JOHN LOCKE (1632-1704)

1.

Życie i dzieła; Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Dwa traktaty 

o rządzie, List o tolerancji. 

2.

Teoria poznania – badanie czynności umysłu ludzkiego metodą 

Kartezjusza. Umysł jest tabula rasa – nie istnieją idee wrodzone. 

Empiryzm genetyczny: wszystkie idee pochodzą z 

doświadczenia. Odróżnienie idei prostych i złożonych. Empiryzm 

genetyczny: idee proste stanowią materiał całej wiedzy i 

pochodzą wyłącznie z doświadczenia. Idee złożone powstają 

przez łączenie idei prostych; jest tu aktywność i umysłu i moment 

dowolności, przez co idee złożone nie są pewne.

3.

Poszerzenie zakresu kategorii doświadczenia:

- doświadczenie zewnętrzne – spostrzeganie zmysłowe
- doświadczenie wewnętrzne – refleksja; tu poznajemy czynności 

własnego umysłu.

4. Filozofia polityczna.

Teoria „stanu natury” – w stanie ludzie mają poczucie 

„prawa naturalnego”. Według niego wszyscy są wolni, 

równi i mają prawo do posiadania własności. Każdej 

jednostce z natury przysługuje prawo do wolności i 

własności. Prawdy te stanowią punkt wyjścia: poznajemy 

je wprost, intuicyjnie, bez dalszych dowodów. Władza 

każdego państwa musi je respektować. 

Umowa społeczna: państwo powstaje w wyniku umowy 

społecznej, aby zapewnić praktyczne przestrzeganie 

prawa naturalnego, a w szczególności praw do 

własności prywatnej. Locke sądził, że umowy te miały 

faktycznie miejsce.