George Martin

                                        
                                        

                             CZYTANIE PISMA ŚWIĘTEGO
                                JAKO SŁOWA BOŻEGO

                                        
                                    WYDANIE I

                                         
              Tytuł oryginału: READING SCRIPTURE AS THE WORD OF GOD

                           Tłumaczyła: Anna Horodyska
                                        

                                   IMPRIMATUR
                         Kuria Metropolitarna w Krakowie

                   Kraków, dnia 4 sierpnia 1982. L.dz.2627/82.
                        + Stanisław Smoleński, Vic. Gen. 

                ks. Jan Dyduch, Kanclerz, ks. JerzyChmiel, Cenzor
                                        

                   POLSKIE TOWARZYSTWO TEOLOGICZNE W KRAKOWIE

            Spis treści:

            
            WSTĘP -  CEL KSIĄŻKI                                  3

            PRZEDMOWA                                             3
            

              1. CZYTANIE                                         7
                a/ CODZIENNE CZYTANIE                             8

                b/ RODZAJE CZYTANIA                               9
                c/ KILKA UWAG PRAKTYCZNYCH                       10

              2. ZROZUMIENIE                                     14
                a/ DLACZEGO STUDIA?                              15

                b/ KILKA ZASAD STUDIUM PISMA ŚWIĘTEGO            17
                c/ PRAKTYCZNE PODEJŚCIE 

                   DO STUDIUM PISMA ŚWIĘTEGO                    20
                d/ POSŁUGIWANIE SIĘ POMOCAMI                    22

              3. SŁUCHANIE                                      24
                a/ POSTAWY                                      25

                b/ PODEJŚCIA                                    27
                c/ BÓG MÓWI DO NAS                              30

                d/ DUCH ŚWIĘTY                                  32
                e/ SŁOWA ŻYCIA                                  33

              4. MODLITWA                                       35
                a/ ZACHOWANIE SŁOWA                             37

                b/ MODLITWA Z BIBLIĄ                            38
                c/ MODLITWA SŁOWAMI PISMA SWIĘTEGO              41

                d/ OWOC MODLITWY                                42
              5. SŁOWO BOGA PRZYCHODZI W SŁOWACH LUDZI          43

                a/ SŁOWO W HISTORII                             45
                b/ SŁOWO STAJE SIĘ SŁOWAMI                      48

                c/ JAK POWSTAWAŁA NASZA BIBLIA?                 51
                d/ SŁOWO BOŻE W SŁOWACH LUDZI                   53

              6. BÓG JEST TYM, KTÓRY MÓWI                       53
                a/ SŁOWO ŻYCIA                                  56

                b/ ABBA - OJCZE                                 57
                c/ Droga, Prawda i Życie                        59

                d/ DUCH BOGA                                    61
              7. KOŚCIÓŁ JEST TYM, KTÓRY SŁUCHA                 63

                a/ PLAN JEZUSA                                  65

                b/ PRZEKAZYWANIE                                66

                c/ ROLA DUCHA ŚWIĘTEGO                          70
                d/ KOSCIOŁ JEST TYM, KTORY SŁUCHA               72

            
            ZAKOŃCZENIE                                        75

            Dodatek NIEKTÓRE PROBLEMY INTERPRETACJI            76
               1. KSIĘGA RODZAJU                               77

               2. EWANGELIE                                    80
               3. APOKALIPSA                                   83

               4. MILCZENIE PISM                               85

                   1. WSTĘP -  CEL KSIĄŻKI
            

            Ta książka jest o czytaniu Pisma i czytaniu  go  jako  Słowa 
         Boga skierowanego do nas.

            Jest to praktyczna książka mająca na celu pomóc  komuś,  kto 
         pragnie zacząć czytać Pismo albo chcedojrzewać w swym zrozumie-

         niu Pisma. Ukazuje metody posługiwania się Pismem, by  wzrastać 
         w życiuchrześcijańskim i sposoby,  jakimi,  Bóg  kieruje  swoje 

         Słowo do nas przez słowa Pisma.
            Część I książki poświęcona jest Czytaniu Pisma. Daje nam ona 

         praktyczne wskazówki o tym jak czytaćPismo, jak wzrastać w zro-
         zumieniu tego, co czytamy, jak słuchać  słowa  Boga  wyrażonego 

         zapośrednictwem Pisma i jak posługiwać się Pismem w naszej mod-
         litwie. Celem jest "ożywić" Pismo dla nas.

            Część II, poświęcona Słowu Boga, jest związana z tym jak Bóg 
         objawia się nam poprzez słowa Pisma.Porusza sprawę naszego sto-

         sunku do Pisma jako do Słowa Boga wypowiadanego do nas  poprzez 
         ludzi ijak Pismo objawia nam samego Boga, zmieniając nas w Jego 

         ludzi.
             Dodatek porusza niektóre problemy z interpretacją Biblii.

            Książka ta jest raczej punktem wyjścia, a nie  wyczerpującym 
         ujęciem poruszanych zagadnień. Nie daje onawprowadzenia do każ-

         dej z części Biblii, ani też nie komentuje ich.  Porusza  tylko 
         sposób, w jaki Bóg samsię nam objawia poprzez Pismo i daje pra-

         ktyczne wskazówki dla nas, jak czytać Pismo jako Jego słowo.Mam 
         nadzieję, że książka ta skieruje czytelnika do  innych  pozycji 

         poświęconych Biblii, a ponad wszystkodo przeczytania samej Bib-
         lii.

            Moim celem nie było napisanie książki oryginalnej lecz  uży-
         tecznej. Większość myśli zawartych w niej jesttak ściśle powią-

         zana, że nie sposób dojść ich źródeł. Zaletą tej  książki  jest 
         ukazywanie ich w czytelny ipraktyczny sposób.

            Specjalną wdzięczność jestem winien wobec George`a  Montagu-
         e`a, S. M., Brian`a Moore`a, i Kevin`aRanaghan`a za ich rady  w 

         ocenie tej pracy oraz dla James`a Manney`a, Nicholas`a Cavnar`a 
         i Bret`aGhezzi`a za ich pomoc w jej wydaniu.

            Czytam Pismo i piszę tę książkę od strony Rzymsko - Katolic-
         kiej tradycji - ale wierzę, że to, co piszę jestprawdziwe i wa-

         żne dla każdego Chrześcijanina, który będzie czytał Pismo  jako 
         słowo Boga.

                                                            1 marca 1975
                                                                        

                                                                        
                                                                        

            2. PRZEDMOWA
                                                        To jest książka, 

                                                jakiej długo szukałem...

                                                       O.George Montagne

            
             Nie jest łatwą rzeczą napisać książkę o czytaniu Pisma  św. 

         W polskiej powojennej biografii biblijnej mamyna ten temat bar-
         dzo wiele pozycji. Są to zarówno tłumaczenia z obcych  języków, 

         jak też i opracowaniawielu biblistów  polskich.  Są  to  rzeczy 
         niezwykle cenne, rzucające wiele światła na  rolę  i  znaczenie 

         Pismaśw. w życiu chrześcijanina  Jednakże  już  choćby  z  tego 
         względu, że są niedostępne dla wielu czytelników niespełniają w 

         pełni jego właściwego przeznaczenia. Książka niniejsza, którą w 
         tej chwili oddajemy do rąkczytelników, stanowi pewnego  rodzaju 

         syntezę tego wszystkiego, co przeciętny człowiek powinien  wie-
         dziećo Biblii i jak postępować, aby nie tylko zaznajomić się  z 

         jej treścią, ale tę treść wprowadzić w swojecodzienne życie.
            To nie jest tylko książka o czytaniu Pisma św. Gdyby jej au-

         tor tylko to miał na względzie, nie zasługiwałabyona  tutaj  na 
         wyróżnienie. Już w samym tytule autor zaznacza, o co mu głównie 

         chodzi. Pragnie uwrażliwićczytelników, że  Pismo  św.  to  jest 
         przede wszystkim Słowo Boże.  To  nie  jest  podręcznik  histo-

         rii,antropologii, czy kosmologii, ale to jest  objawione  Słowo 
         Boże, to jest mowa Boga do człowieka. To jest,jak się sam wyra-

         ża, list Ojca do swojego dzecka. To nie jest zwykła koresponde-
         ncja którą codzienniedostarcza nam poczta, ale to jest specjal-

         ne pismo, o specjalnej treści, skierowane do wszystkich  ludzi, 
         powszystkie czasy. Taka księga musi nie tylko zaciekawić czyte-

         lników, ale wywrzeć na nich swoje niezatartepiętno. Co można  o 
         tej księdze powiedzieć? Przede wszystkim jest to księga,  która 

         mówi do nas i o nas.To nie prawda, że napisana 2 do  3  tysięcy 
         lat temu, była pisana tylko dla tamtych ludzi, językiem  tylko-

         przez nich zrozumiałym. To nie prawda,  że  uwzględniała  tylko 
         problematykę interesującą starożytnychsemitów lub narody z nimi 

         sąsiadujące. Gdyby tak było, nie różniłaby się  ona  niczym  od 
         innych książekstarożytnych autorów. To nie  jest  tylko  zwykłe 

         dzieło literackie, choć napisana jest różnymi rodzajamiliterac-
         kimi, które przy czytaniu tej księgi trzeba zawsze mieć na uwa-

         dze. To jest "księga nad księgami",która  zarówno  przez  swoją 
         treść jak i formę odbija od pozostałej literatury  starożytnego 

         świata. Posługującsię opisami różnych wydarzeń, ma na myśli nie 
         tyle same wydarzenia, ile  jest  zainteresowana  ichznaczeniem, 

         zarówno dla teraźniejszości jak i dla przyszłości. Można  nawet 
         powiedzieć, że przedewszystkim interesuje ją przyszłość. Nasta-

         wiona jest nie na to, co jest, ale na to co będzie. Cała histo-
         riaNarodu Wybranego, z którą spotykamy się już od 12  rozdziału 

         księgi Rodzaju i która ciągnie się aż poostatnią księgę Starego 
         Testamentu, jest nie tyle historią powszechną, ile historią re-

         ligijną i świętą. Niemożna w niej odróżnić, co jest świeckie  a 
         co religijne, bo wszystko w  niej  jest  równocześnie  świeckie 

         ireligijne. Przy takim ustawieniu zagadnienia łatwo jest posta-
         wić twierdzenie, że Stary Testament to przedewszystkim historia 

         zbawienia człowieka, zapowiedziana przez patriarchów,  proroków 
         i mędrców StaregoZakonu, a  zrealizowana  w  Nowym  Testamencie 

         przez samego Jezusa Chrystusa Jeśli tak to nic nie stoi naprze-
         szkodzie, żeby powiedzieć, że była pisana dla nich i  dla  nas. 

         Może więcej dla nas niż dla nich.  Przecieżnastawiona  jest  na 
         przyszłość.

            My, którzy żyjemy w tej przyszłości, pytamy się, co ona mówi 
         do nas. Jeśli mówi o Abrahamie,przedstawia jego zalety i  wady, 

         to mówi o nas i do nas. Pragnie, by i o nas powiedziano  kiedyś 
         to, copowiedziano o nim, że Abraham uwierzył i Pan poczytał  mu 

         to za zasługę (Rdz 15, 6). Jeśli wspominaMojżesza, to  także  z 
         tego względu, byśmy tak żyjąc jak Mojżesz, mogli zasłużyć sobie 

         na podobną ocenęnaszego życia, jaką wypowiedziano  o  nim:  Nie 
         powstał więcej w Izraelu prorok podobny  do  Mojżesza,który  by 

         poznał Pana twarzą w twarz (Pwt 34, 10).  Gdy  maluje  sylwetkę 

         Dawida, Izajasza czyJeremiasza, to niczego innego nie  pragnie, 

         tylko tego byśmy wszystko co dobre z tych postaci przejęli  is-
         kopiowali na sobie. Tak czy inaczej cokolwiek Biblia  mówi,  co 

         opisuje, czym się zachwyca, nad czymboleje, to wszystko czyni z 
         myślą o nas. Słuszność tej tezy potwierdził św.  Paweł,  gdy  w 

         liście do Rzymianpowiedział: Cokolwiek zostało kiedyś napisane, 
         napisane zostało d1a naszego pouczenia, abyśmydzięki cierpliwo-

         ści i pociesze, jaką niosą Pisma, podtrzymywali naszą  nadzieję 
         (Rz 15, 4). Tak więcBiblia jest księgą o nas i dla nas. Za wya-

         kcentowanie tej myśli jesteśmy Autorowi omawianej pozycjiszcze-
         rze wdzięczni.

            Wdzięczność naszą winniśmy mu także za ukazanie nam w sposób 
         niezwykle prosty a zarazem bardzogłęboki roli i znaczenia same-

         go czytania Pisma św. Uwagi jego na ten temat  są  tym  cennie-
         jsze, że nie są onezestawem różnych przepisów i reguł, jak i  w 

         jaki sposób trzeba podchodzić do lektury Pisma św., ale sąwyni-
         kiem jego osobistych refleksji i przemyśleń, wypływających  już 

         z przeczytanej wiele razy Biblii.  Sammówi  na  ten  temat,  że 
         książka jego jest owocem 10-letniego czytania Pisma św.

            Zalecając 15-sto minutowe, codzienne czytanie  Biblii,  stoi 
         na stanowisku, że musi to być przede wszystkimczytanie modlite-

         wne. Biblia i jej czytanie nie może służyć zaspokojeniu  naszej 
         ciekawości; anirozwiązywaniu trudności naukowych, ale  musi  to 

         być rozmowa z Bogiem, który pośrednio lubbezpośrednio przemawia 
         do nas z każdej stronicy czytanego tekstu. Tak czytał Pismo św. 

         Kościół wpierwszych wiekach, tak je czytali Ojcowie Kościoła  i 
         pierwsi chrześcijanie, tak też podchodzili do Bibliiświęci, dla 

         których ona była "apteką lekarstw wszelkich pełną" (św.  Antoni 
         Pustelnik). Tam czytającyszukali rad i wskazówek, co robić, aby 

         udoskonalić i uświęcić siebie.
            Akcentując rolę czytania Pisma św. jako modlitwę, Autor  po-

         sługuje się często różnymi przykładami,szczególnie zwraca uwagę 
         na postawę Matki Najśw., która czytając Pismo św. i snując ref-

         leksje nadróżnymi scenami z życia Jezusa, zachowywała wszystkie 
         te rzeczy i rozważała je w swoim sercu (Łk 2, 19).Dla Niej lek-

         tura Biblii była nie tyle przebywaniem sam na sam z Bogiem, ile 
         ścisłym z Nim zjednoczeniem.Takie podejście do Biblii ukaże  ją 

         nam jako jedyną księgę, poprzez którą Pan  Bóg  informuje  nas, 
         jakprzebiega i jak się urzeczywistnia realizowany  przez  Niego 

         Boży plan zbawienia. Modlitewne  podejście  doBiblii  a  przede 
         wszystkim rozważanie czytanych perykop  sprawia,  że  nie  tyle 

         czytamy Pismo św., ilesłuchamy  słowa  Bożego  i  konsekwentnie 
         przechowywujemy je w sercu swoim.  Wtedy  możemypowiedzieć,  że 

         myślimy, czujemy i żyjemy na co dzień Biblią.  Autor  mówiąc  o 
         takim sposobie czytania,akcentuje mocno potrzebę  "zachowywania 

         przeczytanego słowa w sercach naszych".  Dzięki  takiejpostawie 
         czytający słowo Boże jest stale zjednoczony z Bogiem, z  którym 

         żyje na co dzień i w któregoobecności przebywa. Słusznie twier-
         dzi Autor, że takie czytanie jest także jakimś rozmyślaniem,  a 

         więcpewną rozmową z Chrystusem. Nieważne są w tym wypadku trud-
         ności i niejasności rodzące się przyczytaniu Biblii,  nie  roz-

         wiążemy ich nigdy, zostawmy to bardziej od nas kompetentnym lu-
         dziom, a myrealizujmy jedno: Módlmy się z Biblią i  módlmy  się 

         Biblią.
            Autor omawianej pozycji  nie  zaleca  jednak  bezkrytycznego 

         czytania Biblii. Słusznie  podkreśla,  żejakiekolwiek  czytanie 
         wymaga pewnego choćby ogólnego przygotowania. Biblia jako księ-

         ga, która wswoich najstarszych częściach powstała prawie 3  ty-
         siące lat temu, dziś może być dla wielu niezrozumiałąksięgą.  Z 

         tego też względu jej lektura musi być poprzedzona choćby  ogól-
         nymi wiadomościami na tematpowstawania Pisma św., na temat  ka-

         nonu Biblii, jej interpretacji, czy też historii tego narodu  z 
         któregowyrosła. Zasługą G. Martin`a jest to, że nie odsyła czy-

         telników do żadnych podręczników, traktujących otych  zagadnie-

         niach, ale sam prezentuje je i to w sposób niezwykle przystępny 

         i komunikatywny. Czyni to,chciałoby się powiedzieć "między wie-
         rszami", ilustrując swoje tezy wieloma przykładami  zaczerpnię-

         tymiwprost z czytanego tekstu. Taki sposób  "przemawiania"  nie 
         tylko nie odstręcza od czytania jego książki, alewręcz przeciw-

         nie przykuwa czytelnika do niej. Książka dzięki temu staje  się 
         bardziej interesująca iciekawa. W oparciu o powyższe uwagi, Au-

         tor zachęca także czytelników do pewnego choćby minimalnegostu-
         dium Pisma św. Wydaje się, że racje podawane przez niego są ba-

         rdzo słuszne i przekonywujące. Jeślibowiem czytanie nasze  Bib-
         lii ma być skuteczne, to  musi  je  poprzedzić;  jakieś  choćby 

         skromne na miaręnaszych możliwości, zdobycie wiadomości o samej 
         Biblii.

            Oczywiście, że studium Biblii ma nam pomóc do jej  zrozumie-
         nia. Wszystko jedno, czy to studium  będzieoparte  na  lekturze 

         jakiejś ogólnej pozycji, czy będziemy czerpać nasze  wiadomości 
         o Piśmie św. oddrugiego człowieka, jak to było np. w  przypadku 

         Etiopa, urzędnika królowej Kandaki, któremu  proroctwoIzajasza, 
         niezrozumiałe dla niego wytłumaczył apostoł Filip (por.  Dz  8, 

         27-31).
            Opowiadając się za potrzebą studium Pisma św.,  interesujący 

         nas Autor twierdzi: "Nasze studia nadPismem św. i studia o Piś-
         mie św. są zarówno konieczne jak i rozsądne  Bóg  nie  powołuje 

         nas wszystkich,abyśmy się stali uczonymi w Piśmie, ale  oczeku-
         je, że będziemy używać istniejących środków dla  lepszegozrozu-

         mienia jego słowa. Zrozumienie Jego  słowa  wymaga  więcej  niż 
         otwartego serca; zrozumienie Jegosłowa wymaga także chętnego  i 

         gotowego umysłu". Wyakcentowanie tutaj roli umysłu jest bardzo-
         znamienne. Człowiek, który pragnie  pokochać  prawdę,  musi  ją 

         najpierw poznać umysłem. PoznawanieBiblii,  warunków  w  jakich 
         ona powstała, kraju w którym była pisana, a  nawet  autorów  od 

         których onapochodzi stanowi conditio sine qua non, warunek  bez 
         którego nie można sobie wyobrazić należytegouchwycenia  znacze-

         nia i treści słowa Bożego. Słusznie zauważa G. Martin, że nasze 
         studium Pisma św. manas doprowadzić do tego,  byśmy  odkryli  w 

         czytanym aktualnie tekście  zasadniczą  myśl  biblijnego  auto-
         ra.Jest to rada, którą już w IV w. św. Augustyn dawał czytelni-

         kom Biblii. W swoim dziele De doctrina.christiana tak pisze  na 
         ten temat: "Jest błędem nadawanie Pismu św. znaczenia odmienne-

         go od tego, którebyło zamierzone przez pisarzy...  sens  zamie-
         rzony przez autora (sc. natchnionego) był sensem  inspirowanym-

         przez Ducha Świętego i dlatego ma być odczytany jako słowo  Bo-
         że" (cyt. za G. Martin, dz. s. 33).

            Jest trudno samemu dotrzeć do właściwego sensu Biblii.  Dla-
         tego interesujący nas Autor  bardzo  słuszniezaleca  eklezjalne 

         czytanie Pisma św. Jego zdaniem należy się liczyć zawsze z  wy-
         kładnią Biblii taką, jakąnam przekazuje Kościół, który przecież 

         jest autentycznym interpretatorem Pisma św. Mówi o tym  bardzo-
         dużo, powołując się na najdawniejszą praktykę Kościoła,  sięga-

         jącą nawet czasów apostolskich, kiedy tośw. Piotr i  inni  ucz-
         niowie Chrystusa wyjaśniali nawróconym przez siebie  Pismo  św. 

         (por. Dz 2; 41-49).Kościół, jego  zdaniem,  ma  przecież  Ducha 
         Świętego, który jest gwarantem autentycznego wyjaśnianiaBiblii. 

         Wychodząc z takiego założenia, twierdzi, że "Duch  Święty  jest 
         tak samo w Kościele dziś, jak był wpierwotnym Kościele. Nie  na 

         to kierował Radą Jerozolimy w rozwiązywaniu problemów  nawróco-
         nychpogan, by zostawić Kościół i  nie  kierować  jego  soborami 

         dzisiaj... Dalej jest obecny w Kościele inspirującprzekazywanie 
         nowiny o zbawieniu... Potrzebujemy przewodnictwa Kościoła,  aby 

         właściwie rozumiećPismo".
            Jesteśmy G. Martin`owi bardzo wdzięczni za takie  ustawienie 

         sprawy. Usuwa ono jednoznacznie wszelkiewątpliwości  i  ukazuje 
         drogę, którą trzeba iść, jeśli czasem w lekturze Biblii coś nam 

         nie wyjdzie, albo gdyzboczymy z właściwej ścieżki.  Przypisując 

         Kościołowi wielką rolę w interpretacji Pisma św.,  G.  Martint-

         wierdzi, że Kościół rzadko wypowiada się w sprawie  tłumaczenia 
         i wyjaśniania Pisma św. "Więcejdowiadujemy się o Piśmie św.  ze 

         sposobu, w jaki Kościół posługuje się nim,  np.  na  modlitwie, 
         niż zoficjalnych wypowiedzi czynionych uroczyście".  Kościół  w 

         tych wypadkach jest bardzo  ostrożny.  Dla  niegoPismo  św.  to 
         przede wszystkim historia zbawienia, a jeśli tak to  również  i 

         historia naszego życia. Szukajmywięc w nim tego, co nam to  ży-
         cie uczyni lżejszym, a nie tego co je skomplikuje i utrudni.

            Oceniając ogólnie oddawaną w tej chwili do  rąk  czytelników 
         książkę G. Martin`a o "Czytaniu Pisma  św.jako  słowa  Bożego", 

         pragnę wyrazić wielką wdzięczność jej Autorowi za tak  głębokie 
         i oryginalnepodejście do ciągle aktualnego problemu  codziennej 

         lektury Biblii. Słowa szczególne uznania należą siętakże tłuma-
         czowi tej pozycji p. Annie Horodyskiej, która z wielkim  wyczu-

         ciem oddaje myśl Autora, a czynito tak swobodnie, że  czytelnik 
         nie odnosi wrażenia, że ma do czynienia z tłumaczeniem, ale  że 

         czyta dziełonapisane w swoim ojczystym języku.
                                                   Ks. Stanisław Grzybek

                                                                        
                                                                        

                                        
                                        

                                I: CZYTANIE PISMA
                                        

                                        
            1. CZYTANIE

            
            Zaiste, podobnie jak ulewa i śnieg spadają z nieba i tam nie 

         powracają, dopóki nie nawodnią ziemi,nie użyźnią jej i nie  za-
         pewnią urodzaju, tak iż wydaje nasienie dla siewcy i chleb  d1a 

         jedzącego, taksłowo, które wychodzi z ust moich: nie  wraca  do 
         mnie bezowocne, zanim wpierw nie dokona tego cochciałem  i  nie 

         spełni pomyślnie swego posłannictwa.
                                                         (Iz 55, 10-11).

            Słowo Boga weszło w życie Abrama z Ur prawie 4 tys. lat temu 
         - i został zapoczątkowany strumieńobjawienia,  które  osiągnęło 

         swoje wypełnienie w Jezusie z Nazaretu i trwa do dziś w naszych 
         sercach.

            Słowo Boże kazało Abramowi porzucić swój kraj i dom ojcowski 
         dla nowej ziemi. Chętna zgoda Abramazmieniła jego życie i zmie-

         niła historię ludzkości. Abram stał się Abrahamem, ojcem  naro-
         du, który Bógprzyjął jako swój. Przez ten  naród  wybrany,  Bóg 

         stale wymawiał swoje słowo, objawiając siebie samegoludzkości.
            Kiedy czas się dopełnił, słowo Boże  przyszło  do  człowieka 

         nie tylko jako nowina, ale jako  osoba.  SłowoBoga  przyszło  z 
         krwi i kości i zamieszkało pośród nas. Boże słowo było nie tyl-

         ko wypowiedziane doczłowieka, ale stało się człowiekiem,  Jezu-
         sem z Nazaretu.

            Dziś pijemy z tego samego strumienia objawienia. Bóg objawia 
         się nam, Bóg przyjmuje nas jako synów icórki, Bóg daje nam  ży-

         cie przez słowo mówione do nas w osobie Jezusa Chrystusa, Pana.
            Bóg posyła swoje słowo do nas jak posłał je do Abrahama,  by 

         objawić się, przemienić nas, stworzyć luddla siebie. Jego słowo 
         nie jest pustym czy słabym słowem: to jest słowo dające  życie, 

         słowoprzemieniające. Słowo Boga jest nam  przekazywane  różnymi 
         sposobami Jest przekazywane przez Kościół,ciało Chrystusa. Jest 

         wypowiadane do naszych serc w modlitwie i poprzez słowa Biblii.
            Czytanie Biblii jako słowa Bożego jest mocą przenikającą na-

         sze życie, mocą, która nas może przemienić.Słuchanie słowa  Bo-
         ga, mówionego przez słowa Pisma, może pociągnąć nas głębiej  do 

         zjednoczenia zsamym Bogiem; Pismo staje się narzędziem,  dzięki 
         któremu moc Boża obejmuje nas, przekształca iprowadzi  do  peł-

         niejszego życia.

            Pismo mówi o potędze słowa Bożego: "Czyż słowo moje nie jest 

         palące juk ogień? - mówi Pan - i jakmłot,  co  rozbija  skałę?" 
         (Jer 23, 29). "Żywe bowiem jest słowo Boże, skuteczne i ostrze-

         jsze niż wszelkimiecz obosieczny, przenikające aż do rozdziele-
         nia duszy i ducha, stawów i rdzeni, zdolne osądzićpragnienia  i 

         myśli serca" (Hbr 4, 12). Ta sama moc słowa Bożego jest skiero-
         wana do nas, żeby przynieśćnam życie. Jest "bowiem ona mocą Bo-

         żą ku zbawieniu dla każdego wierzącego" (Rz 1,16);  władną"zbu-
         dować i dać dziedzictwo z wszystkimi świętymi" (Dz 20, 32).

            Książka traktuje o czytaniu Pisma jako słowa Bożego, o  czy-
         taniu go tak, by sam Bóg mógł mówić swojesłowo do nas, przemie-

         niając nasze odniesienia. O słuchaniu słowa Bożego tak, by Jego 
         słowo nie wracałado Niego puste, lecz by niosło nam Jego wolę.

            
            a/ CODZIENNE CZYTANIE

            Pierwszym etapem słuchania słowa Bożego jest  czytanie  Bib-
         lii, czytanie jej  codziennie.  Plan  codziennegoczytania  jest 

         podstawą poznawania Pisma jako słowa  Bożego.  Oczywiście  samo 
         czytanie nie wystarczy.Powinno ono być  połączone  z  modlitwą; 

         nasze rozumienie Pisma powinno być wspomagane przez  studiaprzy 
         użyciu rozmaitych dostępnych nam pomocy. Więcej, potrzeba  zro-

         zumienia roli jaką pismo odgrywa wBożym Objawieniu i umiejętno-
         ści słuchania Boga, który przemawia do nas  słowem  Pisma.  Ale 

         wszystkienasze umiejętności rozumienia  Biblii  muszą  zaczynać 
         się i kończyć na czytaniu Biblii tak, żeby nasze życiemogło być 

         przemienione przez tego, który mówi do nas jej słowami.
            Codzienne czytanie powinno stać się nieodłączną częścią  na-

         szego duchowego pożywienia orazprzyzwyczajeniem. Czytania Pisma 
         to nie jadanie kolacji w towarzystwie własnej żony w eleganckim 

         lokaluprzy rzadkich i uroczystych okazjach,  to  jest  kolacja, 
         którą mąż i żona dzielą co wieczór. Okresyintensywnego czytania 

         Biblii są tak dobre jak wspólne wieczory dla kształtowania mał-
         żeństwa. I tak jakcodzienna kolacja nas pożywia, tak  codzienne 

         czytanie pisma wniesie siłę Bożą w nasze codzienne życie.
            Proces dorastania do wzoru Chrystusa zaczyna się  chrztem  w 

         Jezusie Chrystusie, a zakończyZmartwychwstaniem naszych ciał do 
         wiecznego z Nim zjednoczenia. Przez cały czas Bóg  ustawicznie-

         powołuje nas do wzrastania w miłości i apostolstwie. Cały  czas 
         musimy słuchać słowa Boga mówiącego donas, przyzywającego  nas. 

