background image

Powrót do spisu treści

Jan Paweł II - artyści, literatura, sztuka (do refleksji

na okres urlopowy)

Jan   Paweł   II,   w   ciągu   swego   długiego   pontyfikatu   i   swej
uniwersalnej   misji   wpisał   się   nie   tylko   w   historię   i   filozofię
medycyny (por. Gazeta Uczelniana 87/97 maj 2005), ale bardziej
może   jako   człowiek   piękna   poetyckiego   w   życie   artystyczne,
literaturę i sztukę.
Jego związki  z  teatrem, artystami i literaturą, datujące się od lat
szkolnych, są na ogół znane. Jego wypowiedzi natomiast kierowane
do  artystów,  ludzi   kultury   i  sztuki, niemalże  popularno-naukowe,
dotyczące   kultury,   jej   chrześcijańskich   korzeni,   krzewienia,
umacniana   w   każdym   z   nas,   choć   w   wybiórczych   fragmentach,
zasługują na szersze upowszechnienie. Mogą stanowić też materiał
do   własnych   refleksji   w   okresie   wakacyjnym,   zwłaszcza   że   po
śmierci Papieża, trwamy w zadumie i oczekiwaniu.
Oczywiście   są   to   wybrane   fragmenty   z   licznych   publikacji,   które
ukazują   się   w   prasie   różnych   odcieni,   ale   daleko   im   do
syntetycznego ujęcia. Na tego rodzaju publikacje należy poczekać,
gdyż   integralne   opracowania   z   uwzględnieniem   różnej   optyki
spojrzenia rodzą się długo we współpracy interdyscyplinarnej.
W liście do artystów czytamy m.in.:
Artysta stanowi wizerunek Boga Stwórcy ...
W   "twórczości   artystycznej"   człowiek   bardziej   niż   w   jakikolwiek
sposób objawia się jako "obraz Boży" i wypełnia to zadanie, przede
wszystkim

 

kształtując

 

wspaniałą

 

materię

 

własnego

człowieczeństwa,   a   także   sprawując   twórczą   władzę   nad
otaczającym   go   światem.   Boski   artysta,   okazując   ludzkiemu
artyście łaskawą wyrozumiałość, użycza mu  swej transcendentnej
mądrości i powołuje go do udziału w swej stwórczej mocy.
Jan   Paweł   II   okazał   się   też   twórczym   kontynuatorem   myśli
starożytnych   i   późniejszych   epok.   Koresponduje   to   zarówno   z
uniwersalizmem   największego   geniusza   filozofii   średniowiecznej
św.   Tomasza   z   Akwinu,   jak   i   niedawno   "odkrytym"   Cyprianem
Kamilem   Norwidem.   Realizował   bowiem   niemal   na   co   dzień
konkluzję św. Tomasza z Akwinu Genus humanum arte et ratione
vivit,   co   w   szerokiej   interpretacji   można   wyrazić   słowami,   że
sztuka,   kultura,   myślenie   jest   właściwym   kształtem   życia
człowieka.   Ta   wizja   kultury   w   ujęciu   Jana   Pawła   II   została
poszerzona.   Mianowicie   w   odróżnieniu   od   koncepcji   nauk
szczegółowych,   które   przyjmują   kulturę   jako   fakt,   Jan   Paweł   II
uważa   to   za   promowanie,   normatyw   dla   stałego   wychowania
społeczeństwa.  Nośnikiem  kultury   powinno   być  przede   wszystkim
słowo, gdyż ono nadaje jej prawdziwy sens. Sprzeciwia się to coraz
bardziej dominującej kulturze  obrazowej ze spychaniem słowa na
margines.
Jan   Paweł   II   ubogacił   też   nauczanie   jednego   ze   swych
poprzedników,   Pawła   VI,   rozróżnienie   między   "być"   a   "mieć".   W
swej   twórczości   literackiej,   rozwijał   myśli   Norwida,   że   piękno
decyduje o kulturze, a jest "kształtem miłości".
Oddziaływał w swych licznych podróżach nie tylko na społeczności
chrześcijańskiego, ale na inne kultury, przez podnoszenie godności

Gazeta uczelniana

http://www.osk.am.wroc.pl/cgi-bin/news/gazeta.cgi?nr=17&?zr=101

1 z 2

2012-12-31 15:44

background image

życia   ludzkiego   od   poczęcia   do   naturalnej   śmierci.   Ale   też
przypominał nie tylko nam ... Strzeżcie się wszystkimi dostępnymi
wam   środkami   ...   swej   suwerenności.   Nie   dopuszczajcie,   aby   ta
podstawowa suwerenność stała się  łupem jakichkolwiek interesów
politycznych   czy   ekonomicznych.   Zachowanie   kultury   w   tym
kontekście   staje   się   równoznaczne   z   zachowaniem   suwerenności
narodowej.
W   czasie   pogrzebu   gdy   cały   świat   oddawał   hołd   Papieżowi,
przypomniano też o uniwersalizmie religii katolickiej, jako łączącej
całą   rodzinę   ludzką.   Jeśli   nawet   refleksja   nasza   nie   zawsze   jest
oświecona   wiarą,  to   warto   też,  sięgając  po   pisma   Jana   Pawła   II,
zwrócić   uwagę   na   to,   że   stale   ukazywał   moc   i   piękno   języka
polskiego.

Z. Domosławski

Gazeta uczelniana

http://www.osk.am.wroc.pl/cgi-bin/news/gazeta.cgi?nr=17&?zr=101

2 z 2

2012-12-31 15:44