Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

1 

Mgr in . Marian Ma ka 

MINISTERSTWO TRANSPORTU 

 

 

Zadania  

organów administracji pa stwowej  

wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

(wybrane aspekty) 

 

 

Arystoteles stwierdził „pa stwo” – jest wspólnot  równych, maj c  na celu doskonałe  ycie.

1

  

Profesor R. Wróblewski definiuje poj cie „pa stwo” jako organizacja polityczna wielkiej grupy 

społecznej,  nierozerwalnie  zwi zana  z  okre lonym  terytorium,  na  którym  rozci ga  si   jego  władza  

i obowi zuj  prawa przez ni  stanowione.

2

 

Podstawowym obowi zkiem pa stwa jako organizacji obejmuj cej ludzi na stałe osiadłych na 

okre lonym  terytorium,  jest  zaspokajanie  potrzeby  przetrwania  i  biologicznego  funkcjonowania  oraz  

potrzeby bezpiecze stwa swoich obywateli. 

Pa stwo pełni okre lone funkcje w dziedzinie bezpiecze stwa, mi dzy innymi w zakresie: 

1.  Ochrony porz dku konstytucyjnego; 

2.  Zapewnienia integralno ci terytorialnej i nienaruszalno ci granic; 

3.  Ochrony interesów gospodarczych; 

4.  Zapewnienia materialnych i duchowych podstaw przetrwania ludno ci; 

5.  Zapewnienia funkcjonowania organów władzy w warunkach pokoju, kryzysu i wojny; 

6.  Ochrony  ycia i zdrowia ludzi oraz ochronie dóbr i  rodowiska;  

7.  Zapewnienia bezpiecze stwa i porz dku publicznego; 

8.  Ochronie  obszarów,  obiektów,  urz dze   i  transportów  wa nych  z  punktu  widzenia  

bezpiecze stwa; 

9.  Edukacji na rzecz bezpiecze stwa 

 

Bezpiecze stwo  okre lane  jest  jako  stan,  który  daje  poczucie  pewno ci,  i gwarantuje  jego 

zachowania  oraz  szanse,  na  doskonalenie.  Jedna  z  podstawowych  potrzeb  człowieka  to  sytuacja  

odznaczaj ca si  brakiem ryzyka utraty czego  co człowiek szczególnie ceni, na przykład zdrowia, pracy, 

szacunku,  uczu ,  dóbr  materialnych. Wyró nia  si   mi dzy  innymi  bezpiecze stwo  globalne  regionalne, 

narodowe;  bezpiecze stwo  militarne,  polityczne,  społeczne;  bezpiecze stwo  fizyczne,  socjalne;  

bezpiecze stwo strukturalne i personalne.

3

  

Obowi zek  zaspokajania  potrzeby  bezpiecze stwa  pa stwo  realizuje  przede  wszystkim  

poprzez  ustanawianie,  wprowadzanie  w  ycie  i  nadzorowanie  przestrzegania  odpowiednich  aktów  

prawnych i normatywnych, chroni cych obywateli. 

Jednym  z  takich  aktów  prawnych  jest  ustawa  o  zarz dzaniu  kryzysowym

4

,  która  definiuje 

mi dzy innymi poj cia: 

1) 

sytuacji  kryzysowej  -  nale y  przez  to  rozumie   sytuacj   b d c   nast pstwem  zagro enia  

i prowadz c  w konsekwencji do zerwania lub znacznego naruszenia wi zów społecznych przy 

równoczesnym powa nym zakłóceniu w funkcjonowaniu instytucji publicznych, jednak w takim 

stopniu,  e  u yte  rodki  niezb dne  do  zapewnienia  lub  przywrócenia  bezpiecze stwa  nie  

uzasadniaj   wprowadzenia  adnego  ze  stanów  nadzwyczajnych,  o  których  mowa  w  art.  228 

ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 

2) 

zarz dzania kryzysowego - to działalno  organów administracji publicznej b d ca elementem 

kierowania  bezpiecze stwem  narodowym,  która  polega  na  zapobieganiu  sytuacjom  

kryzysowym,  przygotowaniu  do  przejmowania  nad  nimi  kontroli  w  drodze  zaplanowanych  

działa ,  reagowaniu  w  przypadku  wyst pienia  sytuacji  kryzysowych  oraz  na  odtwarzaniu  

infrastruktury lub przywróceniu jej pierwotnego charakteru; 

3) 

infrastruktury krytycznej

5

 oraz jej ochrony

6

; 

                                                 

1

 Arystoteles, Polityka, t. VII, Warszawa 1964 r., s. 303. 

2

 R. Wróblewski, Podstawowe poj cia z dziedziny polityki bezpiecze stwa, strategii i sztuki wojennej, Warszawa, 1993 r., s. 9. 

3

 Słowni terminów bezpiecze stwa narodowego, AON, Warszawa 2002 r., s. 13. 

4

 Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarz dzaniu kryzysowym (Dz. U. Nr 89 poz. 590) obowi zuje od 22 sierpnia 2007 r. 

 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

2 

4) 

planowaniu cywilnym

7

; 

5) 

Narodowego Systemu Pogotowia Kryzysowego (NSPK) - nale y przez to rozumie  realizowane 

przez  organy  administracji  rz dowej  oraz  Siły  Zbrojne  Rzeczypospolitej  Polskiej  zadania  

i procedury maj ce na celu zapobieganie sytuacjom kryzysowym, przygotowanie do przejmo-

wania  nad  nimi  kontroli  w  drodze  zaplanowanych  działa   oraz  reagowanie  w  przypadku  

wyst pienia sytuacji kryzysowych. 

 

Ustawa  okre la  zadania  w  zakresie  planowania  cywilnego,  które  obejmuj   mi dzy  innymi:  

gromadzenie  i  przetwarzanie  informacji  o  mo liwych  do  u ycia  siłach  i  rodkach  w  sytuacjach  

kryzysowych, w czasie stanów nadzwyczajnych i w czasie wojny; opracowywanie procedur post powania 

na wypadek zagro e ; przygotowywanie planów reagowania kryzysowego.  

Zadania  realizowane  w  ramach  planowania  cywilnego  powinny  uwzgl dnia :  zapewnienie 

funkcjonowania  administracji  publicznej;  zapewnienie  funkcjonowania  i mo liwo ci  odtworzenia  

infrastruktury lub przywrócenia jej pierwotnego charakteru; racjonalne gospodarowanie siłami i  rodkami 

w  sytuacjach  kryzysowych,  w  czasie  stanów  nadzwyczajnych  i  w  czasie  wojny;  zapewnienie  ludziom  

warunków przetrwania w sytuacjach kryzysowych, w czasie stanów nadzwyczajnych i w czasie wojny. 

Ustawa  okre la  ogólny  układ  planów  reagowania  kryzysowego  (krajowy,  wojewódzkie,  

powiatowe,  gminne),  zadania  zakresu  ochrony  infrastruktury  krytycznej  oraz  układ  planów  ochrony  

infrastruktury krytycznej (na szczeblu krajowym i wojewódzkim oraz dla wła cicieli i posiadaczy samoist-

nych  urz dze   infrastruktury  krytycznej).  Rada  Ministrów  na  podstawie  delegacji  ustawowej  okre li,  

w drodze rozporz dzenia, sposób tworzenia i aktualizacji oraz struktury planów uwzgl dniaj c potrzeb  

zapewnienia ci gło ci funkcjonowania infrastruktury krytycznej. 

SZCZEBEL CENTRALNY 

 

Ustawa okre la jednoznacznie,  e Rada Ministrów sprawuje zarz dzanie kryzysowe na teryto-

rium Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacjach nagłych zarz dzanie kryzysowe sprawuje minister wła ciwy 

do  spraw  wewn trznych,  zawiadamiaj c  niezwłocznie  o  swoich  działaniach  Prezesa  Rady  Ministrów. 

Decyzje  podj te  przez  ministra  wła ciwego  do  spraw  wewn trznych  podlegaj   rozpatrzeniu  na  

najbli szym posiedzeniu Rady Ministrów. 

Ustawa daje upowa nienie dla Prezesa Rady Ministrów, z własnej inicjatywy, na wniosek wła-

ciwego  ministra,  kierownika  urz du  centralnego  lub  wojewody,  do  wprowadzenia  na  całym  terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej albo jego cz ci, w drodze zarz dzenia, nast puj cych stopni alarmowych: 

1) pierwszy stopie  alarmowy - w przypadku uzyskania informacji o mo liwo ci wyst pienia zdarzenia o 

charakterze  terrorystycznym  lub  innego  zdarzenia,  których  rodzaj  i  zakres  jest  trudny  do  

przewidzenia; 

2) drugi stopie  alarmowy - w przypadku uzyskania informacji o mo liwo ci wyst pienia zdarzenia o cha-

rakterze terrorystycznym lub innego  zdarzenia, powoduj cych  zagro enie  bezpiecze stwa Rzeczy-

pospolitej Polskiej; 

3) trzeci stopie  alarmowy - w przypadku uzyskania informacji o osobach lub organizacjach przygotowu-

j cych działania terrorystyczne godz ce w bezpiecze stwo Rzeczypospolitej Polskiej lub wyst pienia 

aktów  terroru  godz cych  w  bezpiecze stwo  innych  pa stw  albo  w  przypadku  uzyskania  informacji  

o mo liwo ci wyst pienia innego zdarzenia godz cego w bezpiecze stwo Rzeczypospolitej Polskiej 

lub innych pa stw; 

                                                                                                                                                             

5

 nale y przez to rozumie  systemy oraz wchodz ce w ich skład powi zane ze sob  funkcjonalnie obiekty, w tym obiekty budowla-

ne,  urz dzenia,  instalacje,  usługi  kluczowe  dla  bezpiecze stwa  pa stwa  i  jego  obywateli  oraz  słu ce  zapewnieniu  sprawnego 

funkcjonowania  organów  administracji  publicznej,  a tak e  instytucji i  przedsi biorców.  Infrastruktura  krytyczna  obejmuje  systemy: 

zaopatrzenia w energi  i paliwa; ł czno ci i sieci teleinformatycznych; finansowe; zaopatrzenia w  ywno  i wod ; ochrony zdrowia; 

transportowe i komunikacyjne; ratownicze; zapewniaj ce ci gło  działania administracji publicznej; produkcji, składowania, prze-

chowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwórczych, w tym ruroci gi substancji niebezpiecznych. 

6

 nale y przez to rozumie  zespół przedsi wzi  organizacyjnych realizowanych w celu zapewnienia funkcjonowania lub szybkiego 

odtworzenia infrastruktury krytycznej na wypadek zagro e , w tym awarii, ataków oraz innych zdarze  zakłócaj cych jej prawidłowe 

funkcjonowanie. 

7

 a) 

całokształt przedsi wzi  organizacyjnych, polegaj cych na opracowywaniu planów, w tym planów reagowania kryzyso-

wego, i programów, maj cych na celu optymalne wykorzystanie dost pnych sił i  rodków w sytuacjach kryzysowych oraz w cza-

sie stanów nadzwyczajnych i w czasie wojny, w zakresie zapobiegania sytuacjom kryzysowym, przygotowania do przejmowania 

nad nimi kontroli, reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz odtwarzania infrastruktury i przywracania jej pierwotnego charakte-

ru, 

 b) 

planowanie w zakresie wspierania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie ich u ycia oraz planowanie wykorzy-

stania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji zada  z zakresu zarz dzania kryzysowego. 

 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

3 

4) czwarty  stopie   alarmowy  -  w  przypadku  wyst pienia  zdarzenia  o  charakterze  terrorystycznym  lub 

innego  zdarzenia,  powoduj cych  zagro enie  bezpiecze stwa  Rzeczypospolitej  Polskiej  lub  innych 

pa stw. 

Wy szy stopie  alarmowy mo e by  wprowadzony z pomini ciem ni szych stopni. Zadania realizowane 

w poszczególnych stopniach alarmowych ujmuje si  w Planie Reagowania Obronnego Rzeczypospolitej 

Polskiej. Prezes Rady Ministrów, w drodze zarz dzenia, odwołuje albo zmienia stopie  alarmowy. 

 

Dotychczasowa regulacja dotycz ca zada  oraz procedur uruchamiania NSPK znalazła swoj  

delegacj   ustawow .  Obowi zuj ce  obecnie  zadania  i  procedury  uruchamiania  NSPR  zostały  

zatwierdzone  przez  Prezesa  Rady  Ministrów  w  2005  r.  po  Strategicznej  Grze  Obronnej 

„KIEROWNICTWO 2004”.  

Regulacja  ustawowa  daje  podstaw   do  działania  Rz dowego  Zespołu  Zarz dzania  

Kryzysowego  b d cego  organem  opiniodawczo-doradczym  wła ciwym  w  sprawach  inicjowania  

i  koordynowania  działa   podejmowanych  w  zakresie  zarz dzania  kryzysowego.  W  skład  Zespołu  

wchodz :  

  1)  Prezes Rady Ministrów - przewodnicz cy; 

  2)  Minister  Obrony  Narodowej  i  minister  wła ciwy  do  spraw  wewn trznych  -  zast pcy  

przewodnicz cego; 

  3)  Minister Spraw Zagranicznych; 

  4)  Minister Koordynator Słu b Specjalnych - je eli został powołany. 

W  posiedzeniach  Zespołu,  na  prawach  członka,  bior   udział  wyznaczone  przez  

przewodnicz cego,  w  zale no ci  od  potrzeb,  nast puj ce  organy  administracji  rz dowej:  ministrowie 

kieruj cy  działami  administracji  rz dowej;  Główny  Geodeta  Kraju;  Główny  Inspektor  Sanitarny;  Główny 

Lekarz  Weterynarii;  Komendant  Główny  Pa stwowej  Stra y  Po arnej;  Komendant  Główny  Policji;  

Komendant Główny Stra y Granicznej; Prezes Pa stwowej Agencji Atomistyki; Prezes Urz du Lotnictwa 

Cywilnego; Szef Agencji Bezpiecze stwa Wewn trznego; Szef Agencji Wywiadu; Szef Obrony Cywilnej 

Kraju; Szef Słu by Kontrwywiadu Wojskowego; Szef Słu by Wywiadu Wojskowego. W pracach Zespołu 

mo e uczestniczy  przedstawiciel Prezydenta RP.  

Ustawa okre la zadania Rz dowego Zespół Zarz dzania Kryzysowego, do których nale y: 

  1)  przygotowywanie propozycji u ycia sił i  rodków niezb dnych do opanowania sytuacji kryzysowych; 

  2)  doradzanie  w  zakresie koordynacji  działa  organów administracji rz dowej,  instytucji pa stwowych  

i słu b w sytuacjach kryzysowych; 

  3)  opiniowanie  sprawozda   ko cowych  z  działa   podejmowanych  w  zwi zku  z zarz dzaniem  

kryzysowym; 

  4)  opiniowanie  potrzeb  w  zakresie  odtwarzania  infrastruktury  lub  przywrócenia  jej  pierwotnego  

charakteru; 

  5)  opiniowanie  i  przedkładanie  do  zatwierdzenia  Radzie  Ministrów  krajowego  planu  reagowania  

kryzysowego; 

  6)  opiniowanie  i  przedkładanie  do  zatwierdzenia  Radzie  Ministrów  krajowego  i wojewódzkich  planów 

ochrony infrastruktury krytycznej; 

  7)  opiniowanie  projektów  zarz dze   Prezesa  Rady  Ministrów  dotycz cych  wykazu  przedsi wzi  

NSPK; 

  8)  opiniowanie projektów decyzji Rady Ministrów  dotycz cych  wprowadzania przedsi wzi   z  wykazu 

przedsi wzi  NSPK; 

  9)  organizowanie  współdziałania  ze  zwi zkami  ochotniczych  stra y  po arnych  w  sytuacjach  

kryzysowych. 

Zespół  realizuje,  do  czasu  wprowadzenia  stanu  wojennego  i  uruchomienia  systemu kierowania  obron  

pa stwa,  zadania  wynikaj ce  z  Planu  Reagowania  Obronnego  Rzeczypospolitej  Polskiej,  b d cego  

dokumentem wykonawczym do Polityczno-Strategicznej Dyrektywy Obronnej Rzeczypospolitej Polskiej. 

Wa nym  zapisem  ustawowym  jest  regulacja  dotycz ca  utworzenia  Rz dowego  Centrum  

Bezpiecze stwa,  jako  pa stwow   jednostk   bud etow   podległ   Prezesowi  Rady  Ministrów.  Prezes  

Rady  Ministrów,  zgodnie  z  delegacj   ustawow   powołał  w  trybie  zarz dzenia  Pełnomocnika  Rz du  do 

spraw organizacji Rz dowego Centrum Bezpiecze stwa (RCB). Zadaniem RCB jest zapewnienie obsługi 

Rady  Ministrów,  Prezesa  Rady  Ministrów  i  Rz dowego  Zespołu  Zarz dzania  w  sprawach  zarz dzania 

kryzysowego. Do szczegółowych zada  RCB nale y: 

  1)  planowanie  cywilne,  w  tym:  przedstawianie  szczegółowych  sposobów  i  rodków  reagowania  na  

zagro enia  oraz  ograniczania  ich  skutków;  opracowywanie  i aktualizowanie  krajowego  planu  

reagowania  kryzysowego;  analiza  i  ocena  mo liwo ci  wyst pienia  zagro e   lub  ich  rozwoju;  

gromadzenie informacji o zagro eniach i analiza zebranych materiałów; wypracowywanie wniosków  

i  propozycji  zapobiegania  i przeciwdziałania  zagro eniom;  planowanie  wykorzystania  Sił  Zbrojnych 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

4 

Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zada

8

; planowanie wsparcia przez organy administracji 

publicznej  realizacji  zada   Sił  Zbrojnych  Rzeczypospolitej  Polskiej;  monitorowanie  potencjalnych  

zagro e ; 

  3)  przygotowanie  uruchamiania,  w  przypadku  zaistnienia  zagro e ,  procedur  zwi zanych 

z zarz dzaniem kryzysowym; 

  4)  przygotowywanie projektów opinii i stanowisk Zespołu; 

  5)  przygotowywanie i obsługa techniczno-organizacyjna prac Zespołu; 

  6)  współpraca z komórkami i jednostkami organizacyjnymi Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego  

i Unii Europejskiej oraz innych organizacji mi dzynarodowych; 

  7)  organizowanie i prowadzenie szkole   i  wicze   z  zakresu  zarz dzania kryzysowego  oraz udział  w 

wiczeniach krajowych i mi dzynarodowych; 

  8)  zapewnienie obiegu informacji mi dzy krajowymi i zagranicznymi organami i strukturami zarz dzania 

kryzysowego; 

  9)  realizacja zada  stałego dy uru w ramach gotowo ci obronnej pa stwa; 

10)  realizacja zada  z zakresu przeciwdziałania, zapobiegania i likwidacji skutków zdarze  o charakterze 

terrorystycznym; 

11)  realizacja zada  planistycznych i programowych z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej, w tym 

opracowywanie i aktualizacja krajowego planu ochrony infrastruktury krytycznej oraz przedkładanie 

Zespołowi wojewódzkich planów ochrony infrastruktury krytycznej, a tak e współpraca, jako krajowy 

punkt  kontaktowy,  z  instytucjami  Unii  Europejskiej  i  krajami  członkowskimi  w  zakresie  ochrony  

infrastruktury krytycznej; 

12)  przygotowywanie  projektów  decyzji  Rady  Ministrów  dotycz cych  wprowadzenia  przedsi wzi   

z wykazu przedsi wzi  NSPK; 

13)  przygotowywanie projektów zarz dze  Prezesa Rady Ministrów dotycz cych wykazu przedsi wzi  

NSPK. 

Ustawa obliguje: 

1)  ministrów  kieruj cych  działami  administracji  rz dowej  oraz  kierowników  urz dów  centralnych  do  

realizacji  zada   dotycz cych  zarz dzania  kryzysowego  oraz  do  utworzenia  w  swoich  urz dach  

zespołów zarz dzania kryzysowego

9

; 

2)  ministrów  i  centralne  organy  administracji  rz dowej,  do  których  zakresu  działania  nale   sprawy 

zwi zane  z  zapewnieniem  bezpiecze stwa  zewn trznego,  wewn trznego,  w  tym  ochrony  ludno ci, 

lub  gospodarczych  podstaw  bezpiecze stwa  pa stwa,  w  urz dach  zapewniaj cych  ich  obsług   do 

tworzenia centrów zarz dzania kryzysowego

10

. 

Rada  Ministrów,  na  podstawie  delegacji  ustawowej  w  drodze  rozporz dzenia,  okre li  organy 

administracji rz dowej, które utworz  centra zarz dzania kryzysowego, oraz sposób ich funkcjonowania, 

uwzgl dniaj c  w  szczególno ci  warunki  techniczne  i  standardy  ich  wyposa enia  oraz  procedury  

współpracy z Rz dowym Centrum Bezpiecze stwa i innymi organami administracji publicznej.  

                                                 

8

  współudział  w  monitorowaniu  zagro e ;  wykonywanie  zada   zwi zanych  z  ocen   skutków  zjawisk  zaistniałych  na  obszarze  

wyst powania zagro e ; wykonywanie zada  poszukiwawczo-ratowniczych; ewakuowanie poszkodowanej ludno ci i mienia; 

wykonywanie  zada   maj cych  na  celu  przygotowanie  warunków  do  czasowego  przebywania  ewakuowanej  ludno ci  

w wyznaczonych miejscach; współudział w ochronie mienia pozostawionego na obszarze wyst powania zagro e ; izolowanie 

obszaru  wyst powania  zagro e   lub  miejsca  prowadzenia  akcji  ratowniczej;  wykonywanie  prac  zabezpieczaj cych,  

ratowniczych i ewakuacyjnych przy zagro onych obiektach budowlanych i zabytkach; prowadzenie prac wymagaj cych u ycia 

specjalistycznego sprz tu technicznego lub materiałów wybuchowych b d cych w zasobach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej 

Polskiej; usuwanie materiałów niebezpiecznych i ich unieszkodliwianie, z wykorzystaniem sił i  rodków b d cych na wyposa-

eniu  Sił  Zbrojnych  Rzeczypospolitej  Polskiej;  likwidowanie  ska e   chemicznych  oraz  ska e   i  zaka e   biologicznych;  

usuwanie  ska e   promieniotwórczych;  wykonywanie  zada   zwi zanych  z  napraw   i  odbudow   infrastruktury  technicznej; 

współudział w zapewnieniu przejezdno ci szlaków komunikacyjnych; udzielanie pomocy medycznej i wykonywanie zada  sa-

nitarnohigienicznych i przeciwepidemicznych; wykonywanie zada  uj tych w wojewódzkim planie reagowania kryzysowego. 

 

9

 Zadania Zespołów Zarz dzania Kryzysowego: 

1)  realizacja  zada   z  zakresu  planowania  cywilnego:  analiza  i  ocena  mo liwo ci  wyst pienia  zagro e   lub  ich  rozwoju;  

wypracowywanie  wniosków  i  propozycji  dotycz cych  zapobiegania  i  przeciwdziałania  zagro eniom;  przedstawianie  

szczegółowych sposobów i  rodków reagowania na zagro enie oraz ograniczania ich skutków; 

2)  realizacja zada  stałego dy uru w ramach gotowo ci obronnej pa stwa; 

3)  wykonywanie zada  z wykazu przedsi wzi  NSPK;  

4)  realizacja zada  z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej. 

10

 Zadania Centrów Zarz dzania Kryzysowego: pełnienie całodobowego dy uru w celu zapewnienia przepływu informacji na potrze-

by zarz dzania kryzysowego;  współdziałanie z centrami zarz dzania kryzysowego organów administracji publicznej; nadzór 

nad  funkcjonowaniem  systemu  wykrywania  i  alarmowania  oraz  systemu  wczesnego  ostrzegania  ludno ci;  współpraca  

z  podmiotami  realizuj cymi  monitoring  rodowiska;  współdziałanie  z  podmiotami  prowadz cymi  akcje  ratownicze,  

poszukiwawcze i humanitarne; dokumentowanie działa  podejmowanych przez centrum; realizacja zada  stałego dy uru na 

potrzeby  podwy szania  gotowo ci  obronnej  pa stwa;  współdziałanie  na  wszystkich  szczeblach  administracji  rz dowej  

w  zakresie  informowania  i  przekazywania  polece   do  wykonania  w  systemie  całodobowym  dla  jednostek  ochrony  zdrowia  

w przypadkach awaryjnych, losowych, jak równie  zaburze  funkcjonowania systemu.

 

 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

5 

Finansowanie wykonywania zada  z zakresu zarz dzania kryzysowego na poziomie krajowym 

planuje si  w ramach bud etu pa stwa w cz ciach, którymi dysponuj  wojewodowie, minister wła ciwy 

do spraw wewn trznych i inni ministrowie kieruj cy działami administracji rz dowej oraz centralne organy 

administracji rz dowej. 

 

SZCZEBEL WOJEWÓDZKI 

 

Na szczeblu  województwa organem w sprawach  zarz dzania kryzysowego  województwa jest 

wojewoda.  Do  zada   wojewody  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego,  które  wykonuje  przy  pomocy 

urz du wojewódzkiego oraz zespolonych słu b, inspekcji i stra y nale y: 

  1)  kierowanie  działaniami  zwi zanymi  z  monitorowaniem,  planowaniem,  reagowaniem  i usuwaniem 

skutków zagro e  na terenie województwa; 

  2)  realizacja zada  z zakresu planowania cywilnego, w tym: 

a)  wydawanie starostom zalece  do powiatowych planów reagowania kryzysowego, 

b)  zatwierdzanie powiatowych planów reagowania kryzysowego, 

c)  przygotowywanie  i  przedkładanie  do  zatwierdzenia  ministrowi  wła ciwemu  do  spraw  

wewn trznych wojewódzkiego planu reagowania kryzysowego, 

d)  realizacja wytycznych do wojewódzkich planów reagowania kryzysowego; 

  3)  zarz dzanie,  organizowanie  i  prowadzenie  szkole ,  wicze   i  treningów  z  zakresu  reagowania  na 

potencjalne zagro enia; 

  4)  wnioskowanie  o  u ycie  pododdziałów  lub  oddziałów  Sił  Zbrojnych  Rzeczypospolitej  Polskiej  do  

wykonywania zada ; 

  5)  wykonywanie przedsi wzi  wynikaj cych  z dokumentów planistycznych  wykonywanych  w ramach 

planowania operacyjnego realizowanego w województwie; 

  6)  zapobieganie, przeciwdziałanie i usuwanie skutków zdarze  o charakterze terrorystycznym; 

  7)  realizacja zada  z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej, w tym przygotowywanie i przedkładanie 

Centrum wojewódzkiego planu ochrony infrastruktury krytycznej; 

  8)  wykonywanie zada  z wykazu przedsi wzi  NSPK. 

Minister  wła ciwy  do  spraw  wewn trznych  wydaje  wojewodom  wytyczne  do  wojewódzkich  

planów  reagowania  kryzysowego  oraz  zatwierdza  wojewódzkie  plany  reagowania  kryzysowego  i  ich  

aktualizacje. Wa ne  zadania

11

  w  urz dzie  wojewódzkim  w  zakresie  zarz dzania  kryzysowego  realizuje 

komórka  organizacyjna  wła ciwa  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  (Wydział  Zarz dzania  

Kryzysowego).  Wojewodowie  zobligowani  s   do  utworzenia  wojewódzkich  zespołów  zarz dzania  

kryzysowego

12

,  jako  organ  pomocniczy,  w  skład  którego  wchodz :  wojewoda  jako  przewodnicz cy;  

kierownik  komórki  organizacyjnej  wła ciwej  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  w  urz dzie  

wojewódzkim jako zast pca przewodnicz cego, a tak e inne osoby wskazane przez przewodnicz cego, 

w tym z spo ród: 

  1)  kierowników zespolonych słu b, inspekcji i stra y wojewódzkich; 

                                                 

11

   1)  gromadzenie i przetwarzanie danych oraz ocena zagro e  wyst puj cych na obszarze województwa; 

 

2)  monitorowanie, analizowanie i prognozowanie rozwoju zagro e  na obszarze województwa; 

 

3)  dostarczanie  niezb dnych  informacji  dotycz cych  aktualnego  stanu  bezpiecze stwa  dla  wojewódzkiego  zespołu  zarz -

dzania  kryzysowego,  zespołu  zarz dzania  kryzysowego  działaj cego  w  urz dzie  obsługuj cym ministra  wła ciwego  do 

spraw wewn trznych oraz Centrum; 

 

4)  współpraca z powiatowymi zespołami zarz dzania kryzysowego; 

 

5)  zapewnienie funkcjonowania wojewódzkiego zespołu zarz dzania kryzysowego, w tym dokumentowanie jego prac; 

 

6)  realizacja zada  stałego dy uru w ramach gotowo ci obronnej pa stwa; 

 

7)  opracowywanie i aktualizacja wojewódzkiego planu reagowania kryzysowego; 

 

8)  przygotowywanie,  w  oparciu  o  analiz   zagro e   w  poszczególnych  powiatach,  wytycznych  wojewody  do  powiatowych 

planów reagowania kryzysowego; 

 

9)  opiniowanie oraz przedkładanie do zatwierdzenia wojewodzie powiatowych planów reagowania kryzysowego; 

 

10)  opracowywanie i aktualizacja wojewódzkiego planu ochrony infrastruktury krytycznej; 

 

11)  planowanie wsparcia innych organów wła ciwych w sprawach zarz dzania kryzysowego; 

 

12)  planowanie u ycia pododdziałów lub oddziałów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do wykonywania zada ; 

 

13)  planowanie wsparcia przez organy administracji publicznej realizacji zada  Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. 

 

12

 Do zada  zespołu wojewódzkiego nale y w szczególno ci: 

1)  ocena  wyst puj cych  i  potencjalnych  zagro e   mog cych  mie   wpływ  na  bezpiecze stwo  publiczne  i  prognozowanie 

tych zagro e ; 

2)  przygotowywanie  propozycji  działa   i  przedstawianie  wojewodzie  wniosków  dotycz cych  wykonania,  zmiany  lub  

zaniechania działa  uj tych w wojewódzkim planie reagowania kryzysowego; 

3)  przekazywanie do wiadomo ci publicznej informacji zwi zanych z zagro eniami; 

4)  opiniowanie wojewódzkiego planu reagowania kryzysowego; 

5)  opiniowanie wojewódzkiego planu ochrony infrastruktury krytycznej. 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

6 

  2)  osób  zatrudnionych  w  urz dzie  wojewódzkim  lub  w  jednostkach  organizacyjnych  słu b,  inspekcji  

i stra y wojewódzkich; 

  3)  osób  zatrudnionych  w  regionalnych  zarz dach  gospodarki  wodnej,  wojewódzkich  zarz dach  

melioracji i urz dze  wodnych oraz Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej; 

Zgodnie  z  ustaw   wojewodowie  tworz   wojewódzkie  centra  zarz dzania  kryzysowego

13

,  

których  obsług   zapewniaj   komórki  organizacyjne  wła ciwe  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  

w urz dach wojewódzkich.  

Marszałek  województwa,  jako  organ  samorz dowy  szczebla  wojewódzkiego,  uczestniczy  w realizacji 

zada   z  zakresu  zarz dzania  kryzysowego  i  planowania  cywilnego  wynikaj cych  z  jego  kompetencji. 

Finansowanie  wykonywania  zada   własnych  z  zakresu  zarz dzania  kryzysowego  na  poziomie  

samorz du województwa planuje si  w ramach bud etu samorz du województwa. Samorz d wojewódz-

twa mo e ubiega  si  o dotacje celowe z bud etu pa stwa na realizacj  zada  zleconych z zakresu ad-

ministracji  rz dowej.  W  bud ecie  organu  samorz dowego  szczebla  wojewódzkiego  tworzy  si   rezerw  

celow  na realizacj  zada  własnych z zakresu zarz dzania kryzysowego w wysoko ci do 1 % bie cych 

wydatków bud etu jednostki samorz du terytorialnego, pomniejszonych o wydatki inwestycyjne, wydatki 

na  wynagrodzenia  i  pochodne  oraz  wydatki  na  obsług   długu.  Na  dofinansowanie  zada   własnych  

z  zakresu  zarz dzania  kryzysowego  organ  samorz dowy  mo e  otrzymywa   dotacje  celowe  z  bud etu 

pa stwa. 

 

SZCZEBEL POWIATOWY 

Starosta  jako  przewodnicz cy  zarz du  powiatu  jest  organem  wła ciwym  w  sprawach  

zarz dzania kryzysowego na obszarze powiatu. Do zada  starosty w sprawach zarz dzania kryzysowe-

go nale y: 

1)kierowanie działaniami zwi zanymi z monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem  

skutków zagro e  na terenie powiatu; 

2)realizacja zada  z zakresu planowania cywilnego, w tym: 

a)  opracowywanie  i  przedkładanie  wojewodzie  do  zatwierdzenia  powiatowego  planu  reagowania 

kryzysowego, 

b)  realizacja zalece  do powiatowych planów reagowania kryzysowego, 

c)  wydawanie organom gminy zalece  do gminnego planu reagowania kryzysowego, 

d)  zatwierdzanie gminnego planu reagowania kryzysowego; 

3)zarz dzanie, organizowanie i prowadzenie szkole ,  wicze  i treningów z zakresu reagowania na  

potencjalne zagro enia; 

4)wykonywanie  przedsi wzi   wynikaj cych  z  planu  operacyjnego  funkcjonowania  powiatów  i  miast  na 

prawach powiatu; 

5)przeciwdziałanie skutkom zdarze  o charakterze terrorystycznym; 

6)realizacja zada  z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej. 

Starosta  wykonuje  zadania  przy  pomocy  komórki  organizacyjnej  starostwa  powiatowego  

wła ciwej  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  oraz  powiatowego  zespołu  zarz dzania  kryzysowego, 

którego zadania s  odpowiednio tak jak dla wojewódzkiego zespołu zarz dzania kryzysowego. 

W skład zespołu powiatowego, którego pracami kieruje starosta, wchodz  osoby powołane spo ród: osób 

zatrudnionych w starostwie powiatowym, powiatowych jednostkach organizacyjnych lub jednostkach or-

ganizacyjnych stanowi cych aparat pomocniczy kierowników zespolonych słu b, inspekcji i stra y powia-

towych;  przedstawicieli  społecznych  organizacji  ratowniczych  i  innych  osób  zaproszonych.  Na  terenie 

powiatu organizuje si  powiatowe centra zarz dzania kryzysowego, których obsług  zapewniaj  komórki 

organizacyjne,  wła ciwe  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  urz du.  Powiatowe  centra  zarz dzania 

kryzysowego  wykonuj   odpowiednio  zadania,  takie  jak  wojewódzkie  centra  zarz dzania  kryzysowego. 

Finansowanie  wykonywania  zada   własnych  z  zakresu  zarz dzania  kryzysowego  na  poziomie  

powiatowym planuje si  w ramach bud etu powiatu. Powiat mo e ubiega  si  o dotacje celowe z bud etu 

pa stwa na realizacj  zada  zleconych z zakresu administracji rz dowej. W bud ecie starostwa tworzy 

                                                 

13

 Zadania wojewódzkich centrów zarz dzania kryzysowego: 

 1)  pełnienie całodobowego dy uru w celu zapewnienia przepływu informacji na potrzeby zarz dzania kryzysowego; 

 2)  współdziałanie z centrami zarz dzania kryzysowego organów administracji publicznej; 

 3)  nadzór nad funkcjonowaniem systemu wykrywania i alarmowania oraz systemu wczesnego ostrzegania ludno ci; 

 4)  współpraca z podmiotami realizuj cymi monitoring  rodowiska; 

 5)  współdziałanie z podmiotami prowadz cymi akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne; 

 6)  dokumentowanie działa  podejmowanych przez centrum; 

 7)  realizacja zada  stałego dy uru na potrzeby podwy szania gotowo ci obronnej pa stwa; 

 8)  pełnienie całodobowego dy uru lekarza koordynatora ratownictwa medycznego. 

 

Marian Ma ka 

Zadania organów administracji pa stwowej wynikaj ce z ustawy o zarz dzaniu kryzysowym 

 

 

7 

si  rezerw  celow  na realizacj   zada   własnych  z  zakresu zarz dzania kryzysowego w  wysoko ci do  

1  %  bie cych  wydatków  bud etu  jednostki  samorz du  terytorialnego,  pomniejszonych  o  wydatki  

inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia i pochodne oraz wydatki na obsług  długu. Na dofinansowanie 

zada   własnych  z  zakresu  zarz dzania  kryzysowego  starostwo  mo e  otrzymywa   dotacje  celowe  

z bud etu pa stwa. 

 

SZCZEBEL GMINNY 

 

Organem  wła ciwym  w  sprawach  zarz dzania  kryzysowego  na  terenie  gminy  jest  wójt,  

burmistrz,  prezydent  miasta.  Do  zada   wójta,  burmistrza,  prezydenta  miasta  w  sprawach  zarz dzania 

kryzysowego nale y: 

1) kierowanie działaniami zwi zanymi z monitorowaniem, planowaniem, reagowaniem i usuwaniem  

skutków zagro e  na terenie gminy; 

2) realizacja zada  z zakresu planowania cywilnego, w tym: 

a)  realizacja zalece  do gminnego planu reagowania kryzysowego, 

b)  opracowywanie  i  przedkładanie  staro cie  do  zatwierdzenia  gminnego  planu  reagowania  

kryzysowego; 

3) zarz dzanie, organizowanie i prowadzenie szkole ,  wicze  i treningów z zakresu reagowania na  

potencjalne zagro enia; 

4) wykonywanie przedsi wzi  wynikaj cych z planu operacyjnego funkcjonowania gmin i gmin o statusie 

miasta; 

5) przeciwdziałanie skutkom zdarze  o charakterze terrorystycznym; 

6) realizacja zada  z zakresu ochrony infrastruktury krytycznej. 

Zadania,  w  zakresie  zarz dzania  kryzysowego,  wójt,  burmistrz,  prezydent  miasta  wykonuje 

przy  pomocy  komórki  organizacyjnej  urz du  gminy  (miasta)  wła ciwej  w  sprawach  zarz dzania  

kryzysowego  oraz  organu  pomocniczego,  jakim  jest  gminny  zespół  zarz dzania  kryzysowego,  którego 

zadania s  odpowiednie jak dla zespołu wojewódzkiego.  

W  skład  zespołu  gminnego,  którego  pracami  kieruje  wójt,  burmistrz,  prezydent  miasta,  

wchodz  osoby powołane spo ród: 

1) osób zatrudnionych w urz dzie gminy, gminnych jednostkach organizacyjnych lub jednostkach  

pomocniczych; 

2) pracowników zespolonych słu b, inspekcji i stra y, skierowanych przez przeło onych do wykonywania 

zada  w tym zespole na wniosek wójta, burmistrza, prezydenta miasta; 

3) przedstawicieli społecznych organizacji ratowniczych. 

W  pracach  gminnego  zespołu  mog   bra   inne  osoby  zaproszone  przez  wójta,  burmistrza,  prezydenta 

miasta.  

Wójt,  burmistrz,  prezydent  miasta  zapewnia  na  obszarze  gminy  (miasta)  realizacj   

nast puj cych zada : 

1) pełnienie  całodobowego  dy uru  w  celu  zapewnienia  przepływu  informacji  na  potrzeby  zarz dzania 

kryzysowego; 

2) współdziałanie z centrami zarz dzania kryzysowego organów administracji publicznej; 

3)  nadzór  nad  funkcjonowaniem  systemu  wykrywania  i  alarmowania  oraz  systemu  wczesnego  

ostrzegania ludno ci; 

4) współprac  z podmiotami realizuj cymi monitoring  rodowiska; 

5) współdziałanie z podmiotami prowadz cymi akcje ratownicze, poszukiwawcze i humanitarne; 

6) realizacj  zada  stałego dy uru na potrzeby podwy szania gotowo ci obronnej pa stwa. 

Ustawa nie obliguje burmistrza, prezydenta miasta do tworzenia gminnego (miejskiego) centra 

zarz dzania kryzysowego. W tym wypadku burmistrz, prezydent mo e tworzy  centrum zarz dzania kry-

zysowego. Finansowanie wykonywania zada  własnych z zakresu zarz dzania kryzysowego na poziomie 

gminnym  planuje  si   w  ramach  bud etu  gminy.  Gmina  mo e  ubiega   si   o  dotacje  celowe  z  bud etu 

pa stwa na realizacj   zada   zleconych  z  zakresu administracji rz dowej. W bud ecie  gminnym tworzy 

si  rezerw  celow  na realizacj   zada   własnych  z  zakresu zarz dzania kryzysowego w  wysoko ci do  

1  %  bie cych  wydatków  bud etu  jednostki  samorz du  terytorialnego,  pomniejszonych  o  wydatki  

inwestycyjne, wydatki na wynagrodzenia i pochodne oraz wydatki na obsług  długu. Na dofinansowanie 

zada  własnych z zakresu zarz dzania kryzysowego gmina mo e otrzymywa  dotacje celowe z bud etu 

pa stwa.