         Nasza potrzeba czytania Pisma, by słuchać głosu Boga, nigdy się 
         nie kończy. Wten sposób złożoność Pisma  i  jego  niewyczerpane 

         głębie nie zniechęcą nas do czytania. Nie  jesteśmypowołani  do 
         czytania Biblii, by zdać egzamin pod koniec  miesiąca  lub  pod 

         koniec roku. Próba przyjdziepod koniec naszego  życia  i  wtedy 
         będziemy pytani o naszą miłość; a nie o naszą wiedzę jako ucze-

         ni wPiśmie. Bóg dał nam Pismo tylko po to, by zdać tę próbę mi-
         łości. Nie powinniśmy się martwić tymwszystkim, czego nie wiemy 

         o Piśmie, powinniśmy pocieszać się tym, że Bóg  dał  nam  Pismo 
         jako środekwzrostu w wierze, nadziei i miłości, w  zjednoczeniu 

         z Nim.
            Będziemy wzrastać w jedności z Bogiem, gdy rozpoczniemy plan 

         codziennego czytania Pisma i  będziemykontynuować  go  wiernie. 
         Owoc codziennego czytania Pisma jest czymś, co łatwiej jest do-

         świadczyć niżopisać, ponieważ pojawia się głęboko w nas samych. 
         Podziwiamy piękno Wielkiego Kanyonu - to  pomnikprzyrody  stwo-

         rzony przepływem rzeki Colorado, która nieustannie, powoli drą-
         ży skały, co może byćwidoczne tylko we wspaniałych efektach tej 

         erozji.
            Podobnie może stać się z nami. Mamy 1440 minut,  by  przeżyć 

         każdy dzień. Jeżeli 15 minut poświęcimy namodlitewne  słuchanie 
         słowa Bożego, to zmieni ono następne 1425 minut. Jeżeli spędzi-

         my kilka minut samna sam z Bożym słowem każdego dnia, dzień  po 
         dniu, w ciągu naszego życia, odegrają one znaczną rolę  wnaszej 

         przemianie w Chrystusie.

            Tu uwaga: Biblia nie jest księgą magiczną. Ona sama nie może 

         zmienić naszego życia bez względu na to ile,jak dużo ją  czyta-
         my. Ale może ona być środkiem, za pomocą którego  Duch  Święty, 

         który natchnąłautorów Biblii, może natchnąć nas,  byśmy  weszli 
         do świata, o którym czytamy. Rzeczą świętą w Piśmie jestto,  że 

         przez słowa Pisma możemy słuchać słów Boga i przez posłuszeńst-
         wo słowu Bożemu możemy byćprzemienieni na Jego wzór.

            Krótko mówiąc, Biblia to nie książka do nauczenia i opanowa-
         nia jak książka do historii starożytnej: Niejest to też "krymi-

         nał", który możemy przeczytać raz, by dowiedzieć  się  "kto  to 
         zrobił" i odłożyć. To książka,do której trzeba wracać co dzień, 

         jeszcze raz czytając znane urywki, by głębiej wejść w  tajemni-
         cę, którąobjawiają. By zgłębić  tajemnicę  słowa  Bożego,  twój 

         czas słuchania słowa Bożego może zacząć  się  dziś  od15  minut 
         czytania. Jeżeli nie będziesz rozumiał, przerwij  to  wcześniej 

         niż zaplanowałeś i zacznij czytaćEwangelię według św.  Łukasza. 
         Potem kontynuuj to zadanie przez resztę twojego życia. Sam  za-

         miarczytania Biblii nie wystarcza. Musimy do  naszego  czytania 
         podejść w pewien określony sposób,  musimybyć  przygotowani  na 

         pewne sprawy; potrzebna jest nam praktyczna pomoc;  musimy  być 
         posłuszni słowuBożemu, gdy je usłyszymy.  Ale  najpierw  musimy 

         czytać codziennie i wiernie. Zacznij dziś, kontynuuj jutro ina-
         stępnego dnia.

            Nasze dobre intencje mogą często nas skłonić do myślenia, że 
         w zasadzie jesteśmy bardzo dobrymi ludźmi- może nie  dziś,  ale 

         na pewno jutro, gdy będziemy je realizować. Powinniśmy być  wy-
         starczająco pokorni,aby móc powiedzieć: "Dziś zmienię się i bę-

         dę się modlił, by i jutro przetrzymać". Ale w każdym razie dzi-
         śbędzie inne. Uczyń "dziś" innym, spędzając 15 minut na  czyta-

         niu Pisma.
            

            b/ RODZAJE CZYTANIA
            15 minut codziennego czytania Pisma, które zabezpiecza  krę-

         gosłup naszego wzrostu w słuchaniu  słowaBożego,  powinno  mieć 
         określony wzór i charakter. Powinno być czytaniem krytycznym  i 

         trwałym, uczulonezarówno na szczegół jak i kontekst, które sto-
         pniowo wciągają nas coraz głębiej w tajemnicę  BożegoObjawienia 

         w Piśmie. Są różne rodzaje czytania Pisma, każde z nich ma swo-
         je własne cechy i tempo.Czasami jest lepiej czytać raczej szyb-

         ko całą ewangelię, albo dłuższy jej fragment, żeby uzyskać ogó-
         lne oniej pojęcie. Korzystne jest np. czytanie niektórych krót-

         szych listów św. Pawła,  tak  jak  gdybyśmy  czytalijakikolwiek 
         list, który otrzymujemy: czytając go od początku do końca i po-

         tem jeszcze raz wolniej. Tensposób  raczej  szybkiego  czytania 
         jest także wskazany dla wielu części Starego Testamentu, szcze-

         gólnieksiąg historycznych. Ten sposób czytania dłuższych części 
         daje ogólne pojęcie; ważniejsze  fragmenty  mogąbyć  zaznaczone 

         dla późniejszego uważnego czytania i refleksji.
            Odmienną metodą może być intensywna medytacja  nad  pojedyn-

         czym wersetem albo kilkoma wersetami zPisma. Celem tego sposobu 
         jest nie przeczytanie nowego materiału lecz najpełniejsze  zro-

         zumieniepojedynczej myśli i refleksja nad jej zastosowaniem  we 
         własnym życiu. Jest wiele wersetów w  Piśmie,których  znaczenia 

         nie wyczerpiemy w ciągu całego życia. Pomiędzy  czytaniem  dłu-
         gich fragmentów lubcałych ksiąg, a intensywną refleksją nad ki-

         lkoma wyrazami znajduje się ten rodzaj czytania, który powinie-
         nstanowić podstawę naszego codziennego czytania Pisma św.  Czy-

         tanie to nie charakteryzuje się pragnieniempoznania pewnej ilo-
         ści materiału ani próbą pełnego zrozumienia każdego pojedyncze-

         go wersetu. Jest touważne czytanie z przerwami na refleksję nad 
         znaczeniem tego, co się czyta. Jest to czytanie wolne,spokojne, 

         z pełną koncentracją uwagi na szczegółach i odcieniach. Jest to 
         czytanie z rozważaniem,pozwalającym zatrzymywać się nad  każdym 

         wersetem, który zwróci naszą uwagę. Ten  rodzaj  czytaniapoleca 

         się stosować w naszym codziennym obcowaniu ze Słowem Bożym.

            Każda metoda czytania jest użyteczna na swój sposób.  Uważne 
         codzienne czytanie jest podstawą naszegosłuchania Słowa Bożego. 

         Szybsze czytanie całych ksiąg powinno  stanowić  część  naszych 
         studiów nadPismem, a spokojna refleksja nad kilkoma słowami lub 

         wersetami winna być częścią naszej codziennejmodlitwy.
            Dlaczego 15 minut codziennie jest polecane dla naszego  pod-

         stawowego czytania? 5 minut to zbyt mało,  bynaprawdę  zanurzyć 
         się w słowie Bożym; 30 minut to za długo dla większości z  nas, 

         by prowadzić uważne i"modlitewne" czytanie Pisma,  przynajmniej 
         z początku. Oczywiście, jeśli  pozyskasz  specjalną  Łaskę  Bo-

         żą,która pomoże Ci zagłębić się w czytaniu Pisma przez  dłuższy 
         czas, zachowaj ją za wszelką cenę. Planysporządzamy  dla  dobra 

         czytania, a nie na odwrót.
            W miarę jak wzrastamy w naszym czytaniu Pisma, 15 minut może 

         okazać się niewystarczające i potrzebabędzie na to więcej  cza-
         su. Dodatkowy czas jednak będzie zwykle przeznaczony w większym 

         stopniu namodlitwę, niż czytanie; modlitwa oparta na Piśmie bę-
         dzie omówiona w rozdziale IV. W miarę jakwzrastamy w naszym ro-

         zumieniu Biblii, będziemy chcieli spędzać czas, czytając  naraz 
         całą księgę Biblii lubczytając książki o Biblii. Pozostały czas 

         powinien być przeznaczony na studia Pisma św., więcej będziepo-
         wiedziane na ten temat w rozdziale II. Naszym  pierwszym  celem 

         jednak powinno być codzienne 15minut czytania Pisma, czas, któ-
         ry będzie dojrzewał przez modlitwę. Nasze czytanie Pisma powin-

         no byćprowadzone w ten sposób, byśmy  uchwycili  znaczenie  nie 
         tylko naszym umysłem ale i sercem. Ten typczytania może być po-

         równany do oglądania wielkiego obrazu lub czytania poezji.  Ce-
         lem patrzenia na obraznie jest szybkie spojrzenie i  stwierdze-

         nie: "Ten obraz przedstawia kobietę", by przejść dalej.  Sztuka 
         musibyć oglądana rozmyślnie, ze skierowaniem uwagi  zarówno  na 

         kolor jak i rysunek, na temat i szczegóły. Taksamo z  czytaniem 
         wiersza: poezji nie służy szybkie czytanie, ani nie powinna być 

         raz przeczytana i odłożona.Poezja jest po to,  żeby  czytać  ją 
         wolno, przeżywać i czytać wielokrotnie. Słowo Boże musi być ró-

         wnieżczytane wolno tak, by można było się w nim  "rozsmakować". 
         Trzeba nam rozumieć część, którą czytamy,wydarzenie z życia Je-

         zusa, twierdzenie Pawła, proroctwo Izajasza, ale  także  musimy 
         uważać na szczegóły iodcienie znaczenia np.:  "Jezus  zapłakał" 

         (Jan 11, 35). Ponadto trzeba nam zapytać: "Co autor  próbujepo-
         wiedzieć swoim czytelnikom? Dlaczego uznał za konieczne włącze-

         nie tego wydarzenia w życieChrystusa? Co Paweł chce wytłumaczyć 
         Koryntianom? Jaki jest sens proroctwa Izajasza?" Autor  zmusza-

         nas do myślenia o tym, co czytamy, dlatego należy czytać wolno. 
         Tempo naszego czytania powinno byćmierzone zrozumieniem, a  nie 

         zegarkiem.
            

            c/ KILKA UWAG PRAKTYCZNYCH
            Kilka problemów pojawi się od razu,  kiedy  zdecydujemy  się 

         spędzać 15 minut codziennie, czytając Pismo.Pierwszy: jak  zna-
         leźć czas w naszych rozkładach zajęć? Drugi: od czego zacząć?

            
            Znalezienie czasu

            Najczęstszą przeszkodą dla  codziennego  czytania  nie  jest 
         znalezienie czasu, lecz  znalezienie  właściwegoczasu.  Wszyscy 

         mamy mnóstwo czasu - w sensie, że nikt nie jest aż tak  zajęty, 
         by nie mieć wolnych 15minut każdego dnia. Mimo to wielu ma kło-

         poty, by znaleźć owe 15 minut sam na sam z Bogiem i Jegosłowem.
            Niektórzy budzą się rano tak zmęczeni, że dopiero koło połu-

         dnia są wystarczająco przytomni, by podjąćsię czegoś równie wa-
         żnego, jak czytanie słowa Bożego.  Ale  do  południa  obowiązki 

         zdążą się spiętrzyć.Wieczorem zmęczenie jest powodem odrzucania 
         wszystkiego, co wymaga większego  wysiłku  niż  bierneoglądanie 

         telewizji.

            Podejrzewam, że większość z  nas  mogłaby  przestawić  listę 

         przyczyn, z powodu których nie ma właściwegoczasu  choćby  kwa-
         dransa w jakiejkolwiek porze naszego dnia. Może  byłoby  dobrze 

         zrobić taką listę,  apotem  mimo  wszystkich  przeszkód  wybrać 
         określony czas. Pomimo stwierdzenia, że żaden czas nie  jestko-

         rzystny postanowić odłożyć 15 minut. Nie jakieś nieokreślone 15 
         minut, ale 15 minut w określonymczasie. Dla tych, którzy  budzą 

         się łatwo, pierwsze minuty rano powinny być najspokojniejsze  i 
         wolne odprzeszkód. Nie myśl o wszystkich sprawach,  które  masz 

         do załatwienia tego dnia. Po prostu zwróć się doPana, a potem w 
         stronę swojej zakładki w Biblii i zacznij czytać.

            Inni mogą przyjąć ciszę wieczorem jako idealną porę by  sta-
         nąć w obliczu Pana i słuchać Jego słowa. Kiedydzieci są  już  w 

         łóżkach i naczynia po kolacji pomyte, gdy lekcje zostały  odro-
         bione i całodzienna pracaskończona - wtedy możemy znaleźć czas, 

         by całym sercem zwrócić się ku Bogu i słuchać Go bezprzeszkód.
            Jeszcze inni znajdą inne pory w ciągu dnia z 15 wolnymi  mi-

         nutami. Może to być przy stole kuchennym, gdydzieci poszły  już 
         do szkoły, a przed domowymi pracami i zakupami; może przy biur-

         ku podczas pierwszychlub ostatnich 15 minut przerwy  śniadanio-
         wej. Może to być w czasie popołudniowej przerwy na kawę.Może to 

         być 15 minutowe odwiedzenie pobliskiego  kościoła  podczas  go-
         dzinnej przerwy między porannymilekcjami. Każdy  powinien  zna-

         leźć czas.
            Ważne jest, by znaleźć czas i by był  to  czas,  kiedy  nasz 

         umysł jest wystarczająco chłonny i wolny, bywykorzystać  te  15 
         minut w pełni. Dla większości z nas samo postanowienie  spędze-

         nia 15 minut "kiedyśpodczas dnia" na czytaniu  Pisma  św.  jest 
         nierealne: czasami będziemy czytać, czasami nie. Określmy  czas 

         wkażdym dniu.
            

            Od czego zacząć czytanie?
            Dla kogoś, kto po raz pierwszy styka  się  z  Biblią  byłoby 

         złym pomysłem rozpocząć czytanie od pierwszegorozdziału i wier-
         sza Księgi Rodzaju i planować czytanie aż do ostatniego wiersza 

         ostatniego rozdziału KsięgiApokalipsy. Księgi Biblii nie wystę-
         pują w takiej kolejności, w jakiej zostały napisane, ani  nawet 

         whistorycznej kolejności wydarzeń. Nie ma szczególnej korzyści, 
         gdy zaczniemy czytanie Pisma od KsięgiRodzaju, ma to nawet pew-

         ne ujemne strony. Jest bardzo prawdopodobne, że czytając w  ten 
         sposób,utkniemy gdzieś w drodze i zniechęceni  porzucimy  nasze 

         czytanie.
            Ponieważ czytamy Pismo św. jako naśladowcy Chrystusa i czło-

         nkowie Jego Kościoła, polecałbym  czytanienajpierw  dwóch  prac 
         Łukasza w Nowym Testamencie: Ewangelię według Łukasza i  Dzieje 

         Apostolskie. Tedwie Księgi Nowego Testamentu mogą  być  czytane 
         jako dwutomowa praca, mówiąca nam o dobrejnowinie Jezusa Chrys-

         tusa i formowaniu Jego Kościoła przez Ducha Świętego.
            Z drugiej strony Ewangelia wg Marka mogłaby  stanowić  dobry 

         punkt wyjścia z listami Pawła doTesaloniczan i Koryntian. Drugi 
         etap Ewangelia Jana i jego pierwszy list, mają  najwyższą  war-

         tość u szczytuobjawienia Nowego Testamentu, ale wymagają bardzo 
         uważnego czytania; listy Pawła do  Galatów  iRzymian  zawierają 

         jego najgłębsze refleksje nad tajemnicą odkupienia przez Jezusa 
         Chrystusa i wymagajądokładnego przestudiowania. Księga Apokali-

         psy powinna chyba być ostatnią księgą Nowego Testamentuprzezna-
         czoną do czytania. Nie może być ot, tak przeczytana, lecz  musi 

         być przestudiowana (z pomocąodpowiedniego komentarza lub  innej 
         pomocy) jeżeli ma być w ogóle zrozumiana. Dobrym  punktem  wyj-

         ściasą Łukasz i Marek.
            Ogrom Starego Testamentu nie powinien nas przerażać. Wybiór-

         cze czytanie jest tu właściwsze;  spisygenealogiczne  mogą  być 
         skracane lub opuszczone przy  pierwszym  czytaniu.  Pierwsze  5 

         ksiąg StaregoTestamentu stanowi podstawę  Bożego  przymierza  z 

         Jego ludem wybranym, a z tych księga Wyjścia (a nieRodzaju) po-

         winna być czytana jako pierwsza. Księgi historyczne (w szczegó-
         lności ks. Jozuego, Sędziów,Samuela  i  księgi  Królewskie)  są 

         tłem dla zrozumienia ksiąg prorockich. A te z kolei -  specjal-
         nie księgaIzajasza - dostarczają niezbędnych podstaw do  zrozu-

         mienia Nowego Testamentu. Inne księgi StaregoTestamentu:  księ-
         gi, które zawierają mądrość, przysłowia,  modlitwy  i  narodowe 

         opowiadania Izraelitów,mogą być czytane w tym podstawowym ukła-
         dzie.

            W czytaniu Starego Testamentu jakiś rodzaj pomocy jest  pra-
         wie nieodzowny. Ważne jest na przykład, byzrozumieć, że  pierw-

         sze 11 rozdz. Księgi Rodzaju nie są tym samym rodzajem history-
         cznym co pozostałeczęści księgi, a nawet te ostatnie  rozdziały 

         stanowią inny rodzaj historyczny niż Księgi Królewskie.
            

            Modlitwa przed czytaniem
            Być może najważniejszym z "praktycznych" stopni  w  kierunku 

         czytania Pisma jako Słowa Bożego jestpoprzedzanie czytania mod-
         litwą. Nie musi to być długa modlitwa; w jej najprostszej  for-

         mie, możemyzaledwie modlić się i prosić: "Panie, mów do  mnie". 
         Trzeba nam zwrócić nasze serce i umysł  do  Boga.Czytamy  Pismo 

         nie dla samego czytania. Czytamy - dla  słuchania  Tego,  który 
         nas kocha.

            Najlepiej zacząć to słuchanie przez zwrócenie się ku Niemu - 
         tak jak zwracamy się w kierunku kogoś, ktomówi do  nas  i  kogo 

         chcemy słuchać. Kiedy słuchany kogoĽ, najpierw  zwracamy  uwagę 
         na to co on mówi,a nie na inne sprawy toczące się wokół nas. To 

         jest zarówno nieuprzejme, jak również utrudniaporozumienie.  To 
         tak jakbyśmy próbowali oglądać  telewizję  czy  czytać  gazetę, 

         kiedy prowadzimyrozmowę. Podobnie z Pismem: najpierw powinniśmy 
         zwrócić naszą uwagę w kierunku Tego, kogo chcemysłuchać, musimy 

         wyłączyć wszystko inne, nie w celu odseparowania się od świata, 
         lecz dlatego, że zwyklemożemy czynić tylko jedną rzecz w  danej 

         minucie.
            Prostym aktem skierowania naszego umysłu  i  serca  do  Boga 

         jest modlitwa i ona musi być także początkiemczytania Pisma ja-
         ko Słowa Bożego. Może to zabrać nam trochę czasu: Jeżeli jeste-

         śmy szczególniezaabsorbowani innymi obowiązkami i  zmartwienia-
         mi, możemy siedzieć cicho przez kilka minutodpoczywając, usuwa-

         jąc trudności z naszego umysłu. Jest właściwą i konieczną  rze-
         czą powierzyćwszystkie nasze troski Panu w modlitwie - ale  nie 

         tak; by to nas wstrzymywało od modlitwy lub słuchaniaGo.
            W naszej modlitwie przed czytaniem powinniśmy prosić Boga  o 

         dwie rzeczy:
            1. Powinniśmy prosić, by ten sam Duch Święty, który  przewo-

         dził pisaniu Pisma, był teraz  obecny  w  nas,inspirując  nasze 
         prawidłowe i coraz głębsze zrozumienie tego,  co  czytamy.  Jak 

         pisał Sobór Watykański II,w czytaniu Pisma, "pomoc Ducha  Świę-
         tego musi poprzedzać i towarzyszyć, poruszając serce i  zwraca-

         jąc jedo Boga, otwierając oczy umysłu i dając radość i  łatwość 
         w poznawaniu prawdy i przyjmowaniu jej" (KO5).

            2. W modlitwie powinniśmy prosić o  umocnienie,  by  to,  co 
         czytamy, stanowiło część  naszego  życia.  Św.Jakub  stwierdza: 

         "Wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchacza-
         mi" (Jk 1, 22). Chcącbyć posłusznym słowu i  rozumieć  je,  po-

         trzeba mocy Ducha Świętego w nas - i o nią powinniśmy się  mod-
         lić.

            Jeżeli w pełni rozumiemy, o co się modlimy, możemy po prostu 
         mówić: "Panie, mów do mnie". Te prostesłowa  mogą  symbolizować 

         skierowanie naszego serca i umysłu do niego, nasze  pragnienia, 
         by zrozumiećjego słowo przez obecność jego Ducha w  nas,  naszą 

         decyzję, aby kształtować się przez jego  słowo,podporządkowując 
         nasze życie temu, o co on prosi i co daje.

            Taka modlitwa powinna poprzedzać nasze każde  czytanie  Bib-

         lii. Do Biblii nie podchodzimy jak do każdejinnej książki. Tra-

         ktujemy ją jako okazję dla słuchania Tego, który  mówi  do  nas 
         słowami Pisma. PrzezBiblię zbliżamy się do samego Boga w posta-

         wie modlitwy.
            

            Wierność i pokora
            Czasami w trakcie czytania Pisma będzie się nam wydawało, że 

         słowo drukowane jakby nabiera pełniznaczenia dla naszego życia. 
         Czytanie Pisma jest wówczas pełną radością i trudno nam oderwać 

         się doniego. Innym razem natomiast słowo drukowane  będzie  jak 
         gdyby rozmyte przed naszymi oczami. Wtedyczytanie może być mar-

         twe, nieinspirujące i męczące. Nasze myśli będą wędrowały, mimo 
         najlepszychwysiłków w kierunku skoncentrowania uwagi i będziemy 

         mieli pokusę porzucić całe przedsięwzięcie.
            Powinniśmy mieć nadzieję i modlić się o łaskę, by Pismo było 

         dla nas czymś żywym. Są sposoby takiegoczytania, by uczynić  je 
         żywym; niektóre będą omówione w rozdziale  III.  Byłoby  bardzo 

         nierozsądnieodrzucać czytanie Pisma tylko  dlatego,  że  wydaje 
         się ono suche i niewdzięczne. Możemy  nauczyć  się  iskorzystać 

         wiele nawet w tych dniach, gdy pozornie nic się w nas nie dzie-
         je, kiedy je czytamy. Tak jak wcałym chrześcijańskim życiu,  "W 

         czynieniu dobrze nie  bądźmy  opieszali,  bo  gdy  pora  nadej-
         dzie,będziemy zbierać plony, o ile w pracy nie ustaniemy"  (Gal 

         6, 9). Gdyby zapaśnik trenował tylkowówczas, gdy ma na to ocho-
         tę, nie uzyskałby formy zapewniającej sukces.  Nigdy  właściwie 

         nie byłby wtakiej kondycji, by móc się nawet cieszyć swoją pra-
         cą.

            Czytając pierwsze słowa, możemy nagle spostrzec. że przesko-
         czyliśmy do słów końcowych. Nasze oczybędą czytały jeszcze, ale 

         myśli już gdzieś odpłyną. Mimo iż dany fragment może być znany, 
         powinniśmyuświadomić sobie że posiada on większą głębię niż nam 

         się wydaje. Zupełnie realnie rzecz biorąc, możemyzawsze  czytać 
         Pismo oczekując, że zrozumiemy je głębiej.

            W miarę czytania Pisma nawet najbardziej znane fragmenty bę-
         dą nabierały nowego znaczenia. Bibliawyjaśnia  się  sama  przez 

         się. Większa znajomość całego Pisma  daje  większe  zrozumienie 
         poszczególnychksiąg i fragmentów. Na  przykład  tytuł  "Baranek 

         Boży", którym Jan Chrzciciel określa Jezusa, jest namniewątpli-
         wie znany. Ale dopóki wystarczająco nie wczytamy  się  w  Stary 

         Testament, by  uchwycićpodwójny  wydźwięk  paschalnego  baranka 
         Księgi Wyjścia i Izajaszowego "służebnego"  barankaprowadzonego 

         na rzeź, nie uchwycimy najgłębszego znaczenia nadanego mu przez 
         Jana Chrzciciela.

            Powinniśmy również starać się  lepiej  zrozumieć  jak  znane 
         fragmenty znajdują zastosowanie w naszym  życiu.Tak  jak  nasze 

         życie się zmienia, tak i znaczenie Pisma dla nas ulegnie  zmia-
         nie. Kiedy czytamy jako dzieci,rozumiemy jak  dzieci.  W  miarę 

         dojrzewania, nasze zrozumienie dojrzewa nie tylko w sensie wię-
         kszychmożliwości intelektualnych, ale także w  tym  sensie,  że 

         nasze większe doświadczenie życiowe pozwala nalepsze zgłębienie 
         Słowa Bożego: W miarę jak pełniej  rozumiemy  tajemnicę  Jezusa 

         Chrystusa, Jego słowaskierowane  do  nas,  nabierają  większego 
         znaczenia. Im głębiej  wchodzimy  w  tajemnice  chrześcijaństwa 

         iPisma tym bardziej widzimy, że tajemnica ta jest  niewyczerpa-
         na, i że Pismo posiada głębie wymagającedalszego poznawania.

            Czasami słowa Pisma będą wydawać się martwe nie dlatego,  że 
         są tak dobrze znane, ale dlatego,  że  są  takniejasne.  Partie 

         księgi Apokalipsy najprawdopodobniej uderzą nas tym, że są dzi-
         wne. Niejasność możetakże leżeć nie w samej księdze, lecz w jej 

         znaczeniu dla nas. Na przykład, możemy zupełnie nie dostrzegać-
         powiązania krwawych wojen Starego Testamentu z  naszym  życiem. 

         Podobnie słowa długich genealogiimogą ujść naszej uwadze.
            Najlepszą metodą w takich wypadkach jest po prostu spokojnie 

         pominąć to, co niejasne lub to, co wydajesię nie wiązać z  czy-

         imś chrześcijańskim życiem. Często,  gdy  przeczytamy  te  same 

         fragmenty w rok później,będą one coś dla nas oznaczać. Ale  za-
         miast skupiać się w danej chwili nad tym, czego  nie  doceniamy 

         lubnie rozumiemy, powinniśmy raczej koncentrować myśli nad tym, 
         co ma dla nas znaczenie. Nie możemyoczekiwać, że  staniemy  się 

         biegli w Piśmie od razu. W miarę czytania nasze zrozumienie bę-
         dzie wzrastać, atrudne urywki będą nabierać życia.

            To nie znaczy, że nie powinniśmy czynić  usilnych  prób,  by 
         zrozumieć to, co czytamy. To również nieznaczy,  że  powinniśmy 

         pomijać całe partie Pisma jako nieistotne. Nasze  podejście  do 
         tekstu musi być pełnepokory: ze świadomością,  że  daleka  jest 

         jeszcze nasza droga do zrozumienia Biblii, cierpliwie kontynuu-
         jemynasze czytanie. Jeśli celem naszego czytania jest słuchanie 

         Słowa Bożego, to najważniejsze są dla nas tepartie Biblii, któ-
         re Duch Święty czyni dla nas zrozumiałymi. Celem naszym powinno 

         być zrozumienie całejBiblii i wszystkich jej ksiąg, cel ten mu-
         si być realizowany cierpliwie i wytrwale. Ponad wszystko niepo-

         winniśmy zapominać o tym, po co czytamy Pismo: nie  po  to,  by 
         stać się ekspertami, lecz by słuchaćSłowa mówiącego do nas  Bo-

         ga.
            Nasze czytanie może się rozpraszać na drobne pytania i  dys-

         puty nad znaczeniem pewnych urywków. Możeusłyszymy kogoś utrzy-
         mującego, że żaden z cudów opisanych w Biblii w ogóle  się  nie 

         wydarzył, że są onetylko pobożną fikcją. Możemy też spotkać ko-
         goś o przeciwnym punkcie widzenia, wierzącego w  literalnąpraw-

         dziwość każdego Słowa Biblii. Należy chyba wówczas uporządkować 
         najbardziej krańcowe opinie,lub poglądy i odrzucić je. Lecz  co 

         zrobić z tyloma trudnymi fragmentami w Piśmie i jak  uporządko-
         wać ichrozmaite interpretacje?

            Nie powinniśmy się niepokoić kwestiami, na które nie  umiemy 
         odpowiedzieć,  czy  problemami,  których  nieumiemy  rozwiązać. 

