Monter_izolacji_bud_713[08]_Z2.03

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Barbara Dobrek

Wykonywanie

izolacji

wodochronnych

tworzyw

sztucznych i zapraw wodoszczelnych w budynkach
713[08].Z2.03

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Recenzenci:

mgr inż. Mirosława Popek

mgr inż. Krystyna Szulc

Opracowanie redakcyjne:

inż. Danuta Frankiewicz

Konsultacja:

inż. Danuta Frankiewicz

mgr inż. Teresa Sagan

Korekta:

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  713[08].Z2.03
Wykonywanie  izolacji  wodochronnych  z  tworzyw  sztucznych  i  zapraw  wodoszczelnych
w budynkach  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  montera  izolacji
budowlanych.

Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut badawczy, Radom 2006

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie

2. Wymagania wstępne

3. Cele kształcenia

4. Materiał nauczania

4.1. Materiały z tworzyw sztucznych do izolacji przeciwwilgociowych

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.2. Pytania sprawdzające

4.1.3. Ćwiczenia

4.1.4. Sprawdzian postępów

4.8. Wykonanie zapraw wodoszczelnych do stosowania na pionowe izolacje ścian

fundamentowych i piwnic

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.2. Pytania sprawdzające

4.2.3. Ćwiczenia

4.2.4. Sprawdzian postępów

4.8. Pionowe i poziome izolacje fundamentów, ścian fundamentowych i ścian

piwnic z zastosowaniem folii tłoczonych i płaskich

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.2. Pytania sprawdzające

4.3.3. Ćwiczenia

4.3.4. Sprawdzian postępów

4.4. Wykonywanie izolacji pomieszczeń mokrych oraz podłóg na gruncie

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.2. Pytania sprawdzające

4.4.3. Ćwiczenia

4.4.4. Sprawdzian postępów

4.5. Wykonywanie izolacji balkonów, tarasów i zielonych dachów

4.5.1. Materiał nauczania
4.5.2. Pytania sprawdzające
4.5.3. Ćwiczenia
4.5.4. Sprawdzian postępów

4.6. Wykonywanie paroizolacji i wiatroizolacji

4.6.1. Materiał nauczania
4.6.2. Pytania sprawdzające
4.6.3 Ćwiczenia
4.6.4. Sprawdzian postępów

4.7. Wykonywanie drenażu

4.7.1. Materiał nauczania
4.7.2. Pytania sprawdzające
4.7.3. Ćwiczenia
4.7.4. Sprawdzian postępów

4.8. Dokumentacja

techniczna

stosowana

podczas

wykonywania

izolacji

wodochronnych z tworzyw sztucznych i zapraw wodoszczelnych
4.8.1. Materiał nauczania
4.8.2. Pytania sprawdzające
4.8.3. Ćwiczenia
4.8.4. Sprawdzian postępów

29
29
31
32
33
34
34
39
39
41
42
42
45
45
46

47
47
48
48
49

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Zdobywając kwalifikacje zawodowe w zawodzie montera izolacji budowlanych będziesz

przyswajać wiedzę i kształtować umiejętności zawodowe, korzystając z nowoczesnego
modułowego programu nauczania.

Do nauki otrzymujesz Poradnik dla ucznia, który zawiera:

−

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakimi powinieneś dysponować przed
przystąpieniem do nauki w tej jednostce modułowej,

−

cele kształcenia (wykaz umiejętności) jakie ukształtujesz podczas pracy z tym poradnikiem,
czyli czego nowego się nauczysz,

−

materiał nauczania, czyli co powinieneś wiedzieć, aby samodzielnie wykonać ćwiczenia,

−

pytania sprawdzające -– zestawy pytań, które pomogą Ci sprawdzić, czy opanowałeś podane
treści i możesz już rozpocząć realizację ćwiczeń,

−

ćwiczenia, które mają na celu ukształtowanie Twoich umiejętności praktycznych,

−

sprawdzian postępów – zestaw pytań, na podstawie którego sam możesz sprawdzić, czy
potrafisz samodzielnie poradzić sobie z problemami, jakie rozwiązywałeś wcześniej,

−

wykaz literatury, z jakiej możesz korzystać podczas nauki.

W rozdziale Pytania sprawdzające zapoznasz się z wymaganiami wynikającymi z potrzeb

zawodu dekarza. Odpowiadając na te pytania, po przyswojeniu treści z Materiału nauczania,
sprawdzisz swoje przygotowanie do realizacji Ćwiczeń, których celem jest uzupełnienie
i utrwalenie wiedzy oraz ukształtowanie umiejętności intelektualnych i praktycznych.
Po  przeczytaniu  każdego  pytania  ze  Sprawdzianu  postępów  zaznacz  w  odpowiednim  miejscu
TAK  albo  NIE  –  właściwą,  Twoim  zdaniem,  odpowiedź.  Odpowiedzi  NIE    wskazują  na  luki
w Twojej  wiedzy  i  nie  w  pełni  opanowane  umiejętności.  W  takich  przypadkach    jeszcze  raz
powróć  do  elementów  Materiału  nauczania  lub  ponownie    wykonaj  ćwiczenie  (względnie  jego
elementy). Zastanów się, co spowodowało, że nie wszystkie odpowiedzi brzmiały TAK.

Po opanowaniu programu jednostki modułowej nauczyciel sprawdzi poziom Twoich

umiejętności i wiadomości. Otrzymasz do samodzielnego rozwiązania test pisemny oraz zadanie
praktyczne.  Nauczyciel  oceni  oba  sprawdziany  i  na podstawie określonych kryteriów podejmie
decyzję  o  tym,  czy  zaliczyłeś  program  jednostki  modułowej.  W  każdej  chwili,  z  wyjątkiem
testów  końcowych,  możesz  zwrócić  się  o  pomoc  do  nauczyciela,  który  pomoże  Ci  zrozumieć
tematy ćwiczeń  i sprawdzi, czy dobrze wykonujesz daną czynność.

Bezpieczeństwo i higiena pracy
Podczas realizacji programu jednostki modułowej musisz przestrzegać zasad ujętych

w regulaminach, instrukcjach przeciwpożarowych, przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy,
ochrony środowiska wynikających z charakteru wykonywanych prac. Z zasadami i przepisami
zapoznasz się w czasie nauki.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Schemat układu jednostek modułowych

713[08].Z2

Technologia wykonania

izolacji wodochronnych

713[08].Z2.01

Dobieranie materiałów,

narzędzi i sprzętu

do wykonywania izolacji

wodochronnych

713[08].Z2.02

Wykonanie izolacji

wodochronnych

z materiałów bitumicznych

w budynkach

713[08].Z2.03

Wykonywanie izolacji

wodochronnych

z tworzyw sztucznych

i zapraw wodoszczelnych

w budynkach

713[08].Z2.04

Wykonywanie izolacji

wodochronnych zbiorników

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

posłużyć się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa,

−

rozróżnić elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynku,

−

określić rodzaje fundamentów,

−

rozróżnić rodzaje ścian ze względu na konstrukcję i użyte materiały,

−

odróżnić materiały i technologie wykończenia budynku,

−

przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony
środowiska,

−

rozpoznać podstawowe materiały budowlane,

−

określić zastosowanie poszczególnych materiałów budowlanych,

−

określić rodzaje zapraw i betonów,

−

określić właściwości poszczególnych zapraw,

−

posłużyć się dokumentacją techniczną,

−

magazynować, składować i transportować materiały budowlane,

−

dobrać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania izolacji wodochronnych,

−

skorzystać z różnych źródeł informacji,

−

ocenić własne możliwości w działaniach indywidualnych i zespołowych,

−

zastosować zasady współpracy w grupie,

−

uczestniczyć w dyskusji, prezentacji.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

–

zorganizować, użytkować i zlikwidować stanowisko pracy zgodnie z zasadami organizacji
pracy, wymaganiami technologicznymi, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy,
ochrony środowiska oraz ergonomii,

–

dobrać odzież ochronną i sprzęt ochrony osobistej do wykonania zadania,

–

odczytać dokumentację w zakresie niezbędnym do wykonania robót,

–

dobrać narzędzia, sprzęt, przyrządy pomiarowe i prawidłowo posłużyć się nimi,

–

dobrać materiały z tworzyw sztucznych do wykonania izolacji wodochronnej,

–

przetransportować i dokonać składowania materiałów na stanowisku pracy,

–

zmontować rusztowanie do wykonania prac,

–

przygotować ręcznie i mechanicznie zaprawy wodoszczelne,

–

przygotować podłoże pod izolację,

–

wykonać pionową izolację fundamentów, ścian fundamentowych i ścian piwnic
z zastosowaniem folii tłoczonych i płaskich,

–

wykonać pionową izolację fundamentów oraz ścian fundamentowych piwnic zaprawą
wodoszczelną,

–

wykonać izolację z folii podłogi na gruncie,

–

wykonać izolację poziomą i pionową z folii oraz zapraw wodoszczelnych
w pomieszczeniach mokrych,

–

wykonać izolację z folii izolacyjnej balkonów, tarasów i zielonych dachów,

–

wykonać wiatroizolację w budynkach szkieletowych,

–

wykonać paroizolację poddasza oraz ścian zewnętrznych,

–

wykonać izolację ścian powłokami wodochronnymi,

–

wykonać uszczelnienie dylatacji,

–

wykonać uszczelnienie przejść rur przez ściany oraz wpustów podłogowych,

–

ocenić jakość wykonanej pracy i usunąć usterki,

–

ocenić stopień zniszczenia i dokonać naprawy zniszczonych fragmentów powłoki
izolacyjnej,

–

zdemontować zniszczoną izolację i zagospodarować odpady,

–

wykonać przedmiar i obmiar robót,

–

określić szacunkowo ilość materiału niezbędnego do wykonania robót,

–

sporządzić zapotrzebowanie materiałowe,

–

obliczyć wynagrodzenie za wykonaną pracę,

–

wykonać pracę z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony
przeciwpożarowej i ochrony środowiska.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Materiały z tworzyw sztucznych do izolacji przeciwwilgociowych

4.1.2. Materiał nauczania

Stosowanie papy asfaltowej do wykonywania izolacji przeciwwilgociowej fundamentów,

ścian fundamentowych lub piwnicznych i podłogi wymaga przyklejenia jej do podłoża. Wymaga
to  wykonywania  dodatkowych  prac  co  staje  się  utrudnieniem  przy  stosowaniu  tego  materiału.
Najczęściej  wykorzystuje  się  do  tego  lepik  asfaltowy  na  gorąco,  ale  podłoże  musi  być  suche,
równe  i  twarde.  Dlatego  niezbędne  są  przerwy  technologiczne  na  związanie  i  podeschniecie
betonu czy rapówki na ścianach murowanych.

Tych dodatkowych prac i czasu potrzebnego na ich wykonanie nie trzeba, gdy stosuje się

izolacje z folii. Można ja układać na niemal świeżym betonie, nawet na piasku czy styropianie –
na sucho. To wielkie ułatwienie, które nie hamuje postępu robót. Równie istotne jest to, że folię
można układać niezależnie od pory roku, ponieważ zachowuje elastyczność nawet w ujemnej
temperaturze.

Folie dachowe

To takie, których zadaniem jest ochrona konstrukcji dachu oraz jego izolacji termicznej

przed wiatrem i wilgocią. Krople deszczu lub płatki śniegu są nawiewane pod pokrycie dachowe.
Dzięki folii nie czynią jednak szkód, bo po niej spływają.
Nie  jest  to  jednak  najistotniejsza  cecha  folii  dachowych  -  o  wiele  bardziej  ważne  jest  to,  iż
przepuszczają  one  parę  wodną,  dlatego też nazywa się  je  często  foliami  paroprzepuszczalnymi.
Stosując  folię  paroprzepuszczalną,  trzeba  zwrócić  uwagę,  którą  stroną  jest  ona  kładziona.
Przepuszcza  ona  parę  wodną  tylko  w  jedną  stronę!  Jeśli  zostanie  położona  nieprawidłowo,  nie
będzie spełniać swojego podstawowego zadania. Od tego, jak dużo pary wodnej dany rodzaj folii
przepuszcza zależy jej przeznaczenie do konkretnego rodzaju dachu.
Folie  niskoparoprzepuszczalne  należą  do  najtańszych  folii  dachowych.  Najczęściej  mają
trójwarstwową  budowę  -  dwie  warstwy  folii  płaskiej przykrywają  z  obu  stron  zbrojenie  (siatka
z tworzywa sztucznego o kwadratowych oczkach). Są koloru białego, żółtego lub  jasnoszarego.
Ich paroprzepuszczalność nie przekracza 100 g/m²/24h. Znaczy to, że przez 1 m² folii w ciągu 24
godzin może przeniknąć do 100 g pary wodnej.
Najlepiej  nadają  się  do  stosowania  w  dachach  domów  o  nieocieplonym  poddaszu.W  dachach
z ocieplonym  poddaszem,  stosując  folie  niskoparoprzepuszczalne,  trzeba  pozostawić  szczelinę
wentylacyjną  między  folią  a  warstwą  ocieplenia.  Szczeliną  będzie  odprowadzany  nadmiar
wilgoci  (nie  powodując  zawilgocenia  konstrukcji  dachu).  Folie  wysokoparoprzepuszczalne
różnią  się  od  niskoparoprzepuszczalnych  nie  tylko  większą  zdolnością  do  przepuszczania  pary
wodnej (powyżej  700  g/m²/24h),  ale  i wyglądem. Przypominają  raczej papier  lub  włókno,  stąd
też  często  nazywa  się  je  włókniną.  Są  czarne,  białe,  szare  czasem  jaskrawozielone  czy  żółte.
Stosowane  są  zamiast  papy  i sztywnego  poszycia  pod  pokrycie  z  dachówki  ceramicznej
i blachodachówki

dachach

z cieplonym

poddaszem.

Uwaga!

Tylko

folie

wysokoparoprzepuszczalne mogą bezpośrednio dotykać izolacji cieplnej, nie powodując
zawilgocenia konstrukcji dachu ani izolacji.

