plik

awo

Logistyka Produkcji

www.logistyka-produkcji.pl

Faktoring, czyli co?

Faktoring  jest  to  zawierana  indywidualnie  umowa  po-
między  faktorem  (instytucja  finansowa)  i  faktorantem
(przedsiębiorstwo), która umożliwia temu drugiemu na-
tychmiastowy  dostęp  do  gotówki,
na którą musiałby normalnie cze-
kać  kilka  tygodni  czy  kilka  mie-
sięcy.  Faktorant  przekazuje  faktorowi,  pełniącemu  rolę
pośrednika, faktury za towary lub usługi sprzedane od-
biorcom, zbywając na rzecz faktora swoje wierzytelności
handlowe. Faktor nabywa od faktoranta wierzytelności,
które spełniają warunki określone w umowie faktoringo-
wej i wypłaca faktorantowi zaliczkę na poczet zaakcepto-
wanej wierzytelności, w określonej w umowie wysoko-
ści (najczęściej do 85 – 90 procent wartości faktury) od

razu po otrzymaniu faktury od przedsiębiorstwa.
Odbiorca  (dłużnik  faktoringowy)  reguluje  swoje  zobo-
wiązanie na konto instytucji finansowej, która płaci fak-
torantowi  pozostałą  część  wierzytelności  (po  uwzględ-
nieniu wpłaconej wcześniej zaliczki), potrącając należne
wynagrodzenie za dokonaną usługę finansową, ustalone
w  umowie  faktoringowej.  Co  ważne,  to  przedsiębiorca
decyduje  o  tym,  które  z  niezapłaconych  jeszcze  faktur
przekaże do faktora. Pozwala to na dość elastyczne zarzą-
dzanie  płynnością  finansową  i  regulowanie  strumienia
przepływu  środków  pieniężnych  do  przedsiębiorstwa.
Umowa  faktoringowa  nie  jest  odrębnie  uregulowana
w polskim prawie, a stosuje się do niej przepisy o swo-
bodzie zawierania umów (art. 353 KC) oraz przepisy o ce-
sji wierzytelności (art. 509-518 KC). Powyższe zasady są
wspólne  dla  wszystkich  umów  faktoringu,  przy  czym
warunki, na jakich faktor udziela finansowania faktoran-
towi, ustalane są indywidualnie w każdej odrębnej umo-
wie. Dodatkowo istnieje wiele rodzajów faktoringu.
Faktoring pełny, właściwy
Przedsiębiorca zbył faktorowi wierzytelności, w wyniku
czego otrzymał zaliczkę w wysokości 80 proc. ich warto-
ści brutto. Nadal sukcesywnie wysyła następne faktury
wystawione odbiorcom, podanym w umowie factoringo-
wej, do faktora, który finansuje go kolejnymi zaliczkami.
Jeżeli  pierwsze  faktury  zostaną  ostatecznie  zapłacone
przez dłużnika, to faktor wypłaca faktorantowi pozostały
procent ich wartości, potrącając swoje wynagrodzenie.
Istotne jest to, że jeżeli któraś z faktur nie zostanie za-
płacona w umownym terminie, wówczas ryzyko niewy-
płacalności  dłużnika  ponosi  faktor,  a  faktorant  nie  jest
zobowiązany do zwrotu otrzymanej na jej poczet zalicz-
ki. Transakcje takie są ubezpieczone od braku zapłaty ze
strony dłużnika. Ta forma faktoringu jest korzystna dla
faktoranta, ponieważ nie tylko uzyskuje on wolne środki
w wysokości uzgodnionej w umowie, ale także przenosi
ryzyko niewypłacalności odbiorcy. Przedsiębiorca decy-
dując się na ten rodzaj faktoringu może skoncentrować
się na prowadzeniu swojej działalności i ewentualne pro-
blemy z kontrahentami z windykacją nieuregulowanych
należności pozostawić specjalistom z firmy faktoringo-
wej. Ponosi Jednak większe koszty dotyczące tego rodza-
ju finansowania i związanych z nim usług dodatkowych.
Ich wysokość zależy od oceny ryzyka przez faktora.