         Zdrowa doza pokory jest najlepszym wyjściem: przyznać,  że  nie 
         znamy odpowiedzi nawszystkie pytania. Powinniśmy trwać w naszym 

         czytaniu, pomimo wątpliwości.
            Możemy pocieszyć się faktem, że wiele dysput nad różnymi in-

         terpretacjami Biblii traktuje o problemach,które  mają  znikome 
         znaczenie w naszym życiu. Niektóre z najbardziej wymyślnych in-

         terpretacji Pismadotyczą pierwszych i ostatnich  ksiąg  Biblii; 
         chyba tyle dysput koncentruje się na księdze Rodzaju iApokalip-

         sie jak na całej reszcie razem wziętych ksiąg.  Większość  tych 
         dysput ma znikome odniesienie donaszej wiary w Jezusa Chrystusa 

         i naszego postępowania zgodnie z Jego  przykazaniem  miłości  w 
         naszymcodziennym życiu.

            Mimo to są pytania, na które odpowiedzi są ważne i mają zna-
         czenie dla tego, w co wierzymy i  jak  żyjemy.Podczas  czytania 

         Biblii, przyjdą nam na myśl pytania  na  które  powinniśmy  się 
         starać znaleźć odpowiedź.Właściwe badania Biblii i o Biblii  są 

         nieodzowne dla właściwego czytania tekstu. Nie możemy czytaćPi-
         sma, jako Słowa Bożego jeżeli nie przyjmiemy go z całą powagą i 

         przeznaczeniem do studiowania. Tasprawa jest przedmiotem nastę-
         pnego rozdziału.

            
            

            
            2. ZROZUMIENIE

            
            "Właśnie wtedy przybył do Jerozolimy uczcić Boga Etiop,  wy-

         soki urzędnik królowej etiopskiej,Kandaki,  zarządzający  całym 
         jej skarbcem, i wracał, czytając w swoim wozie  proroka  Izaja-

         sza.Podejdź i przyłącz się do tego wozu -  powiedział  Duch  do 
         Filipa. Gdy Filip podbiegł, usłyszał, że onczyta Izajasza  pro-

         roka: Czy rozumiesz, co czytasz? - zapytał. A  tamten  odpowie-
         dział: Jakżeż mogę,jeśli mi nikt nie wyjaśni? I zaprosił  Fili-

         pa, aby wsiadł i spoczął przy nim".

                                                           (Dz 8, 27-31)

            Jakże często czujemy się tak jak ten Etiopczyk, kiedy czyta-
         my Pismo. Nasze serca są otwarte, naszeumysły uwrażliwione; mo-

         tywy pewne, a mimo to znaczenie słów wymyka  się  nam.  Czytamy 
         fragment raz idrugi i w dalszym ciągu  znaczenie  nie  wyjaśnia 

         się. Chcielibyśmy mieć obok Filipa, by odpowiedział nanasze py-
         tania, zinterpretował niejasne fragmenty, dał głębsze ich  zro-

         zumienie, przewodził naszemu czytaniu. 
            Etiopczyk nie potrzebował pomocy w zrozumieniu  Pisma.  Jako 

         ważny urzędnik dworski był  inteligentny  iwykształcony.  Umiał 
         czytać po hebrajsku i grecku równie dobrze jak we własnym języ-

         ku. Jegopielgrzymka do Jerozolimy wskazuje, że był  człowiekiem 
         bogobojnym i dostrzegał specjalną obecnośćBoga w narodzie żydo-

         wskim. Co więcej - Etiopczyk był tak pobożny, że czytał Pismo w 
         trudnychwarunkach. Studiował Izajasza na nierównej drodze w wo-

         zie bez sprężyn. Jego czytanie  Pisma,  pomimoniewygód  podróży 
         sugeruje, że był poważnie zainteresowany w poznaniu  jego  zna-

         czenia. Mimo to, nierozumiał tego, co czytał i potrzebował  po-
         mocy Filipa.

            Łukasz ukazuje ten epizod jak gdyby z góry zakładał, że sło-
         wa Pisma są często niezrozumiałe. UkazujeEtiopczyka jako  chęt-

         nego czytelnika, który mimo tego potrzebuje pomocy,  by  zrozu-
         mieć sens KsięgiIzajasza.

            Powinniśmy zwrócić uwagę, że Duch Święty pomaga nam często w 
         zrozumieniu Pisma Świętego. Nieoświecił umysłu Etiopczyka, lecz 

         wybrał bardziej naturalny środek: Filipa. Podczas gdy  pojawie-
         nie się Filipana scenie zawiera w sobie cudowny element,  pomoc 

         jaką dał Etiopczykowi jest bardzo zwyczajna. Filip byłpo prostu 
         jedną z istot ludzkich pomagającą innej osobie zrozumieć Pismo. 

         Etiopczyk nie otrzymałoślepiających błysków objawienia z nieba, 
         tylko opatrznościowo podsuniętego wędrowca, który  mógłwyjaśnić 

         znaczenie słów Izajasza.
            I dziś Duch Święty działa przy pomocy  naturalnych  środków. 

         Czasem jesteśmy świadomi obecności DuchaŚwiętego, kiedy czytamy 
         Pismo i modlimy się. Ale On zwykle używa rożnych  "naturalnych" 

         przewodników iśrodków, by pomóc nam zrozumieć słowa Pisma.  Ra-
         czej rzadko będziemy otrzymywać bezpośrednieobjawienie jako od-

         powiedź na nasze pytania i wyjaśnienie niezrozumiałych epizodów 
         Biblii. Duch Świętyodgrywa rolę w naszym  czytaniu  Pisma,  ale 

         niezbędny też jest nasz własny wysiłek. Nasze problemy  wzrozu-
         mieniu Pisma są bardzo podobne do problemów Etiopczyka. Niektó-

         re księgi Biblii są naprawdętrudne. Na  przykładzie  Etiopczyka 
         możemy dostrzec jeszcze jedną trudność. Trudno jest komukolwie-

         kprzekroczyć kulturowe i językowe granice i w  pełni  zrozumieć 
         niuanse znaczeniowe Biblii. NawetAmerykaninowi biegłemu w hisz-

         pańskim nie łatwo wczuć się w  kulturę  Meksyku  i  natychmiast 
         ocenić jejnarodową literaturę.

            Problem jest nawet bardziej ostry dla nas  czytających  Bib-
         lię. Kontrast pomiędzy naszym światem i światemPisma jest nawet 

         większy niż ten między Ameryką a Meksykiem.
            Biblia pochodzi z kultury innej niż nasza, z odległego  wie-

         ku, pisana językami, których  nie  znamy.  Dobreprzekłady  mogą 
         przełamać barierę języka do pewnego stopnia. Ale "przepaść kul-

         turowa" może okazać sięnajbardziej kłopotliwa, nawet jeśli jest 
         bardzo subtelna. Specyficzna kultura i ludzie, których Bóg  wy-

         brał,by się nam objawić, nie mogą  być  pominięte.  Przeciwnie, 
         nasze zrozumienie tej kultury i ludzi jest  niezwykleważne  dla 

         zrozumienia słów Boga.
            Innymi słowy, musimy studiować Biblię, jeśli mamy  zrozumieć 

         głębię jej znaczenia i umieć słuchać Słowa,które Bóg przez  nią 
         wypowiada do nas. W przeciwnym razie nie możemy  żywic  nadziei 

         na zrozumieniePisma.
            

            a/ DLACZEGO STUDIA?

            Nie zawsze jest tak oczywiste, że Biblia jest książką, która 

         musi być studiowana. Jeżeli Biblia jest słowemBożym,  czyż  nie 
         powinniśmy oczekiwać, by mówiła do nas jasno? Czy Bóg nie powi-

         nien zwracać sięjednakowo do  wykształconych  i  niewykształco-
         nych, do uczonego i zwykłego czytelnika? Jeżeli  tak,  to  poco 

         studiować Biblię lub o Biblii, kiedy  naszym  zadaniem  powinno 
         być po prostu czytanie i słuchanie?Słuszna wątpliwość kryje się 

         za tymi pytaniami. Nasze czytanie Biblii nie może nigdy  stawać 
         się studiaminaukowymi. Bóg nie sądzi nas  na  podstawie  naszej 

         inteligencji i wykształcenia, lecz na podstawie  naszejwiary  i 
         miłości. A jednocześnie możemy zapytać,  jakie  mają  znaczenie 

         studia Pisma, czy są niepotrzebnealbo nierozsądne:  niepotrzeb-
         ne, bo Bóg będzie mówił do nas bez względu na to, czy  uczynimy 

         wysiłek, byrozumieć Pismo lepiej; niemądre, bo możemy się  zgu-
         bić w ludzkiej mądrości i nie zrozumieć Bożej.

            Przez wieki chrześcijanie przyjmowali rozmaite spojrzenia na 
         złożoność Pisma Świętego i koniecznośćstudiów nad  nim  w  celu 

         głębszego zrozumienia.
            Jeden skrajny pogląd utrzymuje, że Biblia jest tak trudną  i 

         złożoną księgą, że tylko  zawodowi  bibliści  mogąją  rozumieć. 
         Zgodnie z tym poglądem bez znajomości hebrajskiego i  greckiego 

         oraz pełnego poświęceniaczasu na studia nad  Pismem,  nikt  nie 
         może mieć nadziei na zgłębienie go i pełne zrozumienie.

            Błąd tego podejścia jest oczywisty. Zawęża ono Słowo Boże do 
         przedmiotu naukowych studiów iogranicza zasięg jego czytelników 

         do uczonych. Jakkolwiek cenna jest biblijna praca naukowa,  Bo-
         żeObjawienie jest skierowane nie tyle do zawodowych  biblistów, 

         ile do każdego z nas.
            Na drugim krańcu jest pogląd, że Bóg mówi tak jasno i bezpo-

         średnio do serca każdego czytelnika przezPismo, że nie  pojawią 
         się żadne problemy w zrozumieniu. Pogląd ten utrzymuje, że sko-

         ro Biblia jest słowemBożym, musi być ano wyrażone  tak  prosto; 
         że każdy człowiek może natychmiast je zrozumieć.

            Ten pogląd jest oczywiście błędny.  Uznaje,  że  słowo  Boże 
         jest skierowane do  wszystkich  ludzi,  skierowanew  zrozumiały 

         sposób. Jednak źle ujmuje to jak Bóg  przemawia  do  człowieka. 
         Często, niestety, zwolennicytego  poglądu  niewłaściwie  słyszą 

         Boga. W praktyce przekonanie, że Bóg mówi prosto do  czytelnika 
         Pismamoże znaczyć, że Pismo znaczy to, co znaczy ono  dla  mnie 

         indywidualnego czytelnika. Obiektywneznaczenie Pisma staje  się 
         nieuchwytne. Wiele sekt i denominacji, które wyznają wiarę,  że 

         tylko i jedyniePismo uczy - różniąc się znacznie  co  do  tego, 
         czego ono uczy - uwrażliwiają nas, że sprawa nie jest takapros-

         ta.
            Prawda leży pomiędzy tymi dwoma poglądami.

            Biblia zawiera słowo Boże skierowane do nas. Ale  nasze  po-
         prawne słuchanie i rozumienie tego słowawymaga zarówno  studiów 

         jak i otwartego serca.
            Z opowiadania o Etiopczyku uczymy się, że dobra wola nie wy-

         starczy. Bóg nie mówi do nas tak prostoprzez Pismo, byśmy mogli 
         oczekiwać natychmiastowego  i  poprawnego  zrozumienia  każdego 

         ustępu, któryczytamy. Musimy być skłonni do wysiłku, by  zrozu-
         mieć posłanie Pisma.

            Nasze studia nad Pismem i studia o Piśmie są zarówno  konie-
         czne jak i rozsądne. Bóg  nie  powołuje  naswszystkich,  abyśmy 

         stali się uczonymi w Piśmie, ale oczekuje, że  będziemy  używać 
         istniejących środkówdla lepszego zrozumienia Jego słowa. Zrozu-

         mienie Jego słowa wymaga więcej niż otwartego serca (mimo iżte-
         go na pewno wymaga); zrozumienie Jego słowa także wymaga  chęt-

         nego i gotowego umysłu.
            Nasze studia nad Biblią wymagają wysiłku,  jeśli  traktujemy 

         je poważnie. A jest tak wówczas, kiedychcemy,  by  nasze  życie 
         zmieniło się pod wpływem słów Pisma; bierzemy je  także  poważ-

         nie, kiedy jesteśmyzainteresowani, by zrozumieć, co  ono  mówi. 

         Jeżeli zadowalamy się pierwszym znaczeniem, jakie wpadnienam do 

         głowy, "jako znaczenie Pisma", ryzykujemy  dojście  do  błędnej 
         interpretacji i okazujemylekceważenie dla samego Pisma.  Jeżeli 

         Pismo było natchnione przez Boga dla naszego czytania i poucze-
         nia,musimy się odnieść do niego z szacunkiem poprzez pragnienie 

         studiowania.
            Natchnienie Ducha Świętego nie jest nam dane, byśmy  wyprze-

         dzali normalne, ludzkie środki pomagającenam do zrozumienia Pi-
         sma Świętego. Natchnienie Ducha Świętego przewyższa nasze  zro-

         zumienie i jestniezależne od naszego wysiłku. Nie jest jego za-
         miarem udzielać nam mądrości, pomimo naszej świadomejniewiedzy. 

         W miarę czytania Biblii nastąpi konfrontacja z naszą  niewiedzą 
         i z pytaniami. Możemy się zgubićw zawiłości niektórych ksiąg  i 

         fragmentów. Mogą pojawić się pytania: "Jak  Jonasz  oddychał  w 
         brzuchuwieloryba?".

            Mogą być pytania dotyczące faktów: "Dlaczego często to  samo 
         wydarzenie przedstawione jest w dwojakisposób i który jest pra-

         wdziwy?" Mogą odnosić się do wiary: "Czy muszę wierzyć, że  ko-
         niec świata będziewyglądał tak, jak  to  jest  przedstawione  w 

         Księdze Objawienia?" Pytania mogą dotyczyć czyjegoś  życia:"Czy 
         powinien rozdać swoją własność i stać się pacyfistą jak sugeru-

         ją to słowa Jezusa?" 
            Niekiedy umyka nam znaczenie nawet najzwyklejszych  urywków. 

         Możemy mieć wówczas tak wiele pytańjak Apostołowie: Potem wziął 
         Dwunastu i rzekł do nich: "Oto idziemy do Jerozolimy, a  spełni 

         sięwszystko, co napisali prorocy o Synu  Człowieczym.  Zostanie 
         wydany w ręce pogan, będziewyszydzony, zelżony i oplwany;  ubi-

         czują Go i zabiją, a trzeciego dnia zmartwychwstanie. Oni  jed-
         naknic z tego nie zrozumieli. Rzecz ta była zakryta przed nimi, 

         że nie pojmowali tego, co było mówione"(Łk 18, 31-34).
            Słowa Jezusa były dość proste, ale Apostołowie nie zrozumie-

         li ich. Łukasz podkreśla ich zdziwieniepotrójnym  powtórzeniem, 
         figurą często używaną w Nowym Testamencie dla podkreślenia  ja-

         kiejś myśli "onijednak nic z tego nie zrozumieli. Rzecz ta była 
         zakryta przed nimi i nie pojmowali tego, o czym byłamowa". Zna-

         miennym jest fakt, że Jezus  nie  próbował  pouczać  Apostołów, 
         lecz wyjaśniał znaczenie  StaregoTestamentu.  Apostołom  przede 

         wszystkim brakowało zrozumienia Starego Testamentu.
            Apostołowie nie byli skazani na to, by pozostać w niewiedzy. 

         Po zmartwychwstaniu Jezus wyjaśnił znowu,w jaki sposób wypełnił 
         proroctwa Starego Testamentu i udzielił im światła, by Go  zro-

         zumieli: Potem rzekłdo nich, "To są moje słowa,  które  mówiłem 
         do was, będąc jeszcze z wami: Wszystko musi się spełnić,co  na-

         pisane jest o mnie w Prawie Mojżeszowym, u Proroków i  w  Psal-
         mach. Wtedy oświecił ichumysł, żeby zrozumieli Pismo". (Łk  24, 

         44-45).
            Jezus stoi i dziś przy nas jak przy Apostołach, aby nam roz-

         jaśnić znaczenie Pisma i otworzyć nasze umysłyna jego  rozumie-
         nie. Czyni to przez Ducha Świętego,  któremu  możemy  powierzyć 

         kierowanie naszymstudium i wcielanie słów Pisma w nasze życie.
            Niektóre pytania nie znajdują łatwych odpowiedzi. Ale im le-

         piej zrozumiemy Pismo i lepiej zrozumiemy jakBóg  chce  porozu-
         miewać się z nami słowami Pisma, tym  łatwiej  będzie  odpowie-

         dzieć na pytania. W miaręwzrastania w zrozumieniu jakim  Rodza-
         jem księgi jest Biblia, może się okazać, że zadawaliśmy złe py-

         tania.Nasze studia Pisma i o Piśmie pomogą rozwiązać  tę  trud-
         ność.

            Zawsze powinniśmy pamiętać o celu naszych  studiów.  Czynimy 
         wysiłek, by studiować Biblię (a nie tylko jączytać), w ten spo-

         sób wyraźniej słyszymy słowo Boga mówiącego do nas przez  słowa 
         Pisma. Niestudiujemy, by stać się ekspertami w zakresie Biblii. 

         Nie mogą to być "studia dla studiów". Nasze studia sądla modli-
         tewnego użytku Pisma, tak byśmy mogli spotkać słowo Boże i zna-

         leźć w nim życie.

            

            b/ KILKA ZASAD STUDIUM PISMA ŚWIĘTEGO
            Celem czytania jakiejkolwiek książki jest poznanie tego,  co 

         autor chciał przekazać. Pierwsza inajważniejsza zasada  studium 
         Pisma jest dokładnie ta sama: zrozumieć Pismo Święte. Zrozumieć 

         to, cojego boscy i ludzcy autorzy chcieli przekazać  za  pomocą 
         słów, których używali form, które wybrali i idei,które  wyraża-

         li. By zrozumieć Boga mówiącego przy pomocy Pisma musimy zrozu-
         mieć słowa Pismapowstałe pod natchnieniem Boga.

            Fragmenty Pisma mają to znaczenie, jakie im autor  zamierzał 
         nadać w chwili pisania.

            Niektóre fragmenty można rozumieć w szerszym  znaczeniu  niż 
         to wyraził autor. Jakkolwiek pomocne ipasjonujące mogą być tak-

         że interpretacje, nie stanowią  jednak  podstawowego  znaczenia 
         urywka.Podstawowe znaczenie  jest  zgodne  z  intencją  autora. 

         Wszelkie dodatkowe interpretacje muszą być opartena nim i  sta-
         nowić jego przedłużenie.

            Rozszerzone interpretacje nie mają wartości, gdy są odmienne 
         od interpretacji autora lub gdy zajmują jegomiejsce.

            Na przykład: Paweł chciał przekazać coś Koryntianom, gdy pi-
         sał do nich swoje listy. Ponieważ Paweł  pisałpod  natchnieniem 

         Ducha Świętego, przekazał myśli Boga. Bóg nie  użył  Pawła,  by 
         uczył czegoś, czego samPaweł nie rozumiał  lub  czego  nie  był 

         świadom. Gdyby Paweł nie był świadomy prawdziwego znaczenialis-
         tów do Koryntian, byłby tylko użyty jako bezmyślna maszyna  pi-

         sząca pod dyktando Boga.  Natomiastznaczenie  podsunięte  przez 
         Boga było czymś, co Paweł zrozumiał i  zamierzał  napisać.  Sam 

         Pawełpodkreślał, że "Nie piszemy wam bowiem czegoĽ  innego  niż 
         to, coście czytali i coście zrozumieli" (2Kor 1,13).

            W ten sposób Paweł mógł zgodzić się i zrozumieć  interpreta-
         cję, jaką dajemy jego listom  do  Koryntian.Właśnie  podstawowe 

         znaczenie, które autor zrozumiał i chciał przekazać,  jest  tym 
         co natchnione w Piśmie.

            Kościół akcentuje ten punkt wielokrotnie.  Na  przykład  św. 
         Augustyn podkreślał, że sens zamierzony przezautora był  sensem 

         inspirowanym przez Ducha Świętego i dlatego  ma  być  odczytany 
         jako słowo Boga. Wjego książce "Na temat doktryny chrześcijańs-

         kiej" pisał: "żeby zrozumieć  boskie  wyrocznie  właściwie,musi 
         istnieć ciągły wysiłek, by dosięgnąć umysłu autora. Przez niego 

         bowiem mówi Duch Święty". Dlatego"jest błędem  nadawanie  Pismu 
         znaczenia odmiennego od tego, które było zamierzone przez pisa-

         rzy, nawetwówczas, gdy taka interpretacja służy rozbudzeniu mi-
         łosierdzia i tym tkwi w królestwie prawdy".

            To nie znaczy, że Biblia nie znajduje  zastosowania  dziś  w 
         naszym życiu. Możemy, musimy i będziemy jąstosować. Jednak  mu-

         simy rozumieć Biblię w ramach zamierzonego przez  autorów  zna-
         czenia, w tamtymczasie i miejscu. Czasami znaczenie będzie jas-

         ne i jego zastosowanie do naszego  życia  będzienatychmiastowe. 
         Innym razem nie będzie ono tak wyraźne i trzeba będzie dużo wy-

         siłku, by pojąć jakieznaczenie mają ich słowa: Musimy to robić, 
         ponieważ znaczenie ich jest znaczeniem Bożym i żadne inne  nie-

         może go zastąpić.
            Ważnym punktem w uchwyceniu podstawowego znaczenia jest sens 

         w jakim zostały użyte słowa. Kiedyautor Starego Testamentu  od-
         nosił do Boga określenie: "Lew Judy", nie zamierzał przedstawić 

         Boga jakolwa, porównywalnego do zwierząt czczonych  przez  nie-
         których sąsiadów Izraelitów. Słowa te miałyznaczenie przenośne, 

         obrazowały potęgę Boga. Kiedy Jezus powiedział "Pewien człowiek 
         schodził zJerozolimy i wpadł w ręce zbójców..."  (Łk  10,  30), 

         rozumiemy, że uczył przy pomocy  paraboli  fikcyjnegozdarzenia. 
         Pytać, czy ten wypadek naprawdę wydarzył się  czy  nie,  znaczy 

         tyle co nie rozumieć tego, czegoChrystus  chciał  nas  nauczyć. 
         Znaczenia tej paraboli nie można brać dosłownie, iż pewnego ra-

         zu pewienczłowiek został obrabowany na drodze z  Jerozolimy  do 

         Jerycha, mimo że naprawdę takie wydarzenieprzedstawia  św.  Łu-

         kasz. Przepowiadanie Chrystusa odnosiło się do miłości  naszych 
         sąsiadów; nie składałOn ostatniego raportu z przestępczości  na 

         drogach do Jerycha.
            Księga Jonasza może być również uważana za parabolę.  Histo-

         ryczne jej związki są słabe: nie ma żadnegośladu w innych  bib-
         lijnych dokumentach, ani w dokumentach asyryjskich tego czasu o 

         jakimkolwieknawróceniu Niniwy i jej króla do Boga Izraela. Pra-
         ce wykopaliskowe wykazały, że Niniwa była miastem oobszarze nie 

         większym niż 3 mile kwadratowe, "miastem  bardzo  rozległym  na 
         trzy dni drogi" (Jon 3, 3).Pozostawiając nawet na  boku  sprawę 

         wieloryba, wydaje się jasne, że autor księgi Jonasza nie próbo-
         wałpisać historii.

            Autor księgi Jonasza nie zamierzał uczyć o litości  i  chęci 
         przebaczenia. Zamierzał poprawić wąskinacjonalizm Żydów po  ich 

         powrocie z wygnania i pokazać, że miłość Boża  dosięgała  nawet 
         nie Żydów. Niepróbował pouczać o pojemności brzucha  wieloryba, 

         tak jak Jezus nie dawał raportu o przestępczości nadrogach  Je-
         rycha. Nie należy zastanawiać się, czy Jonasz  naprawdę  został 

         połknięty przez wieloryba, jak teżnad tym, czy pewien  człowiek 
         naprawdę został obrabowany na drodze do Jerycha. Takie  pytania 

         dowodzązłego pojmowania sensu i złego rozumienia nauki  przeka-
         zywanej przez Boga.

            Dlatego ważną rzeczą jest byśmy w naszym czytaniu Pasma  od-
         różniali znaczenie literalne od przenośnego.Słowa  mają  zawsze 

         znaczenie literalne, ale czasem nie jest to znaczenie  inspiro-
         wane przez Boga.

            Musimy także starać się zrozumieć  różne  formy  literackie, 
         różne typy pisania, używane  przez  autorówPisma.  Poszczególne 

         księgi Pisma były pisane różnymi sposobami dla  rożnych  celów. 
         Biblia zawiera księgihistorii, modlitwy, rady i  prawa,  księgi 

         zapisujące Dobrą Nowinę o tym, co Bóg uczynił w JezusieChrystu-
         sie. Czasami ta sama księga zawiera różne rodzaje pisma i zdaje 

         się być pisana przez więcej niżjednego autora. 
            Musimy uświadomić sobie, że Biblia to nie ubranie bez szwów. 

         To jest kołdra skrojona z różnychgatunków materiału, zszyta ró-
         żnymi szwami, zszywana poprzez wieki. Jej wzór  jest  Boży,  na 

         pewno, aletkacze, krojczy i  krawcy  byli  ludźmi.  Nie  możemy 
         przeskakiwać z jednej części na drugą i oczekiwać, żeodnajdzie-

         my, ten sam materiał, w tym samym kolorze i splocie.
            Biblię można też porównać do biblioteki z książkami. To  nie 

         jest pojedyncza książka jaką wydaje sięwtedy, kiedy bierzemy ją 
         do ręki, jeden zintegrowany tom jak gruba powieść. Słowa  "Bib-

         lia" znaczy"książka" i dla chrześcijan Biblia  to  rzeczywiście 
         książka, bo zawiera objawienie Boże, żadna inna książkajej  nie 

         dorównuje. Ale w Biblii znajdziemy wiele książek i wiele -  nie 
         zawsze łatwych do odczytaniaśrodków stylistycznych.

            Niektóre księgi Biblii stanowią rodzaj ksiąg  historycznych. 
         Księgi Królewskie i księgi Kronik mieszczą sięw  tej  kategorii 

         ksiąg. Nie są one jednak napisane tak jak napisał by je dzisie-
         jszy historyk: Hebrajskihistoryk był o wiele bardziej zaintere-

         sowany  znaczeniem  wydarzeń,  niż  dokładnym  opisem  szczegó-
         łów.Stąd różne zapisy tych  samych  wydarzeń  mogą  różnić  się 

         szczegółami, ale będą zgodne, jeśli chodzi oznaczenie.
            Niektóre części Biblii, jak np. 11 pierwszych rozdziałów ks. 

         Rodzaju mogą wyglądać jak historyczne, alesą czymś zupełnie in-
         nym niż zwykła  historia.  Autorzy  i  redaktorzy  ks.  Rodzaju 

         chcieli nauczać o stanieczłowieka i jego stosunku do Boga.  Nie 
         mieli zamiaru i nie otrzymali natchnienia, by nauczać ogeologi-

         cznych procesach stworzenia.
            Nawet nie wszystkie listy apostolskie Pawła są  "skrojone  z 

         tego samego materiału". Jego list  do  Filemonajest  prawdziwym 
         listem napisanym przez jedną osobę do drugiej, tak jak dziś pi-

         sze się list. Jednakże listPawła do Rzymian bardziej przypomina 

         doktrynalny esej niż czysto osobisty list.

            Formy zapisu w Biblii różnią się tak bardzo jak formy  arty-
         kułów w popularnym magazynie. Kiedy  czytamymagazyn  wiemy,  że 

         może on zawierać artykuły mówiące o faktach i informacje, nowe-
         le, poezje, listy doredakcji i ogłoszenia.

            Jeżeli pomylimy sobie te różne formy powstanie chaos. Ale my 
         nie robimy tego, wiemy, że przesadaogłoszeń nie może być  brana 

         zbyt poważnie. Różne kryteria stosujemy do  artykułów,  listów, 
         fikcyjnychnowel i poezji lirycznej.

            Czasami czytamy Biblię z mniejszym zrozumieniem niż popular-
         ne magazyny. Łączymy bowiem w jednącałość  wielkie  części  jak 

         gdyby były one pisane przez tę samą osobę. A przecież  szczodry 
         Bóg dał nam wswej Biblii całą  bibliotekę  do  dyspozycji.  Ale 

         szczodrość ma swoje wymagania od nas -  użytkownikówbiblioteki. 
         Musimy starać się zrozumieć wielu autorów i znaczenie form  li-

         terackich; które zastosowali wswoich księgach.
            Jeżeli nie mamy właściwej oceny w stosunku do rodzaju księgi 

         biblijnej i natchnienia jej autora, naszerozumienie  Pisma  bę-
         dzie zawsze powierzchowne. Nasza umiejętność słuchania Boga mó-

         wiącego do nassłowami Pisma będzie zahamowana.  Możemy  pomylić 
         Jego głos z naszymi niejasnymi wyobrażeniami.

            
            c/ PRAKTYCZNE PODEJŚCIE DO STUDIUM PISMA ŚWIĘTEGO

            Nasze czytanie Pisma powinniśmy zacząć od samej księgi,  po-
         winniśmy posiadać swój własny egzemplarz,dobry przekład Biblii.

            Ponieważ chcemy rozumieć słowo Boga,  przekład,  którym  się 
         posługujemy powinien być wierny. Powinienprzekazywać po  polsku 

         to, co autorzy Pisma chcieli przekazać po hebrajsku czy grecku. 
         Ale ponieważchcemy rozumieć słowo Boże, przekład  powinien  być 

         taki, byśmy naprawdę mogli rozumieć sens języka,  wktórym  jest 
         pisany. Powinien być czytelny i zrozumiały.

