Trening umiejętności społecznych

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

ci prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

Trening Umiej

tno

ci Prospołecznych

Wg A. P. Goldstein

I. Podstawowe umiej

tno

ci społeczne

1.Słuchanie
2.Mówienie „Dzi

kuje"

3.Mówienie komplementów

II.

Zaawansowane umiej

tno

ci społeczne

4.Proszenie o pomoc

5.Przepraszanie
6.Przł

czanie si

do działa

innych

III. Umiej

tno

ci radzenia sobie z uczuciami

7.Poznawanie swoich uczu

3.Wyra

anie swoich uczu

9.Rozumienie, co czuj

inni

10.Radzenie sobie z czyja

zło

11.Radzenie sobie ze strachem

IV.

Alternatywne umiej

tno

ci wobec agresji

12.Pomaganie innym
13.Stosowanie samokontroli
14.Obrona swoich praw
15.Reagowanie na zaczepki
15.Unikanie bójek

V. Umiej

tno

ci radzenia sobie ze stresem

17.Zgłaszanie skargi
13.Radzenie sobie z pomini

ciem

19.Radzenie sobie z zakłopotaniem

20.Reagowanie na namawianie
21.Reagowanie na niepowodzenie
22.Radzenie sobie z presja, grupy
23.Przygotowanie do trudnej rozmowy

VI. Umiej

tno

ść

planowania

24.Ustalanie przyczyny problemów
25.Szeregowanie problemów według ich wa

ść

25.Podejmowanie decyzji

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

ci prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

1. SŁUCHANIE

Kroki:

1. Patrz na osob

mówi

Sta

naprzeciw tej osoby: nawi

ąż

kontakt wzrokowy

2. My

l o tym, co jest mówione

Oka

to przez skini

cie głowy lub potakiwanie

3. Poczekaj na swoj

kolej mówienia

Nie wier

, nie szuraj nogami

4. Powiedz to, co chcesz powiedzie

Zadaj pytania: wyra

swoje uczucia: wypowiedz swoje pogl

dy.

2. MÓWIENIE „DZI

KUJ

Kroki:

1.Zdecyduj, czy druga osoba powiedziała, ofiarowała lub zrobiła co

, za co chciałby

jej

podzi

kowa

To mo

e by

np. komplement lub jaki

upominek

2.Wybierz odpowiedni czas i miejsce, aby podzi

kowa

tej osobie

Czas i miejsce powinny zapewnia

spokój i prywatno

ść

ora.z takie okoliczno

ci, w których uwaga

drugiej osoby b

dzie skoncentrowana na tobie.

3.Podzi

kuj tej osobie w sposób przyjazny

Wyra

swoj

wdzi

czno

ść

słowami, upominkiem, listem lub odwzajemnij si

jaka

przysługa,

4.Powiedz tej osobie dlaczego i za co jej dzi

kujesz

3.MÓWIENIE KOMPLEMENTÓW

Kroki:

1.Zastanów si

, za co chciałby

powiedzie

komplement drugiej osobie

e by

to zwi

zane z wygl

dem tej osoby, jej zachowaniem lub jakim

osi

gni

ciem.

2.Zdecyduj, w jaki sposób chcesz jej
powiedzie

komplement

Zastanów si

nad doborem słów tak, aby

adne z was nie czuło si

skr

powane.

3. Wybierz odpowiedni czas i miejsce
powiedzenia swojego komplementu
Mo

e to by

w miejscu prywatnym i w czasie, kiedy osoba ta nie jest czym

zaj

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

ci prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

4. Wyra

swój komplement

Zrób to w sposób szczery i przyjazny.

4. PROSZENIE O POMOC

Kroki:

1.Zdefiniuj problem

konkretny: kto i co przyczynia si

do istnienia problemu? Jakie s

jego skutki dla Ciebie?

2.Zdecyduj czy chcesz pomocy w jego rozwi

zaniu

Zastanów si

, czy jeste

w stanie rozwi

ten problem sam.

3.Pomy

l o ró

nych osobach, które mogłyby ci pomóc i wybierz jedn

spo

ród nich

pod uwag

wszystkich mo

liwych pomocników i wybierz

najlepszego.

4. Opowiedz tej osobie o problemie i popro

eby ci pomogła

eli ta osoba chce ci pomóc, ale nie mo

e uczyni

tego w tym momencie, to spytaj j

kiedy b

dzie

miała czas. Definicja „problemu" - obejmuje to wszystko, z czym kto

nie potrafi sobie sam poradzi

w czym potrzebuje pomocy - od ró

nych problemów w kontaktach z innymi lud

mi do problemów

zwi

zanych ze szkoł

i innych problemów natury informacyjnej.

5. PRZEPRASZANIE

Kroki:

1.Zastanów si

, czy dla ciebie najlepszym rozwi

zaniem byłoby przeproszenie kogo

, co zrobiłe

esz np. przeprosi

za zepsucie czego

, za omyłk

, za przerwanie czyjej

wypowiedzi lub za

ura

enie czyich

uczu

2.Pomy

l o ró

nych sposobach, jakie

mógłby

wykorzysta

do przeprosin

esz co

powiedzie

, co

zrobi

lub co

napisa

3.Wybierz najlepszy czas i miejsce do

przeproszenia

Zrób to w miejscu prywatnym, jak najszybciej po spowodowaniu probiemu.

4.Przepro

e to si

czy

z zaoferowaniem wynagrodzenia komu

za to, co si

stało.

4. PROSZENI E O POMOC

Kroki:

1.Zdefiniuj problem

konkretny: kto i co przyczynia si

do istnienia problemu? Jakie s

jego skutki dla Ciebie?

2.Zdecyduj czy chcesz pomocy w jego rozwi

zaniu

Zastanów si

, czy jeste

w stanie rozwi

ten problem sam.

3.Pomy

l o ró

nych osobach, które mogłyby ci pomóc i wybierz jedn

spo

ród nich

pod uwag

wszystkich mo

liwych pomocników i wybierz

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

ci prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

najlepszego.

4. Opowiedz tej osobie o problemie i popro

eby ci pomogła

eli ta osoba chce ci pomóc, ale nie mo

e uczyni

tego w tym momencie, to spytaj ja, kiedy b

dzie

miała czas. Definicja „problemu" - obejmuje to wszystko, z czym kto

nie potrafi i sobie sam poradzi

i w czym potrzebuje pomocy - od ró

nych problemów w kontaktach z innymi lud

mi do problemów

zwi

zanych ze szkoł

i innych problemów natury informacyjnej.

5. PRZEPRASZANIE

Kroki:

1.Zastanów si

, czy dla ciebie najlepszym rozwi

zaniem byłoby przeproszenie kogo

, co zrobiłe

esz np. przeprosi

za zepsucie czego

, za omyłk

, za przerwanie czyjej

wypowiedzi lub za

ura

enie czyich

uczu

2.Pomy

l o ró

nych sposobach, jakie mógłby

wykorzysta

do przeprosin

esz co

powiedzie

, co

zrobi

lub co

napisa

3.Wybierz najlepszy czas i miejsce do przeproszenia

Zrób to w miejscu prywatnym, jak najszybciej po spowodowaniu problemu.

4.Przepro

e to si

czy

z zaoferowaniem wynagrodzenia komu

za to, co si

stało.

6. PRZYŁ

CZANIE SI

DO DZIAŁA

INNYCH

Kroki:

1. Zdecyduj, czy chcesz przył

czy

do grupy

Zastanów si

nad korzy

ciami i stratami; b

pewny,

e chcesz uczestniczy

, a nie przeszkadza

w tym, co robi

inni.

2. Zastanów si

nad najlepszym sposobem przył

czenia si

esz spyta

, zgłosi

, rozpocz

ąć

rozmow

lub przedstawi

3. Wybierz najbardziej odpowiedni czas przył

czenia si

Przewa

nie najlepszym czasem jest przerwa w zaj

ciach lub okres przed rozpocz

ciem zaj

ęć

4. Przył

cz si

do tego, co robi

inni

7. POZNAWANIE SWOICH UCZU

Kroki:
1.Wczuj si

w to, co si

dzieje w twoim ciele, a pomo

e ci zrozumie

, co czujesz

Pewnymi wskazówkami mog

rumie

ce, ucisk w

oł

dku, napi

te mi

ęś

nie itp.

2.Zastanów si

, co mogło wywoła

tego rodzaju odczucia

Skoncentruj swoj

uwag

na czynnikach z zewn

trz, takich jak np. bójka, jaka

niespodzianka itp.,

jak równie

na czynnikach z wewn

trz czyli własnych my

lach.

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

ci prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

3.Pomy

l, jak mógłby

nazwa

to uczucie

liwe s

np. zło

ść

, strach, rado

ść

, szcz

ęś

cie, smutek, rozczarowanie itd.

8. WYRA

ANIE SWOICH UCZU

Kroki:

Wczuj si

w to, co si

dzieje w twoim

ciele

Zastanów si

, co mogło sprawi

e si

tak czujesz

3.Okre

l swoje uczucia

Zastanów si

nad ró

nymi sposobami

wyra

enia swoich uczu

i wybierz jeden

z nich

pod uwag

takie prospołeczne alternatywy jak np. porozmawianie o danym uczuciu,

wykonanie czego

wymagaj

cego wysiłku fizycznego, powiedzenie tego, co czujesz obiektowi

swoich uczu

, wycofanie si

z sytuacji wywołuj

cych emocje lub opó

nianie działa

. Zastanów si

w jaki sposób, kiedy, gdzie i komu mo

esz wyjawi

swoje uczucia.

5. Wyra

swoje uczucia

9. ROZUMIENIE, CO CZUJ

INNI

Kroki:

1. Obserwuj drug

osob

Zwró

uwag

na ton głosu, pozycj

ciała i wyraz twarzy

2.Słuchaj, co mówi ta osoba
Staraj si

zrozumie

tre

ść

wypowiedzi.

3.Zastanów si

, co ta osoba mo

e odczuwa

Osoba ta mo

e by

zezłoszczona, smutna, zaniepokojona itp.

4.Zastanów si

, w jaki sposób mo

esz okaza

e rozumiesz, co ta osoba czuje

esz to jej powiedzie

, dotkn

ąć

lub pozostawi

sam

5. Wybierz najlepszy sposób i zrób to

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

10. RADZENIE SOBIE Z CZYJA

ZŁO

Kroki:

1. Słuchaj tego, co mówi osoba, która jest zezłoszczona
Nie przerywaj, b

opanowany

2. Spróbuj zrozumie

, co ta osoba mówi i

czuje.

Zadawaj pytania odno

nie tego, czego nie rozumiesz; powtórz sobie

jej odpowiedzi.

3. Zastanów si

, czy mo

esz co

powiedzie

lub zrobi

, aby poradzi

sobie z t

sytuacj

Rozwa

ró

ne mo

liwo

ci poradzenia sobie z tym problemem;

e to by

jedynie wysłuchanie tej osoby, okazanie empatii,

zrobienie czego

, aby rozwi

problem, zignorowa

go lub

zachowa

w sposób asertywny.

4. Je

eli potrafisz, to porad

sobie ze

zło

tej osoby

Umiej

tno

ść

ta odnosi si

do zło

ci skierowanej na osoby uczestnicz

w treningu.

11. RADZENIE SOBIE ZE STRACHEM

Kroki:

1. Zastanów si

, czy odczuwasz strach

Zastosuj umiej

tno

ść

Poznawanie swoich uczu

2.Pomy

l, czego mógłby

Pomy

l o ró

nych mo

liwo

ciach i wybierz najbardziej

prawdopodobn

3.Oce

czy twój strach jest uzasadniony

Czy obiekt twojego strachu naprawd

stanowi zagro

enie? Mo

zaistnie

konieczno

ść

sprawdzenia tego z innymi osobami lub zdobycia

kszej ilo

ci informacji.

4.Podejmij kroki w celu zmniejszenia swojego strachu
Mo

esz z kim

porozmawia

, odej

ść

lub stopniowo podchodzi

sytuacji, która powoduje twój strach.

12. POMAGANIE INNYM

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

Kroki:

l Zastanów si

, czy druga osoba mo

e potrzebowa

twojej

pomocy

Pomy

l o potrzebach drugiej osoby; obserwuj.

Pomy

l, w jaki sposób mógłby

potrzebny

Zapytaj drug

osob

, czy mógłby

pomocny i czy chce twojej pomocy

Zdeklaruj swoj

pomoc w sposób szczery, pozwalaj

cy drugiej osobie

odmówi

, je

eli tego chce.

4. Pomó

drugiej osobie

13. STOSOWANIE SAMOKONTROLE

Kroki:

1. Wczuj si

w to, co si

dzieje w twoim ciele, co mo

e co

pomóc dowiedzie

kiedy jeste

bliski utraty kontroli nad sob

Czy stajesz si

coraz bardziej spi

ty, zły, porywczy, niespokojny?

2. Okre

l, co spowodowało,

e tak si

czujesz

pod uwag

zarówno czynniki zewn

trzne, jak i wewn

trzne.

3. Zastanów si

nad sposobami, które pozwol

ci odzyska

kontrol

Zwolnij tempo działania, policz do 10, od 10 wstecz, oddychaj gł

boko,

dodaj sobie pewno

ci, wyjd

, zajmij si

czym

innym.

4. Wybierz najlepszy sposób samokontroli i zastosuj go.

14.OBRONA SWOICH PRAW

Kroki:

Zwró

uwag

na to, co si

dzieje w twoim ciele, co mo

e ci

pomóc u

wiadomi

sobie,

e jeste

niezadowolony i chcesz stan

ąć

w obronie swoich praw.

Niektórymi wskazówkami mog

. by

napi

te mi

ęś

nie,

ciskanie

oł

dku itp.

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

Okre

l, co spowodowało,

e tak si

czujesz

Czy kto

stara si

wykorzysta

ciebie, zignorowa

le potraktowa

lub rozdra

Pomy

l o sposobach, których mo

esz u

w obronie swoich

praw i wybierz jeden z
nich.
Szuka

pomocy i powiedzie

co ci le

y na sercu; uzyska

opini

kszo

ci; wybierz odpowiedni czas i miejsce.

4. Sta

w obronie swoich praw w sposób

bezpo

redni i rozs

dny

15. REAGOWANIE NA ZACZEPKI

Kroki:

1. Oce

, czy kto

zaczepia

Czy inni

artuj

z ciebie lub plotkuj

na twój temat?

2. Zastanów si

, jak poradzi

sobie z tego rodzaju

dokuczaniem

Spokojnie to zaakceptowa

, obróci

art, zignorowa

3. Wybierz najlepsze rozwi

zanie i zastosuj je.

O ile to mo

liwe, unikaj zachowa

, które mog

. wywoła

agresje:

zło

liwe dokuczanie w formie odwetu lub zamkniecie si

sobie.

16. UNIKANIE BÓJEK

Kroki:

Wstrzymaj si

i zastanów, dlaczego chcesz si

Zastanów si

, czego tak naprawd

chcesz na dłu

met

Jakie mog

dalekosi

ęż

ne skutki tej decyzji

3. Pomy

l o innych ni

bójka sposobach załatwienia tej

sprawy

esz negocjowa

, stan

ąć

w obronie swoich praw, poprosi

o pomoc lub

uspokoi

drug

osob

4. Wybierz najlepszy sposób rozwi

zania danej sytuacji i

zastosuj go.

II Ogólnopolski Zlot Dru

ynowych

Materiał dla uczestników zaj

ęć

: Trening umiej

tno

prospołecznych

Prowadz

ca: phm. Ligia Basi

ska

17.ZGŁASZANIE SKARGI

Kroki:

1. Zastanów si

, czy chcesz si

poskar

W czym jest problem?

2. Zdecyduj, komu chcesz si

poskar

Kto mo

e rozwi

ten problem?

3. Wyra

swoj

skarg

tej osobie

Rozwa

alternatywne sposoby poskar

enia si

, np. grzeczne, asertywne, prywatne.

4. Powiedz tej osobie, co chcesz, aby było zrobione w tej sprawie

Zaoferuj jakie

pomocne sugestie odno

nie sposobów rozwi

zania tego problemu.

5. Spytaj drug

osob

, co ona my

li o tym co jej powiedziałe

18. RADZENIE SOBIE Z POMINI

CIEM

Kroki:

1. Zdecyduj, czy czujesz si

pomini

ty.

Czy jeste

ignorowany lub odrzucany?

Zastanów si

nad powodem, dla którego

inne osoby pomijaj

w czym

Zastanów si

, jak mógłby

poradzi

sobie

z tym problemem

esz poczeka

, odej

ść

, powiedzie

innym, w jaki sposób działa na ciebie ich zachowanie lub

poprosi

, aby

został wł

czony do tego co robi

4. Wybierz najlepsze rozwi

zanie i zastosuj

19.RADZENIE SOBIE Z ZAKŁOPOTANIEM

Kroki:

1.Zdecyduj, czy czujesz si

zakłopotany

Zastanów si

, co wprowadza ci

w zakłopotanie

Zastanów si

, co mo

e pomóc, aby

czuł si

mniej zakłopotany i zrób to

Dokonaj korekty przyczyny: zminimalizuj; zignoruj; odwró

uwag

innych; zastosuj humor; upewnij

20. REAGOWANIE NA NAMAWIANIE

Kroki:

1. Wysłuchaj tego, co my

li inna osoba na dany temat

otwarty na to, co mówi, spróbuj zrozumie

punkt widzenia drugiej osoby na dan

spraw

2. Zdecyduj, co ty my

lisz o tej sprawie

Odró

nij swoje własne koncepcje ad koncepcji drugiej osoby

3. Porównaj to, co powiedziała ta osoba z tym, co ty my

lisz na ten temat

Zgadzasz si

; nie zgadzasz si

; dokonujesz modyfikacji; odkładasz podj

cie

ostatecznej decyzji.

4. Zdecyduj, który pomysł podoba ci si

bardziej i powiedz o tym drugiej

osobie

21. REAGOWANIE NA NIEPOWODZENIE

Kroki:

1. Zastanów si

, czy w czym

ci si

nie powodzi

Niepowodzenie mo

e by

na płaszczy

nie stosunków interpersonalnych, akademickiej lub

sportowej.

Zastanów si

, dlaczego ci si

nie powiodło

Przyczyn

e by

brak umiej

tno

ci, motywacji lub szcz

ęś

cia. Pomy

l równie

o przyczynach

osobistych i ro

nych okoliczno

ciach.

Pomy

l, co mógłby

zrobi

, aby unikn

ąć

niepowodzenia nast

pnym razem

Dokonaj oceny, co jeste

w stanie sam zmieni

: je

eli jest to brak jakiej

umiej

tno

ci, je

eli

brak motywacji, to dołó

stara

; je

eli zale

y to od okoliczno

ci, to pomy

l w jaki sposób mógłby

to zmieni

4. Zdecyduj, czy chcesz jeszcze raz spróbowa

5. Spróbuj jeszcze raz stosuj

c nowe podej

cie

22. RADZENIE SOBIE Z PRESJ

GRUPY

Kroki:

1. Zastanów si

, co grupa chce,

eby

zrobił i dlaczego

Posłuchaj innych osób; zdecyduj o co naprawd

im chodzi; spróbuj

zrozumie

, co jest mówione

2. Zdecyduj, co ty chcesz zrobi

Ulec; przeciwstawi

, gra

na zwłok

, negocjowa

3. Zdecyduj, w jaki sposób poinformowa

grup

o tym, co chcesz zrobi

Poda

przyczyny; porozmawia

tylko z jedn

osob

, gra

na zwłok

; oka

stanowczo

ść

4. Powiedz grupie, co zdecydowałe

23.PRZYGOTOWANIE DO TRUDNEJ ROZMOWY

Kroki:

1. Pomy

l o tym, jak b

dziesz si

czuł podczas tej rozmowy

esz by

spi

ty, zaniepokojony lub zniecierpliwiony

2. Pomy

l o tym, jak b

dzie si

czuła druga osoba

e odczuwa

niepokój, znudzenie lub zło

ść

Zastanów si

nad ró

nymi sposobami, w jaki mógłby

powiedzie

to, co czujesz

4.Pomy

l, co druga osoba mo

e ci odpowiedzie

5. Pomy

l o innych mo

liwych rzeczach, które mog

zdarzy

podczas tej rozmowy

Powtórz Kroki 1-5 co najmniej dwa razy, stosuj

c ró

ne podej

cia do danej sytuacji.

6. Wymy

l najlepsze rozwi

zanie i wypróbuj je

Podkre

nale

y to, ze od sposobu, w jaki osoba podchodzi do danej sytuacji cz

sto mo

zale

jej ostateczne rozstrzygni

cie.

24. USTALANIE PRZYCZYNY PROBLEMÓW

Kroki:

1.Okre

l istot

problemu

Zastanów si

nad mo

liwymi przyczynami tego problemu

Czy przyczyna, byłe

ty sam, inne osoby czy wydarzenia; czy były one zamierzone,

niezamierzone lub jedne i drugie.

Zdecyduj, które z nich s

najbardziej prawdopodobn

przyczyn

problemu

Sprawd

, co naprawd

spowodowało ten problem

Zapytaj inne osoby; zastanów si

nad cał

sytuacj

jeszcze raz.

25. SZEREGOWANIE PROBLEMÓW WEDŁUG ICH WA

CI.

Kroki:

1. Zastanów si

nad problemami, które ci

niepokoj

Zrób list

tych problemów, b

szczegółowy.

Uszereguj te problemy od najwa

niejszego do najmniej wa

nego

Zrób, co tylko mo

esz, aby wstrzyma

od załatwiania najmniej wa

nych problemów

Zle

je innym osobom, przełó

je na pó

niej, unikaj ich.

4. Zacznij załatwia

najwa

niejsze problemy

Zaplanuj pierwsze kroki w radzeniu sobie z najwa

niejszym problemem; dokonaj próby tych

kroków w swojej wyobra

ni.