Faktoring niepełny, niewłaściwy

Faktor skupił od faktoranta wierzytelności, z których
finansuje tylko faktury bezsporne, wypłacając faktoran-
towi zaliczkę w wysokości80 proc. ich wartości brutto.
Faktorant co pewien czas, np. co tydzień, wysyła następ-
ne faktury do faktora, który przekazuje do faktoranta ko-

lejne zaliczki. W sytuacji gdy fak-
tury bezsporne zostaną ostatecznie
zapłacone przez dłużników, faktor

wypłaca faktorantowi pozostały procent ich wartości (po
potrąceniu  swojego  wynagrodzenia).  Jeżeli  jednak  któ-
raś z bezspornych faktur nie zostanie zapłacona w wy-
maganym  terminie  określonym  w  umowie  faktoringu,
wówczas  faktorant  jest  zobowiązany  zwrócić  faktorowi
otrzymaną na ich poczet zaliczkę. Zaliczka niespłacona
zostaje skompensowana wartością wierzytelności z ko-
lejnej  faktury.  W  rezultacie  faktorant  cały  czas  dyspo-

Istnieje wiele rodzajów faktoringu

To przedsiębiorca decyduje o tym, które

z niezapłaconych jeszcze faktur przekaże do

faktora

Xxxx

Logistyka Produkcji

www.logistyka-produkcji.pl

awo

Logistyka Produkcji

www.logistyka-produkcji.pl

Źródło finansowania dla przedsiębiorstw produkcyjnych

nuje  środkami  finansowymi,  jednak  jest  zobowiązany
do samodzielnego dochodzenia spłaty faktur od swoich
dłużników.  Faktor  nabywa  wierzytelności  od  faktoran-
ta  warunkowo,  bez  przejęcia  ryzyka  niewypłacalności
dłużników.  Faktorant  ponosi  odpowiedzialność  wobec
faktora, ponieważ obciążają go skutki niespłacenia kwo-
ty wierzytelności przez dłużnika w terminie. Ten rodzaj
faktoringu  znajduje  zastosowanie  przy  finansowaniu
płatności udzielanych godnym zaufania odbiorcom.

Faktoring mieszany

Faktorant posiada od dłużnika wierzytelności na łączną
kwotę 110.000 zł. Umowa z faktorem przewiduje prze-
jęcie ryzyka wypłacalności tego dłużnika przez faktora
do  kwoty  50.000  zł.  W  praktyce  oznacza  to,  że  jeżeli
faktorant przedstawi faktorowi do wykupu pełną kwotę
(110.000  zł),  to  faktor  ze  swej  strony  obejmie  ochroną
niewypłacalności tego dłużnika wierzytelności do kwoty
50.000  zł.  Pozostałe  60.000  zł  faktor  nabywa,  wypłaca
uzgodnioną w umowie zaliczkę, jednak nie przejmuje od
faktoranta ryzyka niewypłacalności dłużnika. Jest to po-
łączenie faktoringu pełnego i niepełnego. Faktor przej-
muje  ryzyko  odpowiedzialności  dłużnika  wyłącznie  do
pewnej kwoty (przyznanego indywidualnie limitu). Roz-
wiązanie to jest rozłożeniem odpowiedzialności między
faktora i faktoranta.
Faktoring odwrotny, finansowanie zobowiązań
W przypadku takiej umowy faktor płaci za dostawy do-
konane  do  faktoranta  przez  jego  dostawców  w  termi-

nie wynikającym z umów z tymi dostawcami. Faktor
(w określonych przypadkach) za swoje dostawy zapłaci
nie dostawcom, a faktorowi w terminie nawet o 60 dni
dłuższym od terminu wskazanego na fakturze dostawy
z uwzględnieniem wynagrodzenia dla faktora.

Faktoring eksportowy/importowy

Dotyczy transakcji z kontrahentami zagranicznym, które
są ubezpieczone, więc ryzyko braku zapłaty należności
ponosi faktor. Przed zawarciem umowy instytucja fak-
toringowa dokonuje sprawdzenia kontrahentów, badając
ryzyko zawierania z nimi transakcji.

Wynagrodzenie faktora

Koszty faktoringu zależą od wielu czynników, takich jak:
okres pomiędzy przyjęciem wierzytelności przez faktora
a otrzymaniem pieniędzy od odbiorcy faktoranta, śred-
nia  wartości  brutto  przejmowanych  przez  faktora  wie-
rzytelności, wielkość sprzedaży, termin płatności, rodzaj
faktoringu,  ryzyko  związane  z  niewypłacalnością  dłuż-
ników, czynności dodatkowe wykonywane przez faktora,
a ponadto odsetki, prowizja. Za każdym razem warunki
te  są  ustalane  indywidualnie.  Należy  jednak  liczyć  się
z  tym,  że  koszt  pozyskania  finansowania  z  faktoringu
jest najczęściej wyższy niż koszt pozyskania finansowa-
nia z innych źródeł.

Kiedy sięgnąć po faktoring?

Faktoring jest dobrym rozwiązaniem w przypadku, gdy
firma  nie  posiada  wystarczającej  zdolności  kredytowej
i  nie  może  wypracować  optymalnej  płynności  finanso-
wej. Sprawdza się także w sytuacjach gdy przedsiębiorca
ma problemy z zarządzaniem należnościami, ponieważ
kontrahenci  spóźniają  się  z  płatnościami  i  trzeba  ich
często  monitować.  Ewentualnie  gdy  brak  mu  wiedzy,
jak  skutecznie  domagać  się  spłaty  należności.  Istotne
jest,  że  przy  umowie  faktoringu  ustalane  jest  ryzyko
nieściągalności  należności  (indywidualnie  w  stosunku
do odbiorcy) oraz ustalana jest jego wiarygodność. Przy
faktoringu mieszanymustalany jest limit – także indywi-
dualnie dla poszczególnych odbiorców. W związku z tym
rozwiązanie to jest skuteczne tylko w odniesieniu do od-
biorców,  którzy  regularnie  dokonują  zakupów  u  przed-
siębiorcy decydującego się na faktoring.

Dla kogo?

Z faktoringu mogą korzystać w zasadzie wszystkie fir-
my. Ze względu na to, iż duże przedsiębiorstwa zwykle
mają możliwość negocjowania korzystnych warunków
kredytów  bankowych,  po  faktoring  opłaca  się  sięgać
firmom  małym  i  średnim,  które  nie  mają  tak  dobrej
pozycji  przetargowej  w  bankach.  Jest  to  szczególnie
przydatne  narzędzie  dla  firm,  które  prowadzą  działal-
ność charakteryzującą się sezonowością sprzedaży lub
mają nierównomiernie rozłożone w czasie, w stosunku
do  przychodów,  zapotrzebowanie  na  środki  pieniężne.
Faktoring  sprawdza  się  również  w  przypadku  przed-
siębiorców działających w branżach, w których długie
okresy  oczekiwania  na  zapłatę  wymuszane  są  przez
silnych kontrahentów lub też nie posiadających znacz-
nego  majątku,  który  mógłby  stanowić  zabezpieczenie
spłaty kredytu bankowego.

Nadal pokutuje opinia, że faktoring jest bardzo drogi

i w związku z tym nie warto się nim interesować

Xxxx

Logistyka Produkcji

www.logistyka-produkcji.pl

awo

Logistyka Produkcji

www.logistyka-produkcji.pl

Zaletą faktoringu jest uniwersalność - mogą z niego ko-
rzystać zarówno podmioty mające ugruntowaną pozycję
na rynku, jak również nowopowstałe, podejmujące ryzy-
ko inwestycji. Oczywiście ocena kondycji faktoranta jak
i wiarygodności odbiorców ma wpływ na koszty związa-
ne z faktoringiem, jednak nie wyklucza dostępu do tych
usług żadnym podmiotom.

Faktoring zamiast kredytu

Faktoring jest alternatywą dla innych form finansowania,
m.in. dla kredytu bankowego, ponieważ nie jest obarczo-
ny  takim  obostrzeniami.  Zwykle  wymagania  stawiane
przez faktorów są mniej restrykcyjne niż przy kredycie
obrotowym. W przypadku faktoringu nie występuje rów-
nież konieczność posiadania dobrej historii kredytowej
ani  nie  jest  wymagane  ustanawianie  zabezpieczeń  na
majątku  przedsiębiorstwa,  gdyż  same  wierzytelności,
będące jego przedmiotem, stanowią podstawowe zabez-
pieczenie  dla  faktora.  Bardzo  istotne  jest,  że  faktoring
w przeciwieństwie do kredytu nie zwiększa zadłużenia
firmy.  Większa  dostępność  jest  jednak  obarczona  wyż-
szym kosztem.
Bezpieczeństwo faktoranta zależy od wynegocjowanych
warunków  umowy,  jednym  z  ważnych  elementów  fak-
toringu  jest  prawo  odstąpienia
przez  faktora  od  umowy.  Fakto-
ranci  powinni  dążyć  w  negocja-
cjach  do  wyraźnego  określenia
przypadków  odstąpienia  fakto-
ra  od  umowy  i  związanej  z  tym
konieczności  uregulowania  nie-
spłaconej  części  wierzytelności,  od  których  zostały  już
przekazane zaliczki. Chodzi o zabezpieczenie przed rezy-
gnacją ze współpracy przez faktora dokonaną w sposób,
który zagrażałby  przedsiębiorstwom gwałtowną utratą
lub pogorszeniem płynności finansowej. Wówczas fakto-
ring będzie dla nich bezpieczny.

Na każdą (nie)pogodę

Faktoring jest równie skuteczny w czasach kryzysu, jak
i w okresie prosperity. Jest usługą uniwersalną, dobrze
sprawdza  się  w  czasie  kryzysu,  ponieważ  jest  nie  tyl-
ko  szybkim,  bezpiecznym  sposobem  finansowania,  ale
i  zabezpieczeniem  wierzytelności.  Monitując  należno-
ści  faktorzy  stanowią  „system  wczesnego  ostrzegania”,
interweniując, zanim dłużnik zbankrutuje lub popadnie
w  długoterminowe  tarapaty,  obciążając  swoich  wierzy-
cieli. Faktoring w czasie kryzysu sprzyja bezpiecznemu
zarządzaniu  własną  firmą.  Chroni  przed  dwoma  głów-
nymi  przyczynami  bankructw  –  brakiem  gotówki  oraz
opóźnieniami w płatnościach od kontrahentów, powodu-
jącymi tzw. zatory płatnicze.

Obalić mity

Jedną  z  przyczyn  stosunkowo  wciąż  małej  popular-
ności faktoringu wśród polskich przedsiębiorców jest
nieświadomość  o  istnieniu  tego  narzędzia  bądź  nie-
właściwe jego rozumienie. Inną barierą obniżającą za-
interesowanie faktoringiem jest konieczność powiado-
mienia kontrahentów o przelewie należności na rzecz
faktora.  Przedsiębiorcy  obawiają  się,  że  może  być  to
odebrane jako przejaw słabości czy braku zaufania, co

w  efekcie  może  doprowadzić  do
pogorszenia z nimi relacji. Przed-
siębiorcy  obawiają  się,  że  insty-
tucje faktoringowe działają dosyć
agresywnie, co może wpłynąć ne-
gatywnie na relacje z odbiorcami
i  w  konsekwencji  przyczynić  się

do  obniżenia  obrotów.  Oczywiście  wynika  to  z  braku
znajomości faktoringu. Należy pamiętać, że faktorowi
zależy na dobrych relacjach z dłużnikami, gdyż zapew-
niają mu one możliwość działania na rynku i  sukces
poprzez  sprawne  uzyskiwanie  płatności.  To  również
sposób na pozyskanie nowych klientów. W rezultacie
przedsiębiorca korzystający z tej formy finansowania
nie  tylko  odzyskuje  swoje  wierzytelności,  ale  także
utrzymuje  dobre  relacje  handlowe  z  kontrahentami.
Nawet  z  tymi,  którzy  nie  dotrzymują  terminów  płat-
ności  i  w  przypadku  których  firma  faktoringowa  po-
dejmuje  się  niełatwych  obowiązków,  jak  dyscyplino-
wania opóźnień i negocjowana warunków spłaty.
Nadal  pokutuje  opinia,  że  faktoring  jest  bardzo  drogi
i w związku z tym nie warto się nim interesować. Nie-
zbędna jest w tej sytuacji wiedza na temat ceny fakto-
ringu oraz korzyści, które są oferowane w jej ramach,
łącznie z pakietem usług dodatkowych. Ponadto przy-
datna jest analiza kosztów oraz korzyści zastosowania
faktoringu  w  konkretnej  firmie,  w  celu  skalkulowania
w  danym  przypadku  jego  opłacalności  w  porównaniu
do  innego  źródła  finansowania.  Kolejną  barierą  jest
myślenie,  że  istnieje  konieczność  przekazania  fakto-
rowi wszystkich kontrahentów. Nie ma jednak takiego
obowiązku,  ponieważ  to  przedsiębiorca  decyduje  czy
i  w  jakim  czasie  należności  danego  kontrahenta  będą
finansowane w ramach faktoringu.

Benita Wysocka

Konsultant w dziale audytu w Baker Tilly Poland

Korzyści płynące z faktoringu:

korzystająca z faktoringu firma ma możliwość oferowania swoim od-

biorcom wydłużone terminy płatności, przez co poprawia swoją pozy-
cję konkurencyjną,

firma dysponuje środkami na finansowanie bieżącej działalności i in-

westycji,

ma możliwości regulowania na bieżąco swoich zobowiązań, co często

wiąże się z uzyskaniem u dostawców specjalnych rabatów czy bardziej
dogodnych warunków dostaw,

firmy korzystające z usług faktoringowych są w stanie koncentrować

się na działalności operacyjnej przy minimalizowaniu obsady admini-
stracyjnej (i obniżeniu związanych z tym kosztów),

ograniczenie ryzyka niewypłacalności nowych kontrahentów, którzy

podlegają weryfikacji wiarygodności przez faktora,

poprawa ściągalności wierzytelności – nawet tych niespłacanych

w terminie; instytucja faktoringowa ze względu na silniejszą pozycję
i doświadczenie jest bardziej skuteczna i może zaangażować więcej
zasobów w proces odzyskiwania niespłaconych wierzytelności,

regularny monitoring wierzytelności prowadzony przez faktora podno-

si dyscyplinę płatniczą odbiorców oraz zapobiega poważniejszym pro-
blemom, które są konsekwencją zbyt późnego reagowania na bieżące
opóźnienia w płatnościach.

Warunki, na jakich faktor udziela

finansowania faktorantowi,

ustalane są indywidualnie w każdej

odrębnej umowie