            Tradycyjna "Biblia Rodzinna" oprawiona kosztownie w skórę, z 
         barwnymi ilustracjami może mieć wartośćsentymentalną, ale jeże-

         li nie jest zrozumiała, zdobądźmy lepiej inny przekład, dla na-
         szych potrzeb.

            Nie ma jednego najlepszego tłumaczenia.  Niektóre  przekłady 
         są poprawne pod względem językapolskiego, ale w  sposób  bardzo 

         wolny tłumaczą oryginalny tekst, co powoduje,  że  są  bardziej 
         parafrazaminiż przekładami. Inne tłumaczą oryginalną grekę  czy 

         hebrajski zupełnie dosłownie.  Długie  i  niejasne  zdaniePawła 
         tłumaczą wiernie. Naszym celem jest zrozumieć to, co pisał  Pa-

         weł, pomimo trudności. Parafrazapowinna jedynie być pomostem do 
         wierniejszego tłumaczenia.

            Mając w ręce nasz przekład lub przekłady,  możemy  rozpocząć 
         studia nad Pismem Świętym. Są onepoważnym czytaniem:  czytaniem 

         dla zrozumienia. Rozgraniczenia między lekkim i poważnym czyta-
         niem, imiędzy poważnym czytaniem, a studiowaniem są zwykle bar-

         dzo płynne. Studiowanie nie ma w sobie nic zmagii, jest  to  po 
         prostu uważne czytanie - czytanie dla samego znaczenia z zasto-

         sowaniem takich pomocyjak komentarze i notatki w  wydaniu  Bib-
         lii.

            Jednym ze sposobów rozpoczęcia naszych studiów jest analogi-
         czne podejście do rozdziału lub księgi Bibliijak do  podręczni-

         ka: Możemy przeczytać urywek lub rozdział od początku do końca, 
         by uchwycić ogólneznaczenie. Następnie  czytając  jeszcze  raz, 

         zdanie po zdaniu, zwracamy szczególną uwagę na znaczenie.Używa-
         my jednocześnie każdej dostępnej pomocy.

            Innym sposobem jest rozpoczęcie  od  przeczytania  krótkiego 
         wstępu do danego fragmentu w wydaniu,które czytamy  lub  w  ja-

         kiejś książce, która omawia księgi Pisma. Wtedy  możemy  czytać 
         samą księgę Bibliiw całości, z odniesieniem do notatek  u  dołu 

         strony, jeżeli mogą nam one coś dodatkowo wyjaśnić.  Poprzeczy-
         taniu księgi raz, cofnijmy się jeszcze raz  do  urywków,  które 

         uderzają nas jako najbardziej znaczące.Jeżeli studiujemy  jakąś 

         Ewangelię, możemy sprawdzić inne, by zobaczyć jak inni  ewange-

         liści ukazywali tosamo wydarzenie. Oczywiście z wyjątkiem  bar-
         dzo krótkich ksiąg, nie będzie to możliwe za jednym razem.

            Wielu uważa za rzecz bardzo pomocną zaznaczyć pewne  wersety 
         czy urywki podczas czytania,podkreślając ważne słowa, czy ciąg-

         nąc na marginesie linię wzdłuż pewnych fragmentów. Może to być-
         bardzo dobre i pożyteczne, i pomagać nam zarówno w zrozumieniu, 

         jak i zapamiętaniu tekstu.
            Nie bójmy się podkreślać nasze Biblie podczas czytania,  nie 

         ma w tym czegoś niewłaściwego: słowo Bogajest najlepiej  uhono-
         rowane miejscem w naszych myślach i sercach, a nie miejscem  na 

         stole. Nasze Biblie sąna nasz użytek i  zrozumienie.  Mimo  to, 
         znaczmy je z uwagą: urywek zaznaczony dziś mocno długopisem,ju-

         tro może nie mieć już dla nas takiego znaczenia. Używajmy zatem 
         ołówka, zostawiając miejsce na notatkiprzy następnym czytaniu.

            Czytając, powinniśmy się wciąż zastanawiać  nad  odpowiedzią 
         na następujące pytanie: "Na co autor  chciałzwrócić  uwagę?  co 

         chciał przekazać?" To pytanie tkwi w naszej podświadomości, gdy 
         czytamy większośćrzeczy: gazetę wieczorną, artykuł o  chorobach 

         serca itp. Pierwsze nasze podejście do Pisma  powinno  byćtakie 
         samo: czytamy, by uchwycić myśl. Jeżeli  jesteśmy  zbytnio  pod 

         wrażeniem świętości słowa możemy nieuchwycić znaczenia  przeka-
         zywanych słów. Ale właśnie słowa muszą być punktem wyjścia  dla 

         zrozumieniaPisma i usłyszenia Boga, mówiącego nimi  do  nas.  W 
         pewnym sensie musimy czytać Biblię jak  każdą  innąksiążkę,  po 

         to, żeby zrozumieć, że Biblia jest niepodobna do żadnej  książ-
         ki. Musimy stawiać pytania: "Coautor mówi? Co  chce  przekazać? 

         Na co zwrócić uwagę?"
            Podobnie jak w każdej książce musimy uważać na  kontekst,  w 

         którym pojawiają się wersety i  urywki.Cytując  bez  kontekstu, 
         możemy zmienić lub zatracić znaczenie.

            Musimy również być świadomi szerokiego kontekstu całej  Bib-
         lii. Każda księga ma swoją osnowę  iznaczenie  w  dziele  Boga, 

         które zostało zapoczątkowane w Abrahamie, a swój punkt kulmina-
         cyjny miałowe wczesnym Kościele. Biblia jest wyrazem dzieła Bo-

         żego i każda księga zawiera jakiś jego segment lubelement. Każ-
         da księga ma swoje ostateczne znaczenie nie w samej sobie, lecz 

         w kontekście całej Biblii.Podczas czytania fragmentu lub księgi 
         bądźmy świadomi faktu, że inne fragmenty i księgi rzucają świa-

         tło naten jeden fragment, który czytamy.  Musimy  być  świadomi 
         miejsca, jakie księga ta zajmuje  w  historiizbawienia.  Trzeba 

         nam postawić pytanie: "Dlaczego ta księga  została  napisana  i 
         dla kogo?"

            Podczas czytania powinniśmy postawić się w centrum  tego,  o 
         czym  czytamy.  Jeżeli  czytamy  urywek  zEwangelii  powinniśmy 

         uświadomić sobie nie tylko to, czego Jezus nauczał, ale też ko-
         go nauczał i jaka byłareakcja tych którzy go  słuchali.  Możemy 

         sobie wyobrazić nasze reakcje, gdybyśmy tam wtedy byli. Bardzo-
         często ci, którzy po raz pierwszy słuchali Jezusa, byli zdumie-

         ni wypowiedziami, które  my  przyjmujemycałkiem  spokojnie.  "A 
         spośród Jego uczniów, którzy to słyszeli, wielu mówiło - Trudna 

         jest ta mowa,któż jej słuchać może?" (J 6, 60). Może wymyka się 
         nam jakiś istotny sens i powinniśmy być takżezdumieni. Czy  nie 

         zbyt łatwo przechodzimy do porządku dziennego nad trudnymi  wy-
         powiedziami?

            Jeżeli czytamy któregoś z proroków  St.  Testamentu,  musimy 
         pamiętać o sytuacji narodu wybranego w tymczasie. Prorocy mówi-

         li o specyficznych sytuacjach w  różnych  momentach  historycz-
         nych.

            Czy prawo było przestrzegane w czasach  upadku,  czy  raczej 
         nadchodziło zepsucie narodu, czy prorokmówił słowa  pocieszenia 

         do narodu będącego już na wygnaniu?
            Trzeba nam również uczyć się z Biblii  o  życiu  i  kulturze 

         starożytnego Izraela i wiedzę tę  wnieść  do  dalszegoczytania. 

         Wiele informacji biblijnych o wodzie i  strumieniach  otrzymują 

         swe pełne znaczenie, gdyuświadomimy sobie, że Izraelici spędzi-
         li pierwsze lata, wędrując jako koczownicy na pustyni od źródła 

         doźródła wody. Znany werset o nie zaświeceniu lampy i  włożeniu 
         jej pod przykrycie, zamiast postawić  jąwysoko,  by  oświetlała 

         cały dom, staje się bardziej zrozumiały, gdy  się  dowiemy,  że 
         wiele rodzin żyło wjednoizbowych domach.

            Nie musimy tak wnikliwie studiować starożytnego życia i kul-
         tury, należy raczej baczyć na pewne kluczowepunkty w  Piśmie  i 

         powoli przyswajać sobie obraz ówczesnego  życia.  Celem  naszym 
         nie jest zdobyciewiedzy równej ekspertom  w  dziedzinie  czasów 

         starożytnych, lecz ocena znaczenia, jakie słowa Pisma  miałydla 
         jego pierwszych czytelników. Musimy starać się usłyszeć  proro-

         ków jak ich słyszeli mieszkańcyJerozolimy w VI w. p.n.e., musi-
         my siedzieć u stóp Jezusa jak Jego uczniowie, by usłyszeć słowo 

         Boga,który mówi do nas w XX w. Jeżeli przyspieszymy ten  pierw-
         szy krok, stracimy dużo z nauki PismaŚwiętego.

            Reasumując, celem naszych studiów nad Biblią  jest  poznanie 
         znaczenia jakie miał na myśli autor. Będziemysię starali zrozu-

         mieć jego słowa w takim sensie, w jakim on ich używał. Będziemy 
         się starali zrozumiećkażdy werset na tle całego kontekstu, idąc 

         za myślą autora.
            Ostatnią sugestią mającą pomóc w pracy nad zrozumieniem Bib-

         lii, jest sporządzenie własnego szkicu lubnotatek księgi Pisma, 
         którą studiujemy, lub wykorzystanie czyjegoś  szkicu.  Może  on 

         nam pomóc uchwycićznaczenie dzieła jako całości i zrozumieć je-
         go istotę.

            Studia nad Pismem nie powinny nigdy zastąpić czytania Pisma, 
         a czytanie z kolei nie może zastąpićrozmyślania w  modlitwie  i 

         zastosowania w życiu codziennym. Ważna jest równowaga.  Najważ-
         niejsze zaś,żeby pozostawać wiernym codziennej refleksji w mod-

         litwie nad urywkiem z Pisma.  Regularne  studia  Pismaz  pomocą 
         dobrego wstępu i notatek (może komentarza) dają podstawę do se-

         lekcyjnego, medytacyjnegoczytania. Okolicznościowe studia o Pi-
         śmie są prawie niezbędne, jeżeli nasze rozumienie Pisma  madoj-

         rzewać i rosnąć: Ale żaden typ studiów nie może  zająć  miejsca 
         podstawowego: 15 min. codziennegoczytania; na wszystko musi być 

         czas.
            Pismo jest księgą życia; jest to także księga, której  życie 

         nie może się wyczerpać. Nasze studia  powinnybyć  niezmienne  - 
         nie lękajmy się ilości jaką mamy jeszcze przeczytać, nie bądźmy 

         opieszali w codziennymwysiłku. Powinniśmy też polegać na  pomo-
         cach w zrozumieniu Pisma, by były tym, czym są  ze  swej  isto-

         ty:pomocami. 
            

            d/ POSŁUGIWANIE SIĘ POMOCAMI
            Istnieje o wiele więcej źródeł do  wykorzystania  w  naszych 

         studiach nad Biblią niż to sobie wyobrażamy.
            Pierwszym źródłem powinna być sama Biblia. Biblia  sama  się 

         tłumaczy - w tym sensie, że  znajomość  całegoPisma  czyni  po-
         szczególne księgi i urywki łatwiejsze i bardziej zrozumiałe.  W 

         miarę wzrastania w naszymzrozumieniu Starego Testamentu  pogłę-
         bia się nasze zrozumienie Nowego Testamentu. Kiedy zaznajomimy-

         się ze wszystkimi listami Pawła i z jego działalnością  misyjną 
         opisaną w Dziejach Apostolskich, jegoposzczególne  listy  staną 

         się łatwiejsze do zrozumienia. Im więcej dowiemy się o  zwycza-
         jach i kulturzePalestyny pierwszego stulecia, tym słowa i dzia-

         łalność Jezusa będą nam więcej mówiły.
            Ponieważ Biblia wyjaśnia i tłumaczy się sama, trzeba nam po-

         głębiać znajomość Biblii i naszą umiejętność"przedzierania się" 
         przez nią. Wydania, które zawierają uwagi lub notatki, przypisy 

         na marginesach lub nadole stron, podając  podobne  lub  odnośne 
         fragmenty, mogą być bardzo pomocne. Nowy Testament częstocytuje 

         Stary Testament: te zapisy pomagają nam szybko  znaleźć  źródło 

         do naszych studiów w StarymTestamencie. Często te same nauki  i 

         czyny Jezusa są opisane nie tylko w jednej Ewangelii  ale  mają 
         teżodniesienie do któregoś z listów. Zapis podobnych  w  treści 

         urywków pozwala nam łatwo porównać jakróżni autorzy Nowego Tes-
         tamentu przedstawiali podobne lub identyczne wydarzenia. Zwykłe 

         śledzeniepodobieństw może być ważną formą studiów Pisma Święte-
         go i pomóc nam pogłębiać zrozumienie Biblii.

            Innym bardzo dogodnym źródłem do naszych  studiów  mogą  być 
         objaśnienia u dołu stron, w które sązaopatrzone niektóre  wyda-

         nia Biblii. Komentarze te różnią się od siebie tym, że są  albo 
         zupełnienieużyteczne lub bardzo potrzebne. Pośród  tych  ostat-

         nich do bardziej pomocnych należą te, które tłumacząniejasności 
         urywków i które śledzą rozwój tematu. Jeżeli  ten  typ  notatek 

         daje różne informacje, zwykłesprawdzenie innych fragmentów,  do 
         których się odnoszą i przeczytanie ich w kontekście może dosta-

         rczyćmateriału do studiów.
            Aby wciąż wzrastać w zrozumieniu poszczególnych ksiąg Pisma, 

         konieczne są bardziej zrozumiałe pomoce.Dobrze  jest  mieć  pod 
         ręką pomoce, które omawiają ten typ literatury, jakim jest Pis-

         mo, tło jegokompozycji (tak dalece jak jest znane) i główne te-
         maty w nim zawarte. Posługując się taką pomocą  przedczytaniem, 

         lub powtórnym czytaniem jakiejś księgi Biblii,  możemy  znaleźć 
         podłoże dla zrozumieniaznaczenia tekstu.

            Być może niepotrzebnym byłoby powtarzanie, że  takie  pomoce 
         nie mogą zastąpić czytania samej Biblii,  alebez  pomocy  także 

         nie sposób się obejść. Jeżeli zwiedza  się  jakieś  historyczne 
         miejsca, można posłużyć sięmapą i przestudiować  przewodnik,  z 

         krótkimi informacjami o ważniejszych miejscach. Studiowanie map 
         iprzewodników nie może nigdy zastąpić samej wycieczki, ale może 

         pomóc ustalić właściwą trasę. Co możesię  wydawać  tylko  kępką 
         trawy, z pomocą przewodnika, może okazać się miejscem o  histo-

         rycznymznaczeniu. Samo czytanie jest "martwe" w  porównaniu  ze 
         zwiedzaniem.

            Podobnie jest z Pismem. Mając pojęcie o charakterze  jakiejś 
         księgi Pisma, unikniemy zagubienia się w niej.Wiedząc cokolwiek 

         o zamierzeniach autora, możemy lepiej zrozumieć, o czym pisał.
            Najdogodniejszymi pomocami  będą  wstępy  do  poszczególnych 

         ksiąg w różnych wydaniach Biblii. Różniąsię one jakością i  ob-
         jętością, ale dają ogólną orientację w tym, co czytamy. Nie po-

         winny być pominięte.
            W szczególności, dobry wstęp może uczynić księgi St.  Testa-

         mentu bardziej zrozumiałymi, choćby  przezpodanie  warunków,  w 
         jakich powstały. Powracając do analogii Biblia - okrycie: częs-

         to wiele wyjaśniawiadomość, kiedy poszczególna część  materiału 
         została utkana, przez kogo i w jakich  okolicznościach.Teologia 

         Żydów na wygnaniu była różna od tej pod  panowaniem  Dawida.  A 
         literacka forma księgi Danielaróżni się w sposób wyraźny od li-

         terackiej formy Deuteronomium. Adekwatne  wprowadzenia  mogąwy-
         czulić nas na unikalny charakter każdej z tych ksiąg, byśmy nie 

         traktowali Biblii "jako ubrania bezszwów".
            W naszych studiach również muszą znaleźć  się  komentarze  i 

         książki o Piśmie Świętym. Naiwne jestzałożenie,  że  dzisiejszy 
         czytelnik może intuicyjnie uchwycić kulturowe różnice i niuanse 

         narodu Izraelskiegosprzed 2500 lat, lub nawet polityczną i  re-
         ligijną kulturę Judaizmu I wieku, w którym Jezus nauczał. Jeże-

         liBiblia zawiera objawienie Boga w słowach ludzi, musimy  usil-
         nie starać się zrozumieć te słowa jakby byłyskierowane do wspó-

         łczesnych ludzi. Na podobieństwo Etiopczyka musimy odbyć  piel-
         grzymkę doJerozolimy. My tak jak Etiopczyk musimy studiować pi-

         sma, które są dla nas "obce". Słowo Boga  przyszłodo  człowieka 
         przez odrębne indywidualności u  różnych  ludzi  -  i  wreszcie 

         przez własną osobowość JezusaChrystusa. Teraz po wszystkie cza-
         sy, wszystkie narody i wszyscy ludzie muszą zwrócić się ku  tym 

         pismomjako ku uprzywilejowanym źródłom Bożego  objawienia.  Ja-

         kiekolwiek są trudności językowe  czykulturowe,  oraz  dzielący 

         nas dystans czasowy i geograficzny, musimy wejść w świat Mojże-
         sza, Izajasza iJezusa, żeby poznać Bożą interwencję w  historię 

         ludzkości. Książki o Piśmie mogą dać nam w tymnieodzowną pomoc.
            Wielka ilość komentarzy, słowników i książek  o  Biblii  nie 

         pozwala na wyczerpujące  wyszczególnienie,  ajeszcze  mniej  na 
         omawianie ich wartości.

            Słownik biblijny daje potrzebne informacje  o  specyficznych 
         tytułach, tematach czy słowach. Kilkasłowników dostarcza  krót-

         kiej informacji do każdej księgi Biblii i łatwo można je  wyko-
         rzystać, gdy pojawisię jakieś pytanie. Również użyteczne są do-

         kładne komentarze wyjaśniające werset po wersecie, a  nawetzda-
         nie po zdaniu. Większość czytelników tylko czasami sięga do ta-

         kich źródeł, polegając na nich przysprawdzaniu znaczenia nieja-
         snych wersetów. Luźniejszy komentarz jest, być może, nawet lep-

         szy doogólnego użytku i może stanowić nieocenioną pomoc w  obo-
         wiązkowych studiach nad jedną z ksiąg Pisma.

            Skorowidze różne pod względem kompletności,  wskazują  różne 
         miejsca, w których ukazuje  się  słowoużyte  w  Biblii.  Rzadko 

         znajdowałem skorowidz pomocny w  studium  Pisma  Świętego,  ale 
         wiem, że innymsię to udawało. Był  mi  on  pomocny  wtedy,  gdy 

         chciałem umiejscowić zapomniany werset.  Skorowidz  jestkluczem 
         do znajdowania słów (w przeciwieństwie do myśli  i  tematów)  i 

         stąd każde wydanie Biblii musimieć swój własny indeks, ponieważ 
         różne przekłady używają różnych słów w tłumaczeniach  greckiego 

         lubhebrajskiego słowa. To samo greckie słowo może być tłumaczo-
         ne różnymi polskimi słowami w zależnościod sensu  i  kontekstu, 

         polski skorowidz jest narzędziem o ograniczonych możliwościach. 
         Skorowidzepodające greckie czy  hebrajskie  słowa  unikają  tej 

         trudności, ale mają ograniczoną wartość dla kogoś,  ktonie  zna 
         greckiego czy hebrajskiego.

            Konieczna wydaje się jeszcze jedna uwaga. Nasze  studia  nie 
         mogą być tarczą utrudniającą nam słyszeniesłowa  Bożego,  muszą 

         one być środkiem do usłyszenia w pełni  słowa  Bożego.  Podczas 
         codziennegoczytania, musi przyjść pora, gdy przejdziemy od prób 

         zrozumienia Biblii, do prób usłyszenia Słowa Bożegowypowiadane-
         go do nas słowami Biblii. Nie jesteśmy powołani po to, by  stać 

         się znawcami Pisma, leczuczniami Chrystusa. Nasze studia stano-
         wiąc stopień przygotowujący, nie mogą być stopniem ostatecznymw 

         naszym czytaniu. Studia powinny być drogą do słuchania.
            

            
            

            3. SŁUCHANIE 
            

            
            Otóż w tym samym dniu dwaj z nich byli w drodze do wsi, zwa-

         rtej Emaus, oddalonej sześćdziesiątstadiów od Jerozolimy.  Roz-
         mawiali oni ze sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy  ta-

         krozmawiali i rozprawiali razem, sam  Jezus  przybliżył  się  i 
         szedł z nimi. Lecz wzrok ich doznawałprzeszkody w poznaniu Go.

            Na to On rzekł do nich: "O nierozumni, jak nieskore są wasze 
         serca do wierzenia we wszystko, copowiedzieli prorocy! Czyż Me-

         sjasz nie miał tego cierpieć, żeby tak wejść do  swej  chwały?" 
         Izaczynając od Mojżesza poprzez wszystkich proroków wykładał im 

         wszystkie miejsca Pisma, któreodnoszą się do Niego.
            Gdy następnie zajął z nimi miejsce u stołu, wziąwszy  chleb, 

         pobłogosławił go, połamał i dawał im.Oczy im  się  otworzyły  i 
         poznali Go, lecz On zniknął im z oczu.  I  mówili  nawzajem  do 

         siebie: "Czyserce w nas nie pałało, kiedy w drodze rozmawiał  z 
         nami i Pisma nam wyjaśniał?"

                                             Łk 24, 13-16; 25-27, 30-32)
                                                                        

            Możemy przyjąć, że uczniowie Jezusa znali dobrze swoje Pisma 

         - księgi, które dziś znamy pod nazwąStarego Testamentu. Studio-

         wali te księgi i czynili wielkie wysiłki, by zrozumieć słowo  i 
         prawa Boże. Jednakmimo tych studiów i głębokiego ich związku  z 

         Jezusem Chrystusem nie dostrzegli, że On wypełnił ich Pismo.
            Jezus w oparciu o ich znajomość Pisma, wyjaśnił swoją własną 

         misję. Wyjaśniał znaczenie Pism, rzucającnowe światło na  znane 
         fragmenty, wykazując związek między przepowiadaniem proroków, a 

         swoimżyciem. Dzięki wyjaśnieniom Jezusa dwaj Jego uczniowie nie 
         tylko lepiej zrozumieli Stary Testament, aletakże Jego samego.

            Słowa Jezusa nie tylko dawały im światło i wiedzę, ale doty-
         kały serc. "Czyż nasze serca nie rozpalały sięw nas, gdy  mówił 

         do nas na drodze i wyjaśniał nam Pisma". Słowa Jezusa nie  były 
         abstrakcyjne, niezwiązane z ich  życiem.  Były  słowami  życia, 

         które się zapadały w nich głęboko i zmieniały ich życie.
            Jezus często wyjaśniał uczniom znaczenie Pisma. W  Ewangelii 

         Łukasza, pierwsze kazanie Jezusa wNazarecie  jest  wyjaśnieniem 
         fragmentu proroctwa Izajasza. Jezus odważnie  stwierdził:  "Ten 

         tekst wypełniasię teraz, kiedy wy słuchacie" (Łk 4, 21). Często 
         musiał wyjaśniać uczniom przypowieści:

            "Wtedy pytali Go uczniowie, co oznacza  ta  przypowieść.  On 
         rzekł: Wam dano poznać tajemnicekrólestwa Bożego, innym  zaś  w 

         przypowieściach, aby patrząc nie widzieli i słuchając nie rozu-
         mieli"(Łk 8, 9-10). A pouczenia, które dał swym  uczniom  przed 

         wstąpieniem do nieba, zaczynały się odostatecznego  wyjaśnienia 
         znaczenia Starego Testamentu.

            "Potem rzekł do nich: To są moje  słowa,  które  mówiłem  do 
         was, będąc jeszcze z wami: Wszystkomusi się spełnić, co napisa-

         ne jest o mnie w Prawie Mojżeszowym, u Proroków i  w  Psalmach. 
         Wtedyoświecił  ich  umysły,  żeby  zrozumieli  Pisma"  (Łk  24, 

         44-45).
            W takich wypadkach słowa Jezusa  przynosiły  uczniom  więcej 

         niż tylko nowe zrozumienie. Byłysłowami życia,  słowami,  które 
         wnikały w ich serca i zmieniały ich życie. Kiedy Jezus  przema-

         wiał, cośsię działo. Kiedy powiedział do chorego  "Bądź  uzdro-
         wiony", człowiek ten został uzdrowiony. Kiedypowiedział "Idź za 

         mną", jego życie zmieniało się. Kiedy mówił apostołom o miłości 
         Ojca i Jegotrosce o nich, możemy sobie wyobrazić jak płonęły  w 

         nich serca.
            Nasze serca także płonęłyby w nas, gdyby  Jezus  szedł  obok 

         nas, wyjaśniając nam znaczenie Pisma.Możemy czytać Jego słowa w 
         Nowym Testamencie, lecz czasami wydają się nam one martwe - by-

         ćmoże zbyt znane i używane, może zbyt niejasne.  Czasami  także 
         słuchamy, ale  nic  nie  czujemy,czytamy,  ale  nie  rozumiemy. 

         Chcielibyśmy móc czytać słowa Starego Testamentu, tak by  Jezus 
         przeznie jaśniał, by dane nam było tak je rozumieć,  jak  rozu-

         mieli Jego dwaj uczniowie w drodze doEmaus.
            Jezus jest obok nas, tak jak szedł  obok  uczniów  drogą  do 

         Emaus. Objaśni nam słowa Pisma  iporuszy  nasze  serca,  jeżeli 
         nauczymy się czytając, słuchać Go. Dlatego  musimy  podejść  do 

         czytaniaPisma Świętego tak, by On mógł mówić zarówno do naszych 
         serc jak i umysłów. Trzeba namnauczyć się słuchać natchnień Du-

         cha Świętego. 
            

            a/ POSTAWY
            By usłyszeć głos Pana tak jak uczniowie, musimy  podejść  do 

         Pisma Świętego we właściwy sposób, tak sercem jak i umysłem.  By 
         usłyszeć słowo Boga w Piśmie, musimy czytać Pismo  Święte  jako 

         prawdziwesłowo Boga z szacunkiem i czcią Mu należną. Musimy po-
         dejść do Pisma Świętego z otwartym sercem  ipragnieniem  posłu-

         szeństwa wobec tego słowa, które usłyszymy i z wiarą, że  usły-
         szymy słowo Bożeprzeznaczone tylko dla nas.

            Czytając Pismo w ten sposób, nasze studia muszą być perspek-
         tywiczne. Trzeba nam studiować księgibiblijne tak jak wszystkie 

         inne księgi - w celu ich lepszego  zrozumienia.  Wiele  naszych 

         studiów będzie oBiblii, ale na tym nie może się  skończyć,  po-

         winny nas one przygotowywać do czytania  Biblii  zezrozumieniem 
         jako słowa Bożego.

            Kiedy prowadzimy samochód, zwykle nie jesteśmy świadomi szy-
         by. Patrzymy przez nią, żeby widziećdokąd jedziemy; nie patrzy-

         my na szybę, czyniąc z niej centrum  uwagi,  ale  poprzez  nią. 
         Brudna szybautrudnia nam widzenie. Będziemy musieli patrzeć  na 

         szybę zamiast przez nią.  Wówczas  trzeba  zatrzymaćsamochód  i 
         oczyścić szybę.

            Nasze studiowanie Biblii jest jak wycieranie  szyby.  Trzeba 
         spojrzeć na Biblię, by móc ją studiować i corazlepiej ją  rozu-

         mieć. Musimy się dowiedzieć jak Biblia została napisana, poznać 
         jaki rodzaj literackireprezentuje każda księga; porównać  prze-

         kład, by dostrzec jak interpretowano trudne wersety.  Nie  jest 
         tojednak czytanie Biblii jako słowa Bożego, tak  jak  patrzenie 

         na szybę samochodu nie jest tym samym  copatrzenie  przez  nią. 
         Studia mogą nam nawet przeszkadzać w  słuchaniu  słowa  Bożego, 

         tak jak patrzenie naplamy na szybie przeszkadza  w  prowadzeniu 
         samochodu. Musimy wyjść poza  nasze  studia  nad  Biblią,jeżeli 

         czytanie Pisma ma być  środkiem  umożliwiającym  nam  słuchanie 
         słowa Bożego. Biblia musi stać siędla nas oknem otwartym na Bo-

         ga.
            List Jakuba używa podobnej analogii w  nauczaniu  właściwego 

         słuchania słowa Bożego. "Odrzućcie przetowszystko, co  nieczys-
         te, oraz cały bezmiar zła, przyjmijcie w duchu  łagodności  za-

         szczepione w wassłowo, które ma moc zbawić dusze wasze. Wprowa-
         dzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylkosłuchaczami  oszu-

         kującymi samych siebie. Jeżeli bowiem ktoś przysłuchuje się ty-
         lko słowu, a niewypełnia go, podobny jest do człowieka  ogląda-

         jącego w lustrze swe naturalne odbicie. Bo przyjrzałsię  sobie, 
         odszedł i zaraz zapomniał, jakim był" (Jk 1, 21-24).

            Pismo może być lustrem, w którym zobaczymy i zrozumiemy sie-
         bie. Może dać nam spojrzenie na nassamych w  oczach  Boga,  ale 

         musimy patrzeć na nas w lustrze, a nie na samo lustro.
            Główną myślą Jakuba w przytoczonym  fragmencie  jest  konie-

         czność posłuszeństwa słowu Bożemu: "Ktozaś  ustawiczne  rozważa 
         doskonale Prawo, Prawo wolności, i wytrwałości w nim, ten  jest 

         nieskorymdo zapominania słuchaczem, ale wykonawca dzieła, wype-
         łniając je otrzyma błogosławieństwo" (Jk 1,25). Biblia jak żad-

         na inna książka zostawia ślad w naszym życiu. Jeżeli czytamy ją 
         z obojętnością, z jakąnieraz podchodzimy do  książki,  nie  bę-

         dziemy jej czytać jako słowa Bożego.  Nie  możemy  trzymać  się 
         zdaleka, jeżeli chcemy, by Bóg mówił do nas.

            Podstawowym stanowiskiem  jakie  musimy  zająć  wobec  Pisma 
         Świętego jest otwarte serce, chęć słuchaniasłowa Bożego i goto-

         wość do posłuszeństwa wobec Niego. Jeżeli chcemy, by Bóg  mówił 
         do nas, ale takszczerze nie jesteśmy zainteresowani, by Go słu-

         chać, będzie to objaw braku grzeczności, tak jakbyśmyzadali ko-
         muś pytanie i odeszli w połowie jego odpowiedzi. Chcieć by  Bóg 

         mówił do nas, a nie brać Jegosłów poważnie, to  traktować  Jego 
         głos jak jeszcze jedną opinię, a nie jako głos Boga.

            Nauczanie Jezusa jest jasne: "Kto zna przykazania moje i za-
         chowuje je, ten mnie miłuje" (J 14, 21)."Nie  każdy,  który  mi 

         mówi: Panie, Panie, wejdzie  do  królestwa  niebieskiego,  lecz 
         ten, kto spełniawolę mojego Ojca, który jest w niebie...".

            "Każdego więc, kto tych słów moich słucha i wypełnia je, mo-
         żna porównać z człowiekiemroztropnym, który swój  dom  zbudował 

         na skale" (Mt 7, 21. 24).
            Postawa posłuszeństwa jest konieczna jeżeli mamy czytać Pis-

         mo jako słowo Boże. Jezus mówi nam,  by  nieograniczać  naszego 
         zawierzenia wobec Boga, dopóki nie  zrozumiemy,  czego  od  nas 

         oczekuje. Niejesteśmy sędziami słowa Bożego; to Ono nas  sądzi. 
         Ograniczać je do tego, co chcemy od Boga usłyszeć  -to  odmówić 

         słuchania Go.

            Różnić się w poglądach z Bogiem - to grzech; nie słuchać  Go 

         (nie wypełniać Jego przykazań) - tonieposłuszeństwo.  Mamy  być 
         posłuszni, nie wobec praw i kodeksów, ale wobec Boga, który nas 

         stworzył.Posłuszeństwo nie może być tylko zewnętrzne, chodzi  o 
         całkowite zawierzenie Bogu.

            Wreszcie naszą postawą wobec Pisma Świętego jest uznanie, że 
         Bóg chce mówić do każdego z nasosobiście. Biblia nie jest księ-

         gą, która objawia tylko coś o Bogu i Jego obecności w historii. 
         Jeżeli czytamyją jako słowo Boże, jest to także osobiste  komu-

         nikowanie się z każdym z nas. Duch  Święty  jest  obecny  wnas, 
         udziela nam natchnienia, gdy  czytamy  Pismo  jako  słowo  Boże 

         skierowane do każdego z nasindywidualnie.
            Kiedy otwieramy naszą skrzynkę z listami znajdujemy  w  niej 

         rachunki, pisma urzędowe, listy od znajomychi przyjaciół. Może-
         my też znaleźć list od ojca. Ten otworzymy pierwszy  i  chętnie 

         przeczytamy. Będzienapisany do nas najserdeczniej, bo będzie od 
         kogoś, kto nas zna najlepiej i bardzo kocha.

            Jeżeli czytamy Pismo jako słowo Boże, czytamy je jak list od 
         naszego Ojca do każdego z nas. Pomimo, żePismo Święte jest  dla 

         wszystkich, głos Boży nie jest zaadresowany do wszystkich  jed-
         nakowo. Bógprzemawia do każdego indywidualnie, jak  ojciec  pi-

         szący do syna. Jeżeli podejdziemy do  Pisma  Świętegowłaściwie, 
         wtedy odczytamy myśl Bożą przesłaną do każdego z nas imiennie.

            Porównanie Pisma Świętego do osobistego listu daje nam klucz 
         do jego najgłębszego znaczenia. Bliskiprzyjaciel lub  krewny  w 

         liście informuje nas najczęściej o tym co dzieje się w jego ży-
         ciu, np. narodzinachdziecka, przeprowadzce do nowego  domu  lub 

         innych codziennych wydarzeniach. Nasi przyjaciele  i  krewninie 
         chcą tylko przekazywać informacji o sobie, jak gdybyśmy potrze-

         bowali więcej faktów do wypełnieniaich biografo nasi przyjacie-
         le piszą o sobie, jest chęć objawienia się nam, bo  oni  nasko-

         chają, a my ich. Wysyłają listy nie po to, by przekazać  fakty, 
         lecz wyrazić samych siebie. Zarównowysyłanie jak i otrzymywanie 

         listów jest dowodem więzów miłości między nimi i nami, a  także 
         środkiemutrzymania i wzrastania tej miłości.

            Tak samo z Pismem Świętym. Bóg  nie  chce  objawiać  faktów, 
         lecz objawiać samego siebie. Nie pisze donas dlatego byśmy mog-

         li opracować jego biografię, lecz dlatego, że nas kocha  i  za-
         prasza nas, byśmy i Jegokochali. Pismo Święte jest wyrazem  sa-

         mego Boga i Jego miłości dla nas. Jest to jeden  z  Jego  środ-
         ków,przez które osobiście zaprasza nas, byśmy z  Nim  weszli  w 

         związek miłości.
            Jeżeli to przeoczymy, przeoczymy  znaczenie  Pisma  Świętego 

         bez względu na to czy dobrze rozumiemyfakty i prawdy w nim  za-
         warte.

            
            b/ PODEJŚCIA

            Musimy do Pisma Świętego podchodzić z nastawieniem modlitew-
         nym. Wspominaliśmy już jak  ważne  jest,by  zaczynać  codzienne 

         czytanie modlitwą, aby Bóg mówił do nas słowami  Pisma;  możemy 
         to tylko jeszczeraz podkreślić. Trzeba nam wiernie modlić  się, 

         żeby Pan mówił do nas podczas czytania  Pisma.  Trzeba  namwie-
         rzyć, że On słucha naszej modlitwy i odpowie na nią.

            Modlitwa stawia nas świadomie w obecności Boga,  żebyśmy  Go 
         słuchali, gdy mówi do nas słowami Pisma.Trzeba nam być  sam  na 

         sam z Nim i z Jego słowem, wolni od wszelkich utrapień i w mia-
         rę możliwościkoncentrować się tylko na Nim i tym, co do nas po-

         wie. Jeżeli zamierzamy słuchać Jego głosu,  trzeba  namodrzucić 
         wszystkie inne głosy, a w szczególności nasze myślowe wędrówki. 

         Nie trzeba dużego wysiłku,żeby zostać sam na sam ze słowem  Bo-
         żym, trzeba raczej odpoczywać z Nim i skupić się na tym, co  do 

         nasmówi. To jest także celem naszej początkowej modlitwy, pomóc 
         w pozostaniu sam na sam z Bogiem. Panzaprasza nas "Bądź spokoj-

         ny i poznaj, że ja jestem Bogiem" (Ps 46, 10).

            Gdy zaczynamy nasze czytanie Pisma Świętego powinniśmy przy-

         jąć, że "to co czytam jest napisane domnie. To co  czytam  jest 
         napisane o mnie". Jeżeli czytamy słowa  Jezusa,  powinniśmy  je 

         czytać jakoosobiście zaadresowane do nas. Jeżeli  czytamy  list 
         Pawła, powinniśmy czytać go jakby napisany był do  nasi  został 

         dziś rano dostarczony przez listonosza.
            Czytanie i stosowanie Pisma Świętego tak osobiście może  się 

         wydawać nieusprawiedliwioną  wolnością.Ale  Paweł  używa  Pisma 
         Świętego w ten sposób w swoich listach. Korzysta On z  wydarzeń 

         StaregoTestamentu i stosuje je do życia tych; do których pisze.
            "Nie chciałbym, bracia, żebyście nie wiedzieli, że nasi  oj-

         cowie wszyscy coprawda zostawali podobłokiem, wszyscy  przeszli 
         przez morze... Lecz w większości z nich nie upodobał sobie Bóg, 

         poleglibowiem na pustyni. Stało się to wszystko, by  mogło  po-
         służyć za przykład dla nas, iż byśmy nie byliskłonni do  złego, 

         jak oni zła pragnęli" (1 Kor 10, 1. 5-6).
            Paweł cytuje także ze Starego Testamentu  i  stosuje  cytaty 

         bezpośrednio: "Napisane  jest  właśnie  wPrawie  Mojżesza:  Nie 
         zwiążesz paska wołowi młócącemu. Czyż o woły troszczy się  Bóg, 

         czy teżpowiedział to w ogóle ze względu na nas? Bo przecież  ze 
         względu na nas zostało napisane, iż oraczma orać w  nadziei,  a 

         .- młócić ufając, że będzie miał coś z tego. Jeżeli więc my za-
         sialiśmy wam dobraduchowe, to wielka rzecz, że uczestniczymy  w 

         żniwie waszych dóbr doczesnych?" (1 Kor 9, 9-11). Aznów w  swym 
         liście do Rzymian Paweł omawia wiarę Abrahama i podtrzymuje, że 

         ""poczytano mu",zostało napisane nie ze względu na niego  same-
         go, ale ze względu na nas, że  będzie  poczytane  i  nam,którzy 

         wierzymy w Tego, co wskrzesił z martwych Jezusa, Pana  naszego" 
         (Rz 4, 23-24).

            Jeżeli będziemy czytać Pismo Święte w ten sposób, zrozumiemy 
         zarówno to, co znaczy tekst, kiedy autorgo pisał, jak i to,  co 

         znaczy on osobiście dla nas. Kiedy słuchamy słowa  Bożego  zaa-
         dresowanego doIzraela przez proroka Jeremiasza mówiącego: "Umi-

         łowałem cię wieczną miłością, przeto tak długodarzyłem cię łas-
         ką" (Jer 31, 3), zrozumiemy, że słowa te są Bożym  zapewnieniem 

         o miłości dlastarożytnego Izraela - to ich znaczenie pierwotne.
            Ale słowa te będą miały także znaczenie dla nas dziś: możemy 

         słuchać Boga mówiącego do nas,zapewniającego nas o swojej  sta-
         łej i nieskończonej miłości dla nas. Możemy  czytać  je  w  ten 

         sposób,ponieważ tamto znaczenie jest zgodne ze znaczeniem całe-
         go Pisma Świętego i naszym doświadczeniemmiłości Boga  do  nas, 

         jako członków mistycznego ciała Chrystusa. Możemy czytać  słowa 
         Jeremiasza jakosłowa Boże skierowane osobiście do  nas,  dające 

         nam jeszcze jedno zapewnienie Jego miłości dla nas.
            Listy Pawła możemy czytać w podobny sposób. Pisze on do Efe-

         zjan, "aby dal wam według bogactwaswej chwały przez Ducha swego 
         skutkiem otrzymanej siły doznać  wzmocnienia  wewnętrznegoczło-

         wieka, iżby Chrystus zamieszkał przez wiarę w waszych  sercach; 
         w miłości wkorzenieni iugruntowani, abyście wraz ze  wszystkimi 

         świętymi zdołali ogarnąć duchem, czym  jest  Szerokość,Długość, 
         Wysokość i Głębokość, i poznać miłość Chrystusa, przewyższającą 

         wszelką wiedzę, abyścienapełnieni doszli do całej Pełni  Bożej" 
         (Ef 3, 16--19). Ten tekst odnosi się do ludzi mieszkających wE-

         fezie prawie dwa tysiące lat temu. Ale każdy z nas może  czytać 
         słowa Pawła dziś, jako słowa Bogaskierowane  do  nas  imiennie. 

         Możemy czytać je jako objawiające to, co Bóg ma dziś  do  obja-
         wieniakażdemu z nas.

            "To co czytam jest do mnie. To co czytam jest o mnie". Jeśli 
         czytamy Pismo Święte w ten sposób, słowanabiorą znaczenia i za-

         stosowania dla nas.
            Gdy słyszymy jak Jezus mówi: "usuń belkę z własnego oka, za-

         nim zaczniesz się martwić o drzazgę  woku  sąsiada",  mogą  nam 
         przyjść na myśl niektórzy sąsiedzi i ich drzazgi i niektóre na-

         sze belki. Kiedysłyszymy jak Jezus mówi: "Nie  sądźcie,  a  nie 

         będziecie sądzeni", mogą nam przyjść  na  myśl  naszepotępienia 

         innych, jak i pewne dziedziny naszego życia, gdzie  liczymy  na 
         miłosierdzie i łagodny sąd. Przedewszystkim zaś kiedy  słyszymy 

         jak mówi: "Przyszedłem, żebyście mieli życie",  zrozumiemy,  że 
         mówi donas, zapewniając, że przyszedł, abyśmy doświadczyli peł-

         ni życia. Co innego jest wierzyć, że Jezus  przyszedłz  miłości 
         do wszystkich ludzi; co innego  zaakceptować,  że  kocha  mnie. 

         Jest wiele wypowiedzi Jezusa,  któremuszą  być  odczytane  jako 
         słowa skierowane osobiście do nas, jeżeli je mamy w pełni  zro-

         zumieć. Niezamierzał bowiem przekazać nam tylko ogólne  poucze-
         nia jak np.: "Kto miłuje swoje życie, straci je";"Jestem zmart-

         wychwstaniem i życiem"; "Miłujcie jedni drugich". Chciał, byśmy 
         usłyszeli Jego słowajako skierowane specjalnie do nas: "Jak  ja 

         umiłowałem was, tak wy musicie  miłować  jedni  drugich".Jestem 
         zmartwychwstaniem i życiem dla was".

            W ten sposób większa część Biblii może być  łatwo  stosowana 
         bezpośrednio w naszym życiu. A comożemy  przyjąć  z  niektórych 

         fragmentów i zdarzeń; które mówią nam tak niewiele i wydają się 
         trudne dozastosowania?

            Niektóre części Pisma Świętego powinniśmy czytać jako mówio-
         ne nie tyle do nas ile o nas. Np. drugaksięga Samuela mówi, jak 

         to król Dawid zobaczył Betszebę żonę Uriasza i  zapragnął  jej. 
         Dawid rozwiązałsytuację w ten sposób, że Uriasz został  umiesz-

         czony w pierwszej linii na froncie, gdzie zginął. Król  wtedyw-
         ziął sobie Betszebę za żonę. To nie podobało  się  Bogu,  który 

         posłał do Dawida proroka Natana. Natanpowiedział mu: "W  pewnym 
         mieście było dwóch ludzi, jeden był bogaczem,  a  drugi  bieda-

         kiem. Bogaczmiał owce i bydła wiele, biedak nie miał nic, prócz 
         jednej małej owieczki, którą nabył. On ją karmił iwyrosła  przy 

         nim wraz z jego dziećmi, jadła jego chleb i piła z jego  kubka, 
         spała u jego boku i byłamu za córkę. Raz przyszedł gość do  bo-

         gacza, lecz jemu żal było brać coś  z  owiec  i  własnego  byd-
         ła,czym mógłby posłużyć gościowi, który doń zawitał.  Więc  za-

         brał owieczkę owemu biednemu mężowi itę przygotował człowiekowi 
         co przybył do niego". (2 Sam 12,1-4).

            Dawid oburzył się bardzo na tego człowieka i  powiedział  do 
         Natana: "Na życie Jahwe, człowiek co tegodokonał,  jest  winien 

         śmierci. Nagrodzi on za owieczkę w  czwórnasób,  gdyż  dopuścił 
         się czynu bezmiłosierdzia". Natan oświadczył Dawidowi: "Tyś tym 

         człowiekiem"... (2 Sam 12, 5-7).
            Kiedy czytamy Pismo musimy sobie powiedzieć:  "Jestem  czło-

         wiekiem. Słowa Pisma Świętego mówią omnie". To nie tylko  Piotr 
         nie rozumiał Jezusa i działał czasem bezmyślnie. Ja często  nie 

         rozumiem i działamczasem pospiesznie. Nie tylko kapłan i lewita 
         z przypowieści o dobrym Samarytaninie są tymi,  którzy  mijają-

         rannego na drodze do Jerycha - robię to  samo  codziennie.  Nie 
         tylko Łazarz był tym, którego Jezus kochał  iprzywrócił  życiu; 

         On kocha także mnie i chce mnie przywrócić życiu.
            Czytanie Pisma Świętego w ten osobisty sposób,  nie  zwalnia 

         nas oczywiście od odpowiedzialności, zaStudium Pisma  Świętego. 
         Jeżeli nie uczyniliśmy wysiłku, by zrozumieć znaczenie ksiąg  i 

         fragmentów Biblii,możemy je źle zrozumieć i zastosować.  Jeżeli 
         nie uchwycimy sensu przypowieści,  zastosowanie  ich  donaszego 

         życia - minie się z celem.
            Na przykład, jeśli Jezus powiedział, że miał być skazany  na 

         śmierć jak przestępca i że ów czas jużnadchodzi "kto  ma  trzos 
         niech go weźmie, tak samo torbę, a kto  nie  ma  niech  sprzeda 

         swój płaszcz ikupi miecz" (Łk 22, 36) uczniowie zrozumieli Jego 
         nakaz zbyt dosłownie. Ich odpowiedź "Panie,  tu  sądwa  miecze" 

         spotkała się z naganą Jezusa: znów źle pojęli moje  słowa.  Nie 
         będzie wiele pożytku zodpowiedzi na słowo Jezusa, jeśli źle  je 

         zrozumiemy. Dlatego nasze studia nad Pismem Świętym i  jegozna-
         czeniem są niezbędne. Równie ważne jest to, byśmy pamiętali, że 

         znaczenie Pisma Świętego musi miećzastosowanie: dla nas. Możemy 

         rozumieć przypowieść o dobrym Samarytaninie, ale nie  odczytamy 

         jej jakosłowa Bożego, jeśli nie zrozumiemy, jak stosuje się ona 
         do naszego życia.

            "Któryż z tych trzech okazał się według twego zdania,  bliź-
         nim tego, który wpadł w ręce  zbójców?"Łatwo.  możemy  odpowie-

         dzieć na to pytanie, ale .dopiero następny werset nam ją  ukon-
         kretnia "Idź i tyczyń podobnie" (Łk 10, 36n).

            Nawet pozornie niejasne fragmenty Starego Testamentu  zawie-
         rają dla nas naukę. "To zaś, co niegdyśzostało napisane, zosta-

         ło napisane i dla naszego pouczenia, abyśmy dzięki cierpliwości 
         i pociesze,jaką niosą Pisma, podtrzymywali naszą nadzieję"  (Rz 

         15, 4). Trudno byłoby utrzymywać, że jest  jakiśfragment  Pisma 
         Świętego w którym Bóg nie zwraca się do  nas.  Musimy  rozumieć 

         każdą część PismaŚwiętego jako naukę o nas samych z punktu  wi-
         dzenia Boga, jako informację od Boga dla nas. Musimy byćotwarci 

         na Boga mówiącego do nas nawet zdawałoby się przez najmniej ja-
         sne urywki i pozwalającego namzrozumieć ich znaczenie.

            
            c/ BÓG MÓWI DO NAS

            Bóg przemówi do tych, którzy w modlitewnym skupieniu czytają 
         Pismo Święte jako Jego słowo. Niebędzie mówił słyszalnym,  gło-

         sem, nie sformułuje nawet słów. Nie użyje innych słów  niż  te, 
         które czytamy -ale słowa te nabiorą sensu i ożyją jak gdyby sam 

         Bóg przemawiał do nas bezpośrednio.  Mocnowyczujemy,  że  słowa 
         Pisma Świętego są rzeczywiście skierowane do nas i mówią o nas, 

         że mają znaczeniei zastosowanie dla nas  w  konkretnych  sytua-
         cjach. Biblia nie będzie jedynie słowem Bożym, ale  słowemBożym 

         dla nas. Nasze serca rozpalą się podczas czytania nie  płomien-
         nym uczuciem, lecz delikatnymtchnieniem Ducha Świętego, spokoj-

         ną Jego obecnością w nas, obietnicą, że Ojciec naprawdę nas ko-
         cha iwoła po imieniu.

            Bóg nie przemówi do nas na zawołanie. Nie możemy  oczekiwać, 
         że coś się stanie. Naszym udziałem możebyć  tylko  studiowanie, 

         modlitwa, czytanie z otwartym i uważnym sercem  oraz  słuchanie 
         tego co się czyta.To Bóg będzie mówił, pomoże zrozumieć  naszym 

         umysłom i poruszy nasze serce. My nie możemykierować Jego  łas-
         ką. Błędem jest wymuszanie doświadczenia faktu, że Pan mówi  do 

         nas. Nie żądajmy, bymówił do nas bardziej przekonująco niż  mó-
         wi. A przede wszystkim nie kontrolujmy, co On ma  nam  dopowie-

         dzenia.
            Przychodzą różne okresy  naszego  duchowego  życia.  Czasami 

         słowa Pisma Świętego będą "wyskakiwać"ze  stron.  Czasami  będą 
         leżeć tam milczące i martwe. Tygodniami może będziemy czytać je 

         zezrozumieniem; później czytanie może być niewdzięczne i  jedy-
         nie silne postanowienie kontynuowania gospowoduje, że nie  zre-

         zygnujemy z dalszej pracy. Czasami głos Boga będzie głosem  po-
         cieszenia,współczucia i troski. Czasami  będzie  to  ostrzejszy 

         głos zwracający uwagę na cenę apostolstwa. nadziedziny  naszego 
         życia, które muszą ulec zmianie, na nasze winy.  Głos  Pana,  w 

         zależności od naszychpotrzeb, jest łagodny i ostry zarazem.
            Pan nie ograniczy swego przemawiania do nas  do  okresów,  w 

         których czytamy Pismo Święte. W moimwłasnym życiu, odkryłem, że 
         Bóg mówi najczęściej do mnie słowami Pisma Świętego,  gdy  słu-

         cham tekstówczytanych podczas liturgii. Może tak  być  powinno, 
         może nasze słuchanie słowa Bożego powinno byćdosłownym  słucha-

         niem i to słuchaniem w kontekście  Kościoła  zebranego  w  celu 
         słuchania głoszonegosłowa Bożego. Wiem na pewno, że czytanie  i 

         studia biblijne jakie prowadzę poza liturgią,  przygotowałymnie 
         do słuchania słowa Bożego podczas liturgii. Dopiero potem,  gdy 

         byłem wierny codziennemu czytaniu irozmyślaniu nad Pismem, sło-
         wo Boże głoszone do mnie podczas liturgii, ożywało.

            Zauważyłem również, że słowa Pisma Świętego  przemawiają  do 
         mnie rzadziej podczas czytania PismaŚwiętego niż w ciągu  dnia, 

         kiedy myśl z Pisma Świętego po prostu przy chodzi mi do  głowy. 

         Pan mówi domnie, przywodząc na myśl urywki stosowne  do  sytua-

         cji, lub urywki zawierające prawdę,  którą  powinienemusłyszeć. 
         Moje codzienne czytanie jest dalej nieodzowne, bo dostarcza  mi 

         materiału do rozmyślań i ułatwiazrozumienie  podstawowego  zna-
         czenia i kontekstu urywków Pisma Świętego.

            Ważną rzeczą jest słuchanie  słowa  Bożego  skierowanego  do 
         nas. Nasze wierne czytanie odgrywa  w  tymdoniosłą  rolę  nawet 

         wtedy, gdy słowa będą się nam wydawały martwe. Pan &127;v różny 
         sposób użyjenaszego wiernego czytania: by  przygotować  nas  do 

         słuchania Go później podczas dnia, by przygotować nasdo słucha-
         nia Go podczas liturgii; by dać nam  materiał  do  późniejszego 

         przypomnienia i zastosowania.Czytając, wkraczamy w świat  Pisma 
         Świętego tak, że słowo Boże może wejść w świat naszego życia.

            Nie wszystkie księgi Biblii będą przemawiać do nas w tym sa-
         mym stopniu, będą jednakowo pouczać nas.Nie powinniśmy  obawiać 

         się przyznać, że w Piśmie Świętym wiele nie rozumiemy i że  nie 
         wszystko daje sięzastosować do naszych sytuacji. Nie jest ujmą, 

         że znajdujemy Księgę Kapłańską mniej wzbogacającąnasze  przeży-
         cia niż Ewangelia Jana. Należy oczekiwać więcej wskazań z  lis-

         tów św. Pawła niż z proroctwaDaniela. Nie wszystkie  książki  w 
         bibliotece są jednakowo pomocne w danej chwili - lub  w  ogóle-

         kiedykolwiek.
            W punktach zwrotnych i krytycznych momentach naszego  życia, 

         możemy oczekiwać, że Pan Bóg będziedo nas przemawiał głośniej i 
         wyraźniej niż zwykle. Kiedy trzeba nam przewodnictwa i  pewnoś-

         ci,powinniśmy najbardziej oczekiwać głosu Pana, kiedy  zwrócimy 
         się do Niego w modlitwie.

            Pismo Święte odegrało zasadniczą rolę w nawróceniu św. Augu-
         styna. Pewnego dnia kiedy zmagał się zPanem w modlitwie, zasta-

         nawiając się nad kierunkiem swojego życia, usłyszał głos dziec-
         kawyśpiewującego "Weź i czytaj. Weź i czytaj". Św. Augustyn od-

         twarza to, co się stało  w  Wyznaniach:  (KsVIII,  rozdz.  12). 
         "Zdusiwszy w sobie łkanie, podniosłem się  z  ziemi,  znajdując 

         tylko takiewytłumaczenie, że musi  to  być  boski  nakaz,  abym 
         otworzył książkę i czytał ten rozdział, na  którynajpierw  tra-

         fię. Dowiedziałem. się bowiem o tym,  że  Antoni  przez  lekcję 
         ewangeliczną, którąprzypadkiem usłyszał w kościele otrzymał tak 

         wyraźne pouczenie jakoby bezpośrednio do niego bytyzwrócone  te 
         słowa: "Idź, sprzedaj wszystko, co masz i rozdaj ubogim, a  bę-

         dziesz miał skarb w niebie;a przyjdź i pójdź za mną". I  dzięki 
         tej boskiej wyroczni od razu nawrócił się ku Tobie. ... Chwyci-

         łemksiążkę, otworzyłem i czytałem w milczeniu słowa,  na  które 
         najpierw padł mój wzrok: "Nie wucztach i pijaństwie, nie w roz-

         puście i rozwiązłości, nie w zwadzie ż zazdrości. Ale przyoble-
         czcie się wPana Jezusa Chrystusa, a nie ulegajcie  staraniom  o 

         ciało i jego pożądliwość. Ani nie  chciałem  więcejczytać,  ani 
         nie było to potrzebne. Ledwie doczytałem tych słów,  stało  się 

         tak, jakby do mego sercaspłynęło strumieniem  światło  ufności, 
         przed którym cała ciemność wątpienia natychmiast  sięrozproszy-

         ła."
            To był punkt zwrotny w życiu św. Augustyna.  Był  na  drodze 

         nawrócenia przed tym wypadkiem, ale tamtesłowa Pisma przemówiły 
         do jego serca w sposób, który rozproszył  wątpliwości  i  jasno 

         wyznaczył ścieżkę,którą miał iść. Bóg może przemawiać  bardziej 
         wstrząsająco w krytycznych chwilach naszego życia.

            Chce być obecny i chce do nas mówić podczas naszego zwykłego 
         czytania Pisma Świętego. Jego głosmoże nam się zdawać  łagodny, 

         lub bardziej surowy. Ale nigdy nie milknie zupełnie, jeżeli ty-
         lko potrafimy gosłuchać i rozumieć, co mówi. Czasem będzie  nam 

         się wydawało, że nic nie mówi, a jednak On  będziemówił,  tylko 
         my Go nie słyszymy i nie rozumiemy.

            Najczęstszym słowem będzie orędzie miłości, zapewnienie,  że 
         jesteśmy kochani przez Ojca jako Jegodzieci. Każdy fragment No-

         wego Testamentu, może być odskocznią dla słowa. Możemy się uto-

         żsamić zPiotrem protestującym: "Odejdź ode mnie Panie, bo  jes-

         tem człowiekiem grzesznym". Możemy  sobieuświadomić,  że  odpo-
         wiedź Jezusa dana Piotrowi jest taka sama, jaką nam daje w  po-

         czuciu naszejniegodności. Duch Święty oświeca nas  w  zrozumie-
         niu, że Jezus troszczy się o każdy aspekt naszego życia,tak jak 

         troszczył się o wino na przyjęciu weselnym  i  jak  płakał  nad 
         śmiercią swego przyjaciela Łazarza.Pełne zrozumienie  daje  nam 

         werset z Ewangelii św. Jana (3, 16) "Tak  bowiem  Bóg  umiłował 
         świat, żeSyna swego Jednorodzonego dał, ażeby każdy, kto w nie-

         go wierzy. nie zginął, ale miał życiewieczne". Co  innego  jest 
         rozumieć abstrakcyjnie prawdę tego stwierdzenia, co innego  zaś 

         osobiścieprzyjąć Jezusa Chrystusa jako zbawcę i uświadomić  so-
         bie, że jest się przez Niego powołanym do życiawiecznego.

            Przekaz Pisma Świętego jest też zaproszeniem. Tak jak  Jezus 
         powołał swoich pierwszych uczniów: "Idź zamną",  powołuje  dziś 

         nas. Boże przykazanie miłości nie jest czymś, co  może  być  po 
         prostu tylkozapamiętane bez zastosowania  w  naszym  życiu.  To 

         jest osobiste zaproszenie z oczekiwaniem naodpowiedź.  Najproś-
         ciej jest to zaproszenie: " Idź za mną".

            Powołanie by iść za Jezusem jest wołaniem, by go naśladować. 
         Tu zaproszenie bardziej się precyzuje isłowo,  które  słyszymy, 

         przyjmie często bardzo określony sens. Jezus zaprasza nas, byś-
         my powierzyli Mucałe nasze życie. Kiedy już całym sercem  odpo-

         wiemy na to wezwanie, przechodzące nasze dni będąmniejszym .lub 
         większym naśladownictwem Chrystusa.  Dalej  trzeba  nam  będzie 

         specjalnych słówprzewodnictwa od Jezusa.
            Niektóre słowa są wyraźnymi nakazami - nie pozwalającymi  na 

         kompromis. Błędem jest czytać Biblięjedynie jako  księgę  pole-
         ceń, ale również nie należy jej czytać tak jakby żadnych  pole-

         ceń nie zawierała.Słowa, które Jezus kieruje do  nas  w  Piśmie 
         Świętym mają swój autorytet i wymagają posłuszeństwa.Musimy być 

         przygotowani, by je usłyszeć i być im posłuszni.
            

            d/ DUCH ŚWIĘTY
            Natchnienie Ducha Świętego jest najistotniejsze  w  czytaniu 

         Pisma Świętego jako słowa Bożego. Wraz znaszymi  wysiłkami,  by 
         zrozumieć Pismo i naszym postanowieniem czytania go z  otwartym 

         sercem, DuchŚwięty musi być obecny, kiedy czytamy, jeżeli  rze-
         czywiście mamy słuchać Boga mówiącego do nassłowami Pisma Świę-

         tego i słuchać go pragnącym sercem.
            Duch Święty jest nam dany przez chrzest w  Jezusie  Chrystu-

         sie. Ojciec przyjmuje  nas  jako  swoich  synów  ipozwala  brać 
         udział w swoim życiu. Jako dzieci Boże jesteś my wyposażeni, by 

         słuchać Jego głosu. Jezusobiecał, że Jego nowina będzie żyła  w 
         nas dzięki działaniu Ducha Świętego: "To wam powiedziałem,prze-

         bywając wśród was. A pocieszyciel, Duch Święty, którego  Ojciec 
         pośle w moim imieniu, ten waswszystkiego nauczy a przypomni wam 

         wszystko, co wam powiedziałem". (J 14, 25-26). Duch Świętywype-
         łnił obietnicę Boga daną przez proroka Jeremiasza: "Lecz  takie 

         będzie przymierze, które nawiążę zdomem Izraela z  upływem  dni 
         owych. Złożę me prawo na ich piersi, zapiszę je na ich sercu. I 

         Bogiemim będę, a oni będą mym ludem". (Jer 31, 33).
            Ten sam Duch Święty, który natchnął proroków Starego  Testa-

         mentu, by głosili słowo Boże, dany równieżjest  nam,  by  słowo 
         Boże zakorzeniło się w naszych sercach. Jezus obiecał, że  "Gdy 

         jednak przyjdziePocieszyciel, którego ja  wam  poślę  od  Ojca, 
         Duch Prawdy, który od  Ojca  pochodzi,  Ten  będzieświadczył  o 

         mnie" (J 15, 26). Nie przez przypadek Jezus nazywa Ducha  Świę-
         tego Duchem Prawdy.Prawdą o której świadczy  Duch  Święty  jest 

         to, że przez Jezusa Chrystusa zostaliśmy odkupieni i uczynieni-
         dziećmi Bożymi: "Nie otrzymaliście przecież ducha  niewoli,  by 

         się znowu pogrążyć w bojaźni, aleotrzymaliście ducha przybrania 
         za synów, w którym możemy wołać: Abba, Ojcze! Sam Duch wspiera-

         swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi" (Rz 

         8, 15-16).

            Właśnie przez działalność Ducha Świętego słowa Pisma  ożywa-
         ją, kiedy je czytamy. Przez Jego działanie  wnas,  słowa  które 

         czytamy nie są tylko  zwykłymi  słowami,  lecz  słowami  życia. 
         Przez moc i Jego obecność wnas, możemy czytać Pismo Święte jako 

         słowo Boże i doświadczać tego, że słowa te zmieniają nasze  ży-
         cie.

            Kiedy po raz pierwszy zacząłem czytać Pismo Święte  codzien-
         nie i poważnie, jakieś 10  lat  temu,rozpoczynałem  każdorazowe 

         czytanie krótką modlitwą, by Pan  przemówił  do  mnie  słowami, 
         które czytam.Była to krótka nieformalna modlitwa, której  nigdy 

         nie pomijałem. Z początku moje czytanie PismaŚwiętego było  po-
         dyktowane tylko ciekawością;  miało  świeżość,  ponieważ  nigdy 

         przedtem nie studiowałemBiblii poważnie, więc wiele  fragmentów 
         czytałem po raz pierwszy. Ale pewnego  dnia,  po  miesiącachco-

         dziennego czytania zdałern sobie sprawę, że czytam Pismo na in-
         nym poziomie niż ten, od któregozacząłem. Czytałem je jak słowo 

         Boże skierowane do mnie, a nie jak ciekawą książkę.  Uświadomi-
         łemsobie, że Pan mówi do mnie - o sobie, o mnie o moim życiu  z 

         Nim. Zrozumiałem, że moja modlitwa  zostaławysłuchana,  że  Bóg 
         przemawiał do mnie, kiedy czytałem; zrozumiałem także, że robił 

         to już od pewnegoczasu - przynajmniej kilka miesięcy. Głos Jego 
         przyszedł tak łagodnie, że nawet nie zdawałem sobie sprawyz te-

         go co się dzieje. Nie  odpowiedział  na  moją  modlitwę  głosem 
         grzmiącym z niebios; odpowiadał cicho,stopniowo, łagodnie. Gdy-

         bym był bardziej czujny, bez wątpienia  usłyszałbym  Go  wcześ-
         niej.

            To, czego doświadczyłem wówczas, było działaniem Ducha Świę-
         tego, we mnie. Nie była to emocja anicudowne objawienie było to 

         dramatyczne w bardzo małym stopniu.  Ale  moje  serce  naprawdę 
         rozpaliło sięwe mnie, gdy czytałem słowa Pisma Świętego  czyta-

         łem nawet znane fragmenty z nowym zrozumieniem inowymi dla mnie 
         wnioskami. Zacząłem czytać Pismo Święte, bo wiedziałem, że  tak 

         trzeba; teraz czytamchętnie, głodny i spragniony słowa  Bożego. 
         Zacząłem czytać Pismo Święte, bo  wiedziałem,  że  zawierasłowo 

         Boże; teraz doświadczyłem, że zawiera słowo Boże skierowane  do 
         mnie, nakazujące mi codziennenaśladowanie Chrystusa.

            Łaskę tę otrzymywałem stopniowo. Inni doświadczali nagłego i 
         bardziej dramatycznego działania DuchaŚwiętego w sobie, ciągnę-

         ła ich do stron Pisma Świętego jakaś  przejmująca  siła,  Pismo 
         Święte ożywało dlanich jak nigdy przedtem. Gwałtowność  z  jaką 

         dar ten otrzymujemy świadczy o  potędze  Ducha  Świętego.To  On 
         ożywia słowa, rozpala serca chęcią  czytania  i  posłuszeństwa, 

         oświeca nasze umysły tak; żerozumiemy co czytamy.
            To działanie Ducha Świętego jest łaską; nie możemy  osiągnąć 

         tego sami, bez względu na nasze starania.Nasze serca  nie  będą 
         płonąć w nas podczas czytania tylko dlatego, że my tego chcemy. 

         Możemy tylkorobić to, co do nas należy  i  modlić  się,  by  On 
         uczynił resztę. Naszym udziałem ma być wytrwałość  wczytaniu  i 

         poważne przemyślenie. Musimy przyjąć właściwą postawę w podejś-
         ciu do Pisma jako SłowaBożego i musimy modlić się o natchnienie 

         Ducha Świętego. Reszta zależy od Niego i możemy na  Nimpolegać. 
         Może działać stopniowo, jak było w moim przypadku. Może działać 

         wstrząsająco - jak czynił tow życiu  niektórych  moich  przyja-
         ciół: Ale zgodnie z obietnicami Jezusa Chrystusa,  Duch  Święty 

         będzie wnas, jeśli o to poprosimy i wyposaży nas w  umiejętność 
         czytania Pisma Świętego jako Słowa Bożego."Jeśli więc wy,  choć 

         źli jesteście, umiecie dobre dary dawać swoim dzieciom, o  ileż 
         bardziej Ojciec znieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą" 

         (Łk 11,13).
            

            e/ SŁOWA ŻYCIA
            "Potem rzekł do wszystkich: jeśli kto chce być moim uczniem, 

         niech się zaprze samego siebie, niech zkażdym dniem bierze swój 

         krzyż na siebie, i niech idzie za mną". "Bo kto  chce  zachować 

         swe życie,straci je, a kto straci swe życie z powodu mnie,  ten 
         je zachowa. Bo cóż za korzyść będzie miałczłowiek,  jeśli  cały 

         świat zyska, a siebie  zgubi,  lub  szkodę  poniesie?"  (Łk  9, 
         23-25).

            Te słowa możemy odczytać w różny sposób. Można przeczytać je 
         w bardzo ogólnym, bezosobowymsensie jako prawo przyczyn i skut-

         ków; jeżeli ktoś zrobi to, to to się stanie. Możemy  zrozumieć, 
         co znacząte słowa i przytaknąć zgodnie głową jak  zrobilibyśmy, 

         gdyby ktoś powie dział: "Jeśli ktoś  rzuci  na  betonowąpodłogę 
         gumową piłeczkę, to ona będzie skakać". Jednak ten rodzaj  czy-

         tania nie da słowom Jezusawiększego znaczenia dla naszego życia 
         niż słowa o właściwościach gumowej piłeczki.

            Te słowa mogą być także zrozumiane jako nakaz:  "Wyrzekniesz 
         się samego siebie i weźmiesz krzyż".Możemy nawet w pewnym  sen-

         sie zrozumieć to jak każdy inny nakaz czy prawo: "Zapłacisz po-
         datek do 15kwietnia każdego roku". To już przybliży słowa Jezu-

         sa o jeden krok, ale dalej nie usłyszymy tych słów jakosłów  do 
         nas: Czytanie Pisma jako księgi nakazów i zakazów nie jest  je-

         szcze czytaniem Pisma jako SłowaBożego.
            Możemy wreszcie czytać te słowa jako słowa Boże do nas i dla 

         nas. Możemy czytać je jakby skierowanebyły do nas po imieniu.
            Kiedy słuchamy słów Pisma, jako Boga mówiącego do nas, musi-

         my słuchać ich w konkretnych sytuacjachnaszego  życia.  Wyraże-
         nie: "Wziąć krzyż i iść za Jezusem nie jest tylko ładną  ogólną 

         metaforą; odnosi sięono do pójścia ścieżką  życia,  jaką  Jezus 
         nam objawia, nakazuje znosić trudności i poświęcenia, które  na 

         tejścieżce napotykamy. Oznacza to, że próby i trudności nie mo-
         gą nas zawrócić ż tej drogi, którą Pan chce,byśmy szli. Ścieżka 

         ta będzie jedyna dla każdego ż nas. Jezus objawi swą wolę  róż-
         nymi sposobami, częstopo prostu przez istniejące warunki. Częs-

         to problem tkwi nie w określeniu, która to ścieżka, lecz w  de-
         cyzjipójścia nią, kiedy ją znajdziemy. Wtedy  te  słowa  Jezusa 

         będą miały pełną siłę i znaczenie.
            Ponieważ każda sytuacja w życiu jest inna, specyficzne  zna-

         czenie tych słów Jezusa  będzie  różne  dla  nas.Możemy  stanąć 
         przed problemem wyboru pracy wiedząc, że  gorzej  płatna  praca 

         będzie lepszą służbąPanu. Możemy mieć okazję wziąć kogoś bezdo-
         mnego pod swój dach, wiedząc, że za tym przyjdą jakieśpoświęce-

         nia, wyrzeczenia, może utrata własności  lub  dodatkowy  ciężar 
         finansowy. Możemy mieć okazjęprzenieść się w lepszy klimat, ma-

         jąc rodziców rencistów zależnych od nas w miejscu  dotychczaso-
         wegozamieszkania.

            W większości wypadków kiedy musimy dokonać wyboru,  wybiera-
         jąc jedno zamiast drugiego, nie będzieto sprawą winy, ale  zwy-

         kle jest jasne, który wybór będzie pójściem za Jezusem  i  Jego 
         naśladowaniem. Wtakich sytuacjach nasze czytanie Pisma  pozwoli 

         Bogu przemówić do nas w precyzyjny sposób. Słowa Bożedo nas nie 
         będą jedynie abstrakcyjnymi prawdami czy ogólnymi  przykazania-

         mi. Mogą to być słowapocieszenia, obietnicy; perspektywy: Słowa 
         Jezusa są słowami życia; wezwanie Jezusa jest powołaniem  doży-

         cia wiecznego.
            Jezus zwraca się do nas tymi samymi słowami, których używał, 

         gdy był na ziemi: "Kto z Boga jest, słówBożych słucha. Wy  dla-
         tego nie wierzycie, że z Boga nie jesteście" (J 8, 47).  Zapra-

         sza nas, byśmysłuchali Jego słów i pozwolili im ożyć  w  naszym 
         życiu.

            Ktoś głuchy od urodzenia mógłby być zafascynowany nutami sy-
         mfonii Beethovena. Mógłby  spędzić  całegodziny  studiując  je, 

         ucząc się ich na pamięć. Mógłby czytać książki o muzyce i  pra-
         wach harmonii. Ale zpowodu swej głuchoty nigdy nie usłyszy  mu-

         zyki Beethovena, nigdy nie doświadczy ani nie zrozumiewielkości 
         symfonii Beethovena. Dla Beethovena pisanie nut nie było najwa-

         żniejsze, on tworzył muzykę -żywą  realność  w  mglisty  sposób 

         uchwyconą w zapis. Muzyka istnieje tylko w słyszeniu.

            Słowo Boże istnieje dla nas tylko jako skierowane do  nas  i 
         przez nas słuchane. Słowa Pisma Świętegomogą być martwe,  jeśli 

         nie mamy uszu, by je usłyszeć. Mogą mieć tak mało życia jak za-
         pis symfonii dlakogoś głuchego: coś co  czytamy  i  studiujemy, 

         ale czego nigdy nie zrozumiemy. Słowa Pisma muszą ożyć  wnaszym 
         życiu, jeżeli mają być słowami Boga do nas. Jeżeli pozwolimy im 

         na to, staną się prawdziwymisłowami życia.
            Ponieważ Jezus Chrystus odkupił nas, możemy zwrócić  się  do 

         Ojca i prosić, by Duch Święty działał w nas,skłaniając do  czy-
         tania słów Pisma Świętego z czcią i miłością, dając nam mądrość 

         i umiejętnośćzrozumienia ich, prowadząc nas w stosowaniu ich  w 
         naszym życiu, wzmacniając nas, byśmy odpowiadali nanie w wierze 

         i posłuszeństwie. Możemy modlić się z ufnością, że  słowo  Boże 
         przemówi do nas słowamiBiblii. Możemy ufać, że w odpowiedzi  na 

         naszą modlitwę, przemówi  nie  tylko  do  naszych  umysłów  ale 
         iserc.

            Dla chrześcijan jest to prawda wiary,  że  Biblia  nie  jest 
         zwykłą książką, lecz że zawiera słowa Boga do  ludzi.Dla  kogoś 

         kto czyta ją jako słowo Boże jest to sprawa doświadczenia. Ktoś 
         kto czyta słowa Pisma podprzewodnictwem  i  natchnieniem  Ducha 

         Świętego może z pewnością powiedzieć, że  Bóg  naprawdę  mówido 
         niego i wzywa go po imieniu. "Do Boga, który sądzi  wszystkich, 

         do duchów sprawiedliwych, którejuż doszły do celu, do pośredni-
         ka Nowego Testamentu - Jezusa...  Strzeżcie  się,  abyście  nie 

         stawialioporu Temu, który do was przemawia". (Hbr 12, 23-24).
            

            
                                   4. MODLITWA

                                        
            Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili  na-

         wzajem do siebie: ?Pójdźmy do Betlejemż zobaczmy to  zdarzenie, 
         które nam Pan objawił?. Poszli też z pośpiechem i znaleźli  Ma-

         ryję zJózefem i Niemowlę, leżące w żłobie. Gdy je ujrzeli, opo-
         wiedzieli o tym, co im zostało  objawione  otym  Dzieciątku.  A 

         wszyscy którzy to słyszeli, dziwi1i się temu,  co  im  pasterze 
         opowiadali.

                                                            Łk 2, 15-19)
            Wydarzenia wokół urodzin Jezusa nie toczyły się  tak  gładko 

         jak mogłyby to sugerować żłobkiBożonarodzeniowe.  Ponieważ  po-
         czątkowe strony Ewangelii Łukasza i Mateusza są nam tak  dobrze 

         znane,może się nam wydawać, że rozumiemy wszystko, co  jest  do 
         zrozumienia o narodzeniu Jezusa.  Ale  jeżeliodczytamy  jeszcze 

         raz te fragmenty powoli i uważnie znajdziemy wiele do  zastano-
         wienia.

            Jak wielkiego aktu wiary wymagał od Józefa! Jakie uczucia  i 
         myśli musiały przebiegać jego umysł!  Wiedział,że  Maryja  była 

         bardzo porządną dziewczyną, bogobojną i  religijną.  Ale  kiedy 
         ?znalazła się brzemienną zasprawą Ducha Świętego? (Mt 1, 18)  - 

         przez Ducha Pańskiego, którego adorowali - jak wielką siłę  mu-
         siałotrzymać od Ducha Świętego, by zaakceptować ten fakt, przy-

         jąć, że Pan wybrał kobietę, którą  on  wybrał,uwierzyć,  że  to 
         dziecko było Synem Boga. Wiara Józefa w Boga i w  swą  przyszłą 

         żonę była silna, a miłośćdo nich całkowita, ale mimo to była to 
         wiara i miłość, która nie rozumiała w pełni tego, co się  dzia-

         ło. Bo ktomógłby zrozumieć, że Syn Boży przyjdzie na świat  nie 
         w mocy i splendorze, lecz gdzieś na wzgórzach wbyle jakiej sta-

         jni? Kim był ten Syn Boży, że wybrał taki właśnie rodzaj  przy-
         jścia!

            Kiedy pasterze usłyszeli anielską wieść  ?bardzo  się  prze-
         straszyli? (Łk 2, 9), co znaczyły słowa aniołów?Mesjasz, które-

         go naród wybrany oczekiwał, że będzie  ziemskim  królem,  który 
         dla nich odbije od Rzymiankrólestwo Dawida. Księga Izajasza mó-

         wiła co innego; mówiła o nadejściu Pańskiego  cierpiącego  słu-

         gi,który będzie cierpiał za ich winy. To był Chrystus,  którego 

         pasterze znaleźli w żłobie, ten ?nie  miał  onwdzięku  ani  też 
         blasku, aby na niego popatrzeć, ani wyglądu, by się  nam  podo-

         bał?. (Iz 53, 2b). Zjednej strony cudowne ukazanie się aniołów, 
         z drugiej dziecko narodzone w nędzy.

            ?Lecz Maryja zachowywała wszystkie te rzeczy i rozważała  je 
         w swym sercu? (Łk 2, 19). Ona takżemusiała być niezdolna,  żeby 

         w pełni pojąć to rozgrywające się  wy-darzenie.  Wiedziała,  że 
         Pań działał, że to,co się działo było częścią Jego  planu  zba-

         wienia. Ale wiedzieć, że ręka Boża prowadzi nas, to nie to  sa-
         moco rozumieć wszystko, co On robi. Wiara Maryi, jej miłość Bo-

         ga, jej ?oto ja służebnica Pańska, niechmi  się  stanie  według 
         słowa twego?, nigdy się nie zmniejszyła. Pomimo to trzeba  było 

         ocenić wydarzenieChrystusa wchodzącego na świat i w jej życie i 
         rozważyć je w swoim sercu. A w ocenianiu tych wydarzeńwe  włas-

         nym sercu, stanowi ona dla nas wzór  w  modlitewnym  stosowaniu 
         Pisma.

            Zwykle myślimy o modlitwie jako o słowach, które mówimy, al-
         bo jako o zespole modlitw nauczonych wdzieciństwie, albo  spon-

         tanicznych nie przygotowanych  modlitwach  płynących  z  serca. 
         Słowa rzeczywiściesą jednym z aspektów naszej modlitwy, ale mu-

         szą być one oparte na bardziej podstawowym kontakcie zBogiem  i 
         jego wynikiem. W naszym zwykłym życiu musimy przebywać w  towa-

         rzystwie przyjaciela zanimbędziemy mówić do niego.
            Tak samo w naszej rozmowie z Bogiem: musimy być w jego obec-

         ności, słuchać i mówić do Niego, jeżelimamy modlić się  właści-
         wie. Czytanie Pisma Świętego może odgrywać ważną rolę we  wpro-

         wadzeniu nas wJego obecność i słuchanie Go.  Dla  większości  z 
         nas codzienne czyta-nie Pisma Świętego będzie najlepsząodskocz-

         nią (trampoliną) do modlitwy, która jest nam dana.  Maria  jest 
         tego najlepszym wzorem.

            Ewangelie nie zawierają wiele słów Maryi. Notują jej istnie-
         nie na tle życia Pana. Była ona obecna na uczcieweselnej w  Ka-

         nie, gdzie Jezus uczynił pierwszy cud, według  Ewangelii  Jana. 
         Była u stóp krzyża. Byłaobecna,  gdy  Duch  Święty  spoczął  na 

         zgromadzonych  w  Wieczerniku  apostołach  w  dzień   Zielonych 
         Świąt.Nie była powołana do publicznego dawania świadectwa,  ani 

         do uzdrawiania chorych, ani do czynieniacudów.  Jej  powołaniem 
         było być obecną i rozważać wydarzenia z życia  Jezusa  w  swoim 

         sercu. Nawetwtedy, gdy postępowanie Jezusa zaskakiwało  ją  lub 
         bolało jak np. kiedy Jezus pozostał w Jerozolimie wwieku 12 lat 

         - ona chowała wiernie te wspomnienia w swoim sercu. (Łk 2, 52).
            Przebywanie w obecności Jezusa i przechowywanie Jego słów  w 

         sercu jest pierwszym stopniem modlitwy.Jest to również pierwszy 
         owoc czytania Pisma: jesteśmy po prostu  tam,  gdzie  dokonywał 

         się Boży planzbawienia od Abrahama i Mojżesza, poprzez proroków 
         i wreszcie przez Jezusa. Czytanie, rozważanie, aprzede  wszyst-

         kim słuchanie słowa Bożego, gdy do nas mówi przez strony Pisma, 
         jest to skarb, któryprzechowujemy w sercu.

            Myśląc o wydarzeniach z życia Jezusa,  Maria  nie  tylko  je 
         rozważała. Mimo to rozmyślała nad  tym,  co  siędziało-tak  jak 

         czasami i my, gdy sprawy nie układają się tak,  jakbyśmy  sobie 
         życzyli. Rozważania Mariibyły refleksją nad zdarzeniami,  które 

         głęboko jej dotyczyły - przepełniona wiarą świadoma  refleksja, 
         żeręka Boża była obecna w każdej sytuacji, nawet wtedy, gdy nie 

         zupełnie rozumiała plan Boży. Wiedziała,że powodem  wszystkiego 
         co się działo, była miłość Boga do ludzi i do Niej - i w  swoim 

         sercu zarównoprzechowywała tę miłość jak  i  odwzajemniała  ją. 
         Jej refleksja była próbą pełnej odpowiedzi i wejście wtajemnicę 

         do której była powołana.
            W tym świetle możemy dostrzec pełniejsze znaczenie słów  Je-

         zusa o swej Matce ?oznajmiono Mu: TwojaMatka ż bracia stoją  na 
         dworze ż chcą się z Tobą widzieć?. Lecz On im odpowiedział: ?Ci 

         są mojąMatką i moimi braćmi, którzy słuchają słowa Bożego i wy-

         pełniają je? (Łk 8, 20-21). ?Kiedy tomówił jakaś kobieta z tłu-

         mu podniesionym głosem zawołała do Niego:  Błogosławione  łono, 
         które Cięnosiło i piersi, któreś ssał?!  On  zaś  odpowiedział: 

         ?Owszem, bardziej błogosławieni są ci, którzysłuchają słowa Bo-
         żego ż zachowują je?. (Łk 11, 27-28). Te słowa nie były  odrzu-

         ceniem Maryi, jeżelibowiem ona była naprawdę tą, która słyszała 
         zaproszenie Boga przez Gabriela i odpowiedziała na  nie,  jeże-

         liOna była naprawdę tą, która świadczyła wydarzeniom  i  słowom 
         Jezusa i zachowywała je w swym sercu.To co duch Święty zdziałał 

         w Niej przy poczęciu Jezusa i to, co dalej czynił w  ciągu  Jej 
         życia posiadało owiele większą wagę, niż tylko biologiczny  akt 

         macierzyństwa.
            Tak jak Maryja przechowywała w sercu to wszystko, tak  i  my 

         jesteśmy powołani, by przechowywaćsłowo Boże skierowane do nas: 
         ?rozważaj je w dzień i w nocy? (Joz 1, 8).

            
            a/ ZACHOWANIE SŁOWA

            ?Jeśli mnie kto miłuje, będzie zachowywał słowo moje, a  Oj-
         ciec mój umiłuje go i przyjdziemy doniego, i mieszkanie u niego 

         uczynimy? (J 14, 23). Zwykle rozważamy ten fragment jako powtó-
         rzeniewersetu 15 z rozdz. 14 Ewangelii Jana: ?Jeśli mnie  miłu-

         jecie,  będziecie  zachowywać  mojeprzykazania?.  Posłuszeństwo 
         jest na pewno częścią ?zachowania słowa? Jezusa. Mimo  to  ist-

         nieje głębszysens ?zachowania słowa?. Jezus obiecał  swoim  na-
         śladowcom: ?...Jeśli będziecie trwać  w  nauce  mojej,będziecie 

         prawdziwie moimi uczniami i poznacie prawdę, a prawda  was  wy-
         zwoli? (J 8, 31-32). Toznaczy: ?Jeśli będziecie  dalej  słuchać 

         mego słowa i przyjmować je do serca, staniecie się  moimi  ucz-
         niami.Odkryję prawdę przed tymi,  którzy  pragną  słyszeć  moje 

         słowo i prawda ta wskaże im właściwą drogędającą prawdziwą wol-
         ność?.

            W przeciwieństwie do uczniów, Żydzi, którzy odrzucali  Jezu-
         sa, odrzucali Jego słowo. Jezus powiedział im,że u podstaw chę-

         ci zabicia Go leżało odrzucenie  słowa  skierowanego  do  nich: 
         ?...Wy usiłujecie mniezabić, bo nie przyjmujecie  mojej  nauki? 

         (J 8, 37).
            Obraz jest jasny: Odrzucenie słowa Jezusa jest  równoznaczne 

         z odrzuceniem Go, odmową słuchania słowa,zakazem, by nie  prze-
         niknęło do naszego serca. Częścią naśladowania Jezusa jest słu-

         chanie Jego słowa,dążenie do  kształtowania  przez  nie,  stałe 
         rozmyślanie nad nim, zachowanie go w sercu z rozmysłem orazpos-

         łuszeństwo. ?Zachowujący słowo? - to ci,  którzy  pozwalają  mu 
         przeniknąć do serca i przemienićsamych siebie.

            Obiecano nam, że ?Jeżeli będziecie trwać w nauce mojej,  bę-
         dziecie prawdziwie moimi uczniami? (J 8,31). Jest to porównanie 

         życia w słowie Jezusa do domu rodzinnego: miejsca dobrze znane-
         go ibezpiecznego, gdzie zawsze można wrócić, gdzie jesteśmy ko-

         chani, miejsca dającego oparcie w świecie,który nam  przyczynia 
         kłopotów i męczy. Obraz słowa Bożego jako  naszego  domu  czyni 

         wrażenieintymności, zacisza, jest miejscem stabilności w  świe-
         cie zmian i przemijania.

            Zachowanie słowa Bożego w naszych sercach czyni je jakby na-
         szym domem, czytanie - przenika nas, tojest  pierwszym  krokiem 

         do modlitwy. Przejście od czytania i słuchania do modlitwy  nie 
         jest nagłe. Jeżeliczytamy ze czcią słowa  Biblii,  rzeczywiście 

         zaczynamy się modlić. Gdy czytamy słowa Psalmu właściwie,czyta-
         my je jako modlitwę. Gdy czytamy słowa Jezusa skierowane do Oj-

         ca w rozdz. 17 Ewangelii Jana,wkraczamy w Jego modlitwę złącze-
         ni z Chrystusem, prosząc Ojca, żebyśmy byli ?Jedno z  Nim?  iw-

         szystkimi chrześcijanami, prosząc, abyśmy byli uświęceni w pra-
         wdzie. Gdy podziwiamy Bożą miłość donas, przechowując ją w ser-

         cu, nasza postawa przypomina Pawła  wołającego:  ?O  głębokości 
         bogactw,mądrości i wiedzy Boga!? (Rz 11, 33a) i to wołanie jest 

         modlitwą.

            Pismo - to nie tylko słowo Boże dla nas; to  także  człowiek 

         rozmawiający z Bogiem pod Jego natchnieniem.Biblia nie jest je-
         dnostronnym komunikowaniem się Boga z nami; jest także  częścią 

         naszego komunikowaniasię z Bogiem. To porozumienie zaczyna  się 
         wówczas, kiedy słuchamy Boga i przechowujemy Jego  słowa  wser-

         cu-już samo to przechowywanie jest modlitwą.
            Pomimo iż przejście od czytania Pisma Świętego  do  modlitwy 

         jest stopniowe, modlitwa różni się  odzwykłego  czytania  Pisma 
         Świętego. Podczas naszego  regularnego  czytania  koncentrujemy 

         się na rozumieniutekstu i słuchaniu słowa Bożego w słowach Bib-
         lii. W modlitwie wkraczamy w rozmowę z Bogiem;używając  naszych 

         własnych słów, lub słów Pisma Świętego, by wyrazić myśli nasze-
         go serca.

            Oprócz czasu spędzonego na czytaniu Pisma Świętego potrzebu-
         jemy czasu na osobistą modlitwę, naszeporozumienie  się  z  Bo-

         giem. Wielu ludzi - łącznie ze mną - woli zarezerwować czas  na 
         modlitwębezpośrednio po czytaniu Pisma Świętego, żeby słowa Pi-

         sma Świętego mogły stać się podstawą dorozmowy z  Bogiem.  Inni 
         wolą oddzielić czy-tanie od modlitwy.  Organizacja  czasu  jest 

         drugorzędną sprawą,ważniejsze jest, by  mieć  czas  zarówno  na 
         czyta-nie jak i na modlitwę. Nie powinniśmy opuszczać  jednego-

         przez wzgląd na drugie...
            Poprzednie rozdziały radziły nam jak wykorzystać czas na co-

         dzienne czytanie Pisma Świętego. Chciałbymteraz zaproponować, w 
         jaki sposób korzystać z Pisma Świętego, by wzbogacić czas  spę-

         dzony z Bogiemna modlitwie. Tak jak postanowiliśmy uczynić  co-
         dzienne czytanie Biblii częścią naszego życia, tak  samopotrze-

         bujemy pewnego czasu na przemyślenie słowa Bożego i  odpowiedzi 
         na nie w modlitwie. Możemystosować dwie metody,  modlić  się  z 

         Pismem Świętym, lub modlić się słowami Pisma. Metoda  jaką  na-
         kreślęnie jest obowiązująca, lecz okazała się ona pomocna wielu 

         ludziom w przejściu od czytania do modlitwy.
            

            b/ MODLITWA Z BIBLIĄ
            Dobrym sposobem korzystania z Biblii w modlitwie jest naśla-

         dowanie starej chrześcijańskiej tradycji?czytania, rozmyślania, 
         modlitwy?: najpierw czytamy fragment  Pisma  Świętego,  później 

         rozmyślamy o nim,następnie odpowiadamy Bogu w modlitwie. W pra-
         ktyce etapy te zazębiają się: nie tyle trzy etapy co trzyaspek-

         ty tego co robimy, kiedy czytamy Pismo Święte, by wzbogacić na-
         szą modlitwę. Pomocne okazać sięmoże  rozmyślanie  tych  stopni 

         czy aspektów jak: czytanie, refleksja, słuchanie, rozmowa, ado-
         racja. Nie sąto wzajemnie wykluczające się czynności, lecz róż-

         ne sposoby pobożnego korzystania z  Pisma.  Czytamy,rozmyślając 
         nad tym, co jest napisane. Słuchamy Boga mówiącego do nas  sło-

         wami Pisma Świętego,stosując je w  naszym  życiu.  Wkraczamy  w 
         rozmowę z Chrystusem, odpowiadając miłością na miłość jakąOn ma 

         dla nas, rozmawiając z Jezusem jak z przyjacielem.
            A jednak rozmowa z Jezusem jest różna od rozmów jakie prowa-

         dzimy z przyjaciółmi, przecież Chrystusjest Synem Boga i  nasza 
         odpowiedź musi być równocześnie adoracją. Nasza  adoracja  może 

         przyjąć formędziękczynienia, chwalenia lub może wcale  nie  być 
         wyrażona słowami, lecz być cichą adoracją serca w  Jegoobecnoś-

         ci.
            Zaznaczyłem wcześniej, że każde czytanie Pisma  powinno  za-

         czynać się modlitwą - przynajmniej krótką,prostą modlitwą; np.: 
         ?Mów Jahwe, bo sługa Twój słucha? (1 Sm  3,  9).  ?Duch  Święty 

         przychodzi nam zpomocą w modlitwie, przychodzi także  z  pomocą 
         naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy  modlić  się  jaktrzeba, 

         sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można 
         wyrazić słowami. Ten zaś, któryprzenika serca, zna  zamiar  Du-

         cha, że przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą? (Rz  8, 
         26-27).Dlatego powinniśmy czytanie Pisma rozpoczynać  wezwaniem 

         do Ducha Świętego, prosząc o Jegoobecność i pomoc.

            Szczególnie powinniśmy się starać o  obecność  Boga.  Jeżeli 

         mamy być z Nim sam na sam, by słuchać Gomówiącego do nas słowa-
         mi Pisma, musimy być także z Nim, by odpowiedzieć na  te  słowa 

         naszą własnąmodlitwą. Być samemu z Bogiem nie oznacza, że  mamy 
         wyłączyć nasze problemy lub siłą woli odsunąćnasze troski.  Mo-

         żemy przynieść je Bogu, złożyć Mu u stóp i szukać u Niego pomo-
         cy. Ale skupić musimysię na Nim, a nie na naszych troskach. Je-

         żeli to zrobimy, będziemy mogli spojrzeć na nasze sprawy, w Je-
         goświetle, z Jego punktu widzenia. Będziemy mogli  słuchać,  co 

         On o nich mówi i będziemy woleli Go słuchaćniż sami martwić się 
         naszymi problemami.

            Być samemu z Bogiem nie znaczy to także,  że  mamy  izolować 
         się od innych ludzi. Możemy być  w  Jegoobecności,  modląc  się 

         wraz z innymi ludźmi, ale możemy być też odosobnieni, ale  myś-
         lami daleko od Boga.Być samemu z Bogiem znaczy być  w  pełni  w 

         Jego obecności czy modlimy się sami czy też z innymi ludźmi.Tak 
         więc na początku powinniśmy modlić się o to,  żebyśmy  naprawdę 

         mogli znaleźć się w  obecności  Boga.Powinna  być  to  modlitwa 
         skierowana do Ducha Świętego, by pomógł nam w osiągnięciu samo-

         tności zBogiem, uważni na Jego słowa, zdolni miłością  odpowie-
         dzieć na miłość, którą On ma dla nas. Niepowinniśmy żądać osią-

         gnięcia jakiegoś błyskawicznego mistycznego  stanu  poprzez  tę 
         modlitwę, niepowinniśmy jej zaniedbywać, lepiej  spędzić  kilka 

         dodatkowych minut na przygotowaniu, niż spieszyć się  domodlit-
         wy, nie mogąc pozbierać myśli.

            Przejścia od wstępnej modlitwy do właściwej modlitwy z  Pis-
         mem Świętym można dokonać kilkomasposobami, wszystkie one służą 

         temu samemu celowi i mają wiele cech wspólnych.
            Jeden ze sposobów - to przeczytać urywek z Biblii, potem od-

         łożyć go; zastanowić się nad nim i wejść wrozmowę z  Chrystusem 
         opartą na czytaniu i rozmyślaniu. Czytanie może obejmować  ury-

         wek lub rozdział,szczególnie jeżeli czytamy Nowy Testament, lub 
         można do modlitwy wybrać urywek z Ewangelii -szczególnie jeżeli 

         czytamy Stary Testament i trudno nam  jest  wykorzystać  to  co 
         czytamy - do modlitwy.

            Materiał przeznaczony do czytania nie powinien być zbyt  ob-
         szerny - może rozdział lub kilka stron.  Trzebanam  czegoś,  co 

         byłoby podstawą do naszych rozmyślań i modlitwy; nie czytamy  w 
         celu zaznajomienia się zjakimś rozdziałem  lub  zbadania  całej 

         księgi Pisma. Po uważnym przeczytaniu jakiegoś urywka, odkłada-
         mygo, zastanawiamy się nad nim dotąd, aż zrozumiemy, przyswoimy 

         go sercem i umysłem i słuchamy, co Panmoże nam przez niego  po-
         wiedzieć. To może później stanowić podkład do naszej  modlitwy, 

         naszejrozmowy z Chrystusem. Więcej będzie powiedziane o tym as-
         pekcie modlitwy później.

            Inną metodą jest przekształcenie samego czytania w modlitwę, 
         rozmowę z Chrystusem. Wymaga onabardzo wolnego czytania,  które 

         pozwala zatrzymać się nad każdym wersetem, a nawet nad każdyms-
         łowem. Czytamy werset, zastanawiamy się nad nim, słuchamy zawa-

         rtego w nim słowa Bożego iodpowiadamy Mu całym  naszym  sercem. 
         Dopiero  wtedy,  gdy  zrozumieliśmy  całe  znaczenie  pierwsze-

         go,przechodzimy do drugiego wersetu.
            W tej metodzie nie ma ograniczeń co do ilości  przeczytanego 

         materiału. Jeżeli czytamy urywek, który nieprzemawia zbytnio do 
         naszego serca, pod koniec modlitwy możemy  zauważyć,  że  prze-

         brnęliśmy przez dużąporcję tekstu, ponieważ niewiele lub nic  z 
         tego nie zostało materiału do refleksji i modlitwy  tego  dnia. 

         Innymrazem, być może wykorzystując inną  księgę  Pisma,  możemy 
         odkryć, że cały czas poświęciliśmyrozmyślaniom nad jednym  wer-

         setem i modlitwie, z pomocą wskazówek, jakie otrzymaliśmy.
            Którykolwiek sposób wykorzystamy,  musimy  przede  wszystkim 

         pamiętać, że czytamy i modlimy się, żebypełniej wejść  w  życie 
         Chrystusowe. Nie próbujmy ?przerobić? pewnej określonej  części 

         Pisma Świętego,nie próbuj-my osiągnąć doskonałej modlitwy. Mamy 

         dobre i złe dni, doświadczamy jałowości  i  frustracji,ale  do-

         świadczymy także obecności Boga podbijającej nasze  serca,  tak 
         jak ta obecność podbiła sercaIzraela. Ważna  jest  nasza  wier-

         ność, dążenie serca, by zwrócić się ku  Niemu,  nasze  otwarcie 
         się na mocDucha Świętego. Idące za tym łaski zrozumienia i głę-

         bia modlitwy, które otrzymamy są darem DuchaŚwiętego i pozosta-
         ją pod Jego, a nie pod naszym wpływem.

            Sposób, który osobiście najczęściej stosuję  w  modlitwie  z 
         Pismem Świętym łączy w sobie dwa poprzednie.Zwykle  rozpoczynam 

         swą modlitwę od urywka, który czytam na dany dzień - zwykle pa-
         rę następnychrozdziałów z księgi, przez  którą  właśnie  ?prze-

         dzieram się?. Podczas codziennego czytania zaznaczam namargine-
         sie wersety, które uderzają mnie najbardziej, jako mogące  sta-

         nowić materiał do refleksji izastosowania w praktyce. Gdy jakiś 
         werset natychmiast przemawia do mnie jak sam Pan, oczywiścieza-

         znaczam go i czasem od razu  przechodzę  do  modlitwy,  kończąc 
         czytanie później.

            Kiedy zakończę przewidziane czytanie, przechodzę do  modlit-
         wy, wracając jeszcze raz do zaznaczonychwersetów i  wykorzystu-

         jąc je jako materiał do rozważania. Słucham tego, co  Pan  może 
         chce mi przez niepowiedzieć, czyniąc je podstawą mojej  modlit-

         wy. Moje doświadczenie potwierdza, że zwykle  jest  cośnawet  w 
         najbardziej suchych urywkach Pisma, co za każdym  razem  uderza 

         mnie w nowy sposób i stanowipodstawę do modlitwy. Jeżeli na je-
         dnym urywku nie mogę oprzeć  modlitwy,  przechodzę  do  drugie-

         go.Czasami pierwszy urywek daje  materiał  do  modlitwy,  kiedy 
         rozważam jego zastosowanie i znaczenie dlamnie w praktyce, kie-

         dy przyjmuję go do serca jako słowo Boże.
            Istnieje jedno niebezpieczeństwo przy wszystkich tych sposo-

         bach modlitwy z Pismem Świętym: czasmodlitwy może stać się  za-
         ledwie czasem czytania Pisma Świętego. Chociaż  czytanie  Pisma 

         Świętego jestkonieczne, to najważniejsza jest  modlitwa.  Nasza 
         modlitwa będzie najlepsza, jako odpowiedź na PismoŚwięte, które 

         czytamy i rozważamy. Ale nasze czytanie Pisma Świętego, nie mo-
         że nigdy zastąpić naszegozwrócenia się do Boga  w  modlitwie  i 

         rozmowie z Nim. Jeżeli zauważymy, że spędzamy coraz więcej cza-
         suna czytaniu Pisma Świętego, powinniśmy się starać  przywrócić 

         równowagę. Być może Pan chce, żebyśmywięcej czytali Pismo Świę-
         te, ale mało prawdopodobne jest, by chciał abyśmy czytali kosz-

         tem modlitwy.
            Ważne jest zatem, by nasze czytanie prowadziło do  modlitwy, 

         lub stawało się modlitwą. Kiedy czytamy  wPiśmie  o  Chrystusie 
         jako o ?Nim? zwracamy się do Niego w naszych modlitwach, rozma-

         wiamy z Nim jak zbliską osobą. Św. Teresa z Avila określiła mo-
         dlitwę jako serdeczną rozmowę z Tym, który nas  kocha  idodała, 

         że modlitwa nie polega na wielkim myśleniu,  lecz  na  wielkiej 
         miłości. Te uwagi są  podstawą  domodlitwy  opartej  na  Piśmie 

         Świętym.
            Nasze czytanie i rozmyślanie dają nam  temat  do  rozmowy  z 

         Chrystusem. Jeżeli czytamy na przykładprzypowieść o synu marno-
         trawnym nasza modlitwa powinna skupić się na naszych przewinie-

         niach ipotrzebie nieustannego przebaczania. Moglibyśmy  wyrazić 
         Chrystusowi nasze pragnienie kochania Go ismutek, że nasza  mi-

         łość jest tak niedoskonała. Moglibyśmy prosić o siłę, by zacząć 
         wszystko od początku ipowrócić raz jeszcze do domu Ojca. Mogli-

         byśmy też wyrazić wdzięczność, że nasz Ojciec szuka nas  wodda-
         leniu, czekając by powitać nas mów w domu. Moglibyśmy się  cie-

         szyć, że zechciał dla nas zabićtuczone cielę, by nas serdecznie 
         powitać w domu i że nie wahał się posłać własnego  Syna,  byśmy 

         mieliprzebaczenie i życie.
            Pismo, które czytamy, natchnienia, które otrzymujemy od  Du-

         cha Świętego i nasze własne potrzebyokreślają typ modlitwy wła-
         ściwy dla nas. Niektóre urywki będą same  już  dziękczynieniem, 

         inne określającenę apostolstwa - powołanie, by  złożyć  i  mogą 

         pobudzać nas do własnego uniżenia i poddania się Bogu.

            Jakikolwiek fragment czytamy, św. Teresa mówi nam, że  nasza 
         modlitwa powinna być prosta lecz z  głębiserca,  nieformalna  i 

         bezpretensjonalna, i powinna ją w większym stopniu  charaktery-
         zować miłość niżumiejętność wyrażania myśli czy uczuć. To  jest 

         właśnie odpowiedź na słowo Boże przekazane w Piśmie.
            Nasza rozmowa nie musi składać się z wielu słów lub w  ogóle 

         ze słów. Możemy dać się unieść zrywowichwalenia Boga, dziękczy-
         nieniem za Jego miłość dla nas, radości, że On jest Bogiem i że 

         przywołał nas dosiebie, chwaląc Go, że jest takim  jakim  jest. 
         Jeżeli chcemy wysławiać Go pieśnią, nie powinniśmy sądzić,  że-

         jest w tym coś niewłaściwego. Możemy być prowadzeni w modlitwie 
         przez Ducha Świętego. Tucharyzmatyczny dar modlitwy w  językach 

         staje się największą pomocą w wyrażaniu tego, co sercechciałoby 
         wyrazić ku chwale Boga.

            Nasza modlitwa równie dobrze może kończyć się  milczeniem  w 
         podziwie dla obecności Boga, wspokojnym przeświadczeniu o  Jego 

         kochającej trosce o nas. Święci uczyli nas, że najwyższą formą-
         modlitwy jest modlitwa bez słów; po prostu przebywanie w  obec-

         ności Boga, rozpaleni Jego Duchem.Wielu z nas może czasami tego 
         doświadczyć - czegoś, co jest nieosiągalne przez własne  wysił-

         ki, lecz musibyć otrzymane jako dar Boży.  Zarówno  głośne  wy-
         chwalanie jak i ciche przebywanie u stóp Jezusa sąwartościowymi 

         formami modlitwy i wartościowymi wnioskami modlitwy pochodzącej 
         z Pisma Świętego.Jezus przyjął okrzyki tłumu, mówiąc, że  gdyby 

         oni milczeli, kamienie wołać będą, uznał także  postawę  Marii-
         siedzącą po prostu u Jego stóp, słuchającą Jego słów w  milcze-

         niu.
            

            c/ MODLITWA SŁOWAMI PISMA SWIĘTEGO
            

            Innym sposobem wzbogacenia i  rozszerzenia  naszej  modlitwy 
         przez Pismo jest modlenie się słowami PismaŚwiętego, czyniąc  z 

         nich nieodłączną część zwykłej modlitwy.
            Kiedy apostołowie poprosili Jezusa, by nauczył ich  jak  się 

         modlić, On nauczył ich modlitwy ?Ojcze nasz?.Tak dobrze ją  ma-
         my, że najczęściej odmawiając ja, nie zastanawiamy się, co  mó-

         wimy nie mając w pełni namyśli tego, o co  się  modlimy.  Warto 
         byłoby od czasu do czasu zastanowić się nad każdym słowem,odma-

         wiając ją powoli i z rozmysłem. Nawet pierwsze dwa słowa ?Ojcze 
         nasz? - są tak pełne znaczenia,że mogłyby być  źródłem  kilkud-

         niowych rozmyślań i rozmowy z Bogiem.
            Ale ?Ojcze nasz? nie jest jedyną modlitwą w Nowym  Testamen-

         cie. Księga Objawienia zawiera  modlitwyproponowane  nam  przez 
         świętych i aniołów w wizji Jana w niebie. Wyrażają one  nieoce-

         niony majestatBoga i są modlitwami głębokiej adoracji i chwały. 
         ?Święty, Święty Pan Bóg Wszechmogący, Który był iKtóry  jest  i 

         Który przychodzi? (Ap 4, 8b). Niektóre z listów Pawła dają  się 
         cytować jako hymnyśpiewane we wczesnym Kościele. List do  Fili-

         pian, a także do Kolosan (2, 6-11) są  chyba  najlepszymipośród 
         tych hymnów (1,15-20).

            Stary Testament także zawiera  modlitwy.  Pieśń  Mojżesza  o 
         zwycięstwie po przejściu Morza  Czerwonego(Wj  15,  1-18)  jest 

         pierwszym z wielu kantyków śpiewanych dla wyrażenia łaski  Boga 
         i dziękczynienia zaJego zbawcze czyny. Te  modlitwy  rozrzucone 

         są w Księgach Starego Testamentu; niektóre współczesneprzekłady 
         Biblii oddzielają je, byśmy łatwiej dostrzegli, że są one  hym-

         nami chwały.
            Ale przede wszystkim modlitwą Biblii są Psalmy. Wyrosły  one 

         z życia i kultu narodu wybranego; wiele znich było  skomponowa-
         nych wyłącznie z przeznaczeniem do śpiewania w świątyni. Zosta-

         ły napisane wprzeciągu, być może, ośmiu wieków  i  są  odbiciem 
         zmiennego losu Izraelitów w ciągu tego czasu. Niektóresą hymna-

         mi chwały, inne dziękczynienia Bogu za  osłonę  przed  wrogami. 

         Inne są modlitwami żalu, błaganiemo  wyzwolenie,  pytaniem  ile 

         czasu musi upłynąć, zanim On znów wybawi swój  lud.  Początkowo 
         byłyprzeznaczone do śpiewu, nie znamy jednak ich melodii i  po-

         siadamy je jedynie w formie poezji.
            Psalmy są modlitwami, które wykorzystywał Jezus i Jego  ucz-

         niowie. Na przykład, w wieczór przed męką?Po odśpiewaniu  hymnu 
         wyszli ku Górze Oliwnej? (Mt 26, 30).  Psalmy  były  modlitwami 

         wczesnegoKościoła ?przemawiając do siebie wzajemnie w  psalmach 
         i hymnach i pieśniach pełnych ducha,śpiewając i  wysławiając  w 

         waszych sercach Pana? (Ef 5, 19). ?Słowo Chrystusa niech w was-
         przebywa z całym swym bogactwem; z wszelką mądrością nauczajcie 

         i napominajcie samych siebieprzez psalmy, hymny,  pieśni  pełne 
         ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych  sercach?(Kol 

         3, 16). ?Jest ktoś radośnie usposobiony? Niech  śpiewa  hymny?. 
         (Jk 5,13).

            Powinniśmy starać się uczynić psalmy naszymi modlitwami.  Są 
         one natchnioną formą modlitwy: natchnionąprzez Ducha  Świętego, 

         który jest koniecznym natchnieniem w każdej modlitwie. Są  mod-
         litwą tych, którychBóg powołał do siebie od  czasów  Dawida  po 

         dzień dzisiejszy i podobały się Kościołowi od czasówChrystusa.
            Niektóre psalmy mogą być trudne jako modlitwy. Niektóre  wy-

         rażają uczucia, które  wahalibyśmy  sięwyrazić:  samochwalstwo, 
         czy pogarda dla wrogów. Wątpliwe, by ktoś dzisiaj mógł się mod-

         lić: ?Niechspadnie na nich deszcz węgli ognistych; niech  zwali 
         ich do dołu, by się nie dźwignęli? (Ps 140, 11). Tojest krańco-

         wy przykład, nie wszystkie psalmy tak wyrażają myśli i uczucia.
            Najważniejsze, że wiele psalmów bardzo dobrze wyraża to,  co 

         chcielibyśmy powiedzieć w modlitwie.Kiedy po raz pierwszy  mod-
         liłem się przy pomocy 150 psalmów zaznaczyłem te, które najbar-

         dziej miodpowiadały i odkryłem, że przejrzałem  niewiele  ponad 
         połowę z nich. Od tego czasu  polubiłem  takżeniektóre  z  tych 

         niesprawdzonych. Z pewnością nie każdy psalm, który lubię,  wy-
         raża każdy mój nastrój wmodlitwie. Jedne psalmy są  najbardziej 

         odpowiednie dla wymania grzechów i  prośby  o  ich  prze-bacze-
         nie:taki jest m6j ulubiony Ps 51. Inne lepiej wyrażają  chwałę, 

         jeszcze inne stanowią typowy przykład wołania opomoc. Jeśli na-
         sza modlitwa ma swoje etapy, na pewno każdy znajdzie psalm  od-

         powiadający danemunastrojowi.
            Pierwszym stopniem modlitwy psalmami jest zaznajomienie  się 

         z nimi i wzrastanie w coraz głębszym ichzrozumieniu. Początkowo 
         powinniśmy dobrze je przestudiować, jak każdą inną część  Pisma 

         Świętego.Powinny być przestudiowane jak utwory  poetyckie,  po-
         nieważ są poezją. Możemy próbować różneprzekłady, by  zobaczyć. 

         który najlepiej chwyta rytm i obrazowość, najlepiej przemawiają 
         do nas. Kiedy jużmamy psalmy i  mamy  podstawy  do  zrozumienia 

         ich, możemy zacząć wykorzystywać je w  modlitwie.Możemy  rozpo-
         czynać modlitwę od odczytania jakiegoś psalmu, a może  będziemy 

         woleli mieć zbiórulubionych psalmów, którymi  będziemy  kończyć 
         nasze modlitwy, wyciągając jeden, który najlepiejpodsumowuje  i 

         wyraża sposób, w jaki odbywaliśmy naszą modlitwę w tym dniu. Ta 
         wielka różnorodnośćpsalmów jest korzystnym dla nas zjawiskiem.

            
            d/ OWOC MODLITWY

            
            Chrystus powołał nas do jedności z Bogiem. Jesteśmy  powoła-

         ni, by dojrzewać we wzorze  Chrystusa,wzrastając  codziennie  w 
         życiu Ducha Świętego w nas i wyrażając to życie w miłości  i  w 

         służbie dla innych.Celem modlitwy jest zjednoczenie  z  Bogiem, 
         przemienienie naszego życia na podobieństwo  Chrystusa.Modlitwa 

         oparta na Piśmie Świętym powinna w szczególności to realizować, 
         bo nasze czytanie uzmysłowinam cel.

            Modlitwa musi być prawdziwym ?szukaniem Boga?. Możliwe  jest 
         wykorzystanie słów Pisma  jako  osłonyprzed  spotkaniem  Jezusa 

         twarzą w twarz i uznanie Go za Pana: ?Badacie  Pisma,  ponieważ 

         sądzicie, że wnich zawarte jest życie wieczne: istnieją one  po 

         to, aby dały o mnie świadectwo. A przecież  niechcecie  przyjść 
         do mnie, aby mieć życie? (J 5, 39-40): Czytanie i modlitwa musi 

         być zatem nie tylkosprawą słuchania słów i  wykorzystania  ich, 
         ale uznania istniejącej obecności Chrystusa i  zwrócenia  serca 

         wmiłości do Niego. Zaproszenie Jezusa: ?Pójdź za mną? nie  jest 
         tylko zaproszeniem do pewnego sposobużycia lub do życia  według 

         wysokich wzorów moralnych; jest to przede wszystkim zaproszenie 
         dowkroczenia w osobisty z Nim kontakt. Podstawą chrześcijaństwa 

         jest naśladowanie nie ?czegoś? lecz?kogoś? - osoby Jezusa Chry-
         stusa.

            Codzienna modlitwa oparta na Piśmie Świętym jako słowie  Bo-
         ga, powinna także pomóc nam połączyćwzniosły cel zjednoczenia z 

         Bogiem, z codziennymi wydarzeniami naszego życia.  Jeżeli  słu-
         chamy uważnie,powinniśmy usłyszeć Boga mówiącego do nas delika-

         tnie o konkretnych problemach naszego życia ispecyficznych  sy-
         tuacjach, w których powołuje nas do miłości. Jan zwrócił uwagę, 

         że jeśli nie umiemykochać naszego brata, którego widzimy, trud-
         no nam jest kochać Boga, którego nie widzimy (J 4, 20).Właściwe 

         czytanie Pisma Świętego powinno czynić  naszą  modlitwę  bardzo 
         ziemską, by mogła byćnaprawdę skierowaną do nieba.

            Równocześnie, ?nie mamy tutaj trwałego miasta,  ale  szukamy 
         tego, które ma przyjść? (Heb 13, 14).Nasza modlitwa musi zmagać 

         się z tajemnicą Boga i wejść w pełniejsze  Jego  poznanie.  Dla 
         świętych wKościele sposób modlitwy był  sposobem,  przez  który 

         znać i kochać z czasem znaczyło to samo -przygotowanie do  dnia 
         w którym mieli ujrzeć Boga twarzą w twarz. Paweł modlił się, by 

         chrześcijanie Efezuwzrastali w poznaniu Boga: ?aby Bóg Pana na-
         szego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam duchamądrości  i 

         objawienia, to znaczy w głębszym poznawaniu Jego samego światłe 
         oczy dla sercawaszego, tak byście wiedzieli, czym jest nadzieja 

         waszego wezwania, czym bogactwo  chwały  Jegodziedzictwa  wśród 
         świętych i czym przemożny ogrom Jego mocy względem nas  wierzą-

         cych? (Ef 1,17-19). Zauważyć należy, że modlitwa  Pawła  zwraca 
         uwagę na to, co jest objawione; ścieżka do pełnegopoznania Boga 

         musi prowadzić przez objawienie się Jego samego.
            Rola Ducha Świętego w tym poznawaniu i modlitwie  jest  nie-

         zwykle ważna. ?Nam zaś objawił to Bógprzez Ducha. Duch przenika 
         wszystko, nawet głębokości Boga samego? (1 Kor 2, 10).  Duch  z 

         głębiOjca nam Go objawia; Duch w głębi nas modli się  do  Ojca. 
         Ostatecznym owocem słuchania słowa Bożegow Piśmie Świętym i na-

         szej odpowiedzi w modlitwie  jest  podwójna  działalność  Ducha 
         Świętego -działalność, która zarówno dostosowuje nas  do  wzoru 

         Chrystusa jak i przynosi  zjednoczenie  z  Ojcem.Modlitwa  jest 
         drogą do Ojca.

            
            

            
                             Część druga  SŁOWO BOGA

                                        
            5. SŁOWO BOGA PRZYCHODZI W SŁOWACH LUDZI

            
            ?Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem  było 

         Słowo. Ono było na początku u Boga.Wszystko przez nie się  sta-
         ło, a bez Niego nic się nie stało, co się stało?. ?Słowo  stało 

         się ciałem izamieszkało wśród nas. A myśmy oglądali chwałę  Je-
         go, chwałę, jaką. Jednorodzony otrzymuje odOjca, pełen łaski  i 

         prawdy?.
                                                           J 1, 1-3, 14)

            Znamienny jest fakt, że tożsamość jednej z osób Trójcy Świę-
         tej jest określona jako ?Słowo?.

            Słowo jest czymś wymówionym. Rozprzestrzenia się, by  służyć 
         porozumieniu. Słowo jest mostempomiędzy ludźmi.  Kiedy  mówimy, 

         nie tylko przekazujemy informacje, ale odsłaniamy coś ż nas sa-

         mych. Dlaosoby Trójcy Świętej być ?Słowem? znaczy, że samoobja-

         wienie się jej jest częścią samej natury Boga.
            Przez Słowo Boga został stworzony  świat.  Bóg  przemówił  i 

         wszystko powstało. Słowo Boga jest słowemmocy, twórczym słowem, 
         słowem miłości. Nic nie skłaniało Boga do stworzenia świata po-

         za miłością, któraszukała urzeczywistnienia.
            Nie istnieliśmy, dopóki Bóg nie przemówił  w  miłości.  Jego 

         miłość stwarza tego, kocha On  kocha.  KiedyBóg  mówi:  ?Kocham 
         Ciebie?, to ?Ty? staje się rzeczywistością. Istniejemy, bo Boże 

         słowo miłości zostałowymówione. Istniejemy, bo kiedy Bóg  mówi: 
         powstaje ten, kto Go słucha.

            Całe potężne Słowo Boga - Słowo, które powołuje świat do ży-
         cia - stało się ciałem Jezusa Chrystusa zNazaretu.  Słowo  Boga 

         zostało wypowiedziane i stało się człowiekiem.  Ewangelia  Jana 
         nie mówi, że?weszło? do ciała, czy ?żyło pod  postacią?  ciała, 

         Jan po prostu stwierdza, że Słowo stało się ciałem.
            Nie zadowala się też Jan stwierdzeniem, że Słowo Boga  stało 

         się człowiekiem, lub przyjęło formęczłowieka. Jan  zdecydowanie 
         stwierdza, że Słowo stało się ciałem - słowo niosące  konotacje 

         słabości,pokusy i śmiertelności, które są udziałem człowieka. W 
         Jezusie z Nazaretu Bóg nie udawał  stania  sięczłowiekiem,  ani 

         chodzenia po ziemi w ludzkim przebraniu. W  Jezusie  Chrystusie 
         Słowo Boga stało sięczłowiekiem z krwi i kości, jednym z nas.

            Słowo Boga stało się ciałem i ?mieszkało między  nami?.  Do-
         kładniej przekład słów Jana brzmiałby:  ?irozbiło  swój  namiot 

         między nami?. Uderza nas znajoma nuta: prawie jak gdybyśmy  po-
         wiedzieli: ?SłowoBoga stało się człowiekiem i  wprowadziło  się 

         do naszego sąsiedztwa?. Ten, który  stworzył  świat,  chodziłpo 
         nim. Ten, którego miłość powołała nas do istnienia, żył z  nami 

         jako jeden z nas.
            Byłoby łatwiej zrozumieć nam Jezusa, gdyby był tylko  bardzo 

         dobrym człowiekiem, a nie Synem Bożym. Az drugiej strony; było-
         by łatwiej zrozumieć Jezusa, gdyby nie  był  naprawdę  człowie-

         kiem; gdyby Słowoniezupełnie stało się ciałem. Teza o  odrzuce-
         niu boskości Jezusa jest odrzuceniem faktu, że jest On  Słowem-

         Bożym: Oczywiście to sprzeciwiałoby się  przekazowi  Ewangelii. 
         A1e odrzucenie Jego człowieczeństwa,odrzucenie faktu, że  Słowo 

         stało się ciałem byłoby nie mniejszym błędem. Błędem; który mo-
         żemy popełnićnieświadomie, z naszej czci dla  Jezusa  Chrystusa 

         jako Syna Bożego.
            Ewangelie dają nam wiele dowodów pełnego człowieczeństwa Je-

         zusa, jeżeli tylko jesteśmy na niewyczuleni. Czytamy o  Jezusie 
         idącym z Judei do Galilei, odległość około 110 km  przez  teren 

         górzysty.Zatrzymał się w południe koło miasta Sychor  ?zmęczony 
         drogą? (J 4, 6) i spragniony poprosiłSamarytankę  o  wodę.  Czy 

         naprawdę wierzymy, że był zmęczony i spragniony? Wiemy, że dłu-
         ga drogawyczerpałaby również i nas i że my na  pewno  bylibyśmy 

         koło południa zmęczeni i spragnieni. Ale czyprzyjmujemy, że Je-
         zus czuł takie samo zmęczenie i ból, jakie  my  odczuwamy?  Czy 

         raczej podświadomieprzyjmujemy, że był nadczłowiekiem  porusza-
         jącym się po ziemi, nie odczuwając skał pod sandałami?

            Słowo, które stało się ciałem czuło to samo zmęczenie i głód 
         co my. ?Nie takiego bowiem mamyarcykapłana, który by  nie  mógł 

         współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego  we  wszystkim 
         nanasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu? (Hbr 4,  15).  Nasza 

         wiara w Jezusa Chrystusa,  Słowo  Boże,musi  brać  pełnię  Jego 
         człowieczeństwa pod uwagę. Jeżeli nie rozumiemy, że Słowo stało 

         się ciałem, nierozumiemy jak Bóg posłał nam swoje Słowo.
            Tak samo nasze słuchanie słowa Bożego w  Piśmie  musi  wziąć 

         pod uwagę całe człowieczeństwo tegosłowa. Jezus  Chrystus  jest 
         Słowem Bożym, które stało się człowiekiem. Pismo  -  to,  słowa 

         Boga w słowachludzi. Jeżeli rozumiemy Pismo  tylko  jako  słowa 
         Boga, a nie słowa Boga wypowiedziane w  słowach  ludzi,nie  bę-

         dziemy w stanie dobrze słuchać Boga mówiącego  do  nas  poprzez 

         Pismo. Jeśli będziemy rozumiećPismo jako słowa ludzi, a nie ja-

         ko słowo Boże, także go nie zrozumiemy.
            Jak Bóg przemawia słowami Pisma? Jak słowo  Boga  przychodzi 

         do nas w Piśmie? Wolimy wierzyć, że jestto raczej słowo zesłane 
         z niebios niż wyrażone przy pomocy strun głosowych. Wolimy  ro-

         zumieć je jakosłowo bezcielesne niż słowo, które stało się cia-
         łem.

            Muzułmanie wierzą, że Koran  został  podyktowany  Mahometowi 
         przez anioła Gabriela. Mormonowiewierzą, że ich  święte  księgi 

         były znalezione, napisane w nieznanym języku na złotych  tabli-
         cach. Dlachrześcijan słowa Boże nie  przychodzą  przez  aniołów 

         lecz przez ludzi. Nie przychodzą one w tajemniczymjęzyku,  lecz 
         w języku ludzi. Słowa Boga były nam dane w bardzo ludzkiej for-

         mie, tak jak Słowo Boga danenam pod postacią człowieka.
            Musimy rozumieć w jaki sposób słowo Boga przychodzi do  nas, 

         by móc słuchać go właściwie. Musimyzaakceptować całe jego czło-
         wieczeństwo, by dosięgnąć jego boskości. Tak  jak  nasza  wiara 

         jest w słowieBoga, które stało się ciałem, tak nasze  podejście 
         do Pisma musi być zwróceniem się  w  kierunku  słówBoga,  które 

         przyjęły pełną ludzką postać.
            

            a/ SŁOWO W HISTORII
            W celu właściwego zrozumienia Biblii  musimy  zrozumieć  jej 

         powstanie. Bóg wybrał, by Jego Słowo stałosię ciałem w historii 
         specyficznego narodu, wybór ten dał Jego nowi-nie określoną fo-

         rmę. Będziemy czytaćBiblię z tym większym zrozumieniem  i  słu-
         chać słowa Bożego tym lepiej, im bardziej poznamy jak Pismozos-

         tało ukształtowane i sformułowane poprzez życie narodu wybrane-
         go.

            Bóg wybrał potomków Abrahama, by byli narzędziem, za  pomocą 
         którego wypowiadał się do człowieka izadecydował, że kiedy czas 

         się wypełni, Jego syn będzie potomkiem Abrahama. Nasze rozumie-
         nie Pismamusi więc zacząć się od Abrahama; Słowa Bożego  musimy 

         słuchać tak jak duchowych spadkobiercówAbrahama.
            Jest coś tajemniczego, prawie gorszącego w Bożych  wyborach. 

         Tajemnicą jest dlaczego Bóg wybrałwłaśnie tego  człowieka  3800 
         lat temu, kazał mu opuścić swą ziemię i powołał go, by stał się 

         ojcem naroduwybranego. To właśnie od Abrahama z Ur zaczyna  się 
         objawienie Boga w historii ludzkiej. Czemu  Bógdokonał  tego  a 

         nie innego wyboru? Dlaczego po wiekach ciemności  i  ciszy  Bóg 
         postanowił przemówićwłaśnie wtedy, a  nie  kiedy  indziej?  Nie 

         wiemy. Wiemy tylko, że właśnie w ten sposób Bóg postanowiłprze-
         mówić do ludzkości. Możemy tylko z szacunkiem  odnieść  się  do 

         Jego wyboru i słuchać, kiedy mówido nas.
            To od podróży Abrahama do Kanaan ok. 1850 r. p.n.e.  zaczyna 

         się objawienie. To wtedy kiedy Abramstał się  Abrahamem,  ojcem 
         wiary, ludzie zaczęli z wiarą polegać na Bogu  i  zmienili  się 

         dzięki niej.
            My także, nawet dziś, powinniśmy stać się dziećmi  Abrahama, 

         by słuchać Boga z wiarą. Bóg najpierwzaczął mówić do  Abrahama. 
         Wiara, w której żyjemy była najpierw wiarą, w której żył w spo-

         sób niepełnyale za to spontanicznie  Abraham.  Abraham  słyszał 
         Boga, Boga mówiącego do niego i dzięki  temu  zmieniłosię  jego 

         życie.
            W późniejszych wiekach potomkowie Abrahama byli klanem  nie-

         wolników w Egipcie. Byłoby  przesadąnazwać  ich  narodem;  byli 
         zjednoczeni tylko najluźniejszymi rasowymi i religijnymi więza-

         mi. Zachowaliwspomnienia o swoich przodkach Abrahamie, Izaaku i 
         Jakubie, lecz wyznawali tylko  fragmentarycznąwiarę  w  jednego 

         prawdziwego Boga. Około r. 1250 p.n.e. Bóg wybrał Mojżesza, Sy-
         najskiego pasterza,który wyrósł w Egipcie  i  objawił  mu  się. 

         Słowo Boga przyszło niespodziewanie z płonącego krzewu,wchodząc 
         w życie Mojżesza i znów w ludzką historię. Bóg powierzył Mojże-

         szowi misję wyzwoleniapotomków Abrahama z niewoli w Egipcie.

            Początek naszej Biblii tkwi w pracy  i  nauczaniu  Mojżesza. 

         Nasze Pisma mają korzenie w pismach itradycjach, które  zaczęły 
         się krystalizować ok. 3000 lat temu. Nasze Pisma nie  spadły  z 

         nieba na złotychtablicach; były pracowicie pisane i przepisywa-
         ne linia po linii, przez okres tysiąca lat. Jak Abraham jestoj-

         cem wiary, tak Mojżesz jest ojcem Biblii.
            Mojżesz był więcej niż tylko wielkim  przywódcą,  prawodawcą 

         lub potężnym cudotwórcą.  Był  narzędziemzmieniającym  potomków 
         Abrahama w naród. Połączył on słabe więzy tradycji  i  wiary  i 

         pod natchnieniemBoga uczynił z nich powszechne  wzory  życia  i 
         działania. Nie tylko  wyprowadził  potomków  Abrahama  zEgiptu, 

         lecz przywiódł ich do zawarcia układu z Bogiem, że oni będą lu-
         dem Bożym, a Bóg będzie ichBogiem. Przywiódł ich do powszechnej 

         świadomości i drogi życia.
            Nie uchwycimy znaczenia Starego Testamentu jeżeli nie zrozu-

         miemy, że jest to księga, która wyrosła z  życianarodu.  Jeżeli 
         oddzielimy ją od jej początków, źle ją zrozumiemy i źle  zasto-

         sujemy do naszego życia. Tooznacza, że musimy mieć ogólne poję-
         cie, co znaczy być narodem - kulturowe doświadczenie,  którego-

         większość z nas nie posiada.
            W erze, w której policja, szpitale, opieka społeczna i biura 

         zatrudnienia były nieznane, byt ludzki zależał odprzynależności 
         do rodu, plemienia, narodu. Naród jednakże posiadał coś  więcej 

         niż tylko środki fizycznegoprzetrwania.  Miał  również  wspólne 
         dziedzictwo tradycji, wspólną całość dzielonych przeżyć. Nasze-

         pozostawanie w klasowej jedności  jest  tylko  bladym  odbiciem 
         zbiorowej pamięci o narodzie. Lecz naród,o którym mowa, był na-

         rodem wybranym, jego dziedzictwo tradycji koncentrowało się  na 
         obecności Bogapomiędzy nimi poprzez  wszechmocne  czyny,  które 

         spełnił dla nich w przeszłości. Każdy z  nas  sięgapamięcią  do 
         dni młodości, podobnie oni jako naród pamiętali poprzednie  po-

         kolenia od samych początków.
            Poznajemy drugiego człowieka zarówno przez to co  mówi,  jak 

         przez to, co czyni. Naród wybrany wzrastałw poznawaniu Boga tak 
         przez Jego słowa jak i czyny. Jego objawienie było zawarte  tak 

         w tym, co się imwydarzyło jako narodowi, jak i w tym, co On  im 
         powiedział. Początkowo Bóg objawił im swą naturębardziej  wyda-

         rzeniami niż słowami. Słowa przyszły później.
            Duża część Starego Testamentu  jest  powiązana  z  historią. 

         Jest to jednak bardzo szczególna historia.Autorzy byli bardziej 
         zainteresowani znaczeniem  wypadków  niż  samymi  wydarzeniami. 

         Obydwa wymiarysą konieczne, by historia sakralna stała się  ob-
         jawieniem. Jeżeli coś się nie wydarzyło, nie może być mowy oje-

         go znaczeniu. Ale wydarzenie bez znaczenia, nie może służyć ob-
         jawieniu miłości Boga dla Jego ludzi.

            Wyjście Izraelitów z Egiptu było jednym z najbardziej  decy-
         dujących wydarzeń w historii naroduwybranego. Było to  wydarze-

         nie, które czyniło z nich naród, które wyzwalało ich z niewoli, 
         którewprowadzało ich na drogę tworzenia królestwa, które dawało 

         im wzór do naśladowania. Było towydarzenie, w którym późniejsze 
         pokolenia dostrzegały wielkie znaczenie, i które  ma  znaczenie 

         nawet dlanas.
            Wyjście było historycznym zdarzeniem, czymś co  mogłoby  być 

         zasadniczo skomentowane w wieczornymdzienniku, gdyby miało mie-
         jsce dziś. Ale autorom Starego Testamentu nie wystarczyło tylko 

         skomentowaćfakt, tak jak zrobiłby to dziś spiker.  Opowiedzieli 
         o tym w taki sposób, że zostało  wyeksponowaneznaczenie,  jakie 

         fakt ten miał dla nich. Byli bardziej zainteresowani jego  zna-
         czeniem niż szczegółami.

            Stary Testament zaczął się jako dziedzictwo narodu  wybrane-
         go, dziedzictwo przechodzące z  ojca  na  syna.Każde  pokolenie 

         opowiadało następnemu pokoleniu jak stali  się  narodem  ?Tylko 
         się strzeż bardzo ipilnuj swej duszy, byś nie zapomniał o  tych 

         rzeczach, które widziały twe oczy: by z twego serca nieuszły po 

         wszystkie dni twego życia, ale ucz ich swych  synów  i  wnuków? 

         (Pwt 4, 9). Uczyli o Bogu i otym, co znaczy być członkiem naro-
         du wybranego przez zapamiętywanie wydarzeń, które znaczyły  je-

         gopoczątek. Uczyli o specjalnej trosce Boga o nich, opowiadając 
         o cudownych czynach, jakie  Pan  Bógzdziałał  przez  wzgląd  na 

         nich. Przypominanie tych wydarzeń było czymś więcej niż abstra-
         kcyjną lekcjąhistorii, było uczeniem i nauczaniem o Bogu.  ?Gdy 

         cię syn zapyta w przyszłości: co oznacza  ten  zwyczaj?-  odpo-
         wiesz mu: Jahwe ręką mocną wywiódł nas z Egiptu, z domu  niewo-

         li? (Wj 13, 14).
            W cywilizacji, gdzie niewielu potrafi czytać lub może pozwo-

         lić sobie na  posiadanie  jakiegokolwiekrękopisu,  głoszenie  i 
         nauczanie są wzorem ustnego przekazu i zbiorowej pamięci.  Kul-

         tura starożytnapolegała bardziej na słowie mówionym  niż  pisa-
         nym. Mądrość i tradycje były przekazywane z pokolenia napokole-

         nie raczej ustnie niż za pomocą książek. Gdy pisano księgi,  to 
         raczej w celu utrwalenia ustnegoprzekazu niż zastępowania go.

            Samo ?przekazywanie? ustnej tradycji ma wpływ na to, co jest 
         przekazywane. Historie są przekazywaneustalonymi sposobami; po-

         etycka forma wyrazu będzie przyjęta dla łatwiejszego zapamięty-
         wania. Stałe iwielokrotne opowiadanie historii wygładza ją tak, 

         jak wzburzone morze wygładza kamień, dopóki nie staniesię okrą-
         gły.

            To wpływa na Biblię, którą czytamy dziś. Większą część  Bib-
         lii jest zapisanym wyrazem ustnej  tradycji,zapisaniem  nowiny, 

         którą głoszono, uczono i przekazywano z pokolenia na  pokolenie 
         słowem mówionym.To ustne przekazywanie miało  wpływ  na  słowa, 

         które czytamy i na formę, w jakiej są prezentowane.
            Słowa Boga przyszły do narodu (izraelskiego)  wybranego  nie 

         tylko przez wydarzenia, które objawiły jegoobecność i wspomnie-
         nia przechodzące z pokolenia na pokolenie. Słowa Boże były tak-

         że wypowiadaneprzez proroków, ludzi, którzy przemawiali w imie-
         niu Boga. Okres proroków trwał od czasów Dawida doczasów po wy-

         gnaniu. Złoty wiek proroctwa przyszedł z Izajaszem, Jeremiaszem 
         i Ezechielem od około950-500 r. p.n.e. Były to lata, kiedy  Iz-

         rael po raz pierwszy zachwiał się na krawędzi podboju przez ob-
         cepotęgi, potem uległ inwazji i wygnaniu, wreszcie pozwolono mu 

         wrócić z niewoli. Po ok. 400 r. przedChrystusem proroctwo zama-
         rło i głód przyszedł do Izraela, ?nie głód chleba ani  pragnie-

         nie wody, leczgłód słuchania słów Jahwe? (Am 8,11).
            Prorocy byli ludźmi, którzy głosili wybranemu narodowi słowo 

         Boże. Mówili mniej o przyszłości niż oteraźniejszości. Przynie-
         śli Boże osądzenie drogi, jaką naród wybrany poszedł. Ich nowi-

         na była często tasama - wezwanie do powrotu do czystości  wiary 
         w Boga jedynego - ale każdy prorok kierował tę nowinęw kontekś-

         cie specyficznej sytuacji historycznej i specyficznych potrzeb.
            Dlatego też księgi proroków  Starego  Testamentu  muszą  być 

         czytane w oparciu o tło historii St. Testamentu.To,  czy  naród 
         wybrany był na krawędzi podboju przez obce potęgi, lub czy  był 

         on podbity i na wygnaniu,określało konkretne słowo,  jakie  Bóg 
         kierował do niego przez proroków. Wezwanie proroków przedwygna-

         niem było często wezwaniem do nawrócenia, ostrzeżeniem, że nie-
         szczęście przyjdzie, jeśli niepowrócą do prawdziwej czci  Boga. 

         Było to często wyrażane w sposób bezkompromisowy i nawet  przy-
         pomocy ostrych słów. Ale Boże słowo proroków do narodu wybrane-

         go podczas wygnania przyjęło innyton. Było to słowo pocieszenia 
         nadziei i obietnicy wyzwolenia.

            Kiedy czytamy prorocze księgi St. Testamentu  trzeba  pamię-
         tać, że zawierają one prorocze słowakierowane przede  wszystkim 

         do narodu wybranego w czasach tego proroka i konkretnej  sytua-
         cji, w jakiejsię naród znajdował. Ezechiel nie  wygłaszał  pro-

         roctw dla Amerykanów czy Europejczyków XX w;kierował  on  słowo 
         Boga do Izraelitów w VI w: przed Chrystusem, w czasach ich  wy-

         gnania do Babilonu.Ponieważ słowo Boga było prawdziwie wypowie-

         dziane przez Ezechiela, jego proroctwa zawierająObjawienie Boże 

         dla wszystkich czasów. Ale było to objawienie kierowane do  lu-
         dzi żyjących przeszło2500 lat temu,  słowo  Boga  ukształtowane 

         przez ich sytuację i potrzeby. My jesteśmy pośrednimibeneficja-
         ntami; inspiracja i znaczenie były w pierwszej kolejności zwią-

         zane z ustnym przekazemkierowanym do konkretnych słuchaczy. Ma-
         my przywilej ?podsłuchiwać? tę rozmowę i poprzez to słuchaćsło-

         wa Bożego kierowanego także do nas.
            W Starym Testamencie tak historia jak i proroctwo  były  wi-

         dziane jako manifestacja słowa  Bożego.  Historiabyła  mierzona 
         znaczeniem, objawieniem się Boga ludziom. Proroctwo było  zako-

         rzenione w historii,występujące w historycznym kontekście,  na-
         świetlające znaczenie tego momentu historii w oczach Boga iwią-

         żące razem przeszłość, teraźniejszość i  przyszłość  jako  plan 
         Boga, Historia była historią narodu;proroctwo było słowami Bo?a 

         kierowanymi do narodu. Lud Boży stanowił kontekst i tło do  wy-
         powiadaniaSłowa Bożego.

            
            b/ SŁOWO STAJE SIĘ SŁOWAMI

            Działanie Boga w historii nie może być  ograniczone  do  na-
         tchnienia pisarzy w Biblii. Duch Święty  prowadził  iinspirował 

         nie tylko autorów Biblii, ale także proroków, sędziów, cudotwó-
         rców i przywódców StaregoTestamentu oraz  apostołów,  proroków, 

         ewangelistów, nauczycieli i działających cuda w  NowymTestamen-
         cie.

            W rzeczywistości Pismo często mówi o Duchu Świętym prowadzą-
         cym przywódców narodu wybranego iapostołów  wczesnego  Kościoła 

         (np. Lb 11, 16-25 i Dz 15, 22-29), mówi o  Duchu  sprawiającym, 
         żeprorocy przemawiali (2 Krn 24, 20 i Dz 11, 28) rzadko wspomi-

         na, żeby natchnął apostołów do pisaniaPisma. To nie oznacza, że 
         Duch Święty nie prowadził autorów Pisma (bo prowadził), ale  że 

         ta inspiracjamusi być dostrzeżona  w  kontekście  przewodnictwa 
         Ducha nad narodem wybranym i Kościołem. W tymkontekście Bóg do-

         konał przemiany całokształtu literatury, która  wyrażała  dzie-
         dzictwo tego narodu. Pozatym kontekstem powstawanie  Pisma  nie 

         może być zrozumiałe.
            Nie powinniśmy wyobrażać sobie, że głos  Boga  przyszedł  do 

         autorów Pisma w sposób słyszalny, dając imwłaściwe słowa, które 
         oni od razu zapisywali. Głos z nieba posłużyłby się lepiej  lu-

         dzkim uchem niż ludzkimrozumieniem i przyjmowaniem treści.  Za-
         miast tego Duch działał poprzez natchnienie - przez  podawanie-

         treści, obdarzanie ludzi mądrością, umożliwiając im zrozumienie 
         ważności Boga wśród Jego ludu, przezzachęcanie ich do pisania.

            Kiedy Paweł pisał swoje listy, wiedział, że sam pisze te li-
         sty. Prawdopodobnie nie czuł się inaczej w czasie,gdy pisał li-

         sty, które później zostały włączone do Nowego  Testamentu,  niż 
         wtedy gdy pisał listy, którepóźniej  zaginęły  i  nie  stanowią 

         części Pisma. Paweł niewątpliwie modlił się o przewodnictwo Bo-
         że inatchnienie kiedy pisał, ponieważ była to odpowiedź na kon-

         kretne problemy ówczesnego Kościoła, a onchciał, żeby ta  odpo-
         wiedź była prawidłowa. Czasami twierdził, że wyraża tylko włas-

         ne opinie w listach?Pozostałym zaś mówię ja, nie Pan?:.. (1 Kor 
         7, 12), ?Nie mam zaś nakazu Pańskiego co do  dziewic,lecz  daję 

         radę jako ten., który - wskutek doznanego od Panu  miłosierdzia 
         - godzien jest, aby muwierzono? (1 Kor 7, 25). Paweł zatem, nie 

         próbował pisać Pisma. ale pisać prawdę,  głosić  Ewangelię,roz-
         wiązywać praktycznie problemy, które powstawały.

            Mimo tego, Paweł był natchniony przez Ducha  Świętego,  tak, 
         żeby to, co pisał mogło być przyjęte przezKościół  jako  pisana 

         część ?nowego przymierza?, które Bóg zawierał  ze  swym  ludem: 
         Bóg prowadził go,kiedy pisał-ale prowadził  go  bez  naruszania 

         jego wolności w wyrażaniu myśli. Przewodnictwo DuchaŚwiętego  z 
         pewnością nie tłumiło indywidualnej osobowości Pawła i nie  po-

         wstrzymywało go nawet odposługiwania się zwrotami,  które  dziś 

         uważalibyśmy za nieuprzejme (np. Gal 5,12).

            Kiedy przejdziemy od ksiąg jednego autora (jak listy  Pawła) 
         do ksiąg, które przeszły przez długi procesrozwoju, mając kilku 

         autorów i wydawców (np. Ks.  Rodzaju)  sprawa,  w  jaki  sposób 
         działało natchnienieDucha Świętego, staje się jeszcze  bardziej 

         skomplikowana. Nam wystarczy wiedzieć, że Duch Świętyprzewodził 
         rozwojowi każdej księgi, a w rzeczywistości całej Biblii.

            Nasze współczesne pojęcie autorstwa kojarzy się z twórcą pi-
         szącym książkę. Wiele ksiąg StaregoTestamentu nie powstawało  w 

         ten prosty sposób. Ich ?autorstwo? obejmowało stulecia i wiąza-
         ło ze sobąwiele osób na różne sposoby. Osnową księgi była  sta-

         rożytna tradycja wiernie przekazywana z generacji nagenerację w 
         sposób ustny. Być może trochę odmiennie w różnych rejonach geo-

         graficznych byłyprzekazywane relacje dotyczące tego samego  wy-
         darzenia. Podczas opowiadania  i  powtarzania  wydarzeńtradycje 

         przyjmowały też inną formę.
            W wielu wypadkach każda z tych tradycji została  zapisywana. 

         Autor nie traktował swojego zapisu tradycjijako szansy na  zdo-
         bycie sławy, lecz celem jego było tak wierne przekazanie trady-

         cji, jak to tylko byłomożliwe. Jego własne poglądy i  osobowość 
         w sposób nieunikniony miały pewien wpływ na  wybórzachowywanych 

         tradycji i słowa, którymi się posługiwał przy zapisywaniu jej.
            Później - może nawet o całe wieki później - ktoĽ  zajął  się 

         dziełem ?wydawania? różnych tradycji  jakocałości.  Z  szacunku 
         dla materiału, którym się zajmował, redaktor  mógł  zdecydować, 

         że włączy kilka trochęodmiennych tradycji bez przepisywania ich 
         dla zgodności szczegółów.

            W parę lat później drugi, a może trzeci redaktor zabrał  się 
         do danej księgi, włączając inne elementy pisaneji ustnej trady-

         cji, doprowadzając księgę do formy, w której poznajemy ją  dzi-
         siaj. To ?rozszerzoneautorstwo? może zaprzeczać  naszemu  rozu-

         mieniu Biblii jako ?jednej księgi, jednego autora?. Jest to je-
         dnakbardzo naturalny  proces,  kiedy  księga  przyjmuje  realne 

         dziedzictwo narodu i zostaje opowiedziana,zapisana i  wydana  w 
         kontekście stałej obecności Boga z Jego ludem.

            Jeśli będziemy próