo, kto by tak ostentacyjnie 
przyznawał się do 
fundystów. Jerzy doszedł do wniosku, że w tej chwili 
już mu 
wszystko jedno. Byczek był mocno zdenerwowany, 
końcem języka 
zwilżał sobie spierzchnięte wargi, a niebieskie oczy 
wędrowały z boku na bok. Ciągle był to policjant 
złapany na 
kradzieży jabłek i chyba czuł się jak człowiek ze 
spodniami 
spuszczonymi do połowy łydek w towarzystwie dam.
   Brunza się zastanowił, a ja czekałem, kiedy usłyszę 
szum 
tych dziko mielących kółeczek. Zastanawiał się, aż 
wymyślił.
   - Wy trzej - pokazał palcem, ale inaczej niż za 
pierwszym 
razem Szelsem, we wszystkim są różnice, nawet w 
pokazywaniu 
palcem, raz jest to wazeliniarskie donosicielstwo, 
kiedy 
indziej werdykt - wy trzej zdradziliście paczkę. Panie
inżynier - zwrócił się do Dutkiewicza - my jesteśmy 
twarde 

chłopy, ale gramy fair. Robimy swoje. Nie chcemy 
nic poza 
własnym prawem. Odpękaliśmy osiemnaście 
miesięcy i chcemy 
wracać do mamusi. Tak było uzgodnione i żadna 
Mikronezja nas 
nie obchodzi. My swoje prawo wymusimy, 
choćbyśmy mieli 
wysadzić kopalnię w powietrze. Tylko że z takimi 
draniami, 
jak tych trzech, nie chcemy mieć nic wspólnego. Oni 
już nie 
są jednymi z nas. Panie inżynier, chcę, żeby pan miał 
jasność. My jesteśmy twarde chłopy i to, co mówimy,
traktujemy poważnie. Jeśli coś obiecujemy, to 
dotrzymujemy i 
chcemy, żeby dyrekcja tak samo traktowała nas. 
Poderżniemy 
gardło dyrektorowi i panu również, jeśli to będzie 
konieczne. Obiecuję to panu.
   Powiedział to z naciskiem. Faktycznie, to była 
piękna 
obietnica.
   W komorze było cicho, że usłyszelibyście 
upadającą igłę, 
a ta igła na Księżycu upada niezwykle lekko.
   - Może mi pan nie wierzy. Może pan sobie jeszcze 
myśli, 
że rzucam słowa na wiatr. Ale pan się myli, panie 
inżynier, 

i ja pana z tego błędu wyprowadzę.
   Odwrócił się do swoich ludzi.
   - Tych trzech wyprowadźcie na mróz - wskazał nas 
palcem 
(do trzech razy sztuka) - a jak będą na zewnątrz, 
otwórzcie 
im rozporki.
   Potem wyszedł nie zaszczycając nas nawet 
spojrzeniem. Na 
Dutkiewiczu najwyraźniej zrobiło to wielkie 
wrażenie. Chciał 
coś powiedzieć, ale nie było komu, bo Brunza już był 
w 
drzwiach, wychodził i nie zatrzymałby go nawet 
hamulec 
hydrauliczny, a tłumaczyć coś Niedźwiedziowi, 
Piętkowi czy 
Szelsemowi nie miało sensu. A nas trzech?
   Spojrzał na nas ze szczerym współczuciem, na 
chudej szyi 
trzykrotnie podskoczyła mu grdyka, chrząknął i 
szybko 
wyszedł z komory. 
   Razem z nim wyszło też kilku chłopów, inni zaś dla 
odmiany przyszli. Bez jakichkolwiek poleceń 
zamieniały się 
straże, dobrowolnie, według własnego uznania. 
Niedźwiedź i 
cała ta paczka byli łowcami i przechwytywaczami. 
Po nich 

mieli przyjść kaci.
   Trzymali nas za ręce i nogi, każdego cztery osoby 
(tylko 
za Byczka wzięła się drużyna we wzmocnionym 
składzie, a i 
tak mieli pełne ręce roboty, glina szarpał się, jak się 
patrzy i ryczał tak strasznie, że musieli mu zalepić 
jadaczkę plastrem), inni z kolei hermetyzowali 
kombinezon 
Jerzego. Z Byczkiem i ze mną poszło im gorzej, 
ponieważ 
byliśmy ubrani w fartuchy i spodnie sanitariuszy, a 
to 
ubranie miało trochę inny system hermetyzacji i 
izolacji 
cieplnej niż kombinezon górniczy. Ale ponieważ byli 
pojętnymi ludźmi, szybko na to wpadli i po pięciu 
minutach 
cała ta mordercza banda z nami trzema w 
charakterze ofiar 
stała pośrodku komory przepustowej.
   Drzwi powoli się wsuwały w ościeżnice i ich 
powierzchnia 
spurpurowiała na znak, że zamki weszły w łoża.
   Ten chłop, który zamknął hermetyczne drzwi (cały 
czas 
skrywał twarz pod szczelną maską), był głównym 
katem, który 
w czasie mojej służby wyprowadził na mróz 
przynajmniej 

pięciu ćpunów. Wyciągnął teraz z szafy hełmy i butle.
Najpierw obsłużył nas, skazanych, zapewne należało 
to do 
rytuału egzekucji. Potem pomógł swoim pachołkom. 
Nie mogli 
sami założyć hełmów, ponieważ ręce mieli zajęte 
nami. 
Pracował powoli, metodycznie, leniwie, jakby się 
wahał nad 
każdym kolejnym ruchem. Pracuś. Nie zapomniał o 
żadnym 
szczególe, nawet Byczkowi, zanim założył hełm, 
odkleił 
plaster, za co w ciągu tej chwili, która dzieliła 
moment 
odklejenia plasta od włożenia hełmu, dostała mu się 
niezła 
wiązka przekleństw. Ale na ten potok 
niecenzuralnych słów 
reagował jak gibraltarska skała. Widziałem ją - 
możecie mi 
wierzyć, jest naprawdę nieruchoma.
   Dzisiaj te chwile wspominam prawie z humorem, 
ale wtedy 
nie było mi do śmiechu.
   Coś się we mnie przełamało w momencie, kiedy 
tem metodyk 
włożył mi hełm. Wiedziałem, że przezroczysta kula 
jest 

absolutnie dźwiękoszczelna, nie musiałem więc się 
wstydzić i 
ulżyłem sobie z całego serca. Wołałem mamę, żeby 
przyszła i 
wyciągnęła mnie z tego, wołałem ją, jakby to był 
tylko zły 
sen, który śni mi się tylko dlatego, że - na przekór 
ostrzeżeniom rodzicielki - zjadłem na kolację bułkę z
kiełbasą, która teraz leży mi na żołądku. Niech 
przyjdzie i 
zabierze mnie, niech się obudzi, przecież wszystko to 
to 
jedna wielka bzdura. Czemu koledzy mieliby mnie 
zabijać? 
Czyżbym coś przeskrobał? Chciałem tylko znowu 
zobaczyć mamę 
i małą siostrę, chciałem tej małej smarkuli Alence 
przywieźć 
z Księżyca krater o średnicy trzech centymetrów, od 
kumpla 
wyżebrałem petryfikator, jaki selenolodzy używają 
do 
utrwalania skał, odłupałem z Księżyca jeden krater i 
trzymałem go w swoim worku! To dla ciebie, Alenko,
może już 
go nie będziesz chciała, bo po półtora roku nie jesteś 
już 
dziewczynką, ale małą panienką, już nigdy cię nie 
zobaczę!

   Pomocnicy kata uwiesili się na mnie, wykręcali mi 
ręce do 
tyłu, bo inaczej strząsnąłbym ich z siebie; oczywiście,
przecież każdy ważył tylko jakieś piętnaście 
ziemskich 
kilogramów. Nienawidziłem ich, nigdy bym nie 
uwierzył, że 
będę zdolny do takiej nienawiści.
   To jest koleżeństwo, to jest solidarność! Tylko 
dlatego, 
że nie chciałem się przyłączyć do ich wygłupów, teraz
mnie 
zabiją.
   Przednia ściana komory przepustowej otworzyła 
się przed 
nami i czarne jak smoła niebo wyszczerzyło do nas 
miliony 
gwiaździstych zębów.
   Wyprowadzili nas na lądowisko.
   Tutaj byliśmy mniej więcej bezpieczni, ponieważ 
egzekucje 
odbywały się między skałami, a od nich dzielił nas 
pas 
startowy, a potem równina szeroka na dobrych 
trzysta metrów. 
Byliśmy bezpieczni, albo przynajmniej tak się nam 
wydawało.
   Za nami wznosiła się kopuła komory przepustowej,
a na 
prawo i na lewo ciągnęły się budynki technologii 

kopalnianej. Gwiaździste niebo było z lewej strony 
jakby 
zamglone: tam była kopalnia odkrywkowa, tam 
pracowały 
zgarniarki i ładowacze, tam się harowało, tam 
chłopcy 
fedrowali, żeby zarobić doruble i móc zaszpanować, 
kiedy po 
skończeniu turnusu wrócą do swoich mam i małych 
sióstr, i 
swoich kochanek, i kolegów, chyba że ich 
przechytrzą, 
pozwolą im skisnąć na Księżycu zgodnie z 
paragrafem sześć, 
albo zabiją, jak to się stanie z nami. Harowali 
również 
teraz, ponieważ bunt odjeżdżającego turnusu ich nie 
dotyczył. Ranna zmiana napasła oczy widokiem 
wziętego do 
niewoli dyrektora, ale długo oczu nie pasła, bo każda
minuta 
wypasu kosztowała kawałek wypłaty, księżycowa 
kopalnia to nie 
sanatorium czy miejsce do pasienia oczu, to miejsce 
stworzone do twardej roboty.
   Albo - jak teraz - do zabijania.
   Główny aktor egzekucji powoli obszedł nas wokoło.
W ręku 
trzymał półmetrowy odłamek skały powstającej przy
upadku 

asteroidu na powierzchnię Księżyca. Nie wątpiłem, 
że 
krawędzie odłamka są ostre jak brzytwa.
   Wskazał na mnie. Jak zwykle, ja zawsze szedłem 
na 
pierwszy ogień.
   Krzyczałem na kata i na Drogę Mleczną, która 
wisiała mu 
za plecami na czarnej ścianie jak tania tapeta. Myślę,
że 
Droga Mleczna przynajmniej trochę mi współczuła, 
mimo że w 
żaden sposób tego nie okazała.
   Pomocnicy podprowadzili mnie do egzekutora.
   Przystawił mi do szyi ostrze odłamka.
   Pierwszy grot przedarł się przez tkaninę. 
Usłyszałem syk 
uciekającego powietrza, a przy nogach zaczęły się 
pienić 
niebieskie płatki tlenu.
   Wkrótce było ich tyle, że miniaturowy kraterek dla
małej 
siostry Alenki byłby w połowie zaśnieżony.

6.  Wokół górniczej wspólnoty narobiło się mnóstwo 
hałasu 
zwłaszcza tam na górze, na Ziemi.
   Wielka rodzina twardych chłopów, którzy 
codziennie 

ryzykują życie, żeby z głębi milczącego satelity 
Błękitnej 
Planety wyrwać jego skarby. Łączy ich wspólny cel 
oraz 
wspólne stawianie czoła wrogiemu otoczeniu. Jeden 
polega na 
drugim, ponieważ za cienką ścianą czyha śmierć w 
próżni. 
Kopalnia lunarna - toż to wyspa człowieczeństwa w 
nieskończonym morzu kosmicznej nicości: właśnie 
tutaj 
człowiek odważnie przeciwstawia się niebytowi i 
dlatego musi 
stać ramię w ramię z towarzyszem, zawsze 
przygotowany do 
podania i przyjęcia pomocnej dłoni.
   Można się zapłakać nad takim zalewem pięknych 
słów.
   Ale nie były one tak zupełnie nieprawdziwe.
   Z górniczą wspólnotą możecie się spotkać na 
każdym kroku, 
w Czeskopolskiej i dziesiątkach innych kopalni, 
które w tych 
latach wyrastały jak grzyby po deszczu, 
wyskakiwały na 
twarzy Księżyca jak trądzik, co by się nawet 
zgadzało, bo 
wtedy Księżyc przeżywał swoją młodość. Wspólnota 
była 

wszędzie, i to nie jedna, ale od razu mnóstwo 
wspólnot. 
Chłopy, którzy służyli pierwsze pół roku, byli na 
jednym 
wózku z chłopami, którzy również służyli pierwsze 
pół roku, 
roczniacy trzymali sztamę z roczniakami, a z kim 
innym 
mieliby się trzymać dziadkowie, którzy byli na 
wylocie, jak 
nie z dziadkami, którzy byli na wylocie.
   Poza tym ważne było, dlaczego się tu przyszło.
   Ja na przykład chciałem się dorobić, a to 
oznaczało, że 
chodziło mi o całą sumę, o sto patyków. Prawo do 
niej miał 
tylko ten, kto nie zarobił żadnego minusowego 
punktu: od 
tych stu patyków można było odliczać, a przybyć do 
nich nie 
mogło nic. Maksimum sto tysięcy, ani krztyny więcej,
a in 
minus mogło iść aż do zera, gdyby - czysto 
teoretycznie - 
ktoś się oszczędzał tak starannie, że na szychcie 
nawet by 
nie ziewnął.
   Oczywiście praktycznie było to niemożliwe, 
ponieważ nowi 

byli włączani do brygad roboczych i mimo że - 
znowu czysto 
teoretycznie - wszyscy byli klasyfikowani osobno, w 
praktyce 
wyglądało to tak, że zmianowy obserwował wyniki 
brygady, a 
kontrolę nad poszczególnymi chłopami zostawiał 
brygadziście. 
Z tego oczywiście wywodziła się wspólnota zupełnie 
innego 
rodzaju: brygadzista pilnował chłopów, a chłopi 
pilnowali 
się nawzajem, żeby nikt się nie obijał kosztem 
kumpli i nie 
żerował na szczytowych wynikach brygady.
   Kierownictwo było dość mądre na to, żeby 
pozwolić na 
przejście z brygady do brygady.
   W rezultacie podczas pierwszego pół roku pracy 
skład 
brygady ulegał całkowitej wymianie i zanim 
półroczni stawali 
się roczniakami, było jasne, w czym dana brygada 
jest 
najlepsza.
   Najlepsi robotnicy zostawali oczywiście w 
brygadach prac 
głębinowych. Do tego zmierzałem od samego 
początku, ponieważ 

było jasne jak słońce, że na dole pewniacko zarobię 
całych 
sto kawałków. Tam się harowało, ale też ryzykowało.
   Zgodnie z przepisami bowiem również na dole 
fedruje się w 
bałwanach. To znaczy ja już nie pamiętam 
prawdziwych 
bałwanów, bo kiedy trafiłem na Lunę, praktycznie 
wszędzie 
stosowano już hermetyzowane kombinezony; ich 
częścią był 
całogłowy hełm, całkiem lekki, w którym można było
kręcić 
makówką z boku na bok. Taki hełm nie był wcale 
gorszy od 
kasków motocyklistów na górze na Ziemi, jeśli 
łapiecie, o 
czym mówię, ale górnicy na kombinezony mówili 
bałwany, to 
taki slang. Ten przepis miał swoje uzasadnienie. 
Skała 
księżycowa jest wprawdzie jednolita i pod ziemią 
istnieje 
minimalne prawdopodobieństwo, że podczas 
fedrowania trafi 
się na zapadlisko połączone z powierzchnią. Ale nie 
można 
mieć stuprocentowej pewności. Nigdy nie wiadomo, 
kiedy zrobi 

się "fiuuut" i powietrze pod ciśnieniem przedostanie 
się do 
zapadliska. Nagle wszędzie jest pełno kurzu, światło 
wprawdzie nie gaśnie, ale przez ten kurz nie 
przenika nawet 
promyk, więc efekt jest taki sam, jakby ktoś wyłączył
lampy. 
No a to trwa parę minut albo parę sekund. W 
pierwszym 
przypadku jest jakaś szansa na ratunek, w drugim 
macie czas 
najwyżej na pomyślenie "No to pa", a potem 
zaczynacie się 
dusić i wkrótce strzelacie kopytami.
   Stąd ten przepis, że zdejmowanie odzieży 
ochronnej jest 
surowo zakazane.
   Ale kto by ten przepis kontrolował?
   Kiedy brygada trafia na swoje miejsce, musi się za 
sobą 
zahermetyzować i z górą łączy urobisko tylko tuba. 
Tak się na 
Czeskopolskiej nazywa kanał przewodowy. Jak się 
już 
zahermetyzujecie, naczelnicy mogą was kontrolować 
tylko 
przez kamery, ale istnieje takie niepisane prawo, że 
kamery 
strasznie się psują i nigdy nie działają dłużej niż pięć 
minut, więc nawet nie warto ich naprawiać.

   Pod kontrolą ślepej kamery chłopy się rozbierają i 
dalej 
pracują już rozebrani. Oczywiście, każdy ma pod 
ręką flaszkę 
z tlenem i wystarczy, że gdzieś coś syknie, każdy 
sięga po 
butlę rozglądając się, gdzie wiruje kurz. Może to być 
mikroskopijny kanalik, długi choćby na dziesiątki 
metrów 
albo tylko na parę centymetrów, i kończy się w 
zapadlisku, 
które jest albo decymetrowe, albo metrowe. Sonary 
kopalniane 
powinny wprawdzie odkryć takie zapadlisko 
wcześniej, ale to 
też teoria. Praktyka jest taka, że co roku dmucha w 
kopalni 
co najmniej raz albo dwa, a kiedy się nie farci, to 
nawet 
częściej.
   Tyle wyjaśnień, dlaczego brygady głębinowe cieszą 
się 
popularnością wśród chłopów, którzy hazard mają 
wekrwi.
   Inny typ chłopa robi na powierzchni, gdzie pracuje
się w 
ciężkich bałwanach: tam większość pracy odwalają 
maszyny, 
zgarniarki, ładowacze i ciężarówki. Kopalnia z lotu 
ptaka 

przypomina ośmiornicę. Z budynku centralnego 
wychodzą 
promieniście korytarze powierzchniowe, a na końcu 
jest 
wydobycie odkrywkowe, tworzące półokrąg. Tam z 
wysokości 
można obserwować te zgarniarki i ładowacze. 
Wyglądałyby jak 
pudełka, facet w śnieżnobiałym skafandrze nie byłby
większy 
niż punkcik i mielibyście wrażenie, że maszyny 
poruszają się 
powoli, ale to złudzenie. Na powierzchni wszystko 
zasuwa, 
dlatego chłopy z brygad powierzchniowych muszą 
mieć refleks, 
no a przede wszystkim oczy naokoło głowy. To jest 
tak: 
zwłaszcza półroczniacy mają wrażenie, że 
sześciokrotnie 
mniejsza grawitacja to majówka i że nikomu nic nie 
może się 
stać. Skaczecie jak kangur, zlecicie ze schodów na łeb
i 
nic, w sześciokrotnie mniejszej grawitacji spadacie 
jak 
na puchową pierzynę. Potem wsiadacie do 
ciężarówki, chwytacie 
się klamki i wydaje się wam, że siedzicie w 
samochodziku w 

wesołym miasteczku. Ale siła bezwładności to 
zdradziecka 
dziwka i kiedy władujecie się obciążoną ciężarówką 
w inną 
obciążoną ciężarówkę, kończy się tak samo 
nieprzyjemnie jak 
na Ziemi, ba, jeszcze gorzej, bo pozornie nie tłukące 
się 
hełmy ciężkich bałwanów jak na złość nie tłuką się 
podczas 
prób w laboratoriach, ale podczas wypadku pękają 
jak bańki 
mydlane.
   Powierzchniowcy i głębinowcy nie mają więc sobie 
czego 
zazdrościć, jeśli chodzi o harówę i ryzyko, ale tutaj 
też 
obowiązuje to samo, co powiedziałem o nie tłukących
się 
hełmach: inaczej idzie życie, a inaczej fantazja. Nie 
mają 
sobie czego zazdrościć, ale w rzeczywistości 
zarzucają sobie 
wszystko, przede wszystkim, że są na dole (to 
powierzchniowcy głębinowcom) albo (głębinowcy 
powierzchniowcom), że są na górze. I z tych pretensji
od 
czasu do czasu robi się śliczne naparzanie.
   To prawda, że powierzchniowcy i głębinowcy 
uważają siebie 

nawzajem za porządnych chłopów, natomiast 
monterzy, 
konserwatorzy i chłopcy z eksploatacji są według 
nich 
hrabiątkami, którzy nie mają zielonego pojęcia o 
prawdziwej 
robocie. A te hrabiątka z kolei o górnikach mówią, że
są 
wariatami, którzy nie fedrują rudy tytanowej, ale 
forsę, 
natomiast oni są rozsądni, nie potrzebują stu 
kawałków, ta 
forsa nie jest warta nadstawiania karku i że 
pięćdziesiąt, 
sześćdziesiąt tysięcy musi normalnemu człowiekowi 
wystarczyć.
   Tak w zarysach wygląda wspólnota górnicza, jeśli 
ją 
jeszcze uzupełnimy pretensjami do kierownictwa i 
oczywiście 
do cytryn, których w dzień i w nocy tkwi na 
posterunku setka 
na wypadek, gdyby cała ta wspólnota przerodziła się 
w wielką 
bijatykę.
   W zarysach mniej ogólnych, czyli szczegółowo, 
wygląda to 
jeszcze mniej różowo.
   Wyobraźcie sobie, że harujecie dzień w dzień, sześć
dni w 

tygodniu, w zahermetyzowanej szychcie z 
dziesięcioma 
chłopami. Jeden pilnuje drugiego, żeby się nie obijał 
i nie 
robił głupot. I po jakimś czasie każdy z tej brygady 
dochodzi do wniosku, że to on haruje na resztę, że on
jest 
koniem pociągowym i ciągnie pozostałych. Kiedy 
macie 
potrzebę, musicie powiedzieć coś dowcipnego, na 
przykład że 
idziecie przywiązać konia albo coś podobnego, reszta
się 
odwraca, a wy kucacie na lepką deskę 
podciśnieniowej latryny 
i biada, jeśli przypadkiem macie zaparcie, bo przez 
cały 
dzień musicie wysłuchiwać uwag o obiboku, który 
pół szychty 
przesiedział w kiblu.  
   Znacie się nawzajem jak własne kieszenie i jeszcze 
lepiej, bo kto by miał tę samą kieszeń przez półtora 
roku.
   Wszystko, co w życiu przeżyliście i co słyszeliście, 
że 
przeżyli wasi koledzy, opowiedzieliście chłopcom, a z 
kolei 
oni opowiedzieli wam, co sami przeżyli i co słyszeli 
od 
kolegów.

   Każdą historyjkę opowiadacie (i słuchacie) raz, 
dwa razy, 
pięć razy, dziesięć razy.
   To znana prawda, że półroczniacy podchodzą do 
siebie z 
rezerwą, otwierają się dopiero po siedmiu, ośmiu 
miesiącach 
na szychcie, a dziadki już trzymają gębę na kłódkę, 
nawet ze 
sobą za bardzo nie rozmawiają i tylko myślą o tej 
chwili 
rozkoszy, kiedy przed zaśnięciem można odciąć 
kawałek metra.
   To jeszcze szczęście, że w kopalniach lunarnych 
wyznaczono tak długi czas pracy, sześć dni w 
tygodniu.
   Na początku ponoć było inaczej, były trzydniowe 
tygodnie 
pracy i czterogodzinne zmiany itepe, zupełnie tak 
samo jak 
na górze na Ziemi, ale potem się okazało, że ludzie 
jednak 
lepiej czują się w pracy. Czas szybciej leci, nie ma 
kiedy 
myśleć o głupstwach, ludzie przywiązują się do 
swojej 
maszyny, patrzą, jak plastyk rozgniata świeżo 
wyrąbaną 
ścianę, a wiertło wgryza się w skałę i cieszą się, kiedy
z 

dziury zaczyna się sypać koncentrat tytanowy, który 
w 
pierwszej chwili wygląda jak miał węglowy. Ile razy 
chłopiska nacierają nim sobie gęby i wyglądają jak 
jacyś 
terroryści, tylko zęby im połyskują i wszyscy się 
cieszą, 
jakby wygrali w totka. Chociaż niczego to w 
końcowym wyniku 
nie zmienia, kto robi na dole, ma swoich sto tysięcy 
jak w 
banku.
   Za to w tak zwanym czasie wolnym?
   Ilu przemądrzałych psychologów zrobiło doktoraty
i 
habilitacje na wynalazkach, które prowadziły do 
uczłowieczenia otoczenia lunarnych kompleksów 
przemysłowych!
   Kiedyś dawno myślano ponoć, że wszystko załatwi 
uspokajające działanie koloru zielonego i wynik był 
taki, że 
chłopcy rzygali, kiedy na obiad dostawali szpinak. 
Już ci 
pierwsi jajogłowi - jeszcze w zeszłym wieku - wpadli 
na 
pomysł, że chłopom będzie brakowało normalnego 
życia 
seksualnego. I kiedy kolonizacja Księżyca rozkręciła 
się na 

całego, jajogłowi podzielili się na dwa obozy według 
dwóch 
kategorii. Jedną można by określić: "no to im ten 
seks 
dajcie", drugą: "no to dajcie im coś innego". 
Wypróbowano 
obie, najpierw tę pierwszą. Werbowano kobiety tak 
samo jak 
mężczyzn. Oczywiście ja już się na to nie załapałem, 
ale 
słyszałem od chłopów, którzy osiedlili się na Lunie 
już w 
latach dwudziestych. To musiało być rodeo. Bójki na 
porządku 
dziennym, zabójstw trudno się było doliczyć, a co 
najciekawsze, bardziej się naparzały baby niż 
chłopy. Miało 
to swoją logikę. Na Lunę szły tylko twarde baby, nie 
żadne 
księżniczki, i kiedy taka chłopobaba zobaczyła, że 
jakieś 
rude czupiradło ogląda się za jej chłopem, sięgała po 
nóż z 
taką szybkością, że niejeden fundamenciacki 
terrorysta 
mógłby jej pozazdrościć. Potem policjanci dostali na 
wyposażenie psychinę i zaczęła się ta cervotronika. 
Chłopy 
fasowali elektroniczne seksaczki i we śnie przeżywali 
chyba 

to, co czeka Jerzego Zasadę w czwartym 
mahometańskim raju. 
Przez jakiś czas się wydawało, że problem jest z 
głowy, aż 
naraz, ponoć to było zupełnie jak epidemia, 
śmietniki były 
pełne rozdeptanych seksaczek.
   Żeby wyjaśnić tę sprawę, też napisano mnóstwo 
uczonych 
rozpraw, ale według mnie chłopiska po prostu zaczęli
się 
wstydzić i te seksaczki zaczęły im się wydawać 
strasznie 
głupie. Myślano też o tym, żeby do służby w 
kosmosie brać 
tylko homoseksualistów, ale kiedy w latach 
trzydziestych 
próbowano zrealizować ten pomysł w jakimś 
tureckim 
laboratorium zajmującym się badaniami wysokiej 
próżni, 
wszyscy się niebotycznie rozczarowali, ponieważ jeśli
chodzi 
o zazdrość i wynikające z niej konsekwencje, te ładne
buzie 
nie zostawały daleko w tyle za babami.
   A potem przestało się o całej sprawie mówić, 
jajogłowi 
swoje umiejętności i badania skierowali na coś 
innego, a 

problem rozwiązał się sam z siebie w ten sposób, że 
przedłużono czas pracy do dwunastu godzin dziennie
i sześciu 
dni w tygodniu. Po takiej szychcie przechodzą 
wszelkie 
zachcianki - oto cały cud.
   Gdybyście w tych czasach odwiedzili którykolwiek 
kompleks 
wydobywczo-przemysłowy na Lunie, wszędzie 
pokazano by wam 
pomieszczenia klubowe, oddziały rozrywki, tereny 
sportowe i 
pochwalono by się oczywiście centrum 
informacyjnym. Nie 
omieszkano by przy okazji zauważyć, że dzięki 
połączeniu z 
Ziemią personel lunarny ma taki sam dostęp do 
informacji jak 
dowolny mieszkaniec Ziemi (o ile nie mieszka w 
rejonie, 
który właśnie fundyści przywracają do stanu 
przyjemnie 
średniowiecznej ciemnoty).
   Pokazaliby wam ładnych, czystych i pachnących 
górników 
podczas wydumanych rozrywek.
   Nie, to nie byliby wynajęci na tę okazję ludzie. To 
prawdziwi górnicy, ale prawie bez wyjątku 
półroczniacy. 

Roczniacy schodzili się po szufladach, gadali, a 
ponieważ 
znaleźli już dojścia do różnych rzeczy zakazanych na
szychcie, jak na przykład picie i lekka trawka, pili 
tam i 
kopcili.
   Za to dziadki chowali się po własnych szufladach. 
Po 
szychcie na pryczę, położyć się i nawet nie włączać 
tele. 
Ten szary sufit jest bardziej interesujący niż ekran.
   Ale teraz, kiedy wspominam te dawno zamierzchłe 
czasy, 
uświadamiam sobie, że to wszystko również jakoś 
należało do 
rzeczy, że nawet z tym się liczyłem, kiedy zaciągałem 
się do 
Czeskopolskiej. Gdyby chodziło tylko o to, chyba 
stałbym się 
normalnym górnikiem, na początku wystraszonym, 
potem 
wszystkim zachwyconym, potem towarzyskim, a w 
końcu 
osamotnionym.
   Ale ze mną było inaczej.
   Kiedy przypominam sobie ten najwcześniejszy 
okres pobytu 
na Księżycu, przed oczyma pojawia mi się ten dzień, 
kiedy 

mnie - zielonego nowicjusza - dziadkowie wzięli na 
pierwszy 
księżycowy spacer.
   Tak się robiło i było to zgodne z przepisami. 
Nowicjusze 
po przyjściu na bazę przechodzili szkolenie, głównie 
praktyczne. Uczyli się najpierw chodzić, a potem 
pracować w 
zmniejszonym ciążeniu. Pomagali im dziadkowie, a 
zwłaszcza 
wybrane chłopy z eksploatacji.
   Na spacery księżycowe brano nowicjuszy w 
grupach, baza 
miała wtedy dwanaście głównych odgałęzień i każde 
z nich 
było dodatkowo rozgałęzione, tak że tych grupek 
było 
mnóstwo, a w tej mojej było nas, pamiętam jakby to 
było 
wczoraj, siedmiu. Byłem czwarty w kolejce, 
siedziałem z 
resztą oczekujących na ławce i trząsłem się, a kiedy 
wrócił 
pierwszy kumpel, od razu się na niego rzuciliśmy i 
pytamy, 
co i jak, a on, że w porządku, że normalnie i fajnie, 
żebyśmy się niczego nie bali, na zewnątrz jak w 
środku, 
trzeba tylko uważać na środek ciężkości, pochylić się 
do 

przodu, w tym bałwanie w pyle księżycowym idzie 
się trochę 
gorzej i kiedy chcecie skręcić w prawo albo w lewo, 
trzeba 
wziąć lekki zamach jak na Ziemi na łyżwach.
   Na dole na Ziemi... każdy nowicjusz mówi "na dole
na 
Ziemi". Kiedy zaczyna mówić "na górze na Ziemi", 
to znaczy, 
że zrobił się z niego prawdziwy skalnik.
   Wreszcie rozległo się "Nedomy", rozejrzałem się, 
jakby 
miał tam być jakiś inny Nedomy oprócz mnie, a 
potem do mnie 
dotarło, że to ja. Wstałem i trochę sztywno 
podszedłem do 
tych dwóch dziadków, którzy czekali na mnie w 
drzwiach komory 
skafandrów.
   Pomogli mi założyć ciężkiego bałwana i w duchu 
się 
dziwiłem, że chce im się tak o mnie troszczyć, bo w 
przejściówce dbano przede wszystkim o to, żeby 
nowicjusz dał 
sobie radę ze wszystkim sam.
   - Gdyby trzasnęło - powtarzał instruktor tysiąc 
razy 
dziennie i nigdy nie dodał, co by miało trzasnąć 
(zapewne 

mogło tu trzasnąć wszystko) - gdyby trzasnęło, każdy
idzie 
na własną rękę, na własną odpowiedzialność.
   No a ci dwaj ubierali mnie jak pierwszoklasistę 
pierwszego września.
   W końcu w pewnym sensie byłem pierwszoklasistą.
   Jeden hermetyzował mi kombinezon, drugi założył 
hełm. 
Wyglądali przy tym tak uroczyście, jakby mnie 
pasowali na 
króla.
   Kiedy wszystko było gotowe, ten, który zakładał mi
hełm, 
uderzył mnie w ramię.
   - Idziemy - usłyszałem w hełmie.
   Wąskim przejściem weszliśmy do komory 
przejściowej. 
Przypomniałem sobie windy "tam na dole na Ziemi"
(byłem 
zielony), w windzie też nie wiecie, co robić, czujecie 
się 
głupio, kiedy macie na kogoś spojrzeć, więc wolicie 
wgapiać 
się w ścianę. A co z rękoma? Wzdłuż ciała? Założone 
za 
plecami? Obaj dziadkowie stali i nonszalancko 
czekali, jeden 
oparł się plecami o ścianę i założył ręce na  piersiach,
drugi chodził w tę i z powrotem i walił się pięścią w 
otwartą dłoń. Wolałem nic nie robić, nie próbowałem

naśladować ani jednego, ani drugiego, ponieważ by 
mi się nie 
udało: tyle już zdążyłem się nauczyć, że wiedziałem, 
co to 
za cholera te kombinezony i rękawice robocze, i że 
nie tak 
łatwo założyć sobie ręce na piersiach i zacisnąć 
pięści.
   Kolorowa tarcza ciśnieniomierza poczerwieniała, 
co 
oznaczało, że w komorze zapanowało ciśnienie zero. 
Bardziej 
niecierpliwy z obu dziadków uderzył pięścią w 
czujnik zamka 
i stalowe drzwi śluzy wjechały w łoże progu.
   Przewodnik ostrożnie chwycił mnie za łokcie i 
wypchnął 
przez właz na zewnątrz. Przez chwilę 
przyzwyczajałem się do 
kontrastowego oświetlenia i dopiero wtedy ujrzałem 
grupkę 
mężczyzn, którzy tu pracowali, wszyscy w ciężkich 
bałwanach, 
oczywiście porządnie podniszczonych.
   - To brygada konserwacyjna - odezwał się w hełmie
głos 
jednego z przewodników. - Chodź, pokażemy ci, jak 
to 
spawanie próżniowe wygląda w praktyce.
   Spawanie próżniowe było jednym z przedmiotów 

teoretycznych przejściówki.
   Podeszliśmy bliżej. Faceci nie zwracali na nas 
uwagi. 
Jeden ciągnął długą belkę z tego nędznego lunarnego
żelaza, 
którego używano wtedy na Księżycu do konstrukcji 
budowlanych. Ponieważ nie było tu atmosfery, nie 
mogło 
skorodować, a w niskiej grawitacji nie musiało mieć 
nie 
wiadomo jakich właściwości mechanicznych.
   Dwaj konserwatorzy gestami naprowadzali 
tragarza, a 
reszta się przypatrywała.
   Nasza trójka zatrzymała się nie opodal.
   Jeden z moich dwóch przewodników, ten żywszy, 
który w 
komorze przytupywał i uderzał w dłoń, nagle 
podniósł rękę. 
Facet z belką odwrócił się do niego i belka zaczęła się
poruszać, jeden koniec począł się do mnie zbliżać, 
powoli i 
nieubłaganie.
   Chciałem uskoczyć, ale nie mogłem (dopiero 
później sobie 
uświadomiłem, że ten drugi dziadek podskoczył do 
mnie w 
tym momencie i trzymał mnie od tyłu).
   Rozpaczliwie krzyknąłem i uniosłem ręce, żeby 
chwycić 

belkę. Rękawice miałem jak z ołowiu, rękawy chyba 
stężały
(jakżeby nie, skoro ci dranie powlekli je 
petryfikacyjnym 
plastykiem) i już była przy mnie. Olbrzymia belka 
wypełniła 
całe pole mojego widzenia.
   I bum.
   Belka uderzyła w mój hełm, a on, mimo że był nie 
tłukący 
i miał na sobie nie jeden, ale trzy znaki różnych i 
niezależnych od siebie kontroli: państwowej, 
firmowej i 
lunarnej, ten nie tłukący się superhełm zrobił brzdęk
i 
zupełnie się rozsypał.
   Mimo woli wstrzymałem oddech, żeby oddalić 
moment, w 
którym zacznę się dusić w wysokiej próżni. Był to 
odruch, 
nic poza tym, brakowało mu nawet szczypty 
rozsądku, ponieważ 
w wysokiej próżni człowiek dosłownie wybucha. 
Przecież nie 
jest niczym innym jak workiem wypełnionym 
płynem, 
przystosowanym wewnątrz do ciśnienia jednej 
atmosfery, a w 
ciśnieniu zerowym płyn wytryskuje wszystkimi 
porami na 

zewnątrz, wycieka krew, wyciekają oczy i...

.N:72
                        

   Ale ze mnie nic nie wyciekało.
   Rozbolały mnie płuca.
   Otworzyłem, dotychczas kurczowo zamknięte, 
oczy.
   Odetchnąłem.
   Tu było powietrze!
   - Niniejszym pasuję cię na skalnika! - ktoś 
krzyknął do 
mnie.
   Dziadek, który mnie cichaczem popryskał, a potem
trzymał, 
żebym nie zdążył uskoczyć, zdjął swój hełm. 
Szczerzył się, 
uśmiechał i zapewne miał niezłą uciechę z tego 
udanego 
numeru.
   - Ty draniu! - zacząłem na niego wrzeszczeć.
   Roześmiał się jeszcze szerzej. Moja wściekłość była
chyba 
częścią scenariusza.

   - Dobre, co? Kupił wszystko razem z 
opakowaniem!
   Nie, nie mogłem wiedzieć, że przestrzeń przed 
przepustem 
jest przykryta plastykowym pęcherzem. Instruktor 
nam o tym 
nic nie wspominał, czyli faktycznie nie mogłem 
przeczuwać, 
że to najnowszy wymóg bezpieczeństwa, kolejna 
sztuczka, i że 
kto naprawdę chce wyjść na zewnątrz, musi też 
przejść przez 
taką śluzę, jakie są w hermetycznych przegrodach na
dole 
szycht. Nie mogłem przejrzeć tego numeru, który mi 
przyszykowali.
   Drugi dziadek też zdjął hełm.
   - To jest chrzest każdego kota - wyjaśniał. - Teraz 
wrócimy do środka, ale ani mru mru, rozumiesz? Tę 
próbę musi 
przejść każdy.
   Wróciliśmy z przepustu do przejściówki, 
przeszliśmy przez 
komorę skafandrową i weszliśmy do poczekalni.
   Chłopcy wbili we mnie wzrok.
   - No i co?
   Są kotami, a ja już jestem pasowany na skalnika, 
każdy 
musi przejść przez ten chrzest, to niepisane prawo 
bazy.

   A gówno prawda, powiedziałem sobie.
   - To podpucha. Na zewnątrz nie ma próżni. 
Wyprowadzą was 
na zewnątrz, rozbiją wam hełm, a potem wam 
powiedzą, że 
niniejszym was pasują na skalnika. Że to ponoć taki 
zwyczaj. 
Ale ja - odwróciłem się do tych dwóch dziadków - 
jak mam 
takie zwyczaje w dupie.
   Jeden nie powiedział nic, przez chwilę mi się 
przyglądał, 
a potem wyszedł.
   Ten drugi wymaszerował za nim, w drzwiach się 
odwrócił i 
powiedział:
   - Jesteś skończony.
   Wyszedł i zatrzasnął za sobą drzwi.
   Odwróciłem się do chłopców.
   Uśmiechnąłem się.
   Ale ani jeden z tych trzech słupów solnych nie 
odpłacił 
mi uśmiechem. Przeciwnie, patrzyli na mnie gorzej 
niż ci 
dwaj dziadkowie.
   Zrozumiałem, że popsułem im chrzest, że popsułem
im 
zabawę, w której grali główne role, że jestem psują i 
dziwakiem i oni już zadbają o to, żebym był 
skończony. Że 

oni, nowi, zrobią brudną robotę za dziadków i 
wezmą mnie w 
obroty tak, jak na to zasługuję.
   Macie już jasność?
   Macie już jasność, jaki byłem samotny podczas 
tych 
osiemnastu miesięcy służby w Czeskopolskiej?

7.  Przez to, co do tej pory powiedziałem, nie chcę 
sugerować, że może na szychtach i w bazach nie było 
solidarności.
   Była.
   Dowcip polegał na tym, że tej solidarności nie 
czuliście, 
jeśli byliście - tak jak ja - tylko górnikiem.
   Trzeba było być górnikiem i jeszcze czymś jeszcze.
   Górnik i prażanin. Górnik i bajerant. Górnik i 
szmugler 
alkoholu. Górnik i fundziak.
   A nawet obowiązywało w drugą stronę: fundziak i 
górnik, 
szmugler i górnik. I tak dalej.
   Może nie było to zbyt dobrze zorganizowane, ale 
tylko 
dzięki temu siedzę tu teraz i wspominam stare czasy. 
W innym 
wypadku cały tlen wyleciałby z mojego bałwana 
przez tę 
śliczną dziurkę, którą miałem na piersiach, choćby 
dlatego, 

że sprawny kat by tę dziurkę porządnie powiększył, 
tak żeby 
to nie była dziurka, ale dziura jak się patrzy.
   Nie dopuściły do tego - a trochę wstyd się do tego 
przyznać - cytryny, czyli policjanci. Przezwisko 
dostali od 
koloru skafandrów. Zgadnijcie, jaki to był kolor.
   Nagle narobiło się ich wokół nas pełno - znaczy, 
teraz 
przesadzam, nie tak zupełnie pełno, ale pięciu - i 
celowali 
w nas nie psychiną, ale czymś innym. Każdy trzymał 
w łapach 
bezślizgowy szybkostrzelny karabin kalibru 14,50. 
Piękny 
kaliber, to prawda, a ta broń działała jeszcze 
piękniej, bo 
naboje były wybuchowe. Czysto teoretycznie broń ta 
miała być 
używana wyłącznie do celów humanitarnych, przede 
wszystkim 
do usuwania zawałów. Sławne prawo z roku 2032 
zakazało 
transportu na Lunę jakiejkolwiek broni i 
nakazywało 
likwidację wszystkich spluw, które już tu były. Na 
liście 
nie było jednak ręcznej wyrzutni rakietowej, która 
zazwyczaj 
naprawdę służyła do usuwania zawałów. 

   Ale, jak widać, ich użycie w celach innych niż 
humanitarne należało wprawdzie do rzeczy 
zakazanych, ale 
możliwych.
   Cytryny znały się na swojej robocie i nie 
marnowały 
czasu.
   Spoza kopuły hali przepustowej wynurzyła się ich 
płaszczka, prześlizgnęła się tuż nad dachem budynku
technologii kopalnianej (ogień jej silników chyba 
osmalił 
plastyk na dachu, płaszczka oczywiście leciała na 
zakazanej 
wysokości, ale komu można się poskarżyć na 
poczynania pilota 
cytrynowej płaszczki) - i zahamowała dokładnie 
przed naszą 
milutką grupką, która szykowała się na piknik pod 
gołym 
niebem.
   Tak, te cytryny znały się na swojej robocie i choć 
nigdy 
ich nie lubiłem, to w tej chwili wydali mi się bardziej 
anielscy niż wszyscy cherubini chrześcijańskiego 
nieba razem 
wzięci. To byli stuprocentowi szpanerzy. Nawet się 
nie 
zaczepili o uchwyty, tylko mocno się trzymali, a takie
utrzymywanie się na płaszczce, która robi gwałtowne
skręty, 

przyśpiesza i hamuje na najdłuższym płomieniu, nie 
należy do 
łatwych umiejętności.
   Ognie silników hamujących wzbiły pył, który od 
tego żaru 
zaczął świecić. Był to straszliwy żar, odłamki 
roztopionych 
skał latały dookoła w kapryśnych zawijasach jak 
robaczki 
świętojańskie, a w hełmach całej naszej paczki 
rozległ się 
szarpiący nerwy jęk.
   Mogli sobie odpuścić ten numer, przynajmniej jeśli
chodzi 
o mnie.
   Był to odpowiednik psychiny: ponieważ nie mogli 
jej użyć 
przeciw ludziom w skafandrach, wchodzili na fonię 
na pewnej 
częstotliwości, której nie można było zablokować. A 
wynik? 
Hałas tak potworny, że mógł wywołać obłęd, tak 
samo jak 
psychina.
   Przycisnąłem dłonie do rozerwanego miejsca w 
skafandrze.
   - Ratunku! Ratunku! - krzyczałem. Byłem 
zrozpaczony. 
Zupełnie bez sensu wpadło mi do głowy, że cytryny w
tym jęku 

mogą nie usłyszeć mojego krzyku. Nie pomyślałem, 
że ich fonia 
starannie filtruje częstotliwość "sygnału 
ostrzeżenia", jak 
oficjalnie nazywał się ten trik.
   Z obłoku pyłu wynurzył się cytryna z butlą i na nic 
nie 
czekając zakleił mi dziurę w skafandrze 
błyskawicznie 
polimeryzującą pianą.
   Stało się to wszystko o wiele szybciej niż jestem w 
stanie opowiadać i kiedy tylko cytryna zakleił mi 
dziurę, 
pilot płaszczki odpalił ładunek ciśnieniowy, który 
policjanci noszą przy paskach swoich skafandrów i 
przedmuchał ten pył na bok, żeby było porządnie 
widać, co 
się właściwie dzieje.
   No a działo się to, że uczestnicy pikniku stali jak 
zamurowani, winny czy niewinny, i wszyscy mimo 
woli 
przykładali ręce do hełmów, żeby zakryć uszy. Ja też 
je tam 
przyłożyłem, kiedy ten mój anioł stróż załatał mi 
dziurę w 
bałwanie. Dodajmy, że natychmiast zamienił się w 
strasznie 
złą cytrynę, ponieważ rzucił flaszkę na ziemię i 
zerwał z 

pleców spluwę. W rezultacie cała piątka w komplecie
była 
uzbrojona i mierzyła do nas. Staliśmy jak słupy 
solne, a 
pilot płaszczki zasiadający na swoim tronie spoglądał
na ten 
teatrzyk niewątpliwie z rozbawieniem, ale nie 
mogłem się o 
tym przekonać, bo oczywiście nie było widać jego 
twarzy.
   Robole na niedalekiej kopalni odkrywkowej 
przestali 
zarabiać doruble, zatrzymali nawet zgarniarki i na 
pewno 
wytrzeszczali oczy w bąblach swoich bałwanów, 
ponieważ to 
już nie była normalna egzekucja - to była egzekucja 
przerwana, executio interrupta, jak powiedzieliby 
starzy 
łacinnicy (przynajmniej od czasu do czasu w tej 
opowieści 
muszę się pochwalić, że tak w zasadzie jestem 
wykształcony).
   Jęk umilkł jak kamień wpadający do studni, 
zapanowała 
błoga cisza i brzmiała jak muzyka w tym najbardziej
luksusowym mahometańskim raju, przeznaczonym 
dla najbardziej 
zasłużonych muslimów.

   - Zasada, Nedomy, Byczek - odezwało się na fonii - 
trzy 
kroki wprzód.
   Posłuchaliśmy jak marionetki w teatrze lalek.
   - Pozostali... w tył zwrot i rozejść się.
   Odwróciłem się. Bardzo chętnie zatrzymałbym 
tego 
przyjemniaczka, który rozerwał mi na piersi 
skafander, tego 
kochasia, który za hobby wybrał sobie śmierć. 
Strasznie 
chciałbym mu zerwać bąbel, żeby spojrzeć mu w 
twarz. Te rysy 
mi kogoś przypominały, ale tylko trochę, cały czas 
nie 
mogłem go skojarzyć i bardzo sobie życzyłem, żeby 
się 
zamienił w płyn wrzący w wysokiej próżni.
   - Nie ruszać się - surowo rozkazał policyjny głos. 
Jego 
właściciel trenował retorykę chyba w tej austriackiej 
psiarni, gdzie hodują bullmastify. - Bez wygłupów. 
Byczek, 
Nedomy i Zasada zostaną na miejscu, pozostali się 
rozejdą - 
namierzyli nas bez pudła. Dokładnie wiedzieli, kto 
brał 
udział w tej grze.
   Przez chwilę nie działo się nic, dwie cytryny 
celowały do 

nas tymi swoimi rurami, a ich trzej kumple śledzili w
celowniku odmarsz organizatorów zabawy. 
Wszystkich, włącznie 
z moim katem.
   Uświadomiłem sobie, że niczego nie pragnę tak 
bardzo, jak 
tego, żeby jeszcze kiedyś tego faceta spotkać w cztery
oczy.
   Oddałbym za to całą forsę, całą sumę całych stu 
tysięcy.
   Dla tego mógłbym zostać nawet na Lunie.
   Kiedy to sobie uświadomiłem, poczułem mrowienie
w 
plecach. Spytałem samego siebie: czy twoja 
nienawiść 
naprawdę jest tak mocna?
   I odpowiedziałem sobie: tak.
   - Teraz powoli do wozu - ciągnął psi głos. - 
Pierwszy 
Zasada, pięć kroków za nim Nedomy i kolejne pięć 
kroków za 
nim Byczek.
   Posłuchaliśmy. Nie ma nic tak przekonującego, jak 
wbite w 
ciebie spojrzenie bezślizgowych tysiąc czterysta 
pięćdziesiątek, a patrzył na nas cały ich komplet, 
wszystkie 
pięć - niekłamana oznaka tego, że organizatorzy 
pikniku już 
przeszli przez śluzę i zniknęli pod kopułą.

   Nie maszerowaliśmy raźno. Szło nam to powoli, z 
ociąganiem.
   - Ruszać się, ruszać się - warknął psofacet.
   Co to, to nie, glino, pomyśleliśmy sobie wszyscy, 
nawet 
Byczek, który był gliną jeszcze dzisiaj rano. Co to, to
nie. 
Pójdziemy, bo musimy, ale nie wyskoczymy ze skóry.
Co to, to 
nie.
   Posadzili nas z tyłu płaszczki w pomieszczeniu 
bagażowym 
i jeden z cytryn usiadł przy nas. Spluwę położył sobie
na kolanach, tą brzydką stroną do nas, chociaż, 
prawdę 
mówiąc, nie chciałbym z tej odległości dostać w 
piersi 
ładunkiem niwelującym. Pozostali czterej wleźli na 
płaszczkę, złapali się za uchwyty i kiedy stanęli w 
rozkroku, naprawdę wyglądali jak posągi.
   Nie zdążyliśmy nawet porządnie usiąść, kiedy 
znowu 
odezwał się ten obrzydliwy dźwięk, dręcząca, 
nieprzyjemna 
wibracja. Tym razem jednak zabrzmiała cicho, 
cichutko jak 
brzęczenie komara.
   Dobiegały z niej jakieś słowa!
   - Słyszycie mnie? Zasada, podnieś rękę!
   Jerzy usłuchał i głos odezwał się ponownie:

   - Ani słowa, nie możecie nawet westchnąć.
   Nasz strażnik nawet się nie poruszył. Pilot zapalał 
silniki rakietowe. Płaszczka zaczęła nieprzyjemnie 
drgać. 
Nie byłem przyzwyczajony do poduszkowców. 
Będzie mi 
niedobrze, pomyślałem.
   - Odbierzcie mi spluwę. No mnie, oczywiście!
   Nasz cerber ledwo dostrzegalnie ruszył bronią.
   Byczek na nic nie czekał, rzucił się do przodu i 
chwycił 
broń. Na szczęście jej właściciel szybko uskoczył - 
Byczek 
tym szarpnięciem mógłby mu złamać kciuk.
   - Wszyscy ręce do góry! - ryknął. Jego głos był 
słyszalny 
na fonii wszystkich.
   Policjanci się odwrócili. Płaszczka nie przestawała 
się 
trząść.
   - Wspaniale - pochwalił nas cienki głosik. - Teraz 
im 
powiedz, żeby wysiedli.
   - Wysiadajcie, ale powoli i po kolei! Zasada, wyłaź, 
będziesz im odbierał broń. Każdemu z osobna! 
Rzucisz ją na 
ziemię.
   - Dobra robota - cieszył się głosik na tej 
nieprzyjemnej 
komarzej frekwencji.

   - Zwariowaliście! - odezwał się psofacet. - To bunt! 
Teraz już nic wam nie pomoże, rozumiecie! Nawet 
Jedynka was 
nie przyjmie. Chłopy, nie wygłupiajcie się! 
Rozumiecie? 
Friport może przyjąć zbiegów, ale buntowników 
potraktuje 
zgodnie z prawem!
   - Nie dajcie się zagadać - pisnął komar. - Na 
Jedynce też 
są muslimi.
   Teraz mi zaświtało! Nasz policjant - wyzwoliciel był
zakamuflowanym muslimskim fundziakiem, 
członkiem tego samego 
bractwa co Zasada! Właśnie harował na poważne 
skrócenie 
obowiązkowego pobytu w muslimskim piekle. Za 
ofiarną pomoc 
współwyznawcy mogą mu odjąć jakieś sto tysięcy lat 
kary. 
Znowu o krok bliżej raju!
   - Zasada, przecież wiesz, do kogo się w Jedynce 
zwrócić. 
Powiedz, tak czy nie?
   - Tak - odezwał się Zasada.
   Była to cholernie skomplikowana konspiracja.
   Nasz wyzwoliciel mówił do nas na frekwencji 
ostrzegawczej, której nie przyjmuje fonia 
skafandrów 
policyjnych. Ale nasze odpowiedzi słyszeli wszyscy 

policjanci. I stało się tak, że owo "tak" Zasady 
psofacet 
błędnie sobie wytłumaczył.
   - Czyli zgadzacie się? - ucieszył się.
   - Nie - odpowiedział Zasada. To z kolei wystraszyło 
naszego zbawiciela, mahometańskiego policjanta.
   - Czyli tak, czy nie? - pisnął.
   - No tak!
   - Jak w domu wariatów - zauważyłem. W tym 
czasie już 
wszyscy policjanci wysiedli z płaszczki. Niczym 
wytresowani 
stanęli w równym szeregu. Chyba nawet nie zdawali 
sobie 
sprawy, jak śmiesznie wyglądali.
   - Żeby było jasne - uważałem za stosowne 
oświadczyć 
stojącym na baczność cytrynom - nie zwracajcie 
uwagi na 
żadne "tak" albo "nie". My wychodzimy z gry i nie 
musicie 
się dalej o nas obawiać.
   Nasz mahometański cytrynowy przyjaciel dołączył 
do swoich 
towarzyszy. Naczelnik dał mu porządnego kuksańca 
za to, że 
pozwolił sobie zabrać spluwę umożliwiając w ten 
sposób 
ucieczkę trzem niebezpiecznym przestępcom, ale 
czegóż by nie 

uczynił prawowierny muslim, byle się dostać do 
raju!
   Wyzwoliciel na pożegnanie pisnął:
   - Żeby było jasne, bracie Zasado, zrobiłem to tylko 
dla 
ciebie. Allach będzie prowadzić twoje kroki i będzie 
cię 
chronić podczas drogi do Bazy numer Jeden. 
Przygotowałem ci 
dosyć żywności i tlenu. To zapasy dla jednego. Allach
pomoże 
ci pozbyć się tych dwóch niewiernych psów!
   Dopiero po chwili do mnie dotarło, o co tu chodzi. 
Ale 
dotarło. Chciałem rzucić coś dowcipnego, ale wtedy 
odezwał 
się Zasada.
   - Kuba, jeśli piśniesz, zrobić w tobie dziurę.
   Chciał chyba powiedzieć: jeśli wsypiesz naszego 
brata, 
zabiję cię.
   Celował we mnie ze spluwy, którą przewidująco 
podniósł z 
ziemi, jedną z tych spluw, które ja - nieprzewidująco 
- na 
ziemi położyłem.
   Również świeżo upieczony muslim Byczek, jakżeby
inaczej, 
we mnie celował. Na początku to mnie zaskoczyło, 
ponieważ 

nie brałem serio prawdziwości jego wiary, ale potem 
przypomniałem sobie słowa naszego cytryny-
zbawiciela, że 
również na Jedynce są muslimi i że Zasada wie, do 
kogo iść. 
Byczek będzie z nim trzymać muslimską sztamę, 
żeby 
mahometanie pomogli mu wygrzebać się z bagna.
   A mnie, niewiernego psa, wyrzucą za burtę.
   Czułem dokładnie we wszystkich nerwach, jak 
rośnie w nim 
zdecydowanie, jak swędzi go palec, widziałem, jak 
unosi 
broń. Zbiera całą odwagę na to, żeby mnie zabić!
   Kubo, Kubusiu, powiedziałem sobie, jeśli teraz 
czegoś nie 
zrobisz, będziesz w jeszcze gorszej sytuacji niż na 
początku, kiedy twój przyjaciel kat rozerwał ci 
koszulkę. 
Wtedy tylko umierałeś, ale teraz będziesz zupełnie 
martwy.
   Nie zastanawiałem się długo.
   Wystarczył tylko jeden skok do przodu i zanim 
Byczek 
zdążył przesunąć muszkę i szczerbinkę i te wszystkie 
proste 
i krzywe, które wykładają na balistyce, chwyciłem za
drążki, 
z silników wyleciały płomienie i płaszczka 
gwałtownie wzbiła 

się w górę. Bogu dzięki, że komputer kontroluje 
sterowanie, 
potrafi przeciwdziałać najgorszemu i utrzymuje 
pozycję w 
granicach jakiej takiej normy, bo moja pierwsza 
próba 
pilotażu skończyłaby się fiaskiem.
   - Nie wygłupiaj się! - zaczął ryczeć Byczek. - Puść 
mnie do tego! Przecież nie umiesz się z tym 
obchodzić!
   - Jak widzisz, umiem - odpowiedziałem. W tym 
momencie 
byliśmy już jakieś pięćdziesiąt metrów nad 
powierzchnią i 
lecieliśmy. Dokąd? Byle dalej od Czeskopolskiej. 
Gdybym miał 
czas popatrzeć w dół, zobaczyłbym cały ten 
kompleks, jak się 
zmniejsza, wygląda jak pajęczyna, jak płatek śniegu,
chłodziarki z żebrami rozpalonymi do białości 
wysysają 
nadmierną energię w przestrzeń (dzisiaj to śmieszne,
ale 
jeszcze w połowie poprzedniego wieku chłodzenie 
należało do 
największych problemów kolonii księżycowych), 
płatek tracił 
ostre kontury, ponieważ zakrywała go niewidzialna 
zasłona 
delikatnego pyłu i cząsteczek spalonych gazów.

   Lecimy, mahometańscy chłopaczkowie, i gdybyście 
mi 
chcieli wyciąć jakiś numer, rozbijemy się o skały tam
na 
dole!
   Chciało mi się śmiać, ale kiedy sobie 
uświadomiłem, jak 
daleko jest na Jedynkę i że płaszczka jest środkiem 
komunikacji lokalnej o zasięgu dwudziestu pięciu 
kilometrów, 
że na pokładzie mamy troje płuc i trzy żołądki, ale 
powietrza i żywności tylko dla jednego, uśmiech 
zamarł mi na 
twarzy.
   Mało co potrafi tak doskonale popsuć humor jak 
perspektywa, że się udusicie albo umrzecie z głodu, 
albo 
wszystko na raz (jeśli to możliwe).

8.  Układ był zupełnie prosty. To znaczy, żeby 
trzymać się 
faktów, wyglądał prosto, kiedy już na niego 
wpadliśmy.
   Najchętniej obu bym wyrzucił i kontynuował 
podróż w 
samotności, tego chyba nie muszę podkreślać, ale 
komputer 
nie pozwolił mi zrobić płaszczką pętli, która 
katapultowałaby pasażerów na zewnątrz. Poza tym 
mieli mnie 

na muszce i gdybym zrobił coś naprawdę dla nich 
niebezpiecznego, nie zawahaliby się i zaryzykowaliby
wypadek 
paląc do mnie z obu luf.
   Najchętniej obaj by mnie załatwili i kontynuowali 
podróż 
w duecie, ale ja trzymałem ręce na drążkach i każda 
próba 
zmiany personalnej na mostku pilota przyniosłaby w
konsekwencji bójkę i wypadek, a nie chcieli 
ryzykować, o ile 
to nie będzie całkowicie konieczne.
   Gnałem na rozsądnej wysokości w kierunku 
północno-
wschodnim, gdzie według współrzędnych 
pokładowych powinna 
leżeć Jedynka. Światła Czeskopolskiej mieliśmy już 
dawno za 
sobą, pochłonął je pióropusz pierwszego górskiego 
grzebienia, nad którym przelecieliśmy. Pod nami 
była 
pustynia i wtedy naprawdę nie rozumiałem, co 
można w niej 
widzieć poetyckiego i interesującego. Wszędzie żwir i
nic 
poza nim, ruiny po kosmicznym bombardowaniu, 
które szalało 
tu przed trzema miliardami lat i podziobało 
księżycową twarz 
tworząc kształt, który ziemniaki na górze na Ziemi 

podziwiają do dzisiaj.
   Szybko się przyzwyczaiłem do sterowania 
rakietowym 
poduszkowcem i po pięciu minutach zacząłem się 
uważać za asa 
pilotażu i przynajmniej część swojego intelektu 
mogłem 
poświęcić na wymyślanie wyrafinowanych epitetów, 
którymi ja, 
ateista, częstowałem mahometan, jednego 
fanatycznego 
fundystę, a drugiego szczerego jak wegetariańska 
łasiczka w 
kurniku.
   Obaj odpłacali mi pięknym za nadobne, przy czym 
trzeba 
odnotować, że Zasada był bardziej odkrywczy. 
Przede 
wszystkim wyjaśnił mi, jakie rozkosze czekają na 
mnie w 
dżahannam, gdzie bez wątpienia trafię, a ponoć to 
tylko 
kwestia minut. Będę odziany w szaty z ognia, do 
picia 
podadzą mi wrzącą wodę, a na zakąskę dostanę 
owoce z drzewa 
zakkum, które spalają wnętrzności. Diabły 
przeciągną przez 
mój przewód pokarmowy łańcuch i przywiążą mnie 
w ten sposób 

do osobistego szatana.
   Szczerze mówiąc, bardziej obawiałem się zderzenia
ze 
skałami niż spotkania ze skorpionami wielkości osła, 
którymi 
groził mi Zasada. Obserwowałem również wskaźnik 
poziomu 
paliwa. Lampka zaczynała czerwienieć, a to 
oznaczało, że 
zbliżamy się do punktu zwrotnego. Jeszcze kilometr 
czy dwa i 
dotrzemy do miejsca, skąd jeszcze można wrócić. 
Jeszcze 
starczy paliwa na drogę powrotną.
   Po dwóch minutach tam byliśmy.
   Niemal bezbłędnie wylądowałem między skałami, a
Zasada 
przestał kląć. Silniki leniwie szumiały na wolnym 
biegu i 
nawet przez materiał rękawic czułem ich wibrację.
   - Wystarczy jeden ruch ręką i będzie z was miazga 
- 
ostrzegłem ich na wypadek, gdyby chcieli 
wypróbować swoje 
snajperskie zdolności. - Jak widzicie, ręce mam na 
drążkach.
   - Co dalej? - odezwał się Byczek. Opuścił broń, to 
był 
dobry znak.

   - Bierzcie picie, jedzonko i oddychanko, i idźcie 
swoją 
drogą.
   - A ty?
   - Wracam na Czeskopolską.
   - Gadanie - zwątpił Zasada. - Nie wierz mu, to 
niewierny 
pies, giaur. Wszyscy giaurowie łżą.
   - A co innego mi pozostało? Stąd na Jedynkę jest 
dwieście 
kilometrów. Płaszczka by nas dowiozła tylko o 
dwanaście 
kilometrów bliżej. Zostaje jeszcze około stu 
dziewięćdziesięciu. Sześć dni wytężonego marszu. 
Ten wasz 
mahometański Święty Mikołaj przygotował porcję 
dla jednego, 
mam nadzieję, że solidną porcję dla jednego. To 
mogły być 
dwie biedne porcje dla dwóch. Ale na pewno nie 
nędzniutkie 
porcje dla trzech. Wszyscy trzej tam nie dotrzemy. 
Wy dwaj 
trzymacie się jeden drugiego jak bracia syjamscy. Co
mi 
pozostaje poza powrotem?
   - Zamkną cię.
   - Was też zamkną, chłopcy. Ale to wasza sprawa. 
Jeśli 
chodzi o mnie, wolę być zamknięty niż sztywny.

   Jakoś tak wyglądał punkt wyjściowy umowy. 
Trzeba było 
jeszcze omówić niektóre szczegóły. Akcja w końcu 
wyglądała 
tak, że Byczek wyciągał zapasy z bagażnika 
płaszczki, a 
Zasada celował mi w plecy. Potem odleciałem o 
dziesięć 
metrów, przekonałem się, że Byczek odłożył broń na 
ziemię i 
odszedł o pięćdziesiąt metrów, a kiedy Zasada 
wyrzucił z 
pokładu swoją spluwę, łaskawie opuściłem się na 
wysokość 
zero i wypuściłem Zasadę.
   Wziąłem kurs powrotny, ale gdy tylko obie postacie
zniknęły za skałami, wylądowałem i natychmiast 
wyłączyłem 
silniki.
   Ani przez chwilę nie pomyślałem o powrocie na 
Czeskopolską, gdzie jak w banku czekał mnie 
kryminał, 
ewentualnie sędzia Lynch, o ile wpadłbym w ręce 
swoich 
byłych koleżków, a nie zaprzysiężonym sługom 
prawa. Mój plan 
opierał się na prostej kalkulacji:
   Do Jedynki dotrę po sześciodniowym marszu. 
Potrzebuję 
przede wszystkim tlenu.

   W zbiornikach paliwa płaszczki starczy go dla 
regimentu 
takich oddychaczy jak ja.
   Poza tym potrzebuję wody. Wyprodukuję ją 
dziecinnie 
prostą reakcją tlenu z wodorem.
   I wreszcie potrzebuję jedzenia. No, tego się muszę 
wyrzec. Czy wytrzymam sześciodniową pielgrzymkę 
przez 
pustynię bez jedzenia? Gdybym był fundziakiem, 
powiedziałbym 
ma szallah i oddałbym się w ręce Allacha. A tak 
mogłem 
polegać tylko na sile mojej natury.
   Będę się żywić wściekłością. Muszę dojść już 
choćby 
dlatego, że chcę zrobić mielonkę z tego udanego 
faceta, 
który się bawił w kata, chcę zacisnąć ręce na 
szyjkach 
Byczka i Zasady i zawiązać je na supełki. Dużo 
roboty dla 
jednego człowieka, ale można się wyrobić. O ile 
oczywiście 
dojdę do Jedynki, do jedynego lunarnego friportu.
   Kilka godzin spędziłem majsterkując. Musiałem 
wymontować 
zbiorniczek z metalowym tlenem, zmodyfikować 
dozownik i 

połączyć go wężykiem z moim skafandrem. Rurkę 
uszczelniłem 
pianą polimerową, na szczęście była na wyposażeniu 
płaszczki. Gorzej było z wodą. Spaliłem całą resztę 
tlenu z 
wodorem i wyciągnąłem dobrych sześćdziesiąt 
litrów, ale 
natychmiast zamarzła na kamień. Na pewno to był 
plus - będę 
ją niósł jak plecak, bez pojemnika. Ale jak ją 
przetransportuję do środka skafandra do moich 
spragnionych 
ust? Będę ją musiał tłuc na kosteczki i wsuwać do 
środka 
śluzą dla suchego pożywienia, tą malutką klapką na 
spodzie 
bańki.
   Kiedy wszystko było gotowe, uciąłem sobie 
kilkugodzinną 
drzemkę, a potem rozpocząłem marsz.
   Nie było w tym nic zabawnego i trudno się dziwić, 
że 
nigdy później nie ubóstwiałem turystyki pieszej. Z 
kostką 
lodu na plecach, z pojemnikiem na tlen na brzuchu, 
oplątany 
liną, w ręku dzierżąc metalową tyczkę wygiętą w 
hak, która 
służyła mi jako czekan, udałem się w tę długą 
anabazę, która 

miała się skończyć albo w piekle o nazwie hawija, 
albo w 
raju zwanym Jedynką.
   Szedłem jak maszyna, z myślami 
skoncentrowanymi wyłącznie 
na kompasie podłączonym do informacji z 
niewidzialnego 
satelity, który wisiał na orbicie stacjonarnej gdzieś w
czerni nad moją głową. Stoki na szczęście nie były 
tak 
strome, jak opowiadają sobie o nich ziemniaki i 
pierwszego 
dnia zaliczyłem, nie przemęczając się zbytnio, 
według moich 
szacunków, dobrych czterdzieści kilometrów. Głód 
jednak 
dokuczał mi wściekle, a kostka lodu na plecach 
znacznie się 
zmniejszyła.
   Odpoczywałem kilka godzin, pogrążony w 
koszmarnym śnie, z 
którego wyrwały mnie straszne wizje, a zwłaszcze 
sen, w 
którym budziłem się na górze na Ziemi dziwnym 
zbiegiem 
okoliczności musiałem iść z powrotem do szkoły.
   Pani nauczycielka wyraziła zrozumienie dla 
mojego 
przypadku.

   - To nieprzyjemne nieporozumienie, panie Nedomy,
to wina 
komputera, zdarza się. Ale nie możemy nic zrobić, 
nikt nie 
chce mieć kłopotów, jak pan sam rozumie.
   Oczywiście rozumiałem i zgodnie z jej poleceniem 
usiadłem 
w ostatniej ławce, żeby nie zasłaniać dzieciom.
   - Może pan pod ławką oglądać telewizję, ale 
dyskretnie, 
żeby nie robić hałasu.
   Ale dzieciom to przeszkadzało, też chciały oglądać i
nauczycielka musiała zaostrzyć dyscyplinę.
   - Trudna sprawa, panie Nedomy, musi pan 
schować 
telewizor. Proszę pisać z nami: ma-ma ma mię-so. 
Em-ma mie-
sza. Ma-my ma-ło mię-sa?
   Obudził mnie własny krzyk i nie posiadałem się ze 
szczęścia, kiedy wokół siebie ujrzałem lunarną 
pustynię 
oświetloną Słońcem. Pleśniawka w tym czasie była 
schowana 
gdzieś za horyzontem. Nawet za nią nie tęskniłem. 
Gdzieś tam 
czekała na mnie ta antypatyczna nauczycielka.
   Podniosłem się z trudem. Nogi bolały mnie jak 
przetrącone 
i tym razem zacząłem wątpić, czy dojdę, ponieważ 
miałem 

wrażenie, że gonię resztkami sił.
   Ale następne wydarzenie odebrało mi nawet tę 
szczyptę 
dobrego humoru.
   Zrobiłem najwyżej dziesięć kroków, kiedy spoza 
skał 
wyszedł mi naprzeciw Byczek celując we mnie tysiąc 
czterysta pięćdziesiątką.
   Zamknąłem oczy, ale to nie pomogło, zjawa nie 
zniknęła 
jak pani nauczycielka, dalej stała na swoim miejscu, 
kiedy 
uchyliłem powieki.
   - No właduj we mnie - powiedziałem. - Na co 
czekasz?
   - Wiedziałem, że pójdziesz za nami. Nigdy byś nie 
wrócił.
   - Nigdy. Po co to przeciągasz? Strzelaj.
   - Jerzy złamał sobie nogę.
   Dopiero po chwili zakontaktowałem.
   - Spadł, idiota. To mięczak. Głupi, zasrany, 
fundziacki 
mięczak. Cały dzień wczoraj jęczał, że nie dojdzie, a 
pod 
wieczór potknął się i od tego czasu tylko ryczał. 
Teraz 
zemdlał.
   - No i co z tego?
   - Pomożesz mi go nieść. Tylko on zna muslimów na 
Jedynce.

   - Gówno.
   - Dam ci jego część żarcia. Masz, łap.
   W promieniach słońca błysnęła kostka suchej 
żywności 
zapakowana w ochronną folię. Ludzie, jeszcze nigdy 
się tak 
dobrze nie najadłem, jak tego ranka.
   - Poniesiemy go. On nie potrzebuje żarcia. Nawet 
nie 
potrafi go przełknąć, tylko majaczy. Będziemy mu 
dawać wodę. 
Mamy jej pod dostatkiem.
   Nieśliśmy go dwa dni.
   Cóż więcej dodać?
   Potraficie sobie wyobrazić dwóch chłopów, 
połączonych i 
rozdzielonych najżarliwszą nienawiścią, wlokących 
lunarnymi 
kanionami jęczący i skowyczący pakunek? Tysiące 
razy 
chciałem walnąć Jerzym o skały, a Byczek na pewno 
również, 
tysiące razy chciałem rozwalić mu bąbel, żeby 
dosięgnąć tę 
jego rozdziawioną gębę i uciszyć jego lamenty, i tylko
myśl, 
że w jego makówce skrywa się to tajemnicze 
"Sezamie, otwórz 
się", dzięki któremu on, Byczek i chyba ja 
dostaniemy się 

pod skrzydełka muslimów na friporcie zwanym 
Jedynką, 
zapobiegła morderstwu.
   Nieśliśmy go równinami w labiryncie głazów 
wielkich jak 
pięciopiętrowe domy, wciągali na linie na strome 
stoki, a po 
drugiej stronie opuszczaliśmy go ostrożnie jak 
koszyk jajek, 
wypróbowaliśmy setki sposobów, jak we dwójkę 
nieść trzeciego 
i za każdym razem wydawało się nam, że odkryliśmy
genialny 
sposób transportu bagażu bez wysiłku i za każdym 
razem 
następowało rozczarowanie. Mówię, że nieśliśmy go 
dwa dni, 
ale sam nie wiem dokładnie, jak to właściwie było, 
ponieważ 
szliśmy w nieregularnych odstępach, czasami nagle 
siadaliśmy bez porozumienia i natychmiast 
zasypialiśmy, nie 
przejmując się skowytami Jerzego Zasady, który 
przeżywał 
pierwszy etap czyśćca jeszcze za swojego świętego 
życia.
   Na początku trzeciego dnia obudziło nas milczenie 
Jerzego.
   - Zasnął - powiedział Byczek.
   - Umarł - poprawiłem go.

   Pochyliliśmy się nad nim. Mój bąbel uderzył w 
bąbel 
Byczka, a oba nasze bąble stuknęły w bąbel Zasady 
pod nami.
   W przezroczystym szkle jego bąbla z trudem 
dojrzeliśmy 
zarysy twarzy. Czarne policzki pokryły się zarostem. 
Para 
oczu świeciła w półmroku. Czekaliśmy minutę, dwie, 
trzy, czy 
te oczy nie mrugną.
   - Mrugnął - powiedział Byczek.
   - Nie mrugnął. To ty mrugnąłeś.
   Ale pewności nie miałem.
   - Hergot, ja nie mrugnąłem, to on mrugnął.
   - Nie mów hergot, muslimie, mów ma szallah. Nie 
mrugnął. 
Jest sztywny. Jest martwy jak te kamienie wokół.
   - Jaki znowu muslim, koniec zabawy - warknął 
Byczek. 
Palce zacisnęły się na kolbie tysiąc czterysta 
pięćdziesiątki.
   - To chyba pójdziemy? - powiedziałem spokojnie.
   - Ja pójdę na pewno - odpowiedział tajemniczo, ale 
nie na 
tyle tajemniczo, żebym nie przejrzał jego zamiarów.
   - Ja też pójdę - powiedziałem. - Możesz mi w tym 
przeszkodzić tylko skracając mnie o głowę.
   - Tak - warknął - żebym miał na karku 
morderstwo. Rób, co 

chcesz. Ja idę. Ty rób, co chcesz. Ale zapomnij o 
moim 
żarciu.
   I poszedł, a zapasy jedzenia razem z nim.
   Ruszyłem za nim. Na martwego mahometanina 
nawet nie 
spojrzałem.
   A jednak to cytrynowa cytryna. Dobrze wie, że na 
Księżycu 
trupa można znaleźć nawet po tysiącu lat dokładnie 
w takim 
samym stanie, w jakim był za życia, a wokół niego 
wszystkie 
ślady, które pozwolą glinom znaleźć mordercę. 
Mojego 
morderstwa nie usprawiedliwiłby żadną 
samoobroną. Udałoby mu 
się to trzy dni temu, kiedy tańczyliśmy wokół 
płaszczki. 
Wtedy można było ukartować wszystko, mógłby 
nawet 
spreparować ślady i dowody, które utwierdziłyby 
śledczych w 
przekonaniu, że strzelałem pierwszy.
   Ale tutaj, na pustyni, po dwudniowym wspólnym 
marszu? 
Dwaj mężczyźni, jeden strzał, jedna spluwa, prosta 
arytmetyka, podliczone, podkreślone - i morderstwo 
jest 
morderstwem z premedytacją.

   Wędrowaliśmy dalej. I obaj mówiliśmy na głos 
sami do 
siebie, ale fonia starannie przenosiła głos jednego do 
słuchawek drugiego.
   - Zdążę na czas - powtarzał Byczek. - Zdążę na 
czas, 
przed tym parszywym terminem paragrafu sześć. 
Zdążę na czas. 
Wrócę do domu.
   A ja powtarzałem:
   - Zabiję cię. Chciałem zabić Zasadę, ale jego już 
diabli 
wzięli. Teraz kolej na ciebie, glino. Jako trzeciego 
zażyczę 
sobie pana egzekutora. Zabiję cię.
   I tak ciągle w kółko.
   Dopiero po dwunastu godzinach zawiodły go 
nerwy.
   Byłem utargany, na wpół ogłupiały piosenką, którą
do 
znudzenia powtarzałem, naprawdę sam do siebie, ale
nie na 
głos, więc nie spodziewałem się, że zaatakuje.
   Nerwy mu puściły, ale w dobrym miejscu. 
Maszerowaliśmy w 
odstępie kilku kroków po wąskiej ścieżce, przepaść z 
prawej, 
przepaść z lewej, jedna potworniejsza od drugiej.
   - Zabiję cię - mówiłem właśnie, kiedy nagle się 
odwrócił 

i z wściekłością, która nie sprawiłaby zawodu jego 
nazwisku, 
rzucił się na mnie i obiema rękoma zdzielił mnie w 
piersi w 
to miejsce, gdzie piana pokrywała dziurę w 
skafandrze.
   Zamachałem rękoma, ale nie chwyciłem 
równowagi i 
poleciałem do tyłu.
   Usłyszałem suche trzaśnięcie - to mój blok 
zamarzniętej 
wody, czy raczej bloczek, który został mi po tej 
długiej 
udręce. Ale w tej chwili to nie był mój najważniejszy 
problem. Bardziej zajmował mnie upadek i wrzask. 
Pociągnąłem 
za sobą lawinę kamieni i księżycowego pyłu, bez 
powodzenia 
próbowałem czegoś się złapać, ale zatrzymałem się 
dopiero na 
dnie, jakieś piętnaście metrów pod poziomem ścieżki.
   Byczek stał nade mną, malusieńki jak zły troll, 
chociaż 
był ubrany jak sanitariusz. Promienie słońca 
tworzyły mu 
aureolę wokół hełmu.
   - Zdechnij tutaj - życzył mi serdecznie. - I łap. Jest 
w 
niej jeden banan. Celuj dobrze, zaoszczędzi ci 
kłopotów.

   Zamachnął się i rzucił mi na dół tę tysiąc czterysta 
pięćdziesiątkę. Może traktował to jako akt 
miłosierdzia, ale 
raczej po prostu nie chciało mu się jej targać. 
Zresztą po 
co, skoro jego wróg spadł w przepaść. Poza tym, 
kiedy znajdą 
moje ciało ze spluwą przy zwłokach, łatwo obroni 
tezę, że do 
ostatniej chwili byliśmy najlepszymi kumplami.
   Złapałem broń, bez namysłu wycelowałem w niego 
i 
wypaliłem.
   Spudłowałem. Eksplozja wyrwała tonę skały i 
rzuciła ją 
Drodze Mlecznej w objęcia. W obłoku pyłu Byczek 
po raz 
ostatni mnie przeklął. Niewątpliwie przeklinał mnie 
dalej, 
kiedy podjął wędrówkę, ale jak wiadomo na 
Księżycu fonia za 
rogiem nie działa.
   A w ciągu kilku minut Byczek był za kilkoma 
rogami, 
obładowany zapasem wody i jedzenia, i chyba 
również swoim 
sumieniem.
   Ja tymczasem na dole smutno i wesoło umierałem, 
żegnałem 
się z mamą i tatusiami, i z małą Alenką, i wszystkimi 

dziewczynami, i stopniowo w duchu odwiedzałem 
wszystkich 
kolegów, i prowadziłem z nimi mądre dysputy, i 
nawet 
podejrzewam, że wspólnie byśmy coś wymyślili, 
może znowu tę 
żarówkę. Ale nie wymyśliliśmy nic.
   Kiedy byliśmy w najlepszym, ciągnęła obok jakaś 
wyprawa 
selenologów i wyciągnęła mnie.
   Na Jedynkę dostarczyli mnie równą dobę po tym, 
jak 
przepadł mi termin powrotu na Ziemię, określony 
sztywno 
przez paragraf sześć.
   Ma szallah, jak powiedziałby religijny Jerzy 
Zasada. 
   A co na to przyjaciele? Byczek? Jak mu się 
powiodło? A co 
na Czeskopolskiej?
   - Nie wie pan? Już tydzień temu cały ten turnus 
bez 
problemów wrócił na Ziemię. Ten Brunza to musi 
być łebski 
facet. Ładnie to chłopcom załatwił. Jaki to człowiek? 
Znał 
go pan dobrze?
   Czyli turnus jest na Ziemi u swoich żon i 
dziewczyn, i 

dzieci, i kolegów, i mam oraz tatusiów, a ja tkwię na 
żwirku 
jak żwirkowaty żwirek.
   Ma szallah.
                                                       cdn.

.N:95
                        

powieść

Ondrej Neff

Miesiąc mojego życia (2)

(Mesic meho zivota)

przełożyła Joanna Czaplińska

                          Część II

1.  Mój kramik z antykami stał kawałek od głównej 
alei i 
gdybym tylko otworzył drzwi, wytknął głowę i 
nastawił ucho, 
usłyszałbym szum tłumu, który dniem i nocą 
przelewał się w 
górę i w dół jak melasa. Był to szum dziesięciu 
tysięcy 
głosów i dwudziestu tysięcy kroków. (Dziadek 
Wścibiacz 
przerwałby mi w tym miejscu opowieść i mruknąłby 
mi nad 
uchem, że nie można mechanicznie mnożyć liczby 
głosów przez 
dwa, ponieważ nie można wykluczyć z tłumu 
pewnego procentu 
jednonogich, ja bym mu na to powiedział, że 
jednonogi ma 
protezę i też robi hałas, on by na to pisnął, że kroku
protezy nie można liczyć tak samo jak krok nogi, bo 
proteza 
jest pochodzenia nieorganicznego, tak jak laska czy 
kule, 

więc jeślibym liczył jako krok również hałas protezy, 
musiałbym do sumy wliczyć też stukanie lasek i kul, 
a ja bym 
na to odparł, Dziadku, opamiętaj się, kiedy ostatni 
raz 
widziałeś człowieka z laską, a co dopiero o kulach, a 
on by 
na to odpowiedział... no, coś by odpowiedział, to 
straszny 
człowiek, ten Dziadek Wścibiacz, jest straszny teraz i
chyba 
nie był lepszy pięćdziesiąt lat temu, w roku 
czterdziestym 
piątym). Każdy głos jest inny, jeden należy do 
mężczyzny, 
inny do kobiety czy dziecka, ktoś się śmieje, ktoś się 
kłóci 
czy nawet przeklina, ktoś krzyczy, a kto inny szepce, 
ludzie 
cisną się w kolejce przed kasą iluzyna, a na samej 
tylko 
głównej alei jest ich około pięćset, jedna z 
największych 
atrakcji biznesu turystycznego na Lunie, największa 
koncentracja emocji w Systemie Słonecznym, tak 
jest na 
plakatach, poza tym są to emocje nie cenzurowane, 
nie 
pocięte, nie poprawiane, surowe jak ziemniaki. 
Ludzie cisną 

się w kolejce i krzyczą na siebie, weź od razu dwa 
bilety, 
nie pchaj się, gdzie się ładujesz, człowieku, Ziutek, 
przestań, to poniżej godności, przecież nie pozwolę 
robić 
się w jajo przez takie zero, co to znaczy zero i temu 
podobne. Dzwoni w tym dziewczęcy śmiech, 
dziewczyny się 
śmieją i cieszą, że zobaczą prawdziwe mordobicie, to 
lepsze 
niż iluzyn, a kiedy się napatrzą, pójdą do bistro na 
lody, 
są ich tu tysiące. Największa koncentracja łakoci w 
Systemie 
Słonecznym - tak piszą w ogłoszeniach. Dlaczego 
Księżyc ma 
okrągłą twarz? - Bo jada u Donalda. Co drugie 
bistro ma w 
nazwie Donalda, tam mają najwięcej lodów w 
największym 
wyborze gatunków, żadna kontrola zdrowotna nie 
wtyka nosa do 
receptury, na Lunie nie ma cenzury i nie ma kontroli
zdrowotnej. Tutaj nie ma bakterii, tu nam one nie 
szkodzą, 
przeciętna wieku wyższa o dwadzieścia, trzydzieści 
lat niż 
na górze na Ziemi, kto by się temu sprzeciwiał. 
Wymowa 

statystyk jest jasna, największa koncentracja 
zdrowia w 
Systemie Słonecznym, ekrany wtłaczają to do tych 
ziemniakowych głów od rana do wieczora i 
ziemniaki tłumnie 
garną się na Lunę, a my ich podejmujemy, w 
Arkadii, w 
Eldorado, i w Alhambrze, Atlantydzie, i w Ozz, 
Disneylandzie 
i Lunaparku. Ale Arkadia jest najlepsza, ja tu 
mieszkam, mam 
tu swój kram z antykami kawałek od głównej alei i 
nie 
wychylam głowy za drzwi, nie nastawiam ucha na 
szum tłumu, 
jestem zadowolony z tego, co jest. Tak to wyglądało 
na Lunie 
i takie było moje życiowe credo, wtedy, w roku 
dziewięćdziesiątym piątym, tego miesiąca i tego dnia,
w tę 
godzinę, kiedy na zaplecze wparował Chudzielec i 
powiedział, 
że przysyła go pani Su.
   Był to ziemniak, od razu było widać po wzroście.
   Wszyscy ziemniacy są przeciętnie wyżsi od 
rodowitych 
żwirków. Ja też byłem wyższy od tej nowej generacji,
bo 
przecież urodziłem się na Pleśniawce, ale ten facet 

porządnie przewyższał przeciętną i dlatego w duchu 
niezbyt 
odkrywczo nazwałem go Chudzielcem. Gdybym 
wiedział, kto to 
zacz i jak się z nim namęczę, może przyłożyłbym się 
staranniej do wymyślania przezwiska.
   Na początku udawałem, że nie wiem, kto to jest 
pani Su.
   - "Błękitna Laguna", obok iluzynu - przypominał 
mi 
Chudzielec. Dowcipnie na to odpowiedziałem, że na 
głównej 
alei iluzynów jest na pęczki, a on mi wyjaśnił, kto to 
jest 
ta madame Su (mnie wyjaśniać, kto to jest pani Su) i 
tak przez 
chwilę bawiliśmy się w chowanego, aż wreszcie się 
spytałem, 
o co mu chodzi.
   - Potrzebuję czegoś szczególnego.
   - To nasza specjalność. Co to ma być?
   - Mówi panu coś tysiąc czterysta pięćdziesiąt?
   - Przykro mi, ale robotów nie prowadzimy. Lubię 
mieć w 
sklepie spokój - udawałem głupiego.
   - Dobrze zapłacę - nalegał. - Bardzo proszę. Pani 
Su mnie 
poleciła. Dobrze wiem, że pan wie, co to jest tysiąc 
czterysta pięćdziesiąt.
   Ja też wiedziałem, że on wie, że ja wiem.

   Nastawił mi nadgarstek w tym pięknym geście 
oddania, jaki 
znają tylko kochankowie. Dzisiaj się o tym już nie 
pamięta, 
ale nie zapominajcie, że w dziewięćdziesiątym 
piątym wszyscy 
mieli żywo w pamięci epidemię super-AIDS.
   - Niech mnie pan przeczyta - zaproponował.
   Rekomendacje miał dobre, rozmyślałem. Kochana 
Su nie 
przysłałaby mi żadnego tajniaka. Tylko że kochana 
Su za 
bardzo kocha pieniążki i za trzycyfrową sumę reali 
zrobi 
wszystko. Nawet naśle na mnie faceta, o którym nie 
jest na 
bank pewna, że jest swój.
   Ale on mnie zaprasza, żebym przeczytał.
   - Proszę bardzo - wzruszyłem ramionami.
   Zwolnił blokadę i mój orakl (stary model, 
przynajmniej na 
pierwszy rzut oka, przecież nie mogłem zagracić 
swojego 
sklepu z antykami jakąś hipernowoczesną 
aparaturą) zaczął:
   - Gaspar Dumoulins, urodzony dwudziestego 
piątego 
października dwa tysiące sześćdziesiątego trzeciego, 
stan 
zdrowia: biopole pe ku...

   - Nieważne. Kim jest ten Dumoulins?
   - Pracuje w Instytucie Historii Najnowszej w 
Rydze, 
specjalizacja z kolonizacji Luny. Wykształcenie: 
katedra 
historii Wydziału Humanistycznego na Sorbonie, 
podyplomowe...
   - Nieważne. Co dalej?
   - Kolekcjoner antycznej broni. Ósmy co do 
wielkości zbiór 
w Akwitanii. Zawiera kompletną serię produkcyjną 
emitorów 
psychoszokujących FN, kompletną serię 
produkcyjną...
   - Wystarczy - poleciłem oraklowi. - Dziękuję za 
zaufanie, 
panie Dumoulins - zwróciłem się do Chudzielca. - 
Czyli 
zbiera pan psychiny.
   - To jednak tylko miękkie bronie. Według moich 
informacji 
tysiąc czterysta pięćdziesiątek używało się w latach 
czterdziestych jako broni ostrej.
   - Ktoś pana źle poinformował - powiedziałem z 
miną 
szczerego współczucia. - Typowe oznaczenie tysiąc 
czterysta 
pięćdziesiątek dotyczy likwidacji zawałów.
   - Dobrze. Właśnie taki likwidator zawałów 
chciałbym 

uzyskać do kolekcji.
   - Niech pan słucha, panie Dumoulins, widział pan 
wystawę 
mojego sklepu. Jest tam kilka rarytasów: części 
ubioru, 
wyposażenie dla geologa, są tam nawet takie unikaty 
jak na 
przykład kompas, tak, pochodzi z pierwszej 
wyprawy lunarnej 
królestwa Simba z pięćdziesiątego siódmego, ich 
Akademia 
Królewska myślała o wszystkim i wyposażyła 
członków wyprawy 
w kompasy...
   Rozłożyłem ręce.
   - A tutaj wokół są inne skarby. Proszę wybierać 
oczyma, a 
jeśli jest pan poważnie zainteresowany, może pan 
również 
rękoma. Moja specjalność to orakle. Mam tu ich od 
groma, 
nawet te unikatowe pierwsze modele.
   - Wiem, że miewa pan kłopoty z policją - bez 
uprzedzenia 
rzucił Chudzielec Dumoulins. - Ale w moim 
przypadku nie musi 
się pan obawiać. Mam status VVIP, a to więcej niż 
immunitet 
dyplomatyczny, jak panu dobrze wiadomo. Żaden 
policjant nie 

ma prawa mnie rewidować. Ze mną nie będzie miał 
pan 
kłopotów.
   - Proszę pokazać - zażądałem.
   Znowu wygarnął rękaw i tym razem jego blok 
zabłysnął 
czerwienią.
   - Jak pan to zdobył - zauważyłem. Nie było to 
pytanie, 
tylko wyraz podziwu. Od razu zawstydziłem się, że 
nie 
trzymałem języka za zębami. By ukryć zakłopotanie,
odwróciłem się i zawołałem Dziadka, żeby wylazł. 
Wiedziałem, 
że Dziadek cały czas nadstawia ucha i słyszał 
wszystko, o 
czym mówimy.
   Chudzielec Dumoulins nawet nie ruszył brwią, 
kiedy 
zobaczył Dziadka, i za to w duchu w moim białym 
notesiku 
wstawiłem mu plus. Dziadek nie prezentował się 
najlepiej. 
Pierwsza generacja protezowców była nieźle 
sfuszerowana. W 
połowie wieku było już lepiej i protetycznego 
cyborga na 
pierwszy rzut oka nie można było odróżnić od 
człowieka. Ale 

Dziadka Wścibiacza wypadek spotkał chyba koło 
czterdziestego 
piątego. Lekarze złożyli go do kupy, lecz w połowie 
zniszczyli mu mózg, a powłokę fizyczną też nieźle 
pokiereszowali. Wyglądał jak monstrum 
Frankensteina, zresztą 
czasami występował w iluzynowych horrorach jako 
główny 
potwór.
   - Chyba mamy tu gdzieś jedną tysiąc czterysta 
pięćdziesiątkę, pamiętasz?
   - Hu - przytaknął Dziadek Wścibiacz i odkuśtykał 
tam, 
skąd przyszedł. Ja tymczasem zwróciłem się do 
Chudzielca.
   - Kiedyś mieliśmy jedną. Były wtedy w Arkadii 
zamieszki, 
ataki na fundziackich terrorystów... - machnąłem 
ręką. - 
Ach, jak ten czas leci.
   Dziadek przyczłapał z tą straszną spluwą.
   - Hu - powiedział. Był dzisiaj niezwykle gadatliwy.
   - Panie Dumoulins, nie oferuję jej panu. Tylko 
pokazuję,
bo myślę, że to jest tysiąc czterysta pięćdziesiątka.
   - Najpierw myślał pan, że to typ robota - 
przypomniał mi 
Chudzielec Dumoulins.
   - Mój wiek upoważnia mnie do zaników pamięci - 
powiedziałem uprzejmie.

   Ale on już nie zwracał na mnie uwagi. Kiedy 
zobaczył tę 
nędzną spluwę, oczy wylazły mu na wierzch, a ręce 
zaczęły 
się trząść. To mnie uspokoiło. Tajniacy potrafili być 
przebiegli i gdyby chcieli, potrafiliby nawet 
przerobić blok 
osobisty. Nasłaliby na mnie tajniaka ze 
sfałszowanym blokiem 
i co bym począł? Ale tajniakom aż tak na mnie nie 
zależy. Ja 
jestem tylko małą rybą, praktycznie rybką. 
Chudzielec 
Dumoulins tymi roztrzęsionymi rękoma robił mi 
przed nosem 
przeciąg. Dziadek Wścibiacz obserwował, na wpół 
ukryty za 
moimi plecami. To był jego zwyczaj, nie lubił 
pokazywać się 
publicznie (chyba że mu za to płacili).
   - Hu - zauważył ostrzegawczo. Słuchawka 
przyczepiona za 
moim uchem rozgadała się.
   - Uważaj na niego - Dziadek miał na myśli 
Chudzielca. - 
Ma w rękawie jakiś metalowy przedmiot.
   - Dobra - odpowiedziałem. Oparłem się dłońmi o 
ladę tak, 
żeby sięgnąć palcem do sensoru psychiny 
wycelowanej na stałe 

dokładnie w to miejsce, gdzie stał klient. To 
zabezpieczenie 
z czasów fundziackich zadym. Wtedy mieli je 
wszyscy kupcy, a 
kiedy fala przemocy opadła, wymontowali je. Ja nie.
   A gdyby do mojego sklepiku przyszedł Kat?
   - Mogę? - spytał Chudzielec.
   - Proszę bardzo. Nie jest nabita.
   Wziął broń do ręki. Nie robił tego po raz pierwszy. 
Umieścił ją na ramieniu ruchem strzelca 
wyborowego z tych 
złotych czasów, kiedy tu na Lunie dopiero wszystko 
się 
rozkręcało.
   - Ja ją panu tylko pokazuję - ostrzegłem go. - Nie 
oferuję. Nie jest na sprzedaż.
   - Brakuje mi do kolekcji - powiedział. - Zapłacę, ile
pan 
zażąda.
   Zajrzał mi w oczy i dodał:
   - Oczywiście, jeśli jest prawdziwa.
   - Wątpi pan w to?
   Dziadek znowu ostrzegawczo zahuczał i zaszeleścił 
mi za 
uchem, ale ja już jechałem na swojej desce 
surfingowej na 
grzbiecie fali gniewu. Że też nie dałem sobie po 
mordzie! To 
wchodzenie na deskę nigdy się dla mnie dobrze nie 
kończyło.

   - Nie wiem. To jedyne, co mogę o tym powiedzieć. 
Jak pan 
wie, panie Nedomy, jestem naukowcem i 
przywykłem myśleć 
precyzyjnie.
   - To niech pan się przekona - zaproponowałem. - 
Mam tu 
potrzebne wyposażenie.
   Komplet antyk-kitu, mikroskop elektronowy, 
rentgen i 
wszystkie te manele stały w rogu.
   - Jeśli nie ma pan nic przeciw temu - powiedział 
uprzejmie - wolę polegać na własnym sprzęcie.
   Dziadek Wścibiacz obszedł mnie kiwając się z boku
na bok 
i położył na broni obie ręce: tę prawdziwą, pokrytą 
bliznami, i tę sztuczną, na której metalowe stawy 
prześwitywały przez dziury w plastykowej skórze. 
Tyle razy 
go namawiałem, żeby ją wymienił!
   Ale tutaj chodziło o utratę twarzy. Na tym jednak 
Dziadkowi nie zależało, ani w dosłownym, ani w 
przenośnym 
znaczeniu. Ale ja w wieku siedemdziesięciu lat byłem
jeszcze 
próżny jak paw. Odepchnąłem Dziadka łokciem i 
dosłownie 
wyrwałem mu broń z ręki.
   - Jak sobie łaskawy pan życzy.
   Chudzielec się przeistoczył.

   Kiedy przyszedł, był słodki jak miód, szurał nóżką,
mówił łagodnie i grzeczniutko. A teraz? Kiedy 
zobaczył, że 
złapał mnie na haczyk, stwardniał, nabrał pewności i
jeszcze 
trochę urósł. O mało nie zrobił nam w suficie dziury 
głową.
   Wyciągnął z rękawu płaski przedmiot. Wtedy nie 
mogłem 
wiedzieć, co to jest. Wyglądało to jak flet albo jak 
kalkulator ze starych czasów. Naprawdę nie mogłem 
przeczuwać, że to antyk-kit najnowszej generacji. 
Prototyp, 
fasowali go naukowcy w wybranych instytutach 
historycznych.
   Przyłożył maszynkę do lufy i końcami szczupłych 
palców 
przejechał po jej czarnej powierzchni. Jakby z 
niezmiernej 
głębi (mimo że miało to grubość trzech centymetrów)
wynurzyły się chaotyczne wzory, które z wolna się 
przegrupowywały, tworzyły wykresy, liczby i litery, a
ja 
stałem za ladą, zapomniałem pogładzić palcem spust 
psychiny 
i tylko wytrzeszczałem oczy i czekałem, co z tego 
wyniknie.
   - Falsyfikat - oświadczył Chudzielec Dumoulins.
   - Pan zwariował - powiedziałem. - A gdyby nawet, 
co panu 

do tego? Ja jej panu nie oferowałem. Nie jest na 
sprzedaż.
   - A te rzeczy - pokazał wystawę ręką uzbrojoną w 
ten 
parszywy aparacik - to nie są falsyfikaty?
   - Jak się na to spojrzy, panie Dumoulins. Jak się na
to 
spojrzy. W pewnym sensie są falsyfikatami, ale tak 
doskonałymi, że są niemal prawdziwe. Tam w kącie 
stoi antyk-
kit, niech pan wypróbuje.
   Tylko że pan Dumoulins nie był wczorajszy i zażył 
mnie 
takim asem atutowym, który przebił wszystkie karty,
jakie 
miałem w ręku: asem o nazwie antyk-kit najnowszej 
generacji. 
Która to może być? Piąta? Szósta? A czy to ważne?
   Otworzyły się drzwi i do sklepiku wpłynęła młoda 
piękność. Właściwie czemu nie miałbym powiedzieć 
całej 
prawdy?  Była przepiękna. Mulatka, nogi kończyły 
się w 
niebie, biodrami weszłaby do butelki, wpadłaby tam 
zupełnie, 
dopiero biust by ją zatrzymał, tak, tak, bo ten biust 
był 
prima sort!  
   Świeciła oczyma i uśmiechała się, chyba dlatego, że
kiedy 

weszła, moja staromodność zaczęła pachnieć jak 
jakiś butik 
na głównej alei (są ich tam tysiące, największa 
koncentracja 
elegancji w Systemie Słonecznym).
   - Jak sprawy, kochanie? - spytała Chudzielca.
   - Źle - powiedział z najgłębszym smutkiem. - Ci 
panowie 
są oszustami.
   - Naprawdę? Wyglądają tak miło - zauważyła 
dziewczyna.
   Sądząc po jej uśmiechu, mój widok musiał ją 
bardzo 
radować. Chyba się zakochała, weźmie mnie za męża
i będzie 
miała ze mną dzidziusia.
   - Szanowny panie Dumoulins - powiedziałem, ale 
oczy same 
zezowały w stronę, gdzie stała piękność. - Proszę 
sobie 
darować te ostre słowa. Nie wiem, o co panu chodzi. 
Tę 
tysiąc czterysta pięćdziesiątkę mamy w sklepie już 
od 
dobrych dwudziestu lat, czyli jest to antyk sam w 
sobie. 
Jaką ją kupiłem, taką mam i na moim ekranie 
wyglądała na 
prawdziwą, może się pan przekonać, mikroskop 
elektronowy 

stoi tam w kącie. Nie moja wina, że ten pański 
czarodziejski 
aparacik pokazał coś innego. Z pozostałym towarem 
jest tak 
samo. Ja kupuję i sprzedaję. Ludzie przynoszą mi 
oryginały, 
ale też falsyfikaty. Badam wszystko tym, co mam do 
dyspozycji. Kiedy sobie sprawię taki sprzęt, jaki pan 
był 
łaskaw wyciągnąć z rękawa, zaostrzę kryteria, 
antyków będzie 
mniej, ale za to będą droższe, czyli dla mnie jako dla 
kupca 
bilans wyjdzie na zero. I jeśli nawet sobie nie 
poprawię 
bytu, to na pewno nie stracę. Jasne?
   - Jawohl! - potwierdził Chudzielec. - Rozumiem i 
chciałbym wierzyć w to, co pan mówi.
   - A ma pan powody, żeby nie wierzyć?
   Oderwałem się już od czekoladowej piękności i 
przeniosłem 
spojrzenie na niego. Zaskrzypiało.
   - Słyszałem - powiedział Chudzielec - że za sklepem
ma 
pan warsztat i tam pan produkuje fałszywe antyki.
   - Niektóre antyki są uszkodzone i wymagają 
naprawy - 
powiedziałem, ale w ustach miałem sucho. Znowu się
zaczyna! 

Niedługo sklep się zaniebieści od mundurów 
policyjnych.
   - Czy zdaje pan sobie sprawę, że mój aparat 
wiarygodnie 
udowodni, która część jest oryginalna, a która - jak 
pan 
mówi - naprawiona?
   - Hu! - odezwał się Dziadek Wścibiacz, a za uchem 
zadźwięczało:
   - Czemu się czepia akurat nas? Arkadia jest pełna 
fałszywych antyków. Kto myśli, że w 
dziewięćdziesiątym kupi 
u antykwariusza prawdziwy antyk, który ma ponad 
pięć lat, 
powinien trafić do czubków!
   - Czego pan ode mnie chce? - huknąłem na 
Chudzielca.
   Piękność, która do tej chwili tylko się uśmiechała, 
roześmiała się, a zabrzmiało to jak dzwoneczki 
loretańskie. 
Nie znacie ich, tych loretańskich dzwoneczków? 
Przyjdźcie 
kiedyś do mnie, puszczę je wam, mam świetne 
nagrania.
   - Wreszcie zaczęła się rozsądna rozmowa! - 
zawołała. - 
Gaspar jest tym, kogo nazywa się twardzielem. Żyje 
w 
przekonaniu, że przed każdą rozmową trzeba powiać
grozą.

   - Genevieve, przestań! - krzyknął, ale nie dała się 
zagłuszyć i ciągnęła:
   - Gdyby pozwolił mi rozmawiać z panem, 
moglibyśmy już 
podpisać kontrakt.
   - Jaki kontrakt? - zdziwiłem się.
   - Gaspar nie powiedział wam, że reprezentuje 
firmę Pan-
Universal Ilusin? Gaspar nie jest już tylko 
naukowcem i 
kolekcjonerem, jest panem reżyserem!
   Zrobiła minkę numer osiemnaście, wyrażającą 
całkowite 
zaskoczenie: oczy otwarte tak, że przez szparkę za 
nimi było 
widać przedni płat mózgu, kąciki ust lekko 
opuszczone i usta 
lekko otwarte, żeby masa perłowa zębów mogła 
robić blik, 
blik.
   Ja się nie musiałem przetwarzać: zaskoczenie na 
moim 
obliczu nie było udawane i wyglądałem chyba jak 
głupek.
   Pan-Universal Ilusin była firmą, która dostarczała 
do 
sieci iluzynów na Lunie, na Lagrangu, w Kole, na 
Pleśniawce 
i w koloniach Systemu największą liczbę filmów.

   Spojrzałem na Dziadka Wścibiacza, ale on 
wyglądał jak 
zwykle, to znaczy jak monstrum Frankensteina.

2.  Czeskopolską udało się wybudować w 
rekordowym czasie 
jednego tygodnia na przepięknej pustyni, ale na 
odwrotnej 
stronie. Już wtedy na stronie widzialnej nie 
znaleźlibyście 
pustego miejsca więcej niż na rozłożoną chusteczkę 
do nosa.
   Kiedy po raz pierwszy zobaczyłem dekoracje 
(lecieliśmy tu 
prywatnym gravem Chudzielca, on kierował, 
Genevieve 
siedziała obok mnie - a z tyłu kulił się Dziadek 
Wścibiacz, 
strasznie się bał, bez przerwy rzucał swoje "hu!" i 
gdybym 
nie wyłączył brzęczyka, który miałem za uchem, 
swoimi 
radami, uwagami i przestrogami chyba 
doprowadziłby mnie do 
szału; jeszcze nikt w życiu nie spotkał tak 
gadatliwego 
niemowy jak Dziadek Wścibiacz), serce we mnie 
zamarło i 
znowu przypomniałem sobie chwilę, kiedy stałem 
przed 

kolegami, gwiazdy cicho się przypatrywały, a Kat 
pruł mi 
hermetyczną koszulkę.
   - Pierwsza klasa, prawda? - zwrócił się do mnie 
Chudzielec. - Mistrzowska robota. Dokładnie według
dokumentów.
   Wszystko zgadzało się z rzeczywistością - pokryte 
plastykiem ramiona ośmiornicy, na końcu macek 
wachlarzowato 
rozłożone kopalnie odkrywkowe, trochę z boku 
wysokie pagórki 
skał o zboczach tak stromych, że chyba za chwilę się 
obsuną. 
Nawet po tylu dziesiątkach lat spędzonych na żwirku
nie 
potrafiłem się do tego zjawiska przyzwyczaić.
   - Niech pan zwróci uwagę na grzejniki - powiedział
Chudzielec. - Ale iluzja!
   Lecz pan architekt trochę przesadził, grzejniki 
wyglądały 
na przegrzane, o czym nie omieszkałem 
Dumoulinsowi donieść. 
Na czole wyskoczyły mu zmarszczki zmartwienia.
   - Natychmiast zlecę poprawki - powiedział. - Iluzja 
musi 
być doskonała. W dziejach iluzynu jeszcze nie 
powstał tak 
historycznie wierny spacern jak "Trzech 
wspaniałych".

   Tak nazywał się nasz spacern. Jednym odważnym 
miałem być 
ja, a Pan-Universal wynajął jeszcze dwóch frajerów, 
którzy 
wyglądali jak weterani i może coś pamiętali.
   Ale głównym źródłem emocji byłem ja, tak stało w 
kontrakcie.
   Historyczna dokładność, to było centralne hasło, 
wokół 
którego kręciły się wszystkie przygotowania jak 
wokół dobrze 
nasmarowanego wału. Chudzielec przetrząsnął 
wszystkie 
archiwa, żeby się dowiedzieć, jaki kształt miały łyżki 
w 
stołówce, czy kołdra była rdzawobrązowa, czy 
brązowordzawa i 
czy drążek zgarniarki był na prawą czy na lewą 
rękę.
   - To będzie dokładna rekonstrukcja pańskiej 
osobistej 
historii - tak powiedział Chudzielec już podczas 
pierwszego 
spotkania w antykwariacie.
   Dokładna rekonstrukcja...
   - Oczywiście z małymi poprawkami - dodała 
Genevieve. - 
Przecież to będzie spacern dla milionów widzów.
   Chudzielec postanowił, że podczas przygotowania 
scenariusza będzie ze mną ściśle współpracował.

   - Jest pan jednym z niewielu prawdziwych 
weteranów tutaj 
na Lunie. Każde pańskie wspomnienie ma wartość 
góry kobaltu. 
Proszę opowiadać, proszę!
   - Tak, tak! - klaskała w rączki Genevieve. - Proszę, 
niech pan opowiada!
   W skrócie opowiedziałem więc mniej więcej to, co 
już wam 
wyłożyłem: o paragrafie sześć i o tym, jak 
kierownictwo 
Czeskopolskiej chciało wykiwać cały turnus 
górników, jak 
Brunza się nie dał i jak ja, gołowąs durny, a więc i 
pochopny, chciałem wyrwać się z szychty na własną 
rękę, żeby 
się dostać na Jedynkę, gdzie obowiązuje prawo 
pieniądza i na 
nic innego nie zwraca się uwagi, i jak się to wszystko 
odbyło. Nie ominąłem niczego: ani Kata, ani moich 
dwóch 
udanych kolegów, jednego fundziaka, a drugiego 
policjanta.
   - Nie powinieneś opowiadać im wszystkiego - 
szeleścił mi 
Dziadek Wścibiacz za uchem, ale ja się nie obijałem i
waliłem w nich jak katarynka. Nie żałowałem 
papryki i 
pieprzu, tym bardziej że widziałem, jak im ta moja 
opowieść 

smakuje.
   Genevieve straciła pewność siebie i zerkała na 
kochasia. 
Ten starał się niczego po sobie nie okazywać i nawet 
nie 
mógł być zaskoczony moim opowiadaniem. Jako 
historyk musiał 
znać fakty i wiedział, jak przed wiekiem miały się 
sprawy na 
Lunie.
   - To niesamowicie interesujące, panie Nedomy - 
powiedział, kiedy wreszcie skończyłem. - Nie-sa-mo-
wi-cie. 
Nagrałem pańskie opowiadanie, jeśli oczywiście pan 
nie ma 
nic przeciwko temu. To bezcenny dokument 
historyczny.
   - Ależ pieseczku... - odezwała się Genevieve.
   - Ale nie możemy zapominać, że kręcimy spacern. 
Spacern, 
panie Nedomy.
   - Spacerny kręci się już od trzydziestu lat, o ile mi
wiadomo. Jeden chłam większy od drugiego. Co mi 
do tego, że 
chcecie nakręcić pierwszy, którym chłamem nie 
będzie.
   - Oczywiście, to mój cel! Takie zadanie dostałem od
samego pana Kriegsmanna, generalnego dyrektora 
Pan-
Universal!

   - O co więc panu chodzi?
   - Musimy przestrzegać reguł gatunku. I liczyć się z 
mentalnością widza. Na nasze wspólne dzieło czekają
miliardy. I wszyscy ci ludzie mają, jakby to 
powiedzieć, 
pewne mentalne wyposażenie, które musimy 
respektować.
   - To idioci - zauważyłem.
   - Nie lekceważmy inteligencji przeciętnego widza - 
powiedział miękko Chudzielec. - Jest wysoka. Ale 
poziom 
wiedzy jest ograniczony. Dzisiejszy widz nie rozumie 
niektórych faktów historycznych. Na przykład 
paragraf sześć: 
jak wyjaśnić widzom prawo regulujące długość 
pobytu na 
Lunie? Dzisiaj wszyscy pchają się na Księżyc, 
przeprowadzają 
się tu całe miasta, całe wielkie rejony, któż by nie 
marzył 
o długowieczności, co? Myśli pan, że widz potrafiłby 
się 
utożsamić z bohaterem, który ryzykuje życie tylko 
po to, 
żeby wrócić na Ziemię? Taka myśl wyda mu się 
śmieszna.
   - Nie byłem żadnym bohaterem - zaprotestowałem. 
- Byłem 
zwykłym górnikiem, którego zrobili w konia, a który
nie 

chciał się dać. Wybrałem złą drogę, to prawda, ale 
też 
skisnąłem na Lunie, kiedy wszyscy spokojnie wrócili 
na 
Ziemię.
   - Wrócili do wojen fundamentalistycznych, na 
spotkanie 
epidemii Super-AIDS. Panie Nedomy, ilu ich jeszcze 
żyje?
   - Chyba niewielu, jak słyszałem - wzruszyłem 
ramionami.
   - Panie Nedomy, niech pan się pogodzi z tym, że w 
tym 
spacernie będzie pan bohaterem. Bez bohatera 
spacern nie 
może istnieć, proszę to zrozumieć!
   - Rozumiem, panie Dumoulins. Ale myślałem, że 
wam chodzi 
o prawdę historyczną.
   - W ramach reguł klasycznego spacernu.
   - Będzie pan rozsądny, prawda? - powiedziała 
Genevieve.
   - Hu - odezwał się Dziadek Wścibiacz. A za uchem 
mi 
zabrzęczało:
   - To wariaci. Przestań z nimi gadać. Mogą nas 
chyba 
przydusić za te fałszywe antyki, ale z tego się 
wykręcimy, 

jak zwykle. Nikt nie udowodni premedytacji, a 
zresztą w 
magazynie mamy też oryginały. Powiedz im, że nie 
jesteś 
zainteresowany. 
   - Ale ja jestem zainteresowany - powiedziałem 
Dziadkowi. 
Nie tylko nakręceniem spacernu. Ta Genevieve 
bardzo, ale to 
bardzo mi się podobała.
   - Proszę? - spytał Chudzielec, który sądził, że moje 
słowa były skierowane do niego.
   - Niech pan wreszcie wydusi, czego pan chce - 
zażądałem.
   To, co wyłożył na ławę, było szkieletem 
tuzinkowego 
spacernu, jakie na głównej alei grają bez przerwy 
setki 
iluzynów. Dramatyczne spotkanie szlachetnego 
zdrowego 
Bohatera i Biedaka, który nie dba o przepisy higieny,
nie 
przestrzega postów, odmawia stania na głowie, nie 
chce 
medytować i pije alkohol. Zły przykład pociągnie 
kilku 
innych. Wybucha epidemia. Wszystkie leki przestają 
działać 
(bliżej nie sprecyzowane), a Bohater tudzież dwóch 

drugoplanowych bohaterów wędrują do najbliższego
(cholernie 
oddalonego) szpitala po pomoc. Widz będzie się 
dusić z 
napięcia, aż wpadnie na to, że jeden z 
drugoplanowych jest 
zarażony, a kiedy główny Bohater po raz pierwszy 
kichnie, 
słabsze charaktery zaczną mdleć, że to, Jezus, Maria,
na 
niego też lezie! A on ciągle idzie i idzie, drugi 
drugoplanowy gdzieś spadnie i następuje koszmarny 
dylemat: 
wyciągnąć go kichając czy iść dalej do tego 
najbliższego 
odległego szpitala i wezwać pomoc do setek 
umierających. 
Straszne podejmowanie decyzji, w tej chwili połowa 
publiczności już będzie zemdlona. No i Bohater 
zadecyduje 
prawidłowo i znowu idzie i idzie, aż dochodzi, i 
sanitarne 
żyro nabite lekarzami i lekami ląduje w samą porę i 
ratuje 
wszystkich. Tylko ten ostatni Biedak, który jest 
wszystkiemu 
winien, umiera na śmierć i szepce: "Że też ja 
nikczemny 
piłem, że też ja heretyk nie chciałem medytować, nie 

koncentrując wzroku wewnętrznego, że też 
kochałem tłustą 
wieprzowinę i ciągle ją żarłem". I na tym koniec, 
przeżywszy 
katharsis widzowie idą do domu stać na głowie, 
oczyszczać 
się wzrokiem wewnętrznym i przestrzegać przepisów
higieny.
   - Bardzo ładnie, naprawdę - pochwaliłem dzieło 
Chudzielca. - A ja mam być tym Bohaterem?
   - Pan nim jest - uroczyście powiedział Chudzielec.
   Żebyśmy się rozumieli: w tym iluzynie miała 
występować 
moja wewnętrzna psyche. Wygląd fizyczny temu 
Bohaterowi miał 
dostarczyć jakiś przystojniak, który od ciągłego 
stania na 
głowie miał na makówce małe przydeptanie, 
doskonały przykład 
Zdrowego Człowieka Naszych Czasów.
   Dziadek Wścibiacz jeszcze kilkakrotnie próbował 
mnie 
złamać, kiedy byliśmy sami.
   - Przecież nie może cię interesować taki chłam - 
nalegał.
   - To dno - przyznałem - ale proponują okrągłą 
sumkę, nie 
sądzisz? Nie musielibyśmy odwalać chałtury w 
warsztacie, 

produkować podróbek zbieraczy minerałów 
Pierwszej Ekspedycji 
Lunarnej i podobnych głupstw, ciągle bojąc się, że 
ktoś na 
to wpadnie. Moglibyśmy zacząć handlować 
prawdziwymi 
antykami, na które dotąd nie mieliśmy forsy.
   - Prawdziwy antyk to taki - zabzyczał Dziadek - w 
którym 
nie odkryje się oszustwa.
   - Ta nowa maszynka wykryje oszustwo w każdym 
antyku - 
zaoponowałem. - Do tej pory antyk-kit mógł wykryć 
tylko 
sposób produkcji danego przedmiotu. Nowy 
odkrywa też sposób 
produkcji przedmiotu produkującego.
   - No Boże - brzęknął Dziadek - wyprodukujemy 
sobie nowe 
urządzenia starymi metodami i pojedziemy tak 
samo, jak do tej 
pory.
   - Dopóki nie przyjdzie ktoś z antyk-kitem jeszcze 
nowszej 
generacji.
   - No i co z tego? Zawsze można znaleźć jakieś 
rozwiązanie.
   - Ale ja mam dość tego ciągłego ukrywania.
   Monstrum Frankensteina wbiło we mnie wzrok i 
dopiero po 

dłuższej chwili zabrzęczało mi w uchu:
   - To wolisz robić z siebie barana?
   - Za taką kopę reali zrobię z siebie barana do 
potęgi.
   Jak sami widzicie, faktycznie byłem baranem.
   Zdjęcia zaczęły się tydzień po przyjeździe do 
dekoracji 
Czeskopolskiej. Tam poznałem kierownictwo 
produkcji 
(szczerze pogratulowałem architektowi wnętrz, cały 
pojaśniał, a potem ze wzruszeniem mi opowiadał, że 
na pracę 
scenografa w iluzynie nikt nie zwraca uwagi, że to 
taka 
anonimowa niedoceniana harówa i że mi bardzo 
dziękuje i że 
bardzo sobie ceni moje zdanie). Aktorzy, których 
wybrano 
tylko dla wyglądu, trzymali się na uboczu. Zresztą 
aktorzy 
to nie jest odpowiednie słowo. Ciągle jestem ze starej
szkoły, stale mam w pamięci tri-di filmy. Teraz te 
figurki 
nazywano stantami, ponieważ prawdziwymi 
aktorami, którzy 
byli popularni wśród widzów, byli ci, którzy robili 
emocje. 
W tym przypadku będziemy nimi ja i gdzieś z tyłu ci 
pozostali.

   - Mamy najnowsze odbiorniki emocyjne - chwalił 
się 
Chudzielec. - Szósta generacja. Dotąd niespotykana 
iluzja 
przeżycia.
   Normalne iluzynowe spacerny nakręcano tak, że 
najpierw 
robiono zdjęcia wszystkich scen ze stantami - w 
plenerze i 
atelier. A potem następowała ta wielka chwila, kiedy 
my, 
Wielcy Aktorzy, siadaliśmy w studio, wsadzali nam 
na makówki 
te wszystkie przyssawki czujników, a my mieliśmy 
włączyć 
swoje Wielkie Emocje.
   Chudzielec Dumoulins udzielał ostatnich 
instrukcji:
   - Zaczynamy od tej sceny, kiedy po raz pierwszy 
dowiaduje 
się pan o epidemii rozprzestrzeniającej się na 
Czeskopolskiej. W piersiach czuje pan narastający 
gniew 
wobec człowieka, który zaniedbał elementarnych 
zasad 
moralnych i zdrowotnych zagrażając życiu 
towarzyszy 
nieodpowiedzialnym zachowaniem, a zarazem rośnie
w panu 
decyzja, by stawić czoło epidemii i pokonać ją.

   - Nie wiem, panie Dumoulins - powiedziałem - czy 
potrafię 
czuć to naraz. We mnie by rósł albo gniew, albo ta 
decyzja, 
ponieważ boję się, że jedno rośnięcie coś uszczknie z 
tego 
drugiego.
   Zapomniałem, że pan reżyser jest na planie 
pierwszym po 
Bogu, a reżyserem tego superwspaniałego spacernu 
był 
Chudzielec.
   - Powiedziałem gniew plus decyzja! Zapis, 
jedziemy, 
akcja!
   Wczułem się w to rośnięcie i rosłem, rosłem, 
wydawało mi 
się, że idzie mi zupełnie nieźle, ale nagle - stop.
   - Co się stało? - spytałem.
   - To nie jest ani gniew ani determinacja. 
Człowieku, pan 
śpi!
   Był wściekły i czułem, że zaczyna we mnie narastać
fala 
gniewu wobec niego oraz fala determinacji, by 
pieprznąć tym 
i wrócić do Arkadii do sklepiku z antykami, z 
których część 
na pewno była prawdziwa jeśli nie w dziesięciu, to 
przynajmniej w pięciu procentach.

   - Dobra! - krzyknął z tyłu ten człowiek z zapisu. - 
Już 
się czuje!
   Ty chudzielczy draniu, czułem w duchu, poczekaj, 
kiedy 
się to skończy...
   - Stop! Nie może pan kierować gniewu przeciw 
konkretnej 
osobie. To musi być gniew nieukierunkowany. Niech 
pan nie 
zapomina, że czujniki mają bardzo precyzyjne 
właściwości 
rozdzielcze. Ale intensywność była dobra. Gotowy? 
Czujemy? 
Zapis, jedziemy, akcja!
   Czułem i czułem, aż w uszach zaczęło mi się kleić i 
dzwonić. To znów odezwał się Dziadek.
   - To bzdura, Kuba, skończ z tym! Gdybyś widział, 
jak 
wyglądasz, pękłbyś ze śmiechu, przecież oni zrobili z 
ciebie 
kompletnego błazna!
   - Stop! Co się tam odzywa? - przeklinał Chudzielec
Dumoulins.
   Dziadek Wścibiacz wyglądał zupełnie niewinnie, 
ale 
zapomniał, że w studio jest pełno techników, 
prawdziwych 
specjalistów, a oni bardzo łatwo odkryją winnego.

   Wyrzucili go ku zadowoleniu reżysera. To mnie 
wkurzyło, 
bo od tej chwili czucie szło mi o wiele lepiej niż 
przedtem, 
jednak tylko do momentu, kiedy Dziadek odezwał się
znowu, 
ponieważ jego łącznik miał zasięg trzech kilometrów.
   - Ten pański kolega musi wyjechać - oświadczył 
reżyser 
Chudzielec Dumoulins pod koniec drugiego dnia 
nagrań. Do tej 
chwili z wielkim mozołem udało nam się nakręcić 
chyba tylko 
pięć sekwencji, a z tą szóstą, nadzwyczaj głupią 
(Bohater 
namawia dwóch drugoplanowych bohaterów do 
Wielkiej Wędrówki, 
by Ocalić Chorych Towarzyszy) nie mogliśmy ruszyć
z miejsca, 
bo Dziadek ciągle przeszkadzał uszczypliwymi 
uwagami.
   - Mam w kontrakcie, że Dziadek bierze udział w 
realizacji 
tego waszego wspaniałego spacernu - zwróciłem 
uwagę 
Chudzielcowi. Ale on miał pod ręką pół tuzina 
prawników, 
którzy uzupełniali jego mądrość.
   - Chcemy dotrzymać warunków umowy - 
powiedział. - Ale 

umowa nie specyfikuje, gdzie pański przyjaciel 
będzie brał 
udział w realizacji dzieła.
   - No chyba tutaj, ze mną - powiedziałem naiwnie. 
Chudzielec się uśmiechnął.
   - Pańskie subiektywne rozumienie umowy - ciągnął
- nie 
jest zawarte w pisemnym porozumieniu. Pański 
przyjaciel 
weźmie udział w realizacji jako doradca przy 
naszym zespole 
w Arkadii.
   Nie mogłem nic zrobić, zwłaszcza dlatego, że w 
umowie, 
jak się okazało, zawarty był akapit o niewielkich 
rozmiarach, ale dużej doniosłości. Dotyczył praw 
Pan-
Universalu do wystąpienia przeciwko mnie z 
roszczeniem w 
przypadku, gdybym aktem złej woli czy 
niekooperatywności 
spowodował straty materialne.
   Dziadka odwieźli, a ja zostałem sam wśród 
dekoracji, o 
ile oczywiście nie liczyć tych setek ludzi z obsługi i
techniki. Z niektórymi nawet się zaprzyjaźniłem.
   Nakręciliśmy wszystko i Chudzielec był bardzo 
zadowolony, 
zaś jego przyjaciółka Genevieve nagradzała mnie 
uśmiechami - 

szkoda, że nie mogłem powiesić tych uśmiechów w 
klapie jak 
baretek, bardzo ładnie by tam wyglądały. Podobała 
mi się 
coraz bardziej i zaczynałem się bać, że Su zauważy 
to, kiedy 
się znowu zobaczymy. A co z Genevieve?
   Podczas przerw chętnie ze mną rozmawiała i 
słuchała moich 
opowieści, a ja oczywiście czułem się jak w siódmym 
niebie. 
Zadawała mi głupiutkie pytania, na przykład kim 
byli ci 
fundziacy i czemu wszyscy tyle mówili o tej, jak to 
się 
nazywało, bombie atomowej, skoro przecież 
epidemia Super-
AIDS była o wiele gorsza. Ja jej wyjaśniałem, że 
najgorsze 
jest zawsze to, co jest teraz, i że taka już natura 
człowieka, że dla sekundy radości w teraźniejszości 
odda 
godzinę kłopotów w przyszłości, że robią tak nie 
tylko 
jednostki, lecz - co jest o wiele gorsze - całe 
społeczeństwa i że w ogóle najgorszy jest los 
proroków, 
którzy wykrzykują niewiarygodne prawdy i 
ostrzegają ludzi, 

że tańczą na skraju kruchej przepaści, ponieważ 
wprawdzie 
kiedyś wystawi im się pomnik, ale dopiero po 
śmierci, a 
pomnik postawią ci, którzy ich uśmiercili.
   Nakręcanie nawet mi się podobało, jednak 
najbardziej mnie 
podniecała wizja chwili (która się nieubłaganie 
zbliżała), 
kiedy z siedziby Pan-Universalu przyjedzie pan 
Kriegsmann, 
żeby mi osobiście podziękować za nieocenione usługi,
a potem 
przekaże plastykową płytkę, która wyraża wartość 
ośmiuset 
reali. Dziadku, tym razem nie miałeś racji, mówiłem 
sobie 
przed snem, to było tego warte, osiemset reali, taka 
suma! 
Zobaczysz, zaczniemy nowe życie!
   Nagrywanie się skończyło i z Dumoulinsem i jego 
pięknością wróciłem do Arkadii. Zespół techniczny i 
stanci 
zostali na razie w dekoracjach i czekali, kiedy pan 
Kriegsmann - po obejrzeniu gotowego dzieła - 
przyśle swoje 
OK.
   Nastąpił ten długo oczekiwany dzień.
   Pan-Universal miał swoje biura na głównej alei, 
urządzono 

je z monarchistycznym przepychem, jak to określił 
Chudzielec 
Dumoulins. Wszędzie prawdziwy plastyk i emulsja i 
temu 
podobne szlachetne materiały. Nie można powiedzieć
- było na 
co popatrzeć.
   Pan Kriegsmann również wyglądał imponująco, 
kiedy wszedł 
w towarzystwie jednego żywego i dwóch robotów-
sekretarzy, 
wyprostowany, przypięty do stojącego kołnierzyka, 
w ciemnym 
garniturze wbitym na atletyczne ciało.
   Wpadł ze swoją świtą bez uprzedzenia. Zaskoczył 
nas i 
chociaż spodziewaliśmy się jego przyjścia, nie 
podejrzewaliśmy, że wpadnie tu jak klęska 
żywiołowa.
   Wstaliśmy trochę zakłopotani, jak gdyby przyłapał
nas na 
czymś nieprzyzwoitym, na przykład na spożywaniu 
niehigienicznego pożywienia.
   - Witam pana, panie dyrektorze generalny - 
wykrzyknął 
Chudzielec radośnie unosząc ręce. - Jakie szczęście...
   - Jakie szczęście? Nieszczęście! Katastrofa! 
Przeklinam 
dzień, w którym pozwoliłem sobie wysłuchać 
pańskiej 

paplaniny! I przy tym widzowie mają mdleć? Panie 
Dumoulins, 
ręczę za to, że podczas oglądania "Trzech 
wspaniałych" nawet 
dojrzewająca histeryczka nie dostanie wypieków.
   - Niech pan słucha, panie... - powiedziałem, ale 
generalny wściekle na mnie spojrzał i warknął:
   - Pan niech milczy. W tych pańskich emocjach był 
szum i 
myśmy go rozszyfrowali: forsa, forsa, forsa. To panu 
chodziło po głowie?
   - Ale on jest naprawdę autentycznym pionierem!
   - Dobrze o tym wiem, Dumoulins! - grzmiał 
generalny. - On 
jest autentycznym pionierem i nie jego za to winię. 
To pan 
nie potrafił wyciągnąć z niego tych autentycznych 
emocji 
pioniera!
   - Sekundę - powiedziałem i w tej chwili moje 
emocje były 
tak autentyczne, że gdyby chcieli je odbierać, chyba 
rozwaliłaby się im maszyna. - Pan Dumoulins jest 
czysty jak 
lilia. Kto go zmusił, żeby wypaczać rzeczywistość, 
żeby 
zmienić wszystkie fakty? Dekoracja jest w porządku,
krajobraz również, tylko ta historia jest wyssana z 
palca i 

z prawdą nie ma nic wspólnego. To chłam, szanowny 
panie 
dyrektorze! A ponieważ Pan-Universal 
najprawdopodobniej 
nakręca tylko chłamy, ja, panie dyrektorze, żegnam 
się. Było 
mi bardzo miło, panie dyrektorze.
   - A gdzie pan chce iść? - spytał.
   - Do domu, jeśli pan chce wiedzieć.
   - Myli się pan. Idzie pan prosto do sądu. Ponieważ 
ja 
pana zaskarżę. Praca przy spacernie "Trzech 
wspaniałych" 
jeszcze nie skończona. Dopiero się zaczyna. To, co do 
tej 
pory nakręciliśmy, uważamy, powiedzmy, za zdjęcia 
próbne. 
Teraz bierzemy się do prawdziwej roboty. Jeszcze nie
pokazał 
pan tego, co przy najlepszej woli mógłbym nazwać 
autentyczną 
emocją. Reżyser Dumoulins jest chyba dobrym 
historykiem, 
ale, niestety, kiepskim reżyserem. Ale ja jestem 
znany z 
tego, że z każdego potrafię wydusić maksimum. 
Zmuszę kalekę 
do skakania, jeśli pan mnie rozumie. Ja przycisnę 
pana 

Dumoulins, a on przyciśnie pana. Szanowny panie - 
podszedł 
do mnie i stuknął mnie palcem w piersi. Innego 
mężczyznę bym 
pozbawił tego palca, ale spojrzenie Kriegsmanna 
mnie 
dosłownie zamroziło. - Szanowny panie, w panu jest 
wystarczająco dużo emocji. Powtarzam, 
dotychczasowe 
niepowodzenie to nie pańska wina - zwrócił się do 
Dumoulinsa 
- mało pana przydusili. Teraz pana przyduszą 
porządnie, o to 
już ja się postaram.

3.  W "Błękitnej Lagunie" było pełno, jakby tam z 
tyłu na 
korytarzu przed toaletami miał halę odpraw 
Arkadia-Terminal, 
tak że wszyscy turyści byli zmuszeni ciągnąć akurat 
tędy. Su 
kręciła się za barem, tu i ówdzie wydawała jakieś 
polecenia, 
a między ludźmi krzątali się faceci ubrani w 
jaskrawożółte 
mundurki i starali się jak mogli stworzyć iluzję 
niefałszowanej chińskiej uprzejmości i gościnności. 
Zauważyła mnie, kiedy tylko wszedłem, to fakt, 
przed panią 
Su nie ukryje się nikt i nigdzie, i chociaż swoimi 

laserowymi oczyma obserwowała mnie chyba tylko 
setną 
sekundy, przeczytała mnie do ostatniego skrętu 
DNA, który 
mam w małym palcu lewej nogi i zacząłem żałować, 
że nie 
zostałem w domu, żeby słuchać brzęczenia Dziadka 
Wścibiacza. 
Ten dziadowski dziadek porządnie grał mi na 
nerwach, ale o 
czym tu gadać. Jeśli chodzi o granie na nerwach, 
nawet 
superman czy android nie osiągnie przeciętnego 
wyniku 
przeciętnej kobiety, a pani Su przewyższała 
przeciętną 
kobietę pod każdym względem, w dyscyplinach dla 
mnie 
przyjemnych i nieprzyjemnych, czyli w czułości i 
tym 
odwrotnym.
   Przedarłem się do baru, mimochodem przywitałem
się z nią 
bransoletą, ale ona tylko skinęła głową. Wpadka, 
wpadka, 
prawdopodobnie o wszystkim wie. Ale jak mogła się 
dowiedzieć?
   - Człowieku, nie pchaj się - upomniała mnie 
turystka, 

pochodziła pewno z Europy albo Ameryki Północnej 
czy skądś 
tam, zapakowana w hermaki, kompletne, włącznie z 
pełnym 
hełmem.
   - Może pani zdjąć kapelusik - przychylnie 
powiedziałem. - 
Tutaj nie grozi dehermetyzacja. 
   - Nie dla mnie takie bajki - odpowiedziała. Miała 
drogie 
hermaki i pierwszorzędny hełm. Doskonale przylegał
do twarzy 
i mimo że chyba właścicielce pochlebiał, nie mógł 
sfałszować 
rzeczywistości na tyle, żeby nie było widać, że pod 
maską 
skrywa się twarz bardzo pięknej kobiety. - Pan 
chyba też 
jest na Lunie jednym z tych zielonych, którzy ledwo 
zdążyli 
ochłonąć, a już niedoceniają niebezpieczeństwa.
   - Chłonę tu - odpowiedziałem - już od jakiegoś 
czasu.
   Uważała mnie za turystę, no tak, mój wzrost 
zawsze 
zdradzi, że urodziłem się na górze. Do śmierci nie da 
mi to 
spokoju.
   Pani Su była na mnie nieźle wkurzona, ale nie 
postawiła 

na mnie krzyżyka. Kiedy zobaczyła, że nawiązałem 
interesującą rozmowę z tajemniczą cudzoziemką, 
przykolegowała się do nas i najbardziej oficjalnym z 
możliwych tonów spytała mnie, co zamawiam.
   - Wódkę martini on the rocks proszę - odparłem. 
Pani Su 
miała doskonały towar, martini importowała nawet z
góry, a 
lód był zawsze starannie ogrzany do minus sześciu.
   - Straszna obsługa - zauważyła turystka. - Widział 
pan te 
okropnie ubrane androidy? A jednak to prowincja. 
Brakuje tu 
stylu.
   - Pani Su jest najlepszą barmanką w Arkadii - 
powiedziałem zupełnie cicho i w ogóle mi nie zależało
na 
tym, czy Su słyszy, co mówię, chociaż wiedziałem, że 
słyszy. 
- "Błękitna Laguna" to najlepsza knajpa w Arkadii, 
a Arkadia 
jest najlepszym habitatem na Lunie. Jeśli chodzi o 
Lunę i 
jej styl, docenia go każdy i dlatego spadają tu nam 
na dół 
zastępy takich ziemniaków jak pani, madame.
   - Coś nie w porządku? - szybciutko zjawiła się pani
Su.
   - Coś takiego - cudzoziemkę zatkało z zaskoczenia. 
- Jak 

pan ze mną rozmawia?
   - Proszę nie zwracać na niego uwagi - uśmiechnęła 
się 
pani Su. - Myśli, że arogancja należy do 
największych zalet 
weteranów kolonizacji.
   - Rocznik dwudziesty trzeci, za pozwoleniem - 
powiedziałem.
   Turystka się odwróciła, rozejrzała po sali, a potem 
gdzieś w kącie odkryła grupkę pięciu 
rozszczebiotanych 
kobiet, które zaszły już tak daleko, że odłożyły maski
i 
ostro pociągały. Zaczęła na nie wściekle machać i 
gestykulować, co miało oznaczać: chodźcie tutaj, 
odkryłam 
prawdziwy skarb, chłopa, prawdziwego żwirka! 
Będzie 
opowiadać, no chodźcie!
   Gniew pani Su nie osiągnął takiego punktu, by 
zostawiać 
mnie na łasce sześciu turystek. Skinęła rączką, 
syknęła na 
androida ubranego w chałat mandaryna, żeby ją 
zastąpił i 
dała mi znak, że mogę się ukryć w świątyni jej 
kantorka. 
Zniknąłem za zasłonami z koralików w ostatniej 
chwili. 

Turystka nawiązała kontakt i dwie z pięciu jej 
koleżanek już 
odkleiły swoje energiczne tyłeczki od taboretów.
   - Dzięki, Su - powiedziałem.
   Miała na sobie obcisłą suknię z połyskującego 
brokatu 
ozdobioną złotymi smokami, na lewym boku rozciętą
aż do tych 
partii, gdzie androidy miewają przekładnie stawowe.
Zapięta 
była po samą szyję, ale od złotej spinki na górze aż 
do 
dołka między piersiami spływał jej dekolt w kształcie
łzy.
   - Welcome home, sailor - powiedziała pani Su. 
Urodziła 
się w Hongkongu (to na górze na Pleśniawce, jeśli nie
wiecie), a kiedy - to jedna z najlepiej strzeżonych 
tajemnic 
Układu Słonecznego.
   - To było takie... - wzruszyłem ramionami - 
zdarzenie.
   - Przyjemne?
   - Trochę.
   - Dzięki za szczerość. Nigdy nie życzyłam sobie, 
żebyś 
był świętoszkiem, ale nie byłoby mile widziane, 
gdybyś się 
przeze mnie zaczął zachowywać jak skończony łotr.
   Uważnie mnie sobie obejrzała.

   - Ponoć nie skończyło się dobrze.
   - Fiasko. Przyleciał sam wielki szef Kriegsmann. Aż
dziw, 
że nie zostawił po sobie krateru. Krater 
Kriegsmanna, to 
nieźle brzmi.
   - No i co?
   - Obstaje przy dotrzymaniu umowy. Ta zabawa 
kosztowała 
już taką górkę reali - pokazałem dość wysoko od 
podłogi. - 
Trochę to Kriegsmanna wyprowadziło z równowagi.
   - Potrafię go zrozumieć - powiedziała Su. - Ale to 
jeszcze nie powód, żebyś się szlajał z kochanką pana 
reżysera w hotelu Splendid.
   Wiedziała wszystko. Cała pani Su.
   - Przecież mówię, że to było takie zdarzenie.
   Szkoda, że z zakłopotania nie można wydestylować
samogonu. Pani Su miałaby co serwować przez cały 
rok.
   - Czyli jesteś ofiarą, prawda?
   - Bezbronną - wzruszyłem ramionami.
   - Na co cię wzięła?
   - Wzięła? Wybacz... - chciałem się bronić. - 
Przecież to 
ja oczarowałem Genevieve swoim wdziękiem, nie 
mogła się 
oprzeć zalotom tak doświadczonego...
   - Nie gadaj bzdur - powiedziała Su trochę 
rozdrażniona. - 

Na coś musiała cię wziąć.
   Intensywnie mnie obserwowała, jej laserowe oczy 
grzebały 
teraz w strukturze atomów mojego ciała.
   - Wzięła cię... na zainteresowanie. Tak, była w tym 
ciekawość.
   - O czym ty mówisz?
   - Otworzyłeś się przed nią jak książka - mówiła 
tonem 
człowieka, który jest pewny swoich racji. - Chciała 
wiedzieć 
wszystko o tych romantycznych czasach. Płonęła z 
chęci 
poznania prawdy. Pozwoliła staremu pionierowi 
otworzyć przed 
sobą serce. To czyste i szlachetne serce prostego, ale 
tak 
twardego charakteru.
   - Pleciesz nonsensy. Rozmawialiśmy o wszystkim. 
Opowiadała mi o Ziemi, a ja jej o Arkadii. To chyba 
normalne, nie?
   - Co na to Dziadek?
   - Po co go w to mieszasz? Chyba nie on jest tu 
ważny.
   - Ależ tak. Dziadek ma w głowie mózg. A nawet 
dwa mózgi, 
jak dobrze wiesz, i chętnie z nich korzysta. Bardzo 
by mnie 
interesowało, co on o tym myśli, o tym całym... 
zdarzeniu.

   Zdałem sobie sprawę, że to nie tylko zwykła scena 
zazdrości, jaką pani Su wywołuje po każdym moim 
wyskoku. Nie 
ma ich wiele, pozwalam sobie poszaleć najwyżej 
dwa, trzy 
razy do roku, ale przez cały ten czas było ich 
dostatecznie 
dużo, żeby jej występy stały się rutyną.
   - O co chodzi, Su? Już nigdy tej dziewczyny nie 
zobaczę. 
My się... pokłóciliśmy. Su, ja jej dałem w twarz!
   - No nie!
   - Naprawdę! Nie wiem, jak to się mogło stać...
   Naprawdę nie wiedziałem, mimo że mogłem 
szczegółowo 
odtworzyć każdą sekundę tej niezrozumiałej sceny. 
Genevieve 
w szlafroku, ja naprzeciw niej na środku pokoju w 
hotelu 
Splendid, za jej plecami krajobraz na całą ścianę 
(taki 
widok można zobaczyć najwyżej na ciemnej stronie) 
w 
projekcji tri-di, siedziałem na małym taborecie, ona 
mi coś 
opowiadała (jeszcze dzisiaj potrafiłbym 
zreprodukować, o 
czym to mogło być, ale nie znaleźlibyście w tym 
żadnego 

sensu, tylko takie czcze gadanie) i nagle coś się we 
mnie 
przełamało, czy może otworzyło, jakby oczy pokryło 
bielmo 
wściekłości, nagle do niej wystartowałem, już 
wstając 
zamachnąłem się, trafiłem ją w twarz, ona poleciała 
plecami 
na ten ekran tri-di, z nosa trysnęła jej krew, w 
oczach 
miała zdumienie, nie było w nich bólu, tylko 
zaskoczenie, a 
kiedy upadła, powiedziała coś w tym rodzaju 
"Widzisz, że są 
w tobie silne emocje". Chwyciłem ją za szyję i w tej 
chwili 
musiałem sobie prawie na głos powiedzieć: to nie jest
Kat, 
nie zabijaj jej, to normalna ziemska dziewczyna, 
pamiętaj, 
co mówił kolega Gaston jeszcze w Czeskopolskiej, że 
kobiet 
nigdy nie bije się w twarz, zawsze tylko w tyłek, to je 
podnieca, dziewczyny powinny dostać w tyłek. 
Gaston, ten się 
znał na rzeczy, co też się z nim dzieje!
   - Jakoś przypomniałem sobie Kata i połączyłem go 
z nią.
   Su otworzyła tajną skrytkę w swojej tajnej szafce i 

wyjęła puzderko z drzewa sandałowego. Teraz zapali
sobie 
fajeczkę, robi to bardzo rzadko. To też odlot. Z tlącą 
się 
cygaretką między palcami ozdobionymi długimi, 
pomalowanymi na 
czarno paznokciami zanurzyła się w poduszki na 
fotelu.
   - Opowiadałeś jej o Kacie?
   - Chyba tak.
   - Chyba, czy na pewno?
   - Tyle jej opowiadałem... No, oczywiście, że jej 
opowiadałem, jak wtedy było! Pytała, jak trafiłem na
Lunę. 
Wiesz, ta dzisiejsza młodzież ma zupełnie błędne 
wyobrażenie 
o pionierach. Słuchaj, pionierzy! Czy byliśmy 
bohaterami dla 
iluzynów? Czy pasujemy do tri-di? Robiliśmy 
własnymi rękoma 
to, co teraz robią roboty, przecież w tym nie ma ani 
krzty 
romantyki. A przyjechaliśmy tutaj, bo wkurzała nas 
Ziemia. 
Chcieliśmy się wydostać z tego wiecznego 
kołowrotka: nie ma 
pracy, pieniądze najwyżej na standardowe życie, 
przeciętna 
statystyczna... Do cholery, tak było!

   - Po co się denerwujesz? - spytała i wydawało się, 
że to 
ją naprawdę interesuje.
   - Bo mnie to wszystko wkurza.
   Zaciągnęła się i w gabineciku zapachniało jak za 
starych 
dobrych czasów. Kochałem Su, choćby ze względu na
te stare 
dobre czasy, które nas łączyły. Było to absurdalne, 
przecież 
fizycznie byłem w formie, jakbym miał na karku 
dopiero 
trzydziestkę, nie było ze mną ani gorzej, ani lepiej 
niż 
dzisiaj, ale czasami chwytała mnie nostalgia i uczucie

.L:31

.N:127

                        

beznadziejności, kiedy obserwowałem przemiany 
świata wokół 
siebie. Tak karkołomne i niepotrzebne, pogoń za 
wrażeniem, 

pogoń za iluzją, tak, iluzyn, to był symbol tych 
czasów, 
których dożyłem, ale do których nie należałem. Su 
również do 
nich nie należała i w "Błękitnej Lagunie" stworzyła 
sobie 
świat dla samego siebie i dla niej - i również dla 
mnie.
   - Kiedy ty posuwałeś dziewczyny w hotelu Splendid
- 
powiedziała Su - ja trochę popracowałam.
   Powiedziała coś do orakla. Jak diabeł z pudełka 
wyskoczył 
z niego półprzezroczysty projektyd i złożył 
wyszukany ukłon 
dokładnie tak, jak go nauczyła.
   - Bądź łaskaw powiedzieć panu Nedomemu, co 
wiemy o firmie 
Kriegsmanna - rozkazała projektydowi Su.
   Odwrócił się do mnie (nigdy nie potrafiłem pojąć, 
jak 
projektyd może mnie zobaczyć) i zaczął:
   - Pan-Universal jest w bardzo niebezpiecznej 
sytuacji. 
Projekt "Trzech wspaniałych" jest jego ostatnią 
deską 
ratunku. Hans Kriegsmann w realizację utworu 
zainwestował 
wszystkie rezerwy, a kontrakty wiążą go z siecią 
iluzynów.

   - Pan-Universal ma kłopoty? - zdziwiłem się. - 
Przecież 
to jedna z największych firm!
   - Inwestycje w nową aparaturę do zapisu emocji są 
tak 
olbrzymie, że żadna inna firma się na nie chwilowo 
nie 
porwała.
   - Te przeklęte pudła! - warknąłem z 
rozdrażnieniem. - 
Niezłe świństwo, te zapisy emocji! Wyobraź sobie, że 
mają 
zdolności rozdzielcze wyższe o dwa szeregi!
   - Szanowny pan ma całkowitą rację - pochwalił 
moje słowa 
projektyd. - Kampania reklamowa obiecuje, że 
"Trzech 
wspaniałych" zagwarantuje widzom przeżycia 
zupełnie nowego 
rodzaju. Autentyczne emocje.
   - Dziękuję - powiedziała Su i skinęła na projektyd, 
żeby 
wlazł do budy, pardon, żeby zniknął w oraklu. - 
Słyszałeś 
wszystko?
   - W zasadzie o tym wiem - mruknąłem. - Tylko nie 
podejrzewałem, że Pan-Universal upada tak nisko.
   Znowu zaciągnęła się cygaretką. Wkurzyło mnie 
to. Do 

diabła, czemu tu ma śmierdzieć? Palenie jest 
zabronione od 
dobrych sześćdziesięciu lat na Ziemi, a na Lunie było
niedozwolone zawsze. Jeszcze będziemy mieć 
przejścia z 
policją.
   - Siedzisz jak na szpilkach - zauważyła Su.
   - Nie zwracaj na mnie uwagi. Czego się ciągle 
czepiasz? 
Dobra, przespałem się z tą ziemniakową dziewczyną.
Puściłem 
się nie po raz pierwszy i obiecuję, że nie po raz 
ostatni. 
Po co robisz z tego aferę?
   Znowu prychnęła.
   - Ta historyjka o Kacie musiała ją zainteresować.
   - A czemu ją miałaby zainteresować? Obraz jest 
już 
zarejestrowany. Spacern całą gębą: epidemia, zły, 
chory, 
dobry, zdrowy, karetka przyjeżdża w ostatniej 
chwili, żeby 
nie wszyscy powyzdychali.
   - Tylko nie ma w tym emocji - skonstatowała.
   Wkurzyła mnie.
   - Co znowu zaczynasz z tymi emocjami? Po co 
depczesz po 
trupie? Już cię przeprosiłem, czego jeszcze chcesz?
   - Kubo - powiedziała poważnie - coś się z tobą 
dzieje. 

Wygłupiasz się jak histeryk! Chłopcze złoty, co ta 
dziewczyna z tobą zrobiła?
   Trochę się uspokoiłem.
   - Przepraszam. No dobra, mam trochę zszarpane 
nerwy. 
Naciskają mnie, rozumiesz? Kriegsmann, ten 
Dumoulins...
   - Twój przyjaciel Dumoulins... Kubo, powiem ci od 
serca, 
co o tym wszystkim myślę. Ten twój Dumoulins 
wsadził ci 
dziewczynę do łóżka, żeby wyciągnęła z ciebie 
informacje. 
Stąd to zainteresowanie starymi przebrzmiałymi 
czasami, 
epoką pionierów i wszystkimi tymi sprawami, które 
nie mogą 
dzisiaj nikogo interesować, bo nikt nie jest w stanie 
tego 
zrozumieć. Oni chcą wiedzieć, co w tobie siedzi; chcą
znaleźć twój słaby punkt! Chcą odszukać ten 
obnażony nerw, a 
kiedy go znajdą, zaczną go drażnić, aż w końcu 
wyciągną z 
ciebie to, co chcą wyciągnąć! Nie powinieneś był 
wspominać o 
Kacie. To twój słaby punkt.
   - Ale, Su, od tych starych czasów wszystko się 
zmieniło... To prawda, że parę ładnych lat szukałem 
Kata, 

ale dzisiaj to mi zupełnie obojętne! Czyż mógłbym 
dzisiaj 
nienawidzieć faceta, który pięćdziesiąt lat temu 
chciał mnie 
skrzywdzić? W taki nonsens nie uwierzy nawet 
dziecko!
   - Ale trochę gniewu w tobie zostało. Tak malutko...
   - Ani krztyny - uśmiechnąłem się. - Przecież wiesz.
   - Gdybym ci go tu, teraz, w tej chwili 
przyprowadziła...
   - Powiedziałbym, jak się masz, stary druhu! Ale, 
Su, ten 
facet już od dawna gryzie ziemię. Nie zapominaj, że 
wtedy 
cały turnus wrócił na górę. Nie został nikt...
   Dawno kiedyś analizowaliśmy tę sprawę 
szczegółowo i Su 
logicznie wywnioskowała, że nie mogę mieć 
pewności, że Kat, 
ten nieznany egzekutor, był z naszego turnusu. Mógł 
to być 
któryś z roczniaków, na pewno nie kot...
   - Kuba - powiedziała Su - ale... Przepraszam, nie 
chcę 
cię drażnić, ale wyobraź sobie, że została w tobie 
iskierka 
nienawiści do tego chłopa. Musiała w tobie zostać, 
wierz mi. 
A jeśli ci hochsztaplerzy z Pan-Universalu ją w tobie 
znaleźli i porządnie rozdmuchali...

   - Co ja jestem jakiś płomyczek czy co? Po co te 
gadki?
   Znowu się pojawiła ta chmurka gniewu. Zaćmiła 
mi wzrok, 
widziałem przed sobą niewyraźną zielonkawą postać 
usianą 
złotymi nitkami, krzywdziła mnie, grała mi na 
nerwach jak na 
cytrze - brzdęk, brzdęk. Ja nie jestem do grania, 
zostało 
jeszcze we mnie sporo tego twardego górnika, 
niedźwiedzia 
samotnika, czy ja proszę kogoś o współczucie i rady?
Zostaw 
mnie w spokoju, zielona sylwetko, nie graj mi na 
nerwach, 
albo zrobię coś złego...
   Miałem ochotę ją zabić.
   Odskoczyłem do tyłu, chwyciłem taboret, na 
którym do tej 
chwili siedziałem, był to raczej puf, a nie taboret, 
porządnie wypchany, chwyciłem go i jednym 
szarpnięciem 
rozerwałem na dwie części. Ze środka wysypał się 
obłok 
mikroskopijnych plastykowych kulek, które go 
amortyzowały. 
Wpadały mi do nosa i zaczynały mnie łaskotać, 
dotknęły 

obnażonych nerwów, musiało zasyczeć, kiedy doszło 
do tego 
kontaktu, krzyknąłem i cisnąłem resztą pufa przed 
siebie, 
chyba trafiłem Su, ale nie zwracałem na to uwagi. 
Odwróciłem 
się i wybiegłem omal nie zrywając koralikowej 
zasłony.
   - Oooo! - krzyknęły turystki, które czekały na mnie
przy 
barze - chodź do nas, przystojniaku - i rzuciły się do 
mnie. 
Machnąłem w lewo, machnąłem w prawo, jakiś facet
mnie zaczął 
dość ordynarnie wyzywać, trafiłem go pięścią prosto 
w twarz, 
a potem starczyło jeszcze kilka zdecydowanych 
ruchów 
łokciami i byłem przy wyjściu.
   Błękitne światło reklamy night clubu pani Su 
trochę mnie 
uspokoiło. Oparłem się o ścianę przy drzwiach i 
głęboko 
oddychałem. Serce głośno we mnie tłukło. Obok 
przechodziły 
grupki turystów. Nienawidziłem ich wszystkich, en 
gros i 
jako jednostki. Czemu nie zostaną na głównej alei, 
po co 

włażą tutaj, w boczne uliczki? Czyżby Arkadia 
należała do 
nich, do tych parszywych ziemniakowych gapiów? 
Na co chcecie 
się gapić, durnie? Na pionierską romantykę? Czy 
była tu jakaś 
romantyka? Najpierw tu była tylko praca, a teraz 
został 
tylko fałsz.
   Do domu wróciłem w kiepskim humorze. Dziadek 
Wścibiacz, 
kiedy mnie zobaczył, zrozumiał, co się świeci i 
wycofał do 
swojej klitki. W pokoju był nieprzyzwoity bałagan. 
Krzesło 
stało mi na drodze. Odepchnąłem je. Upadło na 
ziemię. Nie 
trudziłem się podnoszeniem. Niech to zrobi Dziadek, 
on je tu 
postawił.
   Ulżyło mi dopiero w pokoju. Uwaliłem się na łóżko 
i przez 
chwilę wbijałem spojrzenie w sufit. Był pusty. 
Przypomniałem 
sobie pająki kątowe. Kiedy byłem mały, mieliśmy ich
w domu 
mnóstwo. Czy są jeszcze na Ziemi pająki kątowe? 
Tylu 
ziemniaków już spotkałem, ale o to nie zdążyłem 
zapytać.

   Nostalgia chwyciła mnie za gardło i porządnie 
ścisnęła.
   - Kontakt - warknąłem.
   - Słucham? - natychmiast odezwał się telkom.
   - Hotel Splendid. Pokój Jaśmin.
   Przez chwilę rozlegał się nieprzyjemny dźwięk, a 
potem 
odezwała się Genevieve, zupełnie cicho, jakby mi 
szeptała 
prosto do ucha:
   - Czekałam na ciebie... Czekam na ciebie...

4.  Z najwyższego piętra hotelu Splendid roztacza się
piękny 
widok na całą Arkadię. Choćbyśmy dzisiaj na 
grawitechnice 
wieszali wszystkie psy, żyło się nam wtedy 
przyjemniej i nie 
traktujcie tego tak, jakbym znowu chciał ryzykować 
(zresztą, 
co tam - ryzykować już się nie będzie i basta). 
Warstwa 
atmosfery sięgała do wysokości tysiąca metrów, a 
powietrze 
było tak skonstruowane, że widać było całe 
rozgwieżdżone 
niebo, no i oczywiście w sprzyjającej porze Ziemię. 
W 
powietrzu w szerokich kręgach unosili się lotniarze 
na 

jasnoczerwonych, zielonych i błękitnych lotniach. 
Chłopcy 
chcieli się popisać przed dziewczętami, ale biada 
temu, kto 
przecenił swoje umiejętności - nad miastem wisiało 
policyjne 
gravo i załoga bacznie obserwowała, czy żeglarze nie 
lecą 
pod prąd albo nie pikują, nie robią beczek i tym 
podobnych 
akrobacji.
   Miasto tonęło w feerii świateł. Wydawało się, że 
płonie, 
wybucha, że to agonalny skurcz, ale skurcz się nie 
kończył, 
ogniste strzały niestrudzenie wzlatywały w górę, bez 
przerwy, dzień za dniem, tydzień za tygodniem, 
śmierć nie 
nadchodziła. A miasto chyba na nią zasługiwało, 
choćby 
dlatego, żeby sobie odpocząć. Na horyzoncie też 
płonęły 
światła. Tam były próżniowe atrakcje na wolnej 
przestrzeni: 
olbrzymia ślizgawka z lodem podgrzanym do minus 
trzech, taki 
jest najlepszy, gwiżdże pod łyżwami, a w 
sześciokrotnie 
mniejszej grawitacji łyżwiarze wykręcali najbardziej

karkołomne piruety. Narciarze wspinali się na 
szczyty tak 
strome, że na Ziemi nie odważyliby się nawet na nie 
spojrzeć. Tor wyścigowy wabił automobilistów i 
motocyklistów, żeby wypróbować, jak się jeździ, 
kiedy nie 
przeszkadza opór powietrza. Technika plastywizyjna
potrafiła 
stworzyć w próżni baśniowe miasta, zamki i dżungle 
pełne 
zwierzyny. A jeszcze dalej, jak zanurzone w 
ciemności były 
strefy niczyje, gdzie wywożono śmieci, chociaż 
prospekty 
turystyczne twierdziły, że każde miasto lunarne jest 
samowystarczalne i recykluje wszystkie odpadki.
   Dla moich gospodarzy ten widok z wysokości 
wydawał się 
być czymś normalnym, mimo że to byli Ziemianie. A 
może 
właśnie dlatego, że to byli Ziemianie. Tu na górę, na 
najwyższe piętra Splendidu, trafia tylko personel 
hotelu, 
rzadko kiedy zwyczajny skalniak.
   - Ładny widok - zauważył pan Kriegsmann.
   - Powinniśmy przejść do rzeczy - to były słowa 
Dumoulinsa, pięknisia, któremu tak łatwo 
przyprawiłem rogi. 
Genevieve, sprawczyni wszystkiego, siedziała obok 
niego ze 

świątobliwą minką. Trochę mnie denerwował ten 
niewinny wyraz 
jej twarzy, jakby nic się nie stało, jakby jeszcze trzy 
godziny temu...
   - Wie pan, że jestem tu po raz pierwszy? - 
odwróciłem się 
do nich. - Jeszcze nigdy nie widziałem Arkadii z 
takiej 
wysokości.
   - Jak się panu podoba? - uśmiechnął się 
Kriegsmann.
   - Podoba i nie podoba. Do czego potrzebna jest 
taka 
Arkadia?
   - Żeby ludzie żyli tu szczęśliwie.
   - A żyją?
   - Chyba tak. Gdyby pan otworzył okno, usłyszałby 
pan 
śmiech.
   Dobrze opłacony śmiech. Jedno parsknięcie za real.
Ale - 
dlaczego by nie? Śmiech jest zdecydowanie lepszy 
niż płacz.
   Przysiadłem się do nich. Każdy z nas miał do 
dyspozycji 
fotel o powierzchni mojej kanciapy. Na grubej 
kryształowej 
płycie (unosiła się w powietrzu, no cóż, 
grawitechnika) 

stały kieliszki, każdy w innym kształcie, w środku 
coś 
wirowało, kołatało, jakby to była wrząca woda. 
Jakaś nowość, 
astro-gimlet, czy jak to tam się nazywało.
   - Może być pan dumny patrząc z okna. Swoją 
pracą również 
pan się przyczynił do takiego rozkwitu. Wie pan, że 
na całej 
Lunie jest tylko pięć i pół tysiąca ludzi, którzy są tu 
dłużej od pana?
   - Pan to jakoś obliczył?
   - Pięć tysięcy czterysta dwanaście, jeśli chce pan 
znać 
dokładne dane. Tak, faktografii poświęciliśmy wiele 
uwagi. W 
końcu cała produkcja Pan-Universalu 
charakteryzuje się 
historyczną dokładnością.
   Wzmianka o Pan-Universalu przywróciła mnie do 
rzeczywistości. Siedzieliśmy tu dla Pan-Universalu, a
nie 
żeby podziwiać widok z okna i cieszyć się - 
ewentualnie 
smucić - rogami jednego z nas.
   - Wobec tego nie rozumiem, czemu kręcicie takie 
knoty. 
Dobrze pan wie, że cała historia "Trzech 
wspaniałych" to 
kompletna bzdura.

   - Ludzie nie znieśliby historycznej prawdy. Ale my, 
twórcy, musimy ją znać, żeby odnaleźć najlepszy ton 
wiarygodności. Proszę mi powiedzieć, dlaczego w 
ogóle pan 
został na Lunie?
   - Dobrze pan wie, panie Kriegsmann. Paragraf 
sześć. 
Przekroczyłem termin o jeden dzień.
   - Wróciłby pan na Ziemię, gdyby pan zdążył na 
Jedynkę?
   - Oczywiście! - uśmiechnąłem się. - Miałem tam 
rodzinę, 
kolegów, ożeniłbym się, miałbym dzieci...
   - ...zachorował na Super-AIDS i umarł.
   Dumoulins zapewne tego by sobie życzył - te słowa 
o 
Super-AIDS wymówił z niekłamaną satysfakcją.
   - Może tak, może nie - powiedział pan Kriegsmann.
- Na 
pewno byłaby to olbrzymia strata, gdybyśmy nie 
spotkali tu 
weterana jednej z cudownych przygód naszych 
czasów. Ten 
marsz przez pustynię... ranny kolega, mężczyźni 
połączeni 
wspólną wolą! Wspaniałe! Wizualnie pokazaliśmy to 
bez 
zarzutu!
   Gorzej z emocjami, prawda, panie generalny, 
pomyślałem 

sobie, ale wolałem się napić niż strzelić jakąś gafę. 
Smakowało bosko. Był w tym alkohol, ale oprócz 
tego coś 
jeszcze, jakiś afrodyzjak. Genevieve też piła coś 
podobnego, 
nie oszczędzałem się z piciem podczas spędzanych u 
niej 
wieczorów. Musiał w tym być afrodyzjak. Szanowni 
państwo, 
jak by nie było, mam już niemal siedemdziesiąt pięć 
lat.
   - A co z Katem? - spytał nagle Chudzielec.
   - A co ma być?
   Ostatnio uwagi o Kacie coraz bardziej mi 
przeszkadzały. 
Kiedyś dużo o nim myślałem, potem w ogóle, a 
jeszcze później 
było mi zupełnie obojętne, czy go wspominam, czy 
nie. Byłem 
zbyt daleko od niego. Ale teraz, chyba dlatego, że 
wraz z 
tymi ludźmi z Pan-Universalu powracałem do 
przeszłości, 
wspomnienia zjawiały się w żywszych barwach niż 
kiedykolwiek 
wcześniej, wspomnienia plastyczne, kolorowe i 
piekące.
   A może Su miała rację?
   Nie. Tego nie zamierzałem dopuścić do myśli. Su 
jest 

zazdrosną histeryczką. Jakżeby inaczej. Nie może się
równać 
z Genevieve. W oświetleniu w barze wyglądała 
zupełnie 
nieźle, ale to, co jest w niej pięknego, to kosmetyka. 
Reszta to tylko smutek, zgorzknienie, starość. Biedna
mała 
Su. Powinna była zostać w Hongkongu. Umarłaby na
S-A i 
miałaby święty spokój.
   - Został pan na Lunie po to, żeby go znaleźć.
   - Nonsens. Powiedziałem, że paragraf sześć...
   - Paragraf sześć znieśli w pięćdziesiątym drugim i 
w tym 
czasie dziewięćdziesiąt osiem procent starych 
kolonistów 
wróciło na Ziemię.
   Pamiętałem... Jakżeby nie. Program 
rehabilitacyjny był 
hasłem dnia. Każdy pędził do domu, ładowali w 
niego calcium, 
naświetlali jakimiś promieniami. Trenowali, aż 
strzępy z 
niego leciały, a jeśli było trzeba, nawet wymienili 
serce. 
Dziewięćdziesiąt osiem procent? Chyba kiedyś ta 
liczba obiła 
mi się o uszy. Dla mnie liczyło się to, że odeszli 
wszyscy 
koledzy. Nawet ci, którzy kolegami nie byli.

   Miałem wtedy znajomego w biurze paszportów. 
Osobiście 
kontrolowałem każdego, kto miał coś wspólnego z 
Czeskopolską. Byłem jak sęp. To szaleństwo trwało 
trzy lata. 
Przez moje ręce przeszło tysiące dokumentów. 
Każdą twarz 
studiowałem godzinami. Kata wśród nich nie było. 
Został na 
Lunie. Byłem tego stuprocentowo pewien. Chciałem 
go znaleźć 
za wszelką cenę. Na pewno był na Lunie!
   Jak mogłem mieć taką pewność? No mogłem, do 
cholery! 
Myślicie, że jestem jakimś prostaczkiem? Że przez 
tych 
dziesięć lat siedziałem na tyłku? Ludzie, ja 
przeszedłem 
Lunę wzdłuż i wszerz, obejrzałem każdy kamień, 
żeby się 
przekonać, że się za nim nie skrywa...
   Wtedy miałem gorącą krew... czterdzieste, 
pięćdziesiąte 
lata...
   Siedziałem w tym monstrualnym fotelu. Patrzyli na
mnie, 
ale miałem to w poważaniu. Czułem, że powraca coś 
z tych 
starych, pogrzebanych w zapomnieniu czasów. 
Jakbym był nagle 

silniejszy, odważniejszy, no i młodszy.
   - Chciałby pan, żebyśmy tego człowieka odnaleźli?
   Pokręciłem głową.
   - Panie Kriegsmann, nawet panu to się nie uda. 
Wiem, że 
może pan dużo, ale wtedy poruszyłem wszystko, 
rozumie pan? 
Przez dziesięć lat nie robiłem nic innego, tylko 
szukałem 
tego faceta.
   - Źle się pan za to wziął - zauważył Chudzielec.
   - Jak to, do diabła?
   - Nie znalazł go pan.
   Odstawiłem szklankę na stół, aż stuknęło. 
Genevieve 
uśmiechnęła się do mnie. Uspokoiła mnie tym. 
Zostaw go, 
kochanie, mówił ten uśmiech. To zazdrośnik. Też się 
uśmiechnąłem. Grzała mnie świadomość, że jest we 
mnie siła i 
temperament.
   Już myślałem, że zdziadziałem, nieczuły jak krzyż 
na 
grobie. Nawet Kat i jego losy mi zobojętniały. 
Gdybym go 
spotkał i ktoś by mi powiedział, że to on... Byłbym 
zaskoczony - i na tym by się skończyło. 
Zachowałbym się tak 
jeszcze przed miesiącem. Ale teraz?
   - Niech pan sobie wyobrazi, że go znajdziemy.

   Serce zaczęło mi walić.
   Kriegsmann pochylił się i uważnie na mnie 
spoglądał. Co 
chciał wyczytać z mojej twarzy? Nie dałem po sobie 
nic 
poznać, przynajmniej tak mi się wydawało. Ale 
Kriegsmann 
raptem się wyprostował, zapadł w fotel i wyglądał 
jakby 
przeczytał to, co chciał.
   - Potrafiłby pan go zabić? - spytała Genevieve.
   - Chyba nie - powiedziałem, ale już w tej chwili 
było 
jasne, że kłamię. Tak, zabiłbym go na miejscu, 
chociaż to 
może absurdalne.
   - Mniej więcej tak sobie wyobrażam Kata - 
powiedział 
Kriegsmann bez uprzedzenia. Było to chyba 
polecenie dla 
orakla, ponieważ nagle nad płytą stołu pojawił się 
projektyd, chłop w hermetyzowanym kombinezonie 
jak żywy, 
nawet nie był przezroczysty, tylko wysokością różnił 
się od 
oryginału, mógł mierzyć jakieś pół metra. Poruszał 
się 
topornie, dokładnie tak, jak pamiętałem. Mój Boże, 
wtedy 

hermetyzowane kombinezony uważaliśmy za 
olbrzymi postęp 
wobec bałwanów, ale co to było za niezgrabne 
monstrum wobec 
dzisiejszych łupinek!
   Projektyd szedł powoli, noga za nogą, jakby szedł 
po 
jakimś ruchomym chodniku, ponieważ w 
rzeczywistości wcale 
nie poruszał się naprzód. Zatrzymał się, nieśpiesznie 
pochylił i podniósł coś z ziemi. Przełknąłem ślinę, na 
oślep 
sięgnąłem ręką po szklankę, ale nie trafiłem. 
Położyłem rękę 
na kolanie. Nie chciałem stracić z tego widoku ani 
sekundy.
   Projektyd się wyprostował. W jego ręku zabłysnął 
ostry 
przedmiot. Powoli się obracał, aż stanął twarzą ku 
mnie.
   Nerwowo się zaśmiałem. Rozejrzałem się po 
pozostałych. 
Nie patrzyli na projektyd, ale na mnie. 
Powiedziałem, że to 
ładne albo coś w tym rodzaju i wziąłem szklankę. Nie
doniosłem jej jednak do ust.
   Projektyd wymierzył we mnie odłamkiem skały i 
ruszył do 
przodu.
   Rzuciłem w niego szklanką. Przeleciała przez jego 

niematerialne ciało, odbiła się od stołu, ale nie 
rozbiła 
się. Za to gimlet się rozprysnął na wszystkie strony.
   - Zwariował pan? - wrzasnął na mnie Chudzielec. 
Wycierał 
sobie napój z twarzy i otrzepywał ubranie, 
szpanerskie, 
białe z wplecionymi srebrnymi nitkami. Napój 
dosięgnął 
również Kriegsmanna i Genevieve. Dziewczyna nic 
nie 
powiedziała, tylko wzięła serwetkę i wysuszyła sobie 
twarz. 
Kriegsmann przywołał androida, który w ciągu kilku
sekund 
przywrócił porządek. W tym zamieszaniu nawet nie 
zauważyłem, 
kiedy projektyd zniknął.
   - Przepraszam - wymamrotałem.
   - Nie musi pan przepraszać, panie Nedomy. 
Rozumiemy siłę 
pańskich uczuć. Powiedziałem, że mógłbym dla pana
coś 
zrobić. Tak, proszę to traktować jako przyjacielską 
propozycję. Znajdę pańskiego Kata. Proszę mi nie 
przerywać. 
Dzisiejsze środki kryminalistyki naukowej są o wiele 
lepiej 
rozwinięte niż w latach pięćdziesiątych, to oczywiste. 
Wtedy 

wierzono w zbawienne psychotechniki. Czytanie 
myśli! Całe to 
gadanie było śmiechu warte. Każdy chociaż trochę 
moralnie 
silny człowiek potrafi stworzyć w sobie bariery. 
Psychotechnika była o dziwo skuteczna w 
przypadkach 
rozbitego okna: chłopiec sąsiadów przyznawał się już
w 
trakcie pierwszego przesłuchania. Ale gdy chodziło o 
sprawę 
poważną i podejrzany przygotował się do 
przesłuchania, 
psychotechnika zawodziła.
   Zacisnąłem wargi gotowy nie wypowiedzieć już ani
słowa: o 
tym wiem tak samo dobrze jak pan, panie 
Kriegsmann. Jak pan 
myśli, kto zamówił z Ziemi najlepszy psychodetekt 
ówczesnych 
czasów? Przez pięć lat harowałem jak wół, żeby 
spłacić tę 
aparaturę. Pięć lat pracy na marne. Psychodetekt 
zawiódł, 
tak jak zawiodło wszystko.
   - Zapewne słyszał pan o odciskach psychicznych - 
kontynuował Kriegsmann.
   - Przesąd - odparłem.
   - To nie przesąd. Silne emocje naprawdę wywołują 
zmiany 

strukturalne w materii. Słabną z upływem czasu, ale 
można je 
wyszukać i wzmocnić. Te metody, drogi przyjacielu, 
są na 
razie mało znane. Sprawa perspektywiczna. 
Technologia jest 
dostępna dla centralnych organów śledczych... i 
przodujących 
korporacji, jak na przykład Pan-Universal.
   - Pan-Universal jest przodującą korporacją? 
Pozwoli pan, 
że się zaśmieję!
   Nie wiadomo skąd w drzwiach pojawiła się Su.
   Zerknąłem na Genevieve. Uważnie spoglądała na 
Su. 
Opowiadałem jej o kobiecie, z którą spędziłem 
siedemnaście 
lat, ale zapewne wyobrażała ją sobie inaczej. Chyba 
to moja 
wina, nie opisywałem Su w różowych kolorach, co 
łatwo 
zrozumieć. Ale muszę przyznać, że w tej chwili i w 
tym 
oświetleniu wyglądała doskonale. Miała na sobie 
błękitny 
komplet ze spodniami. Wąskie nogawki podkreślały 
szczupłą 
sylwetkę, ale dzięki szerokim klapom i 
wywatowanym ramionom 
nie wyglądała na chudzinę. Przeciwnie, z tym 

ciemnoniebieskim pasem ciągnącym się skośnie 
przez twarz 
prezentowała się przebojowo.
   Wstałem, wskazałem ją i powiedziałem:
   - To moja żona, pani Su. Genevieve Pascal, Gaspar 
Dumoulins i pan Hans Kriegsmann, dyrektor 
generalny Pan-
Universalu.
   - Generał bez armii - zauważyła cudowna Su, która
nie 
potrafiła od razu chylić przed kimś głowy.
   - Niezupełnie, droga pani - uśmiechnął się 
Kriegsmann 
delikatnie. - Pani mąż... nie przypuszczałem, że 
jesteście 
małżeństwem... należy do moich najświeższych 
zdobyczy.
   - Proszę mi to wyjaśnić trochę bliżej - powiedziała 
Su.
   - Złożyłem panu Nedomemu propozycję... 
przyjacielskiej 
przysługi. Chciałbym zrealizować marzenie jego 
życia.
   - To może się wreszcie dowiem, jakie jest marzenie 
twojego życia? - zwróciła się do mnie. Pan 
Kriegsmann 
uprzedził moją odpowiedź.
   - Pan Nedomy chce znaleźć pewnego człowieka. 
Znajomego z 

dawnych lat. Poszukuje go już od dłuższego czasu. 
Działania 
rozpoczniemy jutro. Zaczniemy tam, gdzie ślady 
powinny być 
najświeższe, stosunkowo najświeższe, jeśli weźmiemy
pod 
uwagę nieprzyjemny fakt, że od tych wydarzeń 
upłynęło już 
pół wieku. Przeszukamy Czeskopolski Kombinat 
Wydobywczy!
   - Nie ma tam nikogo! Po co rozgrzebywać stare 
sprawy?
   - Niektóre rzeczy potrafi zrozumieć tylko 
mężczyzna - 
rzekł Kriegsmann.
   - Panie Kriegsmann, mnie pan nic nie wmówi. Nie 
należy 
pan do dobroczyńców ludzkości!
   - Dobroczyńca ludzkości? Na pewno nim nie 
jestem, ale 
panu Nedomemu chcę pomóc. Oczywiście, mam w 
tym swój własny 
interes. Wierzę, że radość z osiągnięcia celu uwolni 
barierę 
emocjonalną w jego psychice i że w miłej atmosferze 
skończymy nakręcanie wspaniałego widowiska. Już 
dzisiaj 
serdecznie panią zapraszam na premierę!
   - Jakubie, co ty na to? - spytała Su. Spojrzałem na 
Kriegsmanna.

   - Niech pan słucha, nie wiem, jak pan to chce 
zrobić, ale 
Czeskopolska nie istnieje już od trzydziestu dwóch 
lat. 
Zniknęła z powierzchni Luny!
   - Uściślę: nie ma jej na powierzchni, ponieważ 
zniknęła 
pod powierzchnią. Została zasypana podczas 
budowy szóstej 
autostrady panlunarnej. Moi pracownicy wysłali 
pierwsze 
sondy. Które znalazły cel, droga pani. Hasło Pan-
Universalu 
to sukces. Proszę mi wierzyć, że wierność temu hasłu 
zawsze 
się nam opłacała.
   O tym nie wiedziałem. Myślałem, że budynki 
Czeskopolskiej 
zostały zdemontowane, że szychty zasypali...
   - Idziesz ze mną... czy z nim? - spytała Su. 
Uśmiechnęła 
się do mnie i to mnie złamało. Gdyby zaczęła się 
kłócić, 
łatwiej by mi było podjąć decyzję, pomogłaby mi 
przekora. 
Ale co zrobić z taką miłą i diabelnie piękną kobietą?
   - Wrócę do ciebie, obiecuję.
   Skinęła, ale nie przestała się uśmiechać.
   - Nigdy nie obiecuj tego, o czym nie jesteś 
przekonany, 

że możesz spełnić - powiedziała Su, pożegnała się 
skinięciem 
głowy i skierowała się ku drzwiom. W połowie drogi 
jednak 
się zatrzymała, cofnęła i podniosła moją szklankę, 
która 
leżała na ziemi. Powąchała ją. Chudzielec Dumoulins
pytająco 
spojrzał na szefa, ale ten nieznacznie machnął ręką, 
ten 
gest oznaczał uspokojenie. Zauważyłem to, ale wtedy
nie 
potrafiłem wytłumaczyć.
   Su przez chwilę się zastanawiała, a potem szybko 
wyszła, 
zabierając ze sobą szklankę.
   - Kieliszek zostawimy pańskiej małżonce na 
pamiątkę - 
powiedział Kriegsmann. - Polecę, żeby przyniesiono 
panu 
nową. Mamy jeszcze sporo do omówienia. Jutro 
pana czeka coś 
na kształt wyprawy wojennej ze starych pionierskich
czasów.
   Obsługa przyniosła mi nową szklankę, pełną tego 
piekielnie dobrego gimletu, a jak piłem i omawiałem 
szczegóły wyprawy wojennej, czułem się wspaniale. 
Jak za 
starych pionierskich czasów.
   O Su zapomniałem.

5.  Policjanci zgarnęli mnie, gdy tylko pojawiłem się 
na 
dole w hallu otoczony tłumem wydzierających się 
szczeniaków, 
którzy wsiedli do windy gdzieś na trzydziestym 
ósmym 
piętrze. Zachowywali się bardzo porządnie, to 
znaczy 
policjanci, nie chłopcy, którzy nie mogli się doczekać 
wycieczki pod pomnik Armstronga i wyrażali to 
bijąc się ze 
sobą, przy czym co piątym ciosem obdarzali mnie.
   Byłem trochę zaskoczony, kiedy ujrzałem dwie 
poważne 
postacie androidów w ciemnoniebieskich 
prochowcach 
rozmawiające z recepcjonistką, która w tym 
luksusowym hotelu 
była kobietą. Chyba mieli oczy w plecach, co u 
kukieł wcale 
nie było nieprawdopodobne, ponieważ gdy tylko 
drzwi windy 
się otworzyły, natychmiast się odwrócili i wyciągnęli 
mnie, 
skopanego od poziomu zero po mniej więcej kolana.
   Hall hotelu Splendid był urządzony z przepychem 
poniekąd 
pogrzebowym. Przeważała czerń i szarość, wszelkie 
metalowe 

części srebrzyście połyskiwały, chyba po to, żeby 
uwydatnić 
kontrast z barwnymi strojami turystów, świetlnymi 
reklamami 
ulubionych atrakcji Arkadii i statkami administracji 
miejskiej, które dostojnie przepływały nad głowami i
nachalnie udzielały rad i poleceń nowo przybyłym. 
Kto 
chciał, mógł sobie taki statek wynająć za 
przewodnika, ale 
rzadko trafiał się taki szaleniec.
   - Jakub Nedomy, urodzony na Ziemi 29 listopada 
2023 - 
wypowiedział policjant magiczną formułkę, po 
której z 
konsekwencją godną lepszej sprawy następowało. - 
Pójdzie pan
z nami.
   - Nic nie wiem, nikogo nie znam, nigdzie nie byłem 
i o 
niczym nie słyszałem - odpowiedziałem swoją 
formułkę, której 
używam regularnie podczas podobnych okazji, które
w moim 
życiu zdarzają się wcale nie tak rzadko.
   - Tędy proszę - powiedział drugi android i wskazał 
drzwi 
obrotowe, przy których stał portier w mundurze 
admirała 

floty kosmicznej i znieważał ją kłaniając się 
każdemu, nawet 
niejakiemu Kubie Nedomemu, właśnie 
zatrzymanemu za... a 
właściwie za co?
   Oczywiście wpadło mi do głowy jedyne, co mogło 
wchodzić w 
grę: jakiś napalony turysta doniósł na mnie jako na 
producenta fałszywych antyków.
   W Arkadii w tej branży pracowało nas kilkuset, 
może 
tysiąc, ale tylko paczka Pistoriusa i może jeszcze 
siostry 
M'Kot osiągały takie wyniki jak ja z Dziadkiem 
Wścibiaczem.
   Zresztą ten pomysł podrzucił mi właśnie on, 
Dziadek, już 
dawno, wiele lat temu, tuż po naszym spotkaniu: ja, 
zmęczony 
życiem notoryczny alkoholik i okolicznościowy 
narkoman, i 
on, wypuszczony z sanatorium na Lagrangu po 
piętnastu 
latach, gdzie z pięciu i pół kilograma ludzkiego 
boczku, pół 
metra jelit i resztek mózgu wyprodukowali cyborga, 
który z 
odległości piętnastu jardów we mgle wyglądał jak 
zwyczajny