Krew i jej składniki

KREW I JEJ SKŁADNIKI

ZASTOSOWANIE W LECZNICTWIE

lek med. M.Łuczywo-Rudy

RCKiK Wrocław

Rodzaje donacji

• KPK - 1 j. = 450 ml krwi pełnej
• Plazmafereza automatyczna – 600-660 ml osocza
• Trombafereza:

UKKP 3-8 x 10

krwinek płytkowych

• Leukafereza:

KG nie mniej niż 1,2 x10

granulocytów

• Erytrofereza podwójna - 2 j KKCz lub 2 j UKKCz

Warunki przchowywania

• KKCz, UKKCz, PKKCz, KPR, NKKCz

temp. od +2 do +6 st.C

• UKKP, PUKKP, NUKKP

temp. od +20 do +24 st.C

stałe łagodne mieszanie

• FFP
temp. poniżej -25 st.C
termin ważności :
• 36 miesiące – FFP karencjonowane
• 24 miesiące - FFP po inaktywacji patogenów

Warunki transportu

• Koncentraty krwinek czerwonych (KPR)

od +2 stopni C do + 10 stopni C

• Koncentraty krwinek płytkowych

od + 20 stopni C do + 24 stopni C

• FFP
W stanie zamrożenia (mroźnia , wkłady, suchy lód)
w temp. co najmniej -18

Płyny konserwujące

CPD, CPDA-1, ACD-A….

• zapobiegają krzepnięciu-cytrynian sodu
• podtrzymują żywotność i funkcję

składników krwi

• powstrzymują zmiany fizyczne powodujące

zniszczenie składników krwi

• ograniczają proces namnażania ew.bakterii

Roztwory wzbogacające

dla krwinek czerwonych

ADSOL, AS-2, SAGM…

(

chlorek sodowy, adenina, glukoza, mannitol)

(cytrynian trójsodowy, mannitol, dwuwodorofosforan sodowy lub guanozyna)

•

Podtrzymują żywotność erytrocytów

po usunięciu osocza.

• Objętość dodawanych roztworów waha się

od 80 do 110 ml.

•

termin ważności KKCz /RW 42 dni

w temp.od +2 st.C do +6 st.C w układzie zamkniętym

Roztwory wzbogacające

dla krwinek płytkowych

• SSP, PASII T.W 5 dni

• SSP+, PAS III , COMPOSOL-PS

T.W 7 dni

(konieczna kontrola bakteriologiczna)

Chlorek sodowy, magnezowy, cytrynian i fosforan sodowy, octan sodowy

i glukonian sodowy

Dostarczenie związków odżywczych i tlenu
Ochrona przed spontaniczną aktywacją
Buforowanie w celu zabezpieczenia przed zakwaszeniem

Trombocyty zawieszone są w mieszaninie

osocza dawców i roztworu wzbogacajacego

Koncentrat krwinek czerwonych

• CPD + r. wzbogacający 42 dni Ht 50-70%
• Produkcja: z krwi pełnej lub met. aferezy

Wskazania:

• przewlekłe niedokrwistości, gdy leczenie przyczynowe i

farmakologiczne jest nieskuteczne

• stany zagrożenia życia
• szybkie przygotowanie do zabiegu, porodu, chemio- lub

radio-terapii

• OBOWIĄZUJE PRÓBA ZGODNOŚCI

KKCz wskazania

• Zazwyczaj pacjentom nie należy wykonywać

przetoczenia powyżej poziomu hemoglobiny
10g/dl.

• Zdecydowanym

wskazaniem

do przetoczenia jest

poziom

poniżej 6,5g/dl.

• Przetoczenie jest konieczne przy wartościach

5g/dl.

• Każda jednostka przetoczonego KKCz powinna

podnieść poziom hemoglobiny o 1 do 1,5 g/dl, a
hematokryt o 3 do 5 procent u pacjenta o

przeciętnej wadze.

• Jeśli pacjent krwawi lub występują u niego dodatkowe

czynniki powodujące zużywanie krwi, takie jak gorączka

lub infekcja, odpowiedź będzie inna.

KKCZ bez kożuszka

leukocytarno-płytkowego

• obniża ryzyko wystąpienia poprzetoczeniowych

odczynów u biorców i wytworzenia
mikroagregatów w trakcie przechowywania

• nie zapobiega immunizacji antygenami

leukocytarno-płytkowymi

• 1,2 x 10

liczba leukocytów w 1 jednostce

UKKCz =

filtrowany = liczba leukocytów <1log6

• Zapobiega uczuleniom antygenami lekocytarno-

płytkowymi(HLA)

• ogranicza ryzyko wystąpienia niehemolitycznych reakcji

poprzetoczeniowych

• ogranicza ryzyko alloimmunizacji i oporności na płytki
• ogranicza ryzyko przeniesienie patogenów (CMV, HTLV,

EBV,… Yersinia enterocolitica, Trypanosoma cruzi,
Leishmania donovani, Toksoplasma gondii)

• ↓ immunomodulacji
• zmniejsza ryzyko wystąpienia TA-GVHD

UKKCz=

filtrowany=

liczba leuk:<1log6

•

(

KKCz 5 dni)

Zawiera mniej niż 1x10

leukocytów w 1 jednostce

• Powoduje pewne straty erytrocytów około 15%

T.W :

• układ otwarty 8 godz.
• układ zamknięty bez zmian- 42 dni

UKKCz cd

• Filtrowanie należy stosować u :

• płodów i noworodków
• u chorych z p/ciałami anty HLA
• u potencjalnych wielokrotnych biorców w celu

zabezpieczenia przed immunizacją antygenami
HLA

• u chorych ,których należy zabezpieczyć przed

zakażeniem CMV -po usunięciu śledziony,
noworodki, chemioterapia, niedobory odporności

PKKCz-

przemywany 0,9% NaCl

(KKCz do 14 dni)

• Ht 65-70%
• TW: układ otwarty 8 godz.
• powoduje straty erytrocytów
• wskazania: u chorych
uczulonych na białka osocza ( IgA)
z objawami ostrych reakcji alergicznych

NKKCz napromieniowany
(KKCz

do 14 dni)

• Promienie gamma 25 Gy
• zapobiega wystąpieniu TA-GVHD
• TW 28 dni od daty pobrania

• WSKAZANIA

immunosupresja , wrodzone i nabyte niedobory

immunologiczne, przetoczenia wewnątrzmaciczne,

noworodki o niskiej masie urodzeniowej, przetaczanie składników

dobieranych w HLA, pokrewieństwo I i II stopnia z biorcą krwi

transfuzja : dopłodowa 8 h , wymienna (24h),

uzupełniająca (48 h)

Płody i noworodki

• Transfuzja dopłodowa UKKCz do 5 dni

HTK 0,7 – 0,85 układ otwarty 0,9 % Nacl

TW 8 godz. od napromieniowania

• KPR(

rekonstytuowana)

do transfuzji wymiennej :

HTK 0,4- 0,5 V= c.c x 85 ml/kg x 2
•

UKKCz( do 5 dni) + FFP

po karencji , po inaktywacji

•

TW układ zamknięty

•

24 godz. od napromieniowania

Noworodki c.d.

• Dla wcześniaka z niską wagą urodzeniową oraz

noworodka po transfuzji dopłodowej :
NUKKCz (filtrowany do 5 dni

i przetoczony do 14 dni od pobrania krwi

oraz 48 h od napromieniowania)

• Dla dzieci od 4 miesiąca życia
KKCz i KKP nie muszą być napromieniane

• Porcje pediatryczne

: KKCz-50 ml, FFP – 100 ml

Ubogoleukocytarny =

liczba leuk:<1log6

Koncentrat Krwinek Płytkowych

• Zgodny w zakresie ABO i Rh

(

dobierany w układzie HLA )

• próba zgodności w układzie

czerwonokrwinkowym nie obowiązuje

• metody produkcji UKKP:

-z krwi pełnej KKP zlewany i filtrowany

-z aferezy filtrowany

TW: 5 dni-pojemniki oddychające

(alert bakteriologiczny- do 7 dni)

UKKP

Krwinki płytkowe mogą być przechowywane

w jednoimiennym osoczu

lub

w mieszaninie osocza i odpowiedniego

roztworu wzbogacającego

(

zapobiega aktywacji płytek, obniża agregację płytek, dostarcza energii,

obniża poziom wytwarzania mleczanów, utrzymuje prawidłowy poziom pH)

np. SSP+ ( PAS III )

w ilości około 250 ml

UKKP wskazania

•

skaza małopłytkowa ,krwawienie na tle

niedoboru lub złej jakości płytek

•

profilaktycznie np. w trakcie chemioterapii

(poziom mniej niż 10 tys/1mm

• operacje - poziom płytek min. 50tys/1mm

•

splenektomia ITP -podajemy po podwiązaniu

naczyń śledzionowych

• Wskaźnikiem skuteczności terapii jest stan

kliniczny, a nie poziom płytek

UKKP wskazania

1.CZĘSTE – MAŁOPŁYTKOWOŚCI

Leczenie krwawień

•

Zapobieganie spontanicznym krwawieniom

•

Osłona zabiegów inwazyjnych

2. RZADKIE – TROMBOCYTOPATIE

•

Choroba von Willebranda

•

Defekty wrodzone płytek

•

Defekty nabyte płytek (np. aspiryna)

•

Zabiegi kardiochirurgiczne

•

Mocznica

UKKP

• 1 jednostka KKP zawiera w około 50ml osocza

nie mniej niż 0, 6 x 10

płytek

• 1 jednostka KKP powinna powodować wzrost

liczby płytek o około 6 x10

/L, u chorego

o powierzchni ciała 1,8 m

jeżeli nie występują: krwawienie,

DIC, infekcja z gorączką, hypersplenizm,

allo- lub auto- immunizacja

(p/ciała płytkowe,,HLA)

UKKP cd

• Jednorazowo przetacza się:
• osobie dorosłej 4-6 jednostek
• dzieciom 1 j./ 10 kg c.c.
• 1 op. UKKP z aferezy
•

odpowiada 4-5 j.UKKP zlewanego

•

zawiera średnio 3x 10

płytek w

•

ok. 250-300 ml osocza

UKKP cd

• PUKKP -przemywany 0,9%NaCl
T.W. układ otwarty 2 godz.

RUKKP- rekonstytuowany

(

zawieszony w osoczu zgodnym grupowo z biorcą)

T.W. układ otwarty 6 godzin

• NUKKP - T.W. - bez zmian

FFP osocze świeżo mrożone

• 1 j.ok. 200ml
• przetacza się od 12 do 15 ml /1 kg c.c
• próba zgodności nie obowiązuje,
• przetaczanie zgodne w układzie ABO
• rozmrażamy w urządzeniu do tego

przeznaczonym- w temp. 37 st.C

• Po karencji lub po inaktywacji patogenów

FFP wskazania

• Wskazania kliniczne do stosowania

osocza świeżo mrożonego są bardzo
ograniczone.

• Przetoczenie osocza świeżo

mrożonego może wywołać dokładnie

takie same działania niepożądane, jak

innych składników krwi.

FFP wskazania

• niedobór takiego czynnika krzepnięcia, dla

którego niedostępny jest „bezpieczny”
koncentrat tego czynnika otrzymywany na
drodze przemysłowej

•

TTP – w czasie zabiegu leczniczej
plazmaferezy

(u dzieci – zabieg plazmaferezy w

zespole wątrobowo – mocznicowym).

Karencjonowanie FFP

• Przechowywanie w stanie zamrożenia

przez co najmniej 16 tygodni, i następnie
po upływie tego czasu ponowne wykonanie

obowiązujących badań u dawcy.

• Ponownie ujemne wyniki badań pozwalają

na zakwalifikowanie FFP do wydania

Fotoinaktywacja patogenów

• Fotoinaktywacja polega na działaniu

czynnika fotouczulającego,

pod którego wpływem inny składnik

biologicznego systemu reaguje na światło.

• Błękit metylenowy (lub toluidynowy)

FFP i KKP

• Psolareny (chlorowodorek amotosalenu)

FFP i KKP

• Ryboflawina

FFP i KKP

Inaktywacja błękitem metylenowym dotyczy
wirusów otoczkowych i bezotoczkowych

Fotoinaktywacja

z błękitem metylenowym

( obniżenie stężenia niektórych białek)

• Pojedyncze jednostki osocza
• Filtrowanie osocza w celu usunięcia ewentualnych

leukocytów

• Dodanie błękitu metylenowego do osocza
• Naświetlanie światłem widzialnym

o dł. 620-670 nm

• Pobudzenie błękitu metylenowego, penetracja

lipidowej otoczki i połączenie się z guaniną

w cząsteczce kwasu nukleinowego

• Ponowne filtrowanie w celu usunięcia barwnika

Krioprecypitat

• Uzyskany z karencjonowanego FFP
• Zawiera w 1 j: 0,25 g fibrynogenu,

80-100 j cz. VIII + cz. vW,
cz. XIII, fibronektynę

• przetaczanie zgodne w układzie ABO
• 1j – ok. 20-30 ml
• Transfuzja 1j. na 10-15 kg
• TW: 36 miesięcy od daty pobrania osocza

Krioprecypitat -wskazania

• Hemofilia A*
• Choroba von Willebranda*
*(

w przypadku braku osoczowych czynników krzepnięcia)

• Niedobór i zmiany jakościowe fibrynogenu
• DIC
• Warunkowo-transfuzje masywne

Schemat przetaczania krwinek

pozbawionych osocza

•

Schemat przetaczania osocza

•

•
•

A B

•