Specjalną folię wysokoparoprzepuszczalną można też położyć zamiast papy na sztywnym

poszyciu z desek, lecz w tym wypadku trzeba pamiętać o pozostawieniu szczeliny wentylacyjnej
między warstwą desek a ociepleniem.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Folie dachowe czasami nazywane są foliami wstępnego krycia. To określenie kojarzone jest

z jeszcze inną właściwością tych folii. Mogą one przez pewien czas (w zależności od rodzaju od
jednego do czterech miesięcy) zastępować pokrycie, chroniąc dach przed deszczem.

Folie hydroizolacyjne

Nie przepuszczają wody ani wilgoci nawet przy dużym ciśnieniu. Mogą być płaskie

i tłoczone.  Folie  płaskie  są  czarne  lub  szare.  Wykorzystuje  się  je  jako  izolacje  pionowe
przeciwwilgociowe i przeciwwodne ścian piwnic i fundamentów oraz jako izolacje poziome pod
podłogi  na  gruncie,  posadzki  czy  wylewki.  Używa  się  ich  też  do  izolowania  ław
fundamentowych,  układając  je  w  wykopie, nim wzniesiona zostanie  ściana  czy  to  piwnicy,  czy
fundamentowa.

Folie tłoczone stosuje się do pionowych izolacji ścian piwnic i ścian fundamentowych

w przypadku,  gdy  dom  otoczony  jest  drenażem,  oraz  do  izolacji  tarasów.  Układa  się  je  (na
ścianie  czy  podłodze)  stroną  z  wytłoczeniami  do  płaszczyzny.  Pomiędzy  folią  a na  przykład
ścianą pozostaje wtedy szczelina, którą będzie  mogła  spływać woda. Folie tłoczone są zwykle
czarne, brązowe lub szare. Są grubsze, mocniejsze i bardziej wytrzymałe od folii płaskich.

Folie wiatroizolacyjne

Stosuje się je do izolacji ścian w domach o konstrukcji szkieletowej oraz murowanych,

ocieplanych wełną mineralną i wykończonych sidingiem.
Folie wiatroizolacyjne chronią ściany domu przed przewiewaniem i wodą deszczową z zewnątrz.
Pozwalają też na odprowadzenie z wnętrza domu pary wodnej.
Mają dość dużą paroprzepuszczalność - zwykle ponad 1000 g/m²/24h, a niektóre z nich nawet
ponad 3000 g/m²/24h! Należy jednak pamiętać o tym, że im wyższa paroprzepuszczalność folii,
tym więcej ciepła wydostaje się z budynku.

Uwaga! Aby uchronić użytkownika przed odwrotnym, czyli błędnym ułożeniem wiatroizolacji,
producenci często nanoszą napisy na jej wierzchniej stronie.

Folie paraizolacyjne

Stosowane są wewnątrz pomieszczeń jako ochrona konstrukcji domu i izolacji cieplnej

przed zawilgoceniem z zewnątrz. Mają bardzo niską paroprzepuszczalność - około 0,5 g/m² /24h.
Ich  grubość  dochodzi  do  0,2  mm  i  najlepiej  stosować  folie  o  tej  grubości,  gdyż  zwykle,
w przeciwieństwie  do  folii  cieńszych  -  mają  odpowiednie  atesty  i  aprobaty  techniczne.  Folie
układa  się  od  strony  pomieszczeń  ogrzewanych  między  izolacją  cieplną  a  płytami  gipsowo-
kartonowymi, dzięki czemu para wodna  nie przedostaje się do wewnątrz konstrukcji dachu  czy
ścian.

Spotyka się folie paroizolacyjne, zbrojone cienką siatką z tworzywa lub pokryte

jednostronnie folią aluminiową. Takie folie odbijają promieniowanie cieplne, ograniczając jego
wydostawanie się na zewnątrz budynku.

Folie poliizobuitylenowe (oppanolowe) produkuje się bez wypełniaczy lub z wypełniaczem

(grafitowym albo sadzą). Folie te odznaczają się dużą plastycznością i odpornością na działanie
wód zakwaszonych oraz ługów, czyli wodnych roztworów mocnych zasad. Nie są odporne na
działanie siarczku węgla (IV), czyli CS

, nawet w małych stężeniach. Do przyklejania oppanolu

stosuje się kleje na bazie izobutylenu (klej C).

Folie mają długość do 15 metrów, szerokość 1 metra i grubość 1,5-2 milimetrów

(najczęściej stosowane to 1,8 milimetra). Wytrzymałość na rozrywanie folii bez wypełniaczy
wynosi około 2,1 MPa, a wydłużenie przy zerwaniu – 900%. Folie poliizobutelynowe stosuje się
do izolacji przeciwwilgociowych i antykorozyjnych narażonych na działanie temperatury
w przedziale –30ºC do +60ºC.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Folie polichlorowinylowe w zależności od użytego surowca dzieli się na: folie z PCV

suspensyjnego i filie z PCV emulsyjnego. Są to folie miękkie. Produkuje się również folie
twarde. Folie z PCV są odporne na działanie kwasów i alkaliów o średnim stężeniu, roztworów
soli i wody. Nie są odporne na działanie rozpuszczalników organicznych (aceton, benzen, toluen,
benzyna, nafta, siarczku węgla (IV) i tym podobne). Arkusze folii łączy się ze sobą za pomocą
klejów winylowych lub spawania. Spawać można folie grube (powyżej 1,5 milimetra).

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Kiedy możemy stosować izolacje z folii?
2.  Jakie znasz rodzaje folii w zależności od przeznaczenia?
3.  Jakie znasz cechy folii dachowych?
4.  W jakim kolorze produkowane są folie dachowe?
5.  Jak inaczej nazywane są folie dachowe?
6.  Jakie znasz cechy folii hydroizolacyjnych?
7.  W jakich postaciach występują folie hydroizolacyjne?
8.  W jakich kolorach są produkowane folie hydroizolacyjne?
9.  Gdzie stosujemy folie wiatroizolacyjne?
10.  Gdzie stosujemy folie paraizolacyjne?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W pracowni przygotowano różne folie, zapoznaj się z nimi i wybierz z pośród nich folie

dachowe. Uzasadnij swój wybór oraz omów ich przeznaczenie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  zapoznać się z foliami przygotowanymi w pracowni,
5)  przeczytać uwagi producentów folii,
6)  wybrać folie dachowe,
7)  opisać ich  zastosowanie,
8)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
9)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
10) zaprezentować efekty swojej pracy,
11) dokonać samooceny pracy,
12) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje folii stosowanych w izolacji.

−

film dydaktyczny „Folie izolacyjne”,

−

magnetowid, telewizor,

−

literatura.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

W pracowni przygotowano różne folie, zapoznaj się z nimi i wybierz z pośród nich folie

hydroizolacyjne. Uzasadnij nauczycielowi swój wybór oraz omów ich przeznaczenie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  zapoznać się z foliami przygotowanymi w pracowni,
5)  przeczytać uwagi producentów folii,
6)  wybrać folie hydroizolacyjne,
7)  opisać ich  zastosowanie,
8)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
9)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
10)  zaprezentować efekty swojej pracy,
11)  dokonać samooceny pracy,
12)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje folii stosowanych w izolacji.

−

film dydaktyczny „Folie izolacyjne”,

−

magnetowid, telewizor,

−

literatura.

Ćwiczenie 3

W pracowni przygotowano różne folie, zapoznaj się z nimi i wybierz z pośród nich folie

wiatroizolacyjne. Uzasadnij nauczycielowi swój wybór oraz omów ich przeznaczenie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  zapoznać się z foliami przygotowanymi w pracowni,
5)  przeczytać uwagi producentów folii wiatroizolacyjnej,
6)  wybrać folie wiatroizolacyjną,
7)  opisać ich  zastosowanie,
8)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
9)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
10) zaprezentować efekty swojej pracy,
11) dokonać samooceny pracy,
12) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

różne rodzaje folii stosowanych w izolacji,

−

literatura.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:

1) rozpoznać folie dachowe?



2) rozpoznać folie hydroizolacyjne?



3) rozpoznać folie wiatroizolacyjne?

 

4) określić zastosowanie folii dachowej?



5) określić zastosowanie folii hydroizolacyjnej?



6) określić zastosowanie folii wiatroizolacyjnej?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Wykonywanie zapraw wodoszczelnych do stosowania na

pionowe izolacje ścian fundamentowych i piwnic

4.2.1. Materiał nauczania

Tynki specjalne, oprócz wyrównywania i ochrony podłoża, spełniają jeszcze takie zadania

jak zabezpieczanie przed wilgocią, stratami ciepła lub szkodliwym promieniowaniem.

Tynki wodoszczelne wykonywane są w pomieszczeniach narażonych na możliwość

zawilgocenia ścian. Otrzymujemy go przez odpowiedni dobór składników zaprawy, dodanie
środków uszczelniających, stosowanie specjalnej techniki zacierania lub narzucania zaprawy.

Przykładem tynku wodoszczelnego, zagęszczonego przez zacieranie, jest tynk cementowy

wypalany  (kategoria  IV  według  normy  PN-70/B-10100). Wykonuje  się  go  w  pomieszczeniach,
w  których  wymagana  jest  gładkość  ścian,  na  przykład  w  toaletach.  Tynk  wodoszczelny  składa
się  z  trzech  warstw  obrzutki  cementowej,  narzutu  cementowego  o  proporcji  składników  1:2
i gładzi. Gładź wykonuje się zacierając ją packami stalowymi i jednocześnie posypując zacieraną
powierzchnię  cementem  zmieszanym  z  bardzo  drobnym  piaskiem  w  stosunku  1:1.  W  ostatnim
stadium  zacierania  podsypuje  się  tylko  pył  cementowy,  skrapiając  go  jednocześnie  wodą
z pędzla.  W  celu  zabarwienia  wyprawy  do  pyłu  cementowego  dodaje  się  grafitu  w  ilości  6-10
dag na 1 kg cementu.

Innym przykładem tynku wodoszczelnego jest tynk otrzymywany przez dodanie do zaprawy

dodatków  chemicznych,  to  jest  kwasów  tłuszczowych  i  ich  soli,  na  przykład  Plastibetu  S,
Ahydrosilu  K,  które  łączą  się  ze  składnikami  cementu,  tworząc  związki  nierozpuszczalne
w wodzie.  Tynki  z  domieszkami  wodoszczelnymi  wykonuje  się  jako  jednowarstwowe  (tak  jak
zwykłe gładzone kielnią) lub dwuwarstwowe.
Izolacje  przeciwwilgociowe  pionowe  ścian  fundamentowych  i  piwnic,  wykonuje  się  w  postaci
tynku  wodoszczelnego  lub  przez  dwukrotne  pokrycie  lepikiem  dokładnie  wyspoinowanego  lub
otynkowanego muru piwnicznego od strony zewnętrznej. Grubość tynku powinna wynosić 2 cm.

Dobrym tynkiem wodoszczelnym w warunkach stałej wilgotności gruntu jest tynk

cementowo - gliniany. Zaprawę cementowo-glinianą otrzymuje się przez dokładne wymieszanie
cementu  z  zawiesiną  glinianą.  Do  pionowych  izolacji  murów  fundamentowych  i  piwnicznych
można używać zapraw cementowo-glinianych  bardzo tłustych, o proporcji składników (cement:
zawiesina  gliniana:  piasek)  1:1:3  lub  1:2:3,  dozowanych  objętościowo.  Tynk  cementowo
gliniany  zatarty  na  gładko  stanowi  dobrą  warstwę  wodoszczelna  pod  warunkiem,  że  ściana
fundamentowa  w  ciągu  1-2  dni  po  wykonaniu  będzie  zasypana  ziemią,  przez  co  zostanie
zabezpieczona przed gwałtownymi zmianami temperatury.

Izolacje przeciwwilgociowe w postaci wyprawy wodoszczelnej z zaprawy cementowej lub

cementowo-glinianej  należy wykonywać tylko wówczas, gdy  istnieje pewność, że wyprawa  nie
będzie  pękać  wskutek  skurczu  zaprawy  lub  nierównomiernego  osiadania  budynku.  Dlatego  też
izolacje takie układa się najczęściej po całkowitym wykonaniu budynku i zakończeniu osiadania
wstępnego.  Wyprawę  zabezpiecza  się  przed  skurczem  przez  skrapianie  jej,  co  jakiś  czas  wodą
w czasie  twardnienia  oraz  przez  osłanianie  przed  bezpośrednim  działaniem  promieni
słonecznych.  Izolowaną  ścianę  zasypuje  się  ziemią  zaraz  po  związaniu  wyprawy,  gdy  jest
jeszcze wilgotna.

Mineralne powłoki uszczelniające

Są to suche mieszanki cementu, piasku i dodatków chemicznych, przygotowanych

najczęściej fabrycznie, do których na miejscu ich użycia dodaje się odpowiednią ilość wody
w celu uzyskania konsystencji gęstej śmietany. Nakłada się je pędzlem lub szczotka na

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wyrównane i uprzednio namoczone podłoże warstwami. Powinny być co najmniej dwie warstwy
o grubości około 1 mm każda, pamiętając aby  nakładać mokre na  mokre. Pojawienie się rys  na
warstwie  powłoki  uszczelniającej  może  powodować  wnikanie  wody  do  zabezpieczonej
konstrukcji.  Pewniejszym  rozwiązaniem  są  tak  zwane  elastyczne  mikrowyprawy,  ponieważ
skutecznie kryją rysy włoskowate.

Mineralne powłoki uszczelniające jako samodzielne izolacje zaleca się stosować jedynie

przy zabezpieczaniu przed kapilarnym wnikaniem wilgoci na powłokach sztywnych
i nieodkształcalnych. Przy wykonaniu trzeba ściśle przestrzegać szczegółowych instrukcji ich
użycia zamieszczonych przez producenta.

W otwartym wykopie lub podczas zasypywania wykopu fundamentowego gruntem

zgruzem,  kamieniami,  metalowymi  zanieczyszczeniami  powłoki  są  narażone  na  uszkodzenia
mechaniczne  i  dlatego  wymagają  stosowania  zabezpieczeń  ochronnych  w  postaci  płyt  lub
arkuszy  o  dostatecznej  wytrzymałości  na  oddziaływanie  czynników  mechanicznych,
chemicznych, fizycznych i biologicznych.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1. Jak wykonujemy tynk cementowy wypalany?
2. W jakim celu dodajemy do zaprawy dodatki chemiczne?
3. Jaka powinna być grubość tynku wodoszczelnego?
4. Jak otrzymujemy zaprawę cementowo - glinianą?
5. Kiedy możemy wykonać wyprawę z zaprawy cementowej lub cementowo - glinianej?
6. Co to są mineralne powłoki uszczelniające?
7. Jaką gęstość powinny mieć mineralne powłoki uszczelniające?

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przygotuj stanowisko pracy do wykonania zaprawy cementowo - glinianej (w ilości 2:2:6)

Pobierz z magazynu odpowiedni sprzęt i narzędzia oraz odpowiednie materiały do wykonania

ćwiczenia. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny
pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  pobrać odpowiednie materiały potrzebne do wykonania ćwiczenia,
6)  wykonać zaprawę cementowo-glinianą,
7)  odnieść nadmiar materiałów do magazynu,
8)  utrzymywać ład i porządek na stanowisku pracy,
9)  wyczyścić narzędzia i sprzęt oraz odnieść do magazynu,
10)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
11)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
12)  zaprezentować efekty swojej pracy,

13) dokonać samooceny pracy,
14) uporządkować stanowisko pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

cement,

−

zawiesina gliniana,

−

piasek,

−

woda,

−

miarka,

−

łopata,

−

kielnia,

−

wiaderka,

−

wiertarka,

−

mieszadło,

−

literatura.

Ćwiczenie 2

Do przygotowanej fabrycznie suchej mieszanki w ilości 3 kg (mineralna powłoka

uszczelniającą) dodaj odpowiednią ilość wody. Następnie nanieść ja na wcześniej przygotowane
stanowisko pracy za pomocą pędzla lub szczotki (4 m²). Pobierz z magazynu odpowiedni sprzęt
ochronny osobistej. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  pobrać odpowiednie materiały  potrzebne do wykonania ćwiczenia,
6)  wykonać mineralna powłokę uszczelniającą,
7)  nanieść powłokę na przygotowane podłoże,
8)  utrzymywać ład i porządek na stanowisku pracy,
9)  wyczyścić narzędzia i sprzęt oraz odnieść do magazynu,
10) sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
11) sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
12) zaprezentować efekty swojej pracy,
13) dokonać samooceny pracy,
14) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

przygotowana fabrycznie sucha mieszanka (w ilości 3 kg na 1 ucznia),

−

woda,

−

miarka,

−

kielnia,

−

pędzel,

−

szczotka,

−

wiaderka,

−

wiertarka,

−

mieszadło,

−

literatura.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.4. Sprawdzian postępów

Tak

Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać zaprawę wodoszczelną?



2) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonania zapraw wodoszczelnych?



3) przygotować stanowisko pracy do wykonania zapraw

wodoszczelnych?

 

4) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



5) wykonać izolacje pionową mineralną powłoką uszczelniającą?



6) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.Pionowe i poziome izolacje fundamentów, ścian fundamentowych

i ścian piwnic z zastosowaniem folii tłoczonych i płaskich

4.3.1. Materiał nauczania

Jeszcze nie tak dawno do zabezpieczania fundamentów przed wilgocią z gruntu używano

papy i lepiku. Dziś częściej stosowana jest folia. Przyczyna leży w prostocie jej układania
i łączenia.

Rodzaje izolacji przeciwwilgociowych

Są trzy typy izolacji zabezpieczającej podziemne i naziemne części budynku przed
zawilgoceniem:

1) izolacje przeciwwilgociowe typu lekkiego chroniące budynek przed przenikaniem wilgoci

z gruntu najczęściej w kierunku poziomym (na przykład izolacje pionowe ścian
piwnicznych),

Rys.1. Izolacja przeciwwodna typu lekkiego i typu średniego [5, s. 325].

2. izolacje przeciwwodne typu średniego, zabezpieczające elementy budynku przed wodą

opadową bezpośrednią lub przesączającą się w kierunku przegrody poziomej (na przykład
izolacje dachów i tarasów) lub przegrody pionowej (izolacje ścian piwnicznych znajdujących
się w poniżej poziomu wody gruntowej),

3. izolacje przeciwwodne typu ciężkiego, zabezpieczające elementy budowli przed wodą

naporową (ściany piwnic, zbiorniki i tym podobne znajdujące się poniżej poziomu wody
gruntowej wywierające parcie hydrostatyczne).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys.2. Izolacja przeciwwodna typu ciężkiego [5, s. 328].

Rodzaje folii do izolowania fundamentów, ścian fundamentowych i podłóg na gruncie.
1. Folie płaskie, produkowane są z polichlorku winylu (PCW) i polietylenu (PE-HD). Niektóre

folie maja dodatkowo warstwy kauczukowo-bitumiczne. Folie płaskie wykorzystuje się
zarówno na izolacje przeciwwilgociowe, jak i przeciwwodne.

2. W zależności od rodzaju izolacji dobiera się tylko inną grubość folii i stosuje inne sposoby

łączenia. Nie powinno się stosować folii polietylenowych cieńszych niż 0,2 milimetra. Jeśli
będą miały 0,4 – 0,5 milimetra, wtedy izolacja będzie sztywniejsza i mniej podatna na
przypadkowe przebicia. Folie z PCW są grubsze od 0,6 do 2,00 milimetrów.

3. 2) Membrany wytłaczane (kubełkowe), wytwarzane są z polietylenu o dużej gęstości (PE-

HD). Mogą być wzmocnione siatka z włókna szklanego, polipropylenu lub poliestru. Są też
membrany  połączone  z  geowłókniną  Grubość  membran  wynosi  zwykle  0,5  lub  0,6
milimetra (nawet 0,85 milimetra), a wysokość tłoczenia od 3 do 12 milimetrów. Z membran
pionowych  nie  wykonuje  się  samodzielnych  izolacji,  lecz  osłania  się  nimi  od  zewnętrznej
strony  warstwy  izolacji  przeciwwodnych,  żeby  zabezpieczyć  je  przed  uszkodzeniami
mechanicznymi.  Regularnie  rozmieszczenia  wytłoczenia  umożliwia  zaś  odwadnianie
zaizolowanych powierzchni.

4. Membran wzmocnionych siatka z włókna szklanego używa się do wykonywania izolacji

przeciwwilgociowych ścian piwnic od wewnątrz. Siatka zapewnia dobra przyczepność do
tynku, a wytłoczenia umożliwiają wentylację i osuszanie ściany.

5. Membrany z geowłókniną wykorzystuje się do zabezpieczania izolacji pionowej

fundamentów, ścian fundamentowych i piwnicznych, wzdłuż których ułożony jest drenaż.

6. Membranę kubełkową mocuje się do ścian gwoździami z podkładkami izolacyjnymi.

Pamiętać należy o przestrzeganiu wszystkich zaleceń producenta.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys.3. Mocowanie membrany kubełkowej[10].

Łączenie izolacji poziomej

W izolacji przeciwwilgociowych ław i ścian fundamentowych czy podłogi na gruncie

zazwyczaj  wystarczy  połączenie  pasów  folii  na  zakład  szerokości  30  centymetrów.  Jeżeli
izolacja  będzie  klejona  taśmą  samoprzylepną  lub  odpowiednim  klejem,  zakłady  mogą  mieć  do
10 centymetrów. Niektóre folie przeznaczone do izolowania murowanych ścian parteru czasami
wciska się w świeżą zaprawę.
W izolacji przeciwwodnych ław i stóp fundamentowych zwykle stosuje się folie samoprzylepne
(po  uprzednim  zagruntowaniu  podłoża)  lub  zgrzewane.  Można  też  folie  przymocować
mechanicznie do podłoża, a zakłady uszczelnić klejem lub taśmą samoprzylepną.

Łączenie izolacji pionowej

W izolacjach przeciwwilgociowych ścian fundamentowych najczęściej wystarczą takie

zakłady jak w izolacji poziomej. Folii płaskiej nie trzeba nawet mocować do podłoża, (choć jest
to zalecane) wystarczy, że będzie się zwieszać ze ściany i zostanie przyciśnięta gruntem. Ważne
jest, żeby  jej koniec wystawał poza krawędź  ławy fundamentowej, a zasypka  nie spowodowała
rozciągnięcia lub pęknięcia folii.
W izolacjach przeciwwodnych stosuje się podwójne zabezpieczenie, folię płaską samoprzylepną
lub  mocowaną  mechanicznie  do  podłoża  i  dodatkowo  zgrzewaną  albo  klejoną  oraz  folię
wytłaczaną  stanowiącą  zabezpieczenie  i  uzupełnienie  właściwej  hydroizolacji.  Membrany
kubełkowe najczęściej  mocuje się  za pomocą gwoździ z podkładkami. Górną krawędź ochrania
się  listwą  startową,  a  styki  pionowe  łączy  się  na  zatrzask,  uszczelką  butylową  lub  taśmą
obustronnie klejącą.

Miejsca przechodzenia przez warstwy izolacyjne wszelkich przewodów instalacyjnych

i elementów konstrukcyjnych powinny być szczególnie starannie uszczelnione w sposób
wykluczający przeciekanie wody między tymi przewodami lub elementami a izolacja
Osuszanie ścian

Stopień zawilgocenia ścian

Przyjmuje się, że gdy wilgotność ścian murowanych jest:

−

nie większa niż 2,5%, to ściany są suche;

−

w  przedziale  2,5-5%,  to  ściany  są  mało  zawilgocone  i  zwykle  nie  jest  konieczne
podejmowanie  żadnych  działań  inwazyjnych  –  często  wystarczy  wietrzenie  i usprawnienie
wentylacji;

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

rzędu 5-8%, to ściany są zawilgocone i już powinny być podjęte działania mające na celu
ich osuszenie;

−

na poziomie 8-12%, to ściany są silnie zawilgocone i konieczne jest jak najszybsze ich
osuszenie;

−

większa niż 12%, to ściany są mokre i wymagają natychmiastowego osuszenia (np. po
powodzi).

Badanie ścian

Wilgotność murów można określić za pomocą odpowiednich przyrządów lub przez

nawiercenie  ściany  i  analizę  próbek  (na  przykład  metodą  CM  zwaną  karbidową),  ale  to  jest
bardzo kosztowne. Metodą przybliżoną jest zbadanie (obejrzenie) materiału zebranego z wiertła.
Jeśli okruchy są wilgotne, ale rozpadają się na poszczególne elementy to oznacza, że wilgotność
muru  wynosi  około  10%.  Natomiast,  gdy  tworzą  zwartą  mokrą  masę,  to  wilgotność  ściany  na
pewno przekracza 12%. Trzeba przy tym pamiętać, że nie wystarczy zrobić  jednego odwiertu –
powinno być ich co najmniej sześć (na ścianę lub pomieszczenie).

Wilgotne ściany zwykle oznaczają:

−

rozwój grzybów i pleśni szkodliwych dla zdrowia – zwłaszcza dzieci;

−

obniżenie wytrzymałości murów, czyli podstawowych elementów konstrukcyjnych;

−

obniżenie izolacyjność termicznej i w konsekwencji przemarzanie. A to, oczywiście jest
bezpośrednią przyczyną wzrostu wydatków przeznaczonych na ogrzewanie budynku;

−

pojawienie się wykwitów tzw. wysoleń, a następnie pękanie i łuszczenie się tynków. A to
nie pozostaje bez wpływu na estetykę ścian i całego budynku.

Przyczyny zawilgocenia ścian

Podejmując decyzję o osuszaniu ścian najważniejsze jest ustalenie źródeł powstawania

wilgoci.  Dość  często  przyczyną  kłopotów  jest  kondensacja  pary  wodnej  np.  na  skutek
niedostatecznej  izolacyjności  termicznej  ścian,  źle  funkcjonującej  wentylacji,  a  nawet
niewłaściwej  eksploatacji  budynku.  Oczywistą  przyczyną  jest  powódź  lub  awaria  instalacji
wodno-kanalizacyjnej. Także uszkodzenie pokrycia dachu, rynien i rur spustowych oraz obróbek
blacharskich  (na  przykład  parapetów).  Wilgoć  może  być  spowodowana  również  podciąganiem
kapilarnym – szczególnie w starych budynkach bez hydroizolacji – lub wodą opadową (gdy brak
izolacji pionowej).

Czasami dobrze jest zainteresować się rodzajem gruntu obok i pod budynkiem. Znajomość

stopnia  przepuszczalności  gruntu  oraz  układu  warstw,  a  także  kąta  nachylenia  terenu  jest
potrzebna  do  określenia  zakresu  prac  remontowych.  Poza  tym,  konieczne  jest  ustalenie
sezonowych  wahań  poziomu  wody  gruntowej  lub  przyczyn  podniesienia  się  jej  zwierciadła  na
przykład w wyniku zamulenia drenażu, czy wybudowania w pobliżu dużego obiektu. Niezbędne
jest  także  zbadanie  stanu  technicznego  zawilgoconych  elementów,  czyli  określenie  nośności
ścian,  ewentualnie  fundamentów.  Te  dość  trudne  zadania  wymagają  dużej  wiedzy
i doświadczenia, dlatego na tym etapie powinno się skorzystać z pomocy fachowca –  inżyniera
budowlanego lub geotechnika, którzy wykonają dla nas ekspertyzę.

Zanim przystąpi się do pracy trzeba wykonać izolację poziomą. Inaczej cała praca nie będzie

miała sensu. Po jej ułożeniu można przystąpić do suszenia murów, następnie do ułożenia izolacji
przeciwwilgociowej pionowej, ewentualnie izolacji termicznej i na koniec do odtwarzania
elewacji (najczęściej tynków).

W niektórych przypadkach konieczne jest jeszcze zaprojektowanie i wykonanie drenażu

opaskowego. Dzięki temu możliwe jest miejscowe obniżenie poziomu wody gruntowej
i prowadzenie dalszych prac modernizacyjnych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Izolacja pozioma

Wykonanie nowej i szczelnej izolacji poziomej pod ścianami istniejących budynków nie jest

zadaniem  ani  szybkim,  ani  łatwym,  ani  tanim  i  to  niezależnie  od  wyboru  metody.  Pierwszym
krokiem  będzie  skucie  tynku  nie  tylko z miejsc zawilgoconych,  ale  jeszcze około 0,5 m  wokół
nich. Poza tym,  dość  często  konieczne  jest odkopanie  ścian  fundamentowych  lub  piwnicznych,
zabezpieczenie  wykopów  przed  osuwaniem  się  ziemi,  a  także  przed  ewentualnym  deszczem.
Dzieje się tak zwłaszcza przy stosowaniu metod tradycyjnych.

Metoda podcinania murów

Polega na przekuciu lub przecięciu muru na długości około 1 m, ułożeniu w powstałej

szczelinie izolacji przeciwwilgociowej, a następnie wypełnieniu jej betonem lub mocną zaprawą
cementową  modyfikowaną  środkami  uszczelniającymi.  Szczelinę  można  wykonać  ręcznie,
wykuwając na przykład jedną warstwę cegieł (przy zastosowaniu młoto-wiertarki bądź zwykłego
przecinaka) lub przecinając mur piłą łańcuchową, albo tarczową (szczelina będzie miała grubość
tylko  14  mm).  Jako  izolację  zwykle  stosuje  się,  folię  hydroizolacyjną  (lub  papę  zgrzewalną),
płyty z twardego polietylenu PEHD lub laminatu epoksydowego zbrojonego włóknem szklanym.
Zakłady  izolacji  muszą  wynosić  przynajmniej  10  cm.  Podcinanie  murów  należy  do  metod
inwazyjnych  i dlatego konstrukcje, szczególnie starych budynków, są narażone na uszkodzenie.
Bardzo ważne zatem jest przestrzeganie technologii robót, aby nie dopuścić do osiadania murów.
Z  tego  względu,  kolejne  odcinki  powinno  się  wykonywać  z  przesunięciem,  czyli
z pozostawieniem  filara  o  szerokości  podcięcia  (1  m)  lub  podobnie  jak  to  ma  miejsce  przy
podbijaniu  fundamentów,  czyli  w  odstępie  2-3  m  od  już  wykonanych  odcinków.  Przy
przecinaniu  muru piłą, po ułożeniu  izolacji w szczelinę wbijane  są kliny  podtrzymujące  ścianę.
Usuwa  się  je  dopiero  po  uzyskaniu  pełnej  wytrzymałości  przez  zaprawę.  Ważne  jest  także
stosowanie  betonów  i  zapraw  szybkowiążących,  bo  to  przyspiesza  nieco  tempo  robót,  a  tym
samym zmniejsza ryzyko pęknięcia ścian nośnych.

Zaletą metody tradycyjnej (ręcznej) jest to, że można nią wykonać osuszanie nawet

samodzielnie  i  to  bez  wielkich  nakładów  finansowych,  ale  potrwa  to  znacznie  dłużej,  niż  gdy
zaangażujemy  wyspecjalizowaną  ekipę  z  odpowiednim  sprzętem.  Ważne  jest  także  i  to,  że
można ją stosować zarówno z zewnątrz, jak i od wewnątrz budynku. Metody podcinania murów
nie  należy  stosować,  gdy  budynek  jest  w  złym  stanie  technicznym,  ponieważ  ryzyko  jego
uszkodzenia jest zbyt duże.

Metoda wbijania blach – polega na wprowadzeniu w spoinę muru profilowanych blach

(falistych lub trapezowych), które utworzą izolację przeciwwodną. Arkusze nierdzewnych blach
chromowo-niklowych mają grubość 1,5 mm oraz zagięte brzegi, które podczas wbijania służą za
prowadnice i jednocześnie tworzą połączenie na tzw. zamek. Wbija się je za pomocą specjalnych
pras lub urządzeń pneumatycznych. Blachy wypełniają powstałą szczelinę i dlatego nie ma
niebezpieczeństwa pękania czy osiadania murów.

Zaletą tej metody jest niezwykła trwałość izolacji – około 100 lat, czyli 2-5 razy dłużej niż

w  metodzie  podcinania  murów.  Prace  trwają  tu  krócej,  a  metoda  jest  mało  inwazyjna  dla
otaczającego  terenu  (łatwo  zachowamy  czystość  i porządek, tym  bardziej,  że  metodę tę  można
stosować  także  wewnątrz  pomieszczeń).  Ten  sposób  wykonywania  izolacji  poziomej  jest  dość
kosztowny i można go zastosować tylko w murach z cegieł, pustaków lub bloczków. Wyklucza
go bowiem każdy kamień, gwóźdź czy pręt stalowy znajdujący się w murze.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz rodzaje izolacji przeciwwilgociowych?
2.  Przed czym chronią izolacje przeciwwilgociowe typu lekkiego?
3.  Przed czym chronią izolacje przeciwwodne typu średniego?
4.  Przed czym zabezpieczają izolacje przeciwwodne typu ciężkiego?
5.  Jaka grubość mają membrany wytłaczane (kubełkowe)?
6.  Jak łączymy izolację poziomą?
7.  Jak łączymy izolację pionową?
8.  Jakie znasz metody osuszania ścian?
9.  Z czego produkowane są folie płaskie?
10.  Z czego są wytwarzane membrany wytłaczane (kubełkowe)?

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na przygotowanej podłodze na gruncie (stanowisko pracy – kabina o powierzchni 6 m²),

wykonaj łączenie folii za pomocą taśmy lepiącej. Dobierz odpowiednią folię do wykonywanej
pracy. Oceń jakość wykonanej pracy. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  pobrać odpowiednią ilość materiałów  potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
6)  wykonać łączenie izolacji poziomej na wyznaczonym stanowisku pracy,
7)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
8)  zagospodarować odpady,
9)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
10)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
11)  zaprezentować efekty swojej pracy,
12)  dokonać samooceny pracy,
13)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia różne rodzaje,

−

taśma lepiąca,

−

poziomnica,

−

taśma miernicza,

−

nożyczki lub nożyk,

−

literatura.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Na przygotowanym stanowisku pracy (kabina o powierzchni ściany 8 m²), ścian

fundamentowych, wykonaj łączenie folii za pomocą taśmy lepiącej. Dobierz odpowiednią folię
do wykonywanej pracy. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa
i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  pobrać odpowiednią ilość materiałów  potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
6)  wykonać łączenie izolacji pionowej na wyznaczonym stanowisku pracy,
7)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
8)  zagospodarować odpady,
9)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
10)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
11)  zaprezentować efekty swojej pracy,
12)  dokonać samooceny pracy,
13)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia różne rodzaje,

−

taśma lepiąca,

−

taśma miernicza,

−

nożyczki lub nożyk,

−

literatura.

Ćwiczenie 3

Na przygotowanym stanowisku pracy (powierzchnia ściany o wymiarach: wysokość 2,5 m

szerokość  5  m)  wykonaj  pionową  izolację  przeciwwodną.  Zastosuj  podwójne  zabezpieczenie,
folię  płaską  mocowaną  mechanicznie  do  podłoża  i  dodatkowo  folię  wytłaczaną  (membranę
kubełkową)  stanowiącą  zabezpieczenie  i  uzupełnienie  właściwej  hydroizolacji.  Wykonaj
dokładne  uszczelnienie  przejścia  rury  przez  ścianę.  Ćwiczenie  wykonuj  w  zespołach
dwuosobowych. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny
pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9)  wykonać mocowanie folii wytłaczanej,
10)  wykonać uszczelnienie rury,
11)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
12)  zagospodarować odpady,
13)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
14)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
15)  zaprezentować efekty swojej pracy,
16)  dokonać samooceny pracy,
17)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia płaska i folia wytłaczana,

−

taśma klejąca,

−

taśma obustronnie klejąca,

−

listwa startowa,

−

gwoździe z podkładkami,

−

taśma miernicza,

−

poziomnica,

−

łata,

−

młotek,

−

rusztowanie warszawskie,

−

literatura.

Ćwiczenie 4

Na przygotowanym stanowisku pracy (powierzchnia o wymiarach wysokość 2,5 m

szerokość  5  m)  znajduje  się  zniszczona  pionowa  izolacja  przeciwwodna.  Oceń  stopień
zniszczenia  i  dokonaj  naprawy  zniszczonych  fragmentów  powłoki  izolacyjnej.  Ćwiczenie
wykonuj  w  zespołach  dwuosobowych.  W  trakcie  wykonywania  pracy  przestrzegaj  przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  przygotować rusztowanie warszawskie ,
5)  pobrać narzędzia i sprzęt,
6)  wyliczyć odpowiednia ilość materiałów do wykonywanego ćwiczenia,
7)  pobrać odpowiednią ilość materiałów  potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
8)  wykonać mocowanie folii płaskiej do podłoża,
9)  wykonać mocowanie folii wytłaczanej,
10)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
11)  zagospodarować odpady,
12)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
13)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
14)  zaprezentować efekty swojej pracy,
15)  dokonać samooceny pracy,
16)  uporządkować stanowisko pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia płaska,

−

literatura.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać łączenie izolacji pionowej?



2) wykonać łączenie izolacji poziomej?



3) przygotować rusztowanie do wykonywania izolacji

wodochronnych?

 

4) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



5) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



6) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa

i higieny pracy?



7) wykonać pionową izolacje ścian fundamentowych?
8) określić szacunkowo ilość materiału niezbędnego do



wykonania robót?



9) ocenić stopień zniszczenia powłoki izolacyjnej?



10) wykonać uszczelnienia przejścia rury?



11) dokonać naprawy zniszczonej powłoki izolacyjnej?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Wykonywanie izolacji pomieszczeń mokrych oraz podłóg na

gruncie

4.4.1. Materiał nauczania

Do izolacji podłóg na gruncie, posadzki czy wylewki stosujemy folie hydroizolacyjne, które

nie  przepuszczają  wody  ani  wilgoci  nawet  przy  dużym  ciśnieniu.  Występują  w  dwóch
postaciach,  folie  płaskie  są  czarne  lub  szare.  Wykorzystuje  się  je  także  jako  izolacje  pionowe
przeciwwilgociowe  i  przeciwwodne  ścian  piwnic  i  fundamentów  oraz  do  izolowania  ław
fundamentowych,  układając  je  w  wykopie, nim wzniesiona  zostanie  ściana czy  to piwnicy,  czy
fundamentowa.

Przy izolowaniu podłogi na gruncie folie należy ułożyć pod izolacją cieplną ze styropianu.

Gdy  izolacją  cieplną  będzie  wełna,  to  układa  się  je  także  nad  izolacją.  Przy  układaniu  paneli
podłogowych  wykorzystuje  się  płaskie  folie  hydroizolacyjne  z  warstwą  granulek  styropianu
w środku. Takie folie dodatkowo wygłuszają podłogę. Folia płaska często bywa nazywana folią
budowlaną,  bo  wykorzystuje  się  ją  też  do  przykrycia  i  ochrony  na  przykład  materiałów
budowlanych.

W budynkach niepodpiwniczonych w obrębie posadowienia z powierzchni gruntu usuwa się

ziemie  roślinną.  Ławę  fundamentową  posadawia  się  w  wąskoprzestrzennym  wykopie  poniżej
granicy  przemarzania  gruntu,  a  następnie  wykonuje  się  ściany  fundamentowe  do  wysokości
około  0,3  metra  nad  terenem.  Na  tym  poziomie  zarówno  w  ścianach  zewnętrznych,  jak
i wewnętrznych  układa  się  tak  zwana  izolacje  poziomą,  która  następnie  łączy  się  z  poziomą
izolacją przeciwwilgociową podłogi.

Obecnie podłoga jest układaną bezpośrednio na gruncie, a w układzie warstw stosuje się

izolację przeciwwilgociową połączona z poziomą izolacją ścian oraz izolacją termiczną
zmniejszającą straty ciepła.

Rys.4. Ułożenie foli na podłodze [10].

Izolacje w pomieszczeniach mokrych

Do pomieszczeń „mokrych” zalicza się łazienki, wc, natryski, kuchnie, pralnie oraz

pomieszczenia produkcyjne, w których w trakcie procesów technologicznych wydziela się duża
ilość wody i pary wodnej. W pomieszczeniach tych muszą być izolowane przeciwwilgociowo
zarówno podłogi, jak i ściany.

Materiały arkuszowe (papy, folie) jako izolacje układane na ścianach mocuje się

mechanicznie (na przykład takerem), następnie tworzy się sztywną warstwę osłonową (na

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

przykład tynk na siatce), a warstwę zewnętrzna stanowią najczęściej płytki glazurowane ułożone
na wodoodpornej zaprawie klejowej.

W bardziej nowoczesnych rozwiązaniach na wyrównywanym podłożu (na stropie i na

ścianach) układa się warstwę specjalnej masy hydroizolacyjne i do niej przykleja się płytki
glazury na zaprawie klejowej lub przy użyciu masy izolująco–klejącej.

W pomieszczeniach mokrych muszą być w podłodze zainstalowane wpusty podłogowe,

które trzeba dokładnie uszczelnić w połączeniu z izolacją przeciwwilgociową.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia.

1.  Jaka folie stosujemy do izolacji podłóg na gruncie?
2.  Jaką folie stosujemy do izolacji posadzki czy wylewki?
3.  Gdzie należy ułożyć folię do izolowaniu podłogi na gruncie?
4.  Jakie to są pomieszczenia mokre?

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W kabinie ćwiczeniowej (dwie narożne ściany o wymiarach 2 metry wysokie na 1,5 metra

szerokie  oraz  podłoga  o  wymiarach  1,5  na  1,5  metra)  wykonaj  izolację  pionową  i  poziomą
pomieszczenia  mokrego  a  następnie  na  jednej  ze  ścian  wykonaj  sztywną  warstwę  osłonową
(tynk  na  siatce).  Do  wykonania  ćwiczenia  wykorzystaj  przygotowaną  zaprawę  tynkarską.
Ćwiczenie  wykonuj  w  zespołach  dwuosobowych.  W  trakcie  wykonywania  pracy  przestrzegaj
przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  przygotować drabinę lub rusztowanie warszawskie ,
5)  pobrać narzędzia i sprzęt,
6)  wyliczyć odpowiednia ilość materiałów do wykonywanego ćwiczenia,
7)  pobrać odpowiednią ilość materiałów potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
8)  wykonać mocowanie folii płaskiej do podłoża,
9)  wykonać tynk na siatce,
10) odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
11) zagospodarować odpady,
12) sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
13) sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
14) zaprezentować efekty swojej pracy,
15) dokonać samooceny pracy,
16) uporządkować stanowisko pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia płaska,

−

zaprawa tynkarska,

−

siatka,

−

gwoździe z podkładkami,

−

taśma lepiąca,

−

nożyczki lub nożyk,

−

szpachla,

−

kielnia,

−

taśma miernicza,

−

poziomnica,

−

łata,

−

wiaderko,

−

młotek,

−

drabina,

−

rusztowanie warszawskie,

−

literatura.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać izolacje poziomą pomieszczeń mokrych?



2) wykonać izolację pionową pomieszczeń mokrych?



3) wyliczyć ilość potrzebnego materiału?

 

4) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



5) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



6) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5. Wykonywanie izolacji balkonów, tarasów i zielonych dachów

4.5.1. Materiał nauczania

Prawidłowe wykonanie balkonów i tarasów jest problemem skomplikowanym technicznie,

wymagającym  zastosowania  odpowiednich,  sprawdzonych  materiałów  oraz  staranności  prac
w  najdrobniejszych  szczegółach.  Rozwiązanie  technologiczne  musi  być  odporne  na:
niekorzystne  warunki  klimatu  przejściowego,  obciążenia  chemiczne  a  także  na  występujące
obciążenie użytkowe.

Rys.5. Rodzaje wykonywanych izolacji. a)taras na dachu, b) balkon,

c)płyta wspornikowa balkonu [10].

Balkony muszą być z góry chronione przed penetracją deszczu i śniegu w konstrukcji

nośnej.  Uzyskuje  się  to  poprzez  izolację  pod  okładziną  z  płytek.  Również  elementy  betonowe,
takie  jak  płyty  wspornikowe,  płyty  posadzkowe  tarasów  czy  balustrady  betonowe,  muszą  być
odpowiednio zabezpieczone. Pozbawione ochrony konstrukcje betonowe na balkonach i tarasach
po  kilku  latach  silnego  oddziaływania  warunków  atmosferycznych  często  wykazują
uszkodzenia. Dlatego kroki w celu naprawy i ochrony balkonów i tarasów muszą zostać podjęte
na  czas.  Balkony,  tarasy  i  zielone  dachy  są  poddane  działaniu  najbardziej  ekstremalnych
wpływów  pogody,  na  które  muszą  być  odporne  przez  dziesięciolecia.  Tym  samym  trwałość
i pewność  zastosowanych  produktów  jest  ważnym  kryterium.  Poprzez  łatwą  i  pewną  obróbkę
architekci i wykonawcy szybko osiągają zamierzony efekt przy nowo powstającym balkonie lub
tarasie.

Przy projektowaniu i wykonywaniu balkonów trzeba przestrzegać określonych zasad:

−

konstrukcja płyty balkonowej powinna mieć wyprofilowany spadek poprzeczny 1-2%,

−

na krawędzi zewnętrznej montuje się fartuchy blaszane z kapinosami,

−

w zależności od przyjętego rodzaju izolacji przeciwwilgociowej izolowane powierzchnie
powleka się odpowiednim środkiem gruntującym,

−

izolacje przeciwwilgociowa z mas izolacyjnych (pap lub folii) układa się na całej
powierzchni z wywinięciem tych materiałów, na ściany do wysokości 0,15-0,30 metra
powyżej górnego poziomu nawierzchni,

−

nawierzchnię balkonu wykonuje się z płytek mrozoodpornych na zaprawie klejowej,

−

progi drzwi wejściowych na balkon, taras lub zielony dach należy dokładnie izolować,
wykładając izolacje przeciwwilgociowa na pionowe płaszczyzny i dokładnie uszczelnić
połączenia ze stolarką drzwiowa,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

zaleca się mocowanie słupków balustrad od czoła lub od spodu płyty, aby uniknąć
konieczności przebicia izolacji przeciwwilgociowej,

−

przy niedużych płaszczyznach balkonów na zewnętrznych ich krawędziach osadza się
blachy z kapinosami natomiast przy większych powierzchniach zaleca się mocowanie
rynien i rur spustowych.

Rys.6.

Układy warstw w tarasach nad pomieszczeniami ogrzewanymi: a) tradycyjny, b), c) dla ruchu pieszego, d) dla

ruchu samochodowego, e) tarasy zielone; 1- strop, 2- warstwa spadkowa, 3- paroizolacja,4- izolacja
termoizolacyjna, 5- folia, 6- szlichta cementowa, 7- izolacja wodochronna, 8- warstwa poślizgowa, 9- warstwa
dociskowa, 10- płytki na zaprawie klejowej, 11- żwir, 12- płyta żelbetowa zbrojna, 13- warstwa rozdzielająca, na
przykład geowłóknina, 14- nawierzchnia, na przykład kostka betonowa, 15- ziemia roślinna

[6, s.436].

Tarasy są narażone na oddziałowywaniem zmiennej temperatury powodującej odkształcenia

poszczególnych warstw oraz wody przenikającej przez warstwy nawierzchniowe. W celu
przeciwdziałania tym niekorzystnym zjawiskom należy przy projektowaniu i wykonawstwie
tarasów przestrzegać następujących zasad,

−

skutki  ruchów  termicznych  warstw  nawierzchniowych  niweluje  się  przez  wykonanie
dylatacji  (warstwy  nawierzchniowe  i  podkładowe  podlegają  największym  wahaniom
temperatury  musza  być    oddzielone  od  pionowych  powierzchni  i  elementów,  na  przykład
ścian, ciągłych balustrad), zgodnie z polskimi przepisami warstwa nawierzchniowa powinna
być dylatowana na pola 2x2 metry,

−

aby zabezpieczyć izolację wodochronną przed niszczącym działaniem okresowo zmiennych
sil poziomych, tworzy się tak zwana warstwę poślizgową, dawniej w postaci warstewki
suchego piasku lub talku technicznego pokrytej papa, obecnie najczęściej z dwu warstw folii
polietylenowej,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

na konstrukcji stropu formuje się z betonu lub zaprawy cementowej warstwę spadkowa o
nachyleniu 1÷2% w kierunku urządzeń odwadniających,

−

na  warstwie  spadkowej  układa  się  paroizolację,  przeważnie  w  postaci  specjalnej  folii
polietylenowej,  ważne  tu  jest  zachowanie  ciągłości  folii  (bardzo  szczelne  połączenie
zakładów),  niedopuszczenie  do  jakichkolwiek  uszkodzeń  mechanicznych  oraz  jak  już
pisaliśmy  wcześniej  wywinięcie  jej  na  powierzchnie  pionowe  z  zapewnieniem  szczelnego
przylegania do tych powierzchni,

−

izolacje wodochronne z folii można ułożyć bezpośrednio na płytach z ekstradowanej pianki
polistyrenowej, stosując odpowiednią przekładkę z flizeliny lub geowłókniny,

−

folie układa się luźno, szczelnie łącząc zakłady i wywijając folię na płaszczyzny pionowe
i mocując ją mechanicznie łącznikami lub przez przyklejanie,

−

na  izolacji  układa  się  luźno  (sklejając  jedynie  na  w  zakładach)  dwie  warstwy  folii
polietylenowej  w  celu  wytworzenia  się  tak  zwanej  warstwy  poślizgowej,  czyli
zabezpieczającej  przed  uszkodzeniami  mechanicznymi  izolacji  przy  ruchach  termicznych
warstwy dociskowej,

−

warstwę dociskowa stanowi beton lub szlichta cementowa grubości co najmniej 50 mm,
ewentualnie zbrojona, w zależności od przejmowanych obciążeń,

−

warstwę nawierzchniową układa się na fabrycznie przygotowanej zaprawie klejowej wodo-
i mrozoodpornej,

Newralgicznymi miejscami, które wymagają bardzo starannego zaizolowania, są wejścia

z pomieszczenia na taras. Progi powinny być wyniesione około 150 mm ponad poziom

nawierzchni tarasu w celu zabezpieczenia przed wciekaniem wody z padającego deszczu
i topniejącego śniegu.

Odwodnienie tarasów musi gwarantować szybki spływ wody do wpustów ściekowych lub

rynien. Wpusty ściekowe muszą mieć kołnierze (najlepiej elastyczne) w celu umożliwienia
szczelnego połączenia z izolacją wodochronną. Muszą też odprowadzać wodę przez boczne
otworki z warstw wyżej ułożonych.

Oddylatowanie warstw podkładowej i nawierzchniowej od ścian, słupków balustrad

zabezpiecza te warstwy przed pękaniem i odspajaniem się płytek.

Układ warstw w nawierzchniach na przykład stropów nad garażami z przewidywanym

ruchem pieszym oraz samochodów osobowych lub dostawczych może się różnic jedynie
rodzajem warstwy nawierzchniowej (wzmocniona konstrukcja w celu przeniesienia
zwiększonych obciążeń).

W tak zwanych tarasach zielonych zazwyczaj wprowadza się niewielkie zmiany w układzie

górnych warstw. Na warstwie filtracyjnej wykonanej ze żwiru układa się warstwę oddzielającą z
geowłókniny lub flizeliny, a warstwę nawierzchniową stanowi ziemia roślinną o składzie
dobranym w zależności od projektowanego rodzaju roślinności.

4.5.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jaki spadek powinna mieć konstrukcja płyty balkonowej?
2.  Co montujemy na krawędzi zewnętrznej balkonów?
3.  Jakie jest najważniejsze kryterium wykonania tarasów, balkonów i zielonych dachów?
4.  W jakim miejscu zaleca się mocowanie słupków balustrad?
5.  Co stanowi warstwę nawierzchniową na tarasach zielonych?
6.  Jakie są newralgiczne miejsca przy wykonywaniu tarasów?
7.  Jakich zasad trzeba przestrzegać przy projektowaniu i wykonywaniu balkonów?

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.5.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na przygotowanych stanowiskach pracy imitujących taras (3 na 3 m²) wykonaj izolację, nie

zapominając o uszczelnieniu dylatacji. Do wykonania ćwiczenia wykorzystaj przygotowaną
zaprawę cementową. Ćwiczenie wykonuj w zespołach dwuosobowych. W trakcie wykonywania
pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  wyliczyć odpowiednia ilość materiałów do wykonywanego ćwiczenia,
6)  pobrać odpowiednią ilość materiałów  potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
7)  ocenić stan podłoża,
8)  wykonać mocowanie folii płaskiej do podłoża,
9)  uszczelnić dylatację,
10)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
11)  zagospodarować odpady,
12)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
13)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
14)  zaprezentować efekty swojej pracy,
15)  dokonać samooceny pracy,
16)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

styropian,

−

folia,

−

zaprawa cementowa,

−

nożyczki, nożyk

−

taśma miernicza,

−

poziomnica,

−

łata,

−

szpachla,

−

kielnia,

−

paca stalowa,

−

literatura.

Ćwiczenie 2

Na przygotowanych stanowiskach pracy imitujących balkon (1,5 na 2 m²) wykonaj izolację.

Do wykonania ćwiczenia wykorzystaj przygotowaną zaprawę cementową. Ćwiczenie wykonuj
w zespołach dwuosobowych. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4)  pobrać narzędzia i sprzęt,
5)  wyliczyć odpowiednia ilość materiałów do wykonywanego ćwiczenia,
6)  pobrać odpowiednią ilość materiałów  potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
7)  ocenić stan podłoża,
8)  wykonać mocowanie folii płaskiej do podłoża,
9)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
10)  zagospodarować odpady,
11)  sporządzić w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
12)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
13)  zaprezentować efekty swojej pracy,
14)  dokonać samooceny pracy,
15)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

styropian,

−

folia,

−

zaprawa cementowa,

−

nożyczki,

−

nożyk,

−

taśma miernicza,

−

poziomnica,

−

łata,

−

szpachla,

−

kielnia,

−

paca stalowa,

−

literatura.

4.5.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać izolację balkonu?



2) wykonać izolację tarasów?



3) wykonać izolację zielonych dachów?

 

4) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



5) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



6) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.6. Wykonywanie paroizolacji i wiatroizolacji

4.6.1. Materiał nauczania

Podział paroizolacji

Układ materiałów osłonowych w konstrukcji dachu powinien zapewnić zrównoważenie

bilansu przepływu pary wodnej przez dach. Jest to podstawowy warunek, który musi być
spełniony, aby dach nie gromadził wilgoci. Para wodna unoszona przez ciepłe powietrze
pochodzi z kilku źródeł: z atmosfery, z technologii budowlanych oraz od mieszkańców budynku.
Najgroźniejsze ilości pary wodnej pochodzą z okresu budowy.

Jeżeli dach (a najbardziej jego termoizolacja) w czasie budowy uległ zawilgoceniu, to pewna
część tej wilgoci musi być uwzględniona we wspomnianym bilansie.

Tabela 1 .Rodzaje paroizolacji [10].

Rodzaj paroizolacji

Paroprzepuszczalność w

[ g/ m

/24h ]

Równoważna dyfuzyjnie

grubość powietrza

Sd w [ m ]

Bariery dla pary
(z metalem lub bitumem)

do 0,01

100 - 1000

Opóźniacze pary (folie PE
o gr. 0,15 - 0,2 mm)

0,2 - 0,5

20 - 80

Regulatory pary (nośnik z
włókniny PP)

4 - 700

1 - 5

Rys.7. Zastosowanie folii wentylowanych [10].

Rys.8. Zastosowanie papy [10].

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Z konieczności zbilansowania się pary wodnej wchodzącej i wychodzącej wynika bardzo

oczywista zasada – im większy opór dla pary stanowi zewnętrzna warstwa dachu (pokrycie
z warstwą

wstępnego

krycia),

tym

większy

opór

powinna

stawiać

paroizolacja.

O  wielkości  oporu  warstw  zewnętrznych  w  dachach  wentylowanych  decydują  własności
warstwy  wstępnego  krycia.  Dlatego  folie  wentylowane  (rys.7)  i  papa  (rys.8)  wymagają
zastosowania  paroizolacji  o  większym  oporze  dla  pary  wodnej,  a  membrany  dachowe  (rys.9)
o  mniejszym.  Szeroka  oferta  paroizolacji  (bariery  parowe,  opóźniacze  pary  i  regulatory  pary)
pozwala  na  wybór  rozwiązania  odpowiedniego  dla  danej  konstrukcji  dachu.  Bariery  parowe
najczęściej stosuje się w płaskich, niewentylowanych dachach (ciepłych) oraz w tych, które mają
szczelinę wentylacyjną  nad termoizolacją (rys.7,8) a pod poszyciem lub pod  folią wentylowaną
(o niskiej paroprzepuszczalności).

Najczęściej  stosowanymi  materiałami  paroizolacyjnymi  są  opóźniacze  pary,  czyli  folie
polietylenowe  o  grubościach  od  0,15  do  0,2  mm.  Regulatory  pary  (aktywna  paroizolacja)
powinny  być  stosowane  w  dachu  wentylowanym  wyłącznie  z  membraną  dachową.  Ułożenie
membrany  dachowej  na  termoizolacji  i  regulatora  pary  pod  tą  warstwą  umożliwia  rozwiązanie
często  występującego  problemu:  gromadzenia  się  wilgoci  (nadmiaru  pary  wodnej)  między
płytami  gipsowo-kartonowymi  i  paroizolacją.  Nadmiar  pary  może  wystąpić  wtedy,  kiedy
wentylacja pomieszczeń na poddaszu jest stale lub okresowo niewydolna. Jak pokazuje praktyka,
takie  sytuacje  zdarzają  się  stosunkowo  często  i  dlatego  warto  zamiast  opóźniacza  (lub  tym
bardziej bariery parowej) zamontować regulator, który zapewni większy  lub  mniejszy przepływ
pary wodnej w stronę termoizolacji.

Efektem gromadzenia się wilgoci pod płytami gipsowo-kartonowymi na początku tego

procesu  jest  ich  żółkniecie.  Po  pewnym  czasie  w  tym  miejscu  pojawia  się  pleśń.  Jeśli  więc
warstwa  wstępnego  krycia  jest  membraną  o wysokiej paroprzepuszczalności, warto  zastosować
regulator  pary  (na  przykład  antykondensacyjny  MPF).  Wtedy  nadmiar  pary  przechodząc  przez
termoizolację wydostanie się na zewnątrz.

Rys.9. Zastosowanie membrany dachowej [10].

Jak wynika z wieloletnich doświadczeń i badań, stosowanie barier parowych w stromych

dachach  nie  eliminuje  powstawania  zawilgocenia  konstrukcji  i  termoizolacji.  Wynika  to
z wielości  materiałów  stosowanych  w  tego  typu  konstrukcjach,  które  (w  większości
przypadków)  charakteryzują  się  własnościami  umożliwiającymi  kapilarne  podciąganie  wody.
Każde  połączenie  tych  materiałów  zwiększa  przenikanie  pary  wodnej.  Badania  wilgotności
drewna i termoizolacji potwierdziły, że stosowanie paroizolacji o dużym oporze dyfuzyjnym jest
zabiegiem niecelowym w konstrukcjach dachów stromych. Dlatego coraz częściej jako materiały
ograniczające  dostęp  pary  wodnej  od  strony  poddasza  stosuje  się  regulatory  pary.
Uzasadnieniem  stosowania  takiego  rozwiązania  jest  zjawisko  odwrotnego  przenikania  pary,
występujące  najczęściej  w  sezonie  grzewczym.  W  pomieszczeniach  na  poddaszu
o kontrolowanej atmosferze (klimatyzowanych) działanie regulatora jest tym bardziej korzystne,
ponieważ umożliwia on wysychanie termoizolacji i całej konstrukcji dzięki przepływowi pary do
wnętrza (jest to odwrotny kierunek przenikania).

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Folie paroizolacyjne

Folia paroizolacyjna jest niezbędna na ocieplonym poddaszu użytkowym. Ułożona

pomiędzy ociepleniem a płytami gipsowo-kartonowymi folia zatrzymuje parę wodną powstającą
wewnątrz domu.

Choć folie paroizolacyjne nazywa się również paroszczelnymi, tak naprawdę nie są idealnie

szczelne. Ich paroprzepuszczalność jest jednak bardzo niewielka i wynosi 0,5 g/m2/dobę.
Parametry folii są tak dobrane, by była ona barierą dla pary wodnej powstającej wewnątrz domu
i  dzięki  temu  chroniła  konstrukcję  domu  oraz  izolację  cieplną  przed  zawilgoceniem.  Folie
paroizolacyjne  zwykle  są  żółte,  choć  bywają  również  niebieskie  lub  zielone.  Są  też  folie
paroizolacyjne  zbrojone  siatką  z  tworzywa  sztucznego  albo  takie  z  cieniutką  warstwą  folii
aluminiowej, która odbija ciepło i w ten sposób ogranicza jego ucieczkę z domu.

Rys.10. Układanie paroizolacji [10].

Folia paroizolacyjna jest niezbędna na ocieplonym poddaszu użytkowym. Ułożona

pomiędzy ociepleniem a płytami gipsowo-kartonowymi folia zatrzymuje parę wodną powstającą
wewnątrz domu, dzięki czemu nie przedostaje się ona do wnętrza dachu, nie zawilgaca więc ani
drewnianych krokwi, ani izolacji cieplnej. Stosuje się ją również do izolowania dachów płaskich.

W domu o konstrukcji szkieletowej zarówno drewnianej, jak i stalowej paroizolację układa

się również w ścianach - od wewnątrz i stropach - od spodu. Także w domu murowanym  mogą
być drewniane  stropy, które warto od spodu zabezpieczyć  folią paroizolacyjną.  Również  lekkie
szkieletowe  ścianki  działowe  wygłuszone  wełną,  oddzielające  pomieszczenia  ogrzewane  od
nieogrzewanych,  trzeba  zabezpieczyć  folią  paroizolacyjną  (od  strony  pomieszczenia
ogrzewanego).

Wiatroizolacja jest barierą dla wiatru, deszczu i wilgoci z zewnątrz. Ale swoje zadanie

spełnia tylko wtedy, gdy jest wykonana z odpowiedniego materiału i poprawnie zamocowana.
Folie  wiatroizolacyjne  stosuje  się  przede  wszystkim  w  ścianach  zewnętrznych  budynków
o konstrukcji  szkieletowej  drewnianej  lub  stalowej.  Wiatroizolacja  osłania  ściany  od  zewnątrz
przed  przewiewaniem  i  wnikaniem  wody  oraz  wilgoci.  Choć  może  się  to  wydawać  dziwne  -
jednocześnie  przepuszcza  na  zewnątrz  parę  wodną  przenikającą  z  wnętrza  domu.  Dzięki  takim
właściwościom  wiatroizolacji  para  nie  gromadzi  się  w  ścianie  i  nie  zawilgaca  ułożonej  w  niej
izolacji  cieplnej.  Domy  drewniane  bez  wiatroizolacji  szybko  się  wychładzają.  Ciepło  ucieka
najszybciej  z  pomieszczeń  położonych  w  tej  części  domu,  która  jest  narażona  na  częste
oddziaływanie  wiatru  i  deszczu.  Wiatroizolacje  układane  w  ścianach  zewnętrznych  powinny
mieć wysoką Paroprzepuszczalność w jedną stronę: 1000-3000 g/m

/24 h.

Uwaga! Paroprzepuszczalność folii wiatroizolacyjnych - różna w każdą stronę - związana jest
z ich budową, dlatego bardzo ważne jest, by poprawnie je układać, czyli odpowiednią stroną na
zewnątrz - zwykle jest ona kolorowa lub są na niej napisy.

Folie wiatroizolacyjne, to zazwyczaj włókniny polipropylenowe, polietylenowe lub

wykonane z polyolefinu. Są mocne i trudno je uszkodzić gwoździem. Nie zmieniają swoich

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

właściwości  w  temperaturze  od  -30  do  +80°C.  Folie  wiatroizolacyjne  sprzedawane  są
w zwiniętych w rolki arkuszach najczęściej o szerokości 1,5 lub 2,8 m i długości 50 lub 100 m.
Szersze  folie  łatwiej  jest  poprawnie  zamocować  na  ścianach  domu.  Grubość  folii
wiatroizolacyjnych wynosi zazwyczaj 0,2 do 0,5 mm. Metr kwadratowy folii waży od 60 do 170
gramów, zaś arkusz długości 50 m - zwinięty w rolkę - zależnie od swoich rozmiarów i rodzaju
folii - 4,5 do 24 kg.
Uwaga!  Niektóre  wiatroizolacje  stosowane  są  również  w  dachach  jako  folie  wstępnego  krycia.
Przeznaczenie  oraz  sposób  układania  folii  powinien  być  opisany  w  opracowanej  przez
producenta  instrukcji  (trzeba  poprosić  o  nią  sprzedawcę).  Zastosowanie  złej  folii  może
doprowadzić do zawilgocenia izolacji cieplnej i konstrukcji ściany.
Na  opakowaniu  folii  powinny  być  podane:  nazwa  i  adres  producenta,  nazwa  wyrobu,  data
produkcji,  wymiary,  podstawowe  zasady  stosowania  oraz  symbol  certyfikatu  lub  aprobaty
technicznej. Powinien być również znak budowlany "B".

Folie w oryginalnych opakowaniach należy przechowywać w suchych i przewiewnych

pomieszczeniach. Podczas przewożenia powinny być tak ułożone, żeby się nie przesuwały. Folie
wiatroizolacyjne układa się  na płytach poszycia przybitych do drewnianej konstrukcji  szkieletu,
po czym przybija się oblicówkę winylową.
Wiatroizolacja jest potrzebna w drewnianych i stalowych ścianach szkieletowych zewnętrznych,
jeśli  materiałem  izolacyjnym  jest wełna  mineralna  lub szklana. Wówczas folie wiatroizolacyjne
układa się na płytach poszycia przybitych do drewnianej konstrukcji szkieletu, po czym przybija
się oblicówkę winylową.
Często  elewację  szkieletowego  domu  drewnianego  wykańcza  się  tynkiem  układanym  na
styropianie.  Wtedy  płyty  poszycia  również  pokrywa  się  wiatroizolacją,  a  potem  układa  płyty
styropianowe.

Folię wiatroizolacyjną stosuje się również w budynkach szkieletowych z oblicówką z cegły

klinkierowej.  Do  płyt  poszycia  mocuje  się  folię  wiatroizolacyjną  i  muruje  oblicówkę,
zostawiając między nią, a poszyciem wentylowaną pustkę powietrzną. Podobnie jest, gdy ścianę
murowaną ociepla się wełną mineralną i wykańcza oblicówką winylową. Wtedy izolację cieplną
układa  się  między  łatami  drewnianymi  przymocowanymi  do  muru.  Tak  jak  w  domu
drewnianym,  izolację  cieplną  chroni  się  wiatroizolacją  przed  zawilgoceniem  i  przewiewaniem.
Folię mocuje się zszywkami do rusztu.

Układanie wiatroizolacji.

Elewację należy wykonać w czasie określonym przez producenta folii. Zwykle są to 3-4

miesiące  od  zamocowania  folii  na  ścianach.  Folię  rozwija  się  wokół  domu,  rozpoczynając  od
dołu  ścian  budynku.  Na  narożniku  folię  wywija  się  na  około  30-centymetrowy  zakład  na
sąsiednią  ścianę.  Kolejne  arkusze  folii  mocuje  się  (najlepiej  ocynkowanymi  zszywkami,
używając  specjalnego  zszywacza  -  takera),  układając  je  z  zakładem  10-15  cm  na  poziomych
i  pionowych  połączeniach.  Niektórzy  producenci  oferują  specjalne  taśmy  montażowe  do
sklejania połączeń.

Folią owija się całe powierzchnie ścian - zasłaniając otwory okienne i drzwiowe. Jest to

łatwiejsze, gdy folia ma szerokość 2,8 m, bo taka zwykle jest wysokość kondygnacji.

Rys.11. Układanie wiatroizolacji [10].

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.6.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie są najczęściej stosowane materiały paroizolacyjne?
2.  Gdzie stosowane są folie paroizolacyjne?
3.  Jak inaczej nazywamy folie paroizolacyjne?
4.  Gdzie stosujemy folie wiatroizolacyjne?
5.  W jaki sposób mocujemy folie wiatroizolacyjne?
6.  W jakim czasie po ułożeniu foli należy wykonać elewację?
7.  Od którego miejsca rozpoczynamy układanie wiatroizolacji?
8.  Jaki jest efekt gromadzenia się wilgoci pod płytami gipsowo-kartonowym?

4.6.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na wskazanym stanowisku pracy (fragment poddasza o długości 3 m), wykonaj warstwę

ochronną z folii paroizlacyjnej. Ćwiczenie wykonuj w zespołach dwuosobowych. W trakcie
wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać z magazynu narzędzia i sprzęt,
5)  wykonać obmiar,
6)  obliczyć ilość potrzebnego materiału,
7)  pobrać z magazynu potrzebne materiały,
8)  wykonać warstwę ochronną z folii paroizlacyjnej,
9)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
10)  zagospodarować odpady,
11)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
12)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
13)  zaprezentować efekty swojej pracy,
14)  dokonać samooceny pracy,
15)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia paroizolacyjna,

−

styropian,

−

taker,

−

taśma klejąca,

−

nożyczki,

−

nożyk,

−

literatura.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Na wskazanym fragmencie ściany (powierzchnia wysoka na 2,5 m a szeroka na 4 m

z otworem okiennym pośrodku) ułóż wiatroizolację. Ćwiczenie wykonuj w zespołach
dwuosobowych. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów bezpieczeństwa i higieny
pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać z magazynu narzędzia i sprzęt,
5)  obliczyć ilość potrzebnego materiału,
6)  pobrać z magazynu potrzebne materiały,
7)  wykonać warstwę ochronną z wiatroizolacji,
8)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
9)  zagospodarować odpady,
10)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
11)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
12)  zaprezentować efekty swojej pracy,
13)  dokonać samooceny pracy,
14)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia wiatroizolacyjna,

−

taker,

−

taśma klejąca,

−

nożyczki,

−

nożyk,

−

literatura.

Ćwiczenie 3

Na wskazanym fragmencie ściany (powierzchnia wysoka na 2,5 m i szeroka na 4 m

z otworem okiennym pośrodku) zdemontuj zniszczoną wiatroizolację. Ćwiczenie wykonuj
w zespołach dwuosobowych. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj przepisów
bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać z magazynu narzędzia i sprzęt,
5)  zdemontuj zniszczona wiatroizolację,
6)  odnieść do magazynu narzędzia i sprzęt,
7)  zagospodarować odpady,
8)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
10)  zaprezentować efekty swojej pracy,
11)  dokonać samooceny pracy,
12)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

folia wiatroizolacyjna,

−

taker,

−

taśma klejąca,

−

nożyczki,

−

literatura.

4.6.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać paroizolację?



2) wykonać wiatroizolację?



3) ocenić jakość wykonanej pracy?

 

4) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



5) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



6) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



7) zdemontować zniszczoną wiatroizolację?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.7. Wykonywanie drenażu

4.7.1. Materiał nauczania

Obecność wody w gruncie, w otoczeniu budynku, jest ściśle związana z przepuszczalnością

warstw gruntu przylegającego bezpośrednio do podziemnych elementów budynku. Żwir i piasek
to  grunty  o  bardzo  dużej  przepuszczalności  i  dlatego  woda  opadowa  przesącza  się  przez  nie
szybko  i  w  dużych  ilościach.  Natomiast  glina  i  ił  tylko  w  niewielkim  stopniu  są  dla  wody
przepuszczalne. Rzadko można spotkać w terenie grunt tylko jednego rodzaju, najczęściej mamy
do  czynienia  z  warstwami  wielu  rodzajów  gruntów  o  zróżnicowanych  właściwościach.
Płaszczyzny  rozgraniczające  poszczególne  rodzaje  gruntów  nazywane  są  poziomami  lub
horyzontami gruntowymi.  Woda opadowa przesiąkająca przez grunt w kierunku pionowym  jest
zatrzymywana  na  warstwie  gliny.  Ścieka  następnie  po  tej  warstwie  w  kierunku  budynku
i przesącza się przez grunt, którym  budynek został obsypany po budowie aż do spodu wykopu.
Ponieważ woda nie może przesączyć się przez glinę pod budynkiem, to gromadzi się  i spiętrza,
wywierając nacisk  hydrostatyczny  na ściany piwnicy.  Jeśli  izolacja przeciwwodna  budynku  nie
jest  szczelna,  to  woda  dostanie  się  do  wnętrza  budynku.  Spiętrzania  wody  można  uniknąć
stosując drenaż opaskowy wokół budynku.

Drenaż to sieć instalacji ułożona wokół budynku, która zbiera wodę gromadzącą się

w otoczeniu piwnicy i odprowadza ją na bezpieczną odległość.

Warto go zrobić, jeśli chce się na stałe obniżyć poziom wody w gruncie lub odprowadzić

wodę  opadową  przesączającą  się  przy  ścianach  budynku,  jak  również  tę  przepływającą  przez
warstwy  piasku  występujące  w  gruntach  spoistych.  W  ten  sposób  odciąża  się  izolację  ścian
piwnic. Ułożenie drenażu  ma sens tylko wtedy, gdy  można z niego odprowadzić wodę do rowu
melioracyjnego, rzeki, kanalizacji lub gdy dodatkowo wykona się studnie chłonne albo zastosuje
metodę rozkroplenia.

Drenaż może przyjąć formę tzw. filtra mieszanego. Filtr mieszany to specjalnie dobrany

zestaw żwirów o odpowiednich granulacjach, dający stabilne właściwości filtracyjne. W złożu
filtracyjnym umieszczona jest rura drenująca, odprowadzająca wodę poza odwadniany obszar.

Warstwy drenujące są używane do ochrony przed wodą:

−

stropów pokrytych ziemią

−

ścian obsypanych gruntem

−

podłóg na gruncie.

Drenaż opaskowy (zwany również otokowym lub pierścieniowym)

Głównymi elementami drenażu są rury drenarskie. Dzięki otworom na całej długości, rury

zbierają  wodę  z  całego  terenu.  Dodatkowo,  by  dziurki  się  nie  zatykały,  rury  otoczone  są
specjalną otuliną. Materiał, z którego jest wykonana zależy od rodzaju gruntu, na którym będzie
kładziony  drenaż.  Na  piaszczystym  podłożu  najlepiej  sprawdzi  się  otulina  z  włókien
syntetycznych.  W  przypadku  gliny  –  lepsza  będzie  wykonana  z  włókien  naturalnych  –  na
przykład  kokosowych.  Rury  drenarskie  umieszcza  się  na  wysokości  ławy  fundamentowej
(najlepiej na jej środku). Dno wykopu wypełnia się obsypką filtracyjną i na niej kładzie się rurę,
którą następnie zasypuje się żwirem. Całość należy zabezpieczyć materiałem filtracyjnym.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Rys.14 . Wykonywanie drenażu opaskowego [10].

Drenażem opaskowym otacza się fundamenty całego domu. Miejsce, z którego będzie

prowadzona  instalacja  powinno  być  jej  najwyższym  punktem.  Wyznacza  się  je  po  dokładnym
określeniu  spływu  wody  podziemnej.  Po  przeciwległej  stronie  najwyższego  punktu  powinien
znaleźć się punkt położony  najniżej.  W tym miejscu, w studzience rewizyjnej, zbiera  się woda,
która później odprowadzana  jest do kanalizacji lub innego zbiornika. Przy każdy rogu budynku
montuje  się  studzienki  rewizyjne.  Wszystkie  rury  instalacji  powinny  być  ułożone  ze  spadkiem
w kierunku przyłącza kanalizacyjnego (między 1 a 3 procent).

Wokół ścian budynku układa się opaskę żwirową – tak, by woda deszczowa mogła łatwo

spływać

drenażu.

Przy

fundamencie,

zabezpieczonym

zewnątrz

izolacją

przeciwwilgociową lub przeciwwodną, warto wykonać także pionową warstwę filtracyjną, która
ułatwi spływanie wody wzdłuż ścian i dodatkowo ich osuszanie. Warto zabezpieczyć ją
geowłókniną.

Drenaż wokół domu warto wykonać jeśli:

−

w podłożu są warstwy nieprzepuszczalne (gliny, iły),

−

poziom wód gruntowych jest wysoki,

−

poziom wód gruntowych okresowo się podwyższa.

WAŻNE

−

rury należy układać ze spadkiem co najmniej 3 proc.,

−

rur nie należy kłaść głębiej, niż znajduje się ława fundamentowa,

−

drenaż należy układać na głębokości większej niż głębokość przemarzania gruntu;
w przeciwnym razie woda może zamarznąć,

−

stosowanie rur drenarskich w oplocie i geowłókniny nie zawsze jest konieczne – zależy to
od rodzaju gruntu,

−

ściana budynku musi być zabezpieczona od zewnątrz izolacją przeciwwilgociową lub
przeciwwodną,

−

co kilka lat należy płukać drenaż wodą pod ciśnieniem,

−

raz w roku należy czyścić studzienki kontrolne.

Odwodnienia powierzchni odprowadzają wodę deszczową z powierzchni terenu. Warto je
stosować:

−

na działkach niewielkich lub znajdujących się w zabudowie szeregowej - nieutwardzona
powierzchnia może okazać się zbyt mała, żeby cała woda deszczowa mogła w nią wsiąknąć,

−

na działkach, na których dominuje utwardzona powierzchnia,

−

gdy ziemia jest nieprzepuszczalna lub słabo przepuszczalna – iły, glina.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Najczęściej spotykane są odwodnienia liniowe. Można kupić gotowe systemy, składające się

z korytek  i rusztów tworzących tak zwane ciągi odwadniające, studzienek zbiorczych, wpustów
podwórzowych,  wycieraczek,  wpustów  podrynnowych  i  innych  elementów.  Odwodnienia
liniowe  produkowane  są  w  wersjach  przystosowanych  dla  różnych  obciążeń.  W  domach
jednorodzinnych  wykorzystywane  są  korytka  klasy  A15.  Wytrzymują  one  obciążenia  do  1,5
tony.  Można  przez  nie  przejeżdżać  średniej  wielkości  samochodem  osobowym  bez  obawy,  że
zostaną  uszkodzone.  W  miejscach,  gdzie  mogą  przejeżdżać  większe  i  cięższe  samochody  (do
12,5 tony), a także przy wjeździe  na posesję – warto jest zastosować korytka klasy B. Systemy
odwodnienia  liniowego  to  uniwersalne  elementy  (pokryte  rusztami  rynny  i  studzienki),  które
mogą być łączone w różne kombinacje w zależności od potrzeb.

Rys.15. Odwodnienie liniowe [10].

Porównując system liniowego odwodnienia terenu ze stosowanym dotychczas powszechnie

w Polsce odwodnieniem punktowym dostrzeżemy wiele zalet proponowanego przez nas
rozwiązania:

−

znaczne obniżenie kosztów uzbrojenia terenu,

−

kilkukrotne skrócenie czasu robót montażowych,

−

możliwość instalacji bez niszczenia wykonanej wcześniej powierzchni,

−

możliwość polepszenia wydajności kanalizacji deszczowej już istniejącej bez konieczności
jej przebudowy

−

do toru rynien prowadzą dwie proste powierzchnie spływu, co obniża koszt wykonania
powierzchni i poprawia efekt wizualny,

−

łatwy dostęp do kanalików odpływowych w przypadku konieczności oczyszczenia
instalacji,

−

prawie błyskawiczne uzyskanie odwodnienia terenu.

Drugą możliwością odprowadzenia wody jest zastosowanie systemu odwodnień

punktowych. Przeznaczony jest on do terenów płaskich, lub o niewielkich różnicach wysokości.
Zbudowany  jest  z  sieci  studzienek,  do  których  spływa  woda  po  specjalnie  ukształtowanej
powierzchni terenu, z czterech stron nachylonej w kierunku umieszczonej  centralnie studzienki.
System ten  stosowany  jest  rzadko,  gdyż  jego  wykonanie  jest pochłania  dużo  czasu,  a  w  czasie
dużych deszczów może okazać się mało wydajny.

Korytka montuje się z odpowiednim spadkiem, podanym przez producenta danego systemu.

Umieszcza się je w wykopie na takiej głębokości, żeby ich brzeg znajdował się 2-5 mm poniżej
powierzchni nawierzchni. Wysokość korytek wynosi 11-15 cm, dzięki czemu nie ma potrzeby
robienia głębokich wykopów. Układa się je na warstwie betonowej klasy min. B15. Montaż

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

rozpoczyna się od najniższego punktu, czyli od studzienki. Korytka umieszcza się na świeżym
betonie, tak by nie były obetonowane na całej wysokości. Między krawędzią korytek i betonem
należy zostawić odstęp o grubości równej materiałowo, będącego nawierzchnią terenu. Gdy
stwardnieje beton można montować ruszty.

Zebrana przez drenaż lub odwodnienia woda odprowadzana może być do kanalizacji

deszczowej lub ogólnospławnej. Jeśli nie ma takiej możliwości odbiornikiem może być rów
melioracyjny, drenaż rozsączający, studzienka chłonna lub zbiornik retencyjny.

4.7.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia.

1.  W jakim celu wykonujemy drenaż?
2.  Kiedy warto wykonać drenaż wokół domu?
3.  W jaki sposób wykonujemy drenaż opaskowy?
4.  Co to jest odwodnienie liniowe?
5.  Czy różni się odwodnienie liniowe od punktowego?

4.7.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W wskazanym miejscu wykonaj fragment (około 3 metrów) drenażu opaskowego.

Ćwiczenie wykonuj w zespołach dwuosobowych. W trakcie wykonywania pracy przestrzegaj
przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać z magazynu odpowiednie narzędzia i sprzęt,
5)  sporządzić zapotrzebowanie materiałowe,
6)  pobrać z magazynu potrzebne materiały,
7)  wykonać odpowiedni wykop,
8)  wykonać drenaż,
9)  odnieść narzędzia i sprzęt do magazynu,
10) zagospodarować odpadki,
11) sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
12) sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
13) zaprezentować efekty swojej pracy,
14) dokonać samooceny pracy,
15) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

łopata sztychówka,

−

łopata piaskowa,

−

kilof,

−

sznurek murarski,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

geowóknina,

−

przewody drenażowe,

−

żwir o uziarnieniu co najmniej 0,2 m,

−

poziomnica,

−

taśma miernicza,

−

literatura.

4.7.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać drenaż opaskowy?



2) ocenić jakość wykonanej pracy?

 

3) dobrać odpowiednią odzież ochronną do wykonywanego

ćwiczenia?



4) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



5) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa

i higieny pracy?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.8. Dokumentacja techniczna stosowana podczas wykonywania

izolacji wodochronnych z tworzyw sztucznych i zapraw
wodoszczelnych

4.8.1. Materiał nauczania

Projekt domu powinien zawierać rysunki pokazujące, w jaki sposób mają być zaizolowane

ściany fundamentowe. Do dokumentacji projektowej musi być dołączony opis techniczny, który
jest dopełnieniem informacji zawartych na rysunkach. Zawiera on wykaz potrzebnych
materiałów oraz wskazówki dla wykonawcy. Dowiemy się z niego między innymi:

−

z  czego  ma  być  wykonana  izolacja  przeciwwilgociowa  -  z  opisu  dowiemy  się,  w  którym
miejscu zastosować jaki rodzaj  materiału hydroizolacyjnego. Podane też będzie,  ile warstw
powinniśmy  ułożyć,  czym  je  połączyć,  jakiej  szerokości  zakłady  wykonać.  Jeśli  do
izolowania  powinniśmy  użyć  na  przykład  tynku z  dodatkiem  uszczelniającym,  jego  nazwa
też znajdzie się w opisie.

Przed przystąpieniem do zaprojektowania budynku inwestor jest zobowiązany do

wykonania badań gruntowych. Określą one nie tylko rodzaj gruntów znajdujących się na danym
terenie.  Najistotniejsze  jest  określenie  nośności  gruntu  w  poziomie  posadowienia  budynku
(poziom  ław  fundamentowych)  oraz  poziomu  wód  gruntowych.  Dane  te  są  niezbędne  do
prawidłowego  zaprojektowania  ław  fundamentowych  oraz  przyjęcia  odpowiedniego  rodzaju
izolacji  przeciwwodnej.  Badania  gruntowe  są  również  niezbędne  do  prac  związanych
z ewentualnym odwodnieniem terenu wokół budynku. Prace związane z projektem odwodnienia
należy powierzyć uprawnionemu projektantowi.

Decyzję  dotyczącą  poziomu  i  sposobu  posadowienia  domu  powinien  podjąć  projektant.  Ma  to
bowiem  bezpośredni  wpływ  na  zagłębienie  części  piwnicznej  oraz  sposób  i  rodzaj  izolacji
wodochronnych.  Bardzo  często,  na  terenach  o  wysokim  poziomie  wód  gruntowych,  wykonuje
się budynki z częścią piwniczną wyniesioną ponad teren.

Warto wykonać badania geotechniczne.

Wykonanie badań jest szczególnie istotne, zwłaszcza w przypadku, gdy projektowane jest

podpiwniczenie  budynku.  Geotechnik  określa  poziom  wody  gruntowej  i  ocenia  wahania  tego
poziomu.  W  niekorzystnych  warunkach  gruntowych  możliwe  jest  występowanie  w  piwnicach
wody  po  zakończeniu  budowy  na  obszarze,  na  którym  woda  nie  występowała.  Doświadczony
geotechnik informuje o możliwości pojawienia się wody na takim terenie. W przypadku budowy
domu  bez  piwnic  badania  gruntowe  pozwolą  określić,  czy  w  obszarze  projektowanej  budowy
występują grunty nośne, czyli przydatne dla projektowanej budowy. Zazwyczaj nośność podłoża
jest  wystarczająca  dla  potrzeb  domu  jednorodzinnego,  ale  w  przypadku  gruntów  organicznych
(torfy,  namuły)  lub  nasypowych  ułożonych  bez  zagęszczenia,  budowanie  na  takim  podłożu
spowoduje osiadanie budynku lub jego części.

Drenaż opaskowy

Co prawda, drenaż wymaga zamówienia odrębnego projektu wykonanego przez inżyniera

budownictwa  wodnego,  specjalistę  od  melioracji  lub  geotechnika,  ale  za  to  nie  wpływa  na
zasadniczy projekt domu (układ warstw w przegrodach budowlanych pozostaje praktycznie  bez
zmian). W dokumentacji muszą być określone następujące dane:

−

materiał, z jakiego należy wykonać rury drenarskie i ich średnica;

−

układ rur drenarskich z zaznaczonymi spadkami i poziomem posadowienia;

−

liczba oraz wielkość (średnica, głębokość) studzienek kontrolnych;

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

rodzaj materiału, jakiego należy użyć do obsypki filtracyjnej (zwykle płukany żwir
o odpowiedniej frakcji);

−

rodzaj materiału, z którego będzie wykonana zasypka wykopu (piasek, żwir, pospółka, czy
grunt z wykopu);

−

rodzaj materiału filtracyjnego, który będzie układany wzdłuż ścian (żwir, płyty drenujące,
folia wytłaczana z geowłókniną i tym podobne);

−

sposób odprowadzenia i zagospodarowania wody z drenażu (kanalizacja deszczowa, rzeka,
rów melioracyjny, studnia chłonna i tym podobne).

Wykonanie przedmiaru.

Izolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne oblicza się w metrach kwadratowych

izolowanej powierzchni. Wymiary powierzchni przyjmuje się w świetle surowych ścian murów.

Z obliczonych powierzchni potrąca się powierzchnię otworów, słupów, pilastrów i tym

podobne, większych od 1 m². Izolacje szczelin dylatacyjnych oblicza się w metrach bieżących.

Izolacje na powierzchniach krzywych oblicza się w metrach kwadratowych w rozwinięciu.
Jeżeli prawidłowo wykonamy przedmiar bez problemu możemy wyliczyć ilość materiału

niezbędnego  do  wykonania  potrzebnych  prac.  Prawidłowo  wykonany  przedmiar  pozwala  nam
również  wyliczyć  jakie  wynagrodzenie    otrzymamy  za  wykonaną  pracę.  Oczywiście  bardzo
istotne  jest  jaką  izolacje  wykonujemy  czy  to  jest  tynk  wodoszczelny,  czy  układanie  folii.
Wszystkie  współczynniki  do  prawidłowego  wyliczenia  robocizny  są  podane  w  katalogu
nakładów rzeczowych.

4.8.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Po co wykonywane są badania gruntowe?
2.  Kto powinien podjąć decyzję dotyczącą poziomu i sposobu posadowienia domu?
3.  Jaka dokumentacja musi być określona przy wykonywaniu drenażu?
4.  W jaki sposób wykonujemy przedmiar w pracach izolacyjnych?

4.8.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W budynku, który wskaże Ci nauczyciel, wykonaj obmiar robót izolacyjnych. Oblicz ilości

potrzebnych

materiałów,

które

będą

potrzebne

wykonania

izolacji

przeciwwilgociowych.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać to ćwiczenie powinieneś :

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  pobrać z narzędziowni przymiar taśmowy oraz odpowiednią drabinę,
5)  wykonać obmiaru ścian,
6)  obliczyć powierzchnię ścian przeznaczonych do wykonania izolacji,
7)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
8)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
9)  zaprezentować efekty swojej pracy,
10) dokonać samooceny pracy,
11) uporządkować stanowisko pracy.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

przymiar taśmowy,

−

drabina,

−

literatura.

Ćwiczenie 2

Na podstawie projektu domu jednorodzinnego wykonaj przedmiar robót izolacyjnych

przewidzianych w projekcie.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać to ćwiczenie powinieneś :

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  zapoznać się z projektem domu jednorodzinnego,
5)  wykonać przedmiar,
6)  wyliczyć powierzchnię ścian przeznaczonych do wykonania izolacji,
7)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
8)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
9)  zaprezentować efekty swojej pracy,
10)  dokonać samooceny pracy,
11)  uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

przybory kreślarskie,

−

literatura.

4.8.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) wykonać przedmiar robót izolacyjnych?



2) wykonać obmiar robót izolacyjnych?

 

3) sporządzić zapotrzebowanie materiałowe?



4) dobrać narzędzia i sprzęt do wykonywanych prac?



5) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



6) odczytać dokumentację w zakresie niezbędnym do

wykonywania zadania?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.9. Warunki techniczne wykonania i odbioru robót

4.9.1. Materiał nauczania

Izolacje wodochronne powinny stanowić ciągły i szczelny układ jednowarstwowy lub

wielowarstwowy oddzielający budowlę lub jej część od wody lub pary wodnej .

Powierzchnia podkładu pod izolację przyklejane lub izolacje powłokowe powinna być

sucha, równa (bez żadnych wgłębień oraz pęknięć),odpylona, czysta i odtłuszczona. Pod izolacje
z mas i folii z tworzyw sztucznych powinna być oczyszczona z wszelkich okruchów, oraz
powinna być gładka.

Podkład pod izolację powinien być trwały, nieodkształcalny i przenosić wszystkie działające

nań obciążenia.

Naroża powierzchni izolowanych powinny być zaokrąglone (wyoblone) promieniem nie

mniejszym niż 3 centymetry, bądź sfazowane pod kątem 45°C. Spadki warstwy podkładowej
w balkonach i tarasach powinny wynosić co najmniej 1% (zalecane jest 2%).

Izolacje wodochronne powinny być układane:

−

podczas bezdeszczowej pogody,

−

po wykonaniu wszelkich robót poprzedzających główne prace izolacyjne,

−

po uszczelnieniu dylatacji i osadzeniu wpustów,

−

przy temperaturze powyżej 5 °C, z tym że dla określonego rodzaju izolacji mogą być podane
przez producenta odrębne wymagania (na przykład powłoki żywiczne zaleca układać się
w temperaturze 18 °C).

Izolacje powinny ściśle przylegać do izolowanego podkładu, bez spękań i bez lokalnych

wgłębień lub wybrzuszeń.

Miejsce przechodzenia przez warstwy izolacyjne wszelkich przewodów instalacyjnych

i elementów konstrukcyjnych powinny być szczególnie starannie uszczelnione w sposób
wykluczający przeciekanie wody między tymi przewodami lub elementami a izolacją.

W trakcie prowadzenia prac izolacyjnych i po ich wykonaniu należy chronić warstwy

izolacji przed uszkodzeniami mechanicznymi. Szczególnie izolacje poziome są narażone na
uszkodzenia przy transporcie materiałów, układaniu następnej warstwy, spadaniu narzędzi
i różnych przedmiotów, od ustawiania rusztowania i tym podobne.

Roboty izolacyjne należą do etapu robót zakrytych, dlatego ważny jest ich odbiór po

wykonaniu prac. Podczas odbioru konieczne są dokumenty określające technologię wykonania
dla konkretnych materiałów które zostały użyte. Każdy producent podaje szczegółowe
informacje, należy ich bezwzględnie przestrzegać.

4.9.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczenia.

1.  Jaka powinna być powierzchnia pod izolacje wodochronna?
2.  Jaki powinien być podkład pod izolację?
3.  Jakie warunki muszą być spełnione aby można było układać izolację wodochronną?

4.9.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na wskazanych podłożach (co najmniej dwóch) oceń przygotowanie pod wykonanie

izolacji. Przedstaw swoje notatki nauczycielowi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie powinieneś:

1)  zorganizować stanowisko pracy,
2)  zaplanować przebieg wykonania ćwiczenia – plan zapisać w zeszycie,
3)  przestrzegać zasad  bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)  zapoznać się z przedstawionymi podłożami,
5)  ocenić przygotowanie podłoża,
6)  sporządzić  w zeszycie notatkę z przeprowadzonego ćwiczenia,
7)  sformułować wnioski z realizacji ćwiczenia,
8)  zaprezentować efekty swojej pracy,
9)  dokonać samooceny pracy,
10) uporządkować stanowisko pracy.

Wyposażenie stanowiska pracy:

−

zeszyt do ćwiczeń,

−

literatura.

4.9.4. Sprawdzian postępów

Tak Nie

Czy potrafisz:
1) ocenić przygotowane podłoże?



2) sprawdzić warunki jakie musza zostać zachowane aby wykonać

izolacje?

 

3) wykonać prace z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i

higieny pracy?



„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

A. INSTRUKCJA OGÓLNA

−

Przeczytaj uważnie instrukcję.

−

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

−

Odpowiedzi udzielaj tylko na załączonej karcie odpowiedzi.

−

Kartę odpowiedzi podpisz imieniem i nazwiskiem.

B. INSTRUKCJA SZCZEGÓŁOWA

−

Zestaw zadań testowych składa się z zadań:

a) wielokrotnego wyboru.

−

Zadania wielokrotnego wyboru mają 4 wersje odpowiedzi, z których jedna jest prawidłowa.
Prawidłową odpowiedź należy zakreślić we właściwym miejscu na karcie odpowiedzi.

−

W przypadku pomyłki błędną odpowiedź należy ująć w kółko i ponownie zakreślić
odpowiedź prawidłową.

−

Jeżeli udzielenie odpowiedzi na jakieś pytanie sprawia Ci trudność to opuść je i przejdź do
zadania następnego. Do zadań bez odpowiedzi możesz wrócić później.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zestaw zadań testowych

1) Na łączenie izolacji przeciwwilgociowej poziomej podłogi na gruncie wystarczy zakład

o szerokości

a)  5 cm.
b)  20 cm.
c)  30 cm.
d)  50 cm.

2) Nie powinno się stosować folii polietylenowych cieńszych niż

a)  0,20 mm.
b)  0,40 mm.
c)  0,50 mm.
d)  0,80 mm.

3) Folie wiatroizolacyjne stosuje się przede wszystkim

a)  podłodze na gruncie.
b)  ławach fundamentowych.
c)  w pomieszczeniach mokrych.
d)  w ścianach zewnętrznych budynku o konstrukcji szkieletowej drewnianej lub stalowej.

4) Izolacje przeciwwilgociowe z mas izolacyjnych układa się na całej powierzchni

z wywinięciem tych materiałów, na ścianę do wysokości
a)  0,5 do 0,40 m.
b)  0,10 do 0,70 m.
c)  0,20 do 0,60 m
d)  0,15 do 0,30 m.

5) Do pomieszczeń mokrych zalicza się

a)  pokój.
b)  łazienkę.
c)  sypialnię.
d)  przedpokój.

6) Folia paroizolacyjna jest niezbędna na

a)  podłodze na gruncie.
b)  ocieplonym poddaszu.
c)  pomieszczeniu mokrym.
d)  ścianach fundamentowych.

7) Naroża powierzchni izolowanych powinny być zaokrąglone promieniem nie mniejszym niż

a)  3 cm.
b)  8 cm.
c)  10 cm.
d)  15 cm.

8) Drenaż należy płukać wodą pod ciśnieniem co

a)  1 rok.
b)  5 miesięcy.
c)  6 miesięcy.
d)  kilka lat.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

9) Izolacja wodochronna powinna być układana w temperaturze

a)  0°C.
b)  5°C.
c)  10°C.
d)  15 °C

10) Studzienki kontrolne należy czyścić co

a)  1 rok.
b)  kilka lat.
c)  6 miesięcy.
d)  2 miesiące.

11) Po ułożeniu wiatroizolacji elewacje należy wykonać w określonym czasie to jest

po 1 roku.

po 3-4 miesiącach.

po 5-6 miesiącach.

po 6-7 miesiącach.

12) Folie tłoczone są zwykle

b)  fioletowe i żółte.
c)  czarne i brązowe.
d)  zielone i czerwone.
e)  niebieskie i pomarańczowe.

13) Mineralne powłoki uszczelniające nanosimy na podłoże za pomocą

a)  kielni.
b)  pędzla.
c)  szpachli.
d)  natrysku.

14) Do pionowych izolacji murów fundamentowych i piwnicznych można używać zapraw

cementowo-glinianych bardzo tłustych, o proporcji składników (cement: zawiesina gliniana :
piasek)

a)  3: 2: 1.
b)  1: 1: 1.
c)  2: 2: 1.
d)  1: 1: 3.

15) Folie hydroizolacyjne są zazwyczaj w kolorze

a)  czarne lub szare.
b)  białe lub fioletowe.
c)  zielone lub czerwone.
d)  pomarańczowe lub granatowe.

16) Konstrukcja płyty balkonowej powinna mieć wyprofilowany spadek poprzeczny

a)  1-2%.
b)  5-6%.
c)  10-15%.
d)  15 -20%.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Wykonywanie izolacji wodochronnych z tworzyw sztucznych i zapraw
wodoszczelnych w budynkach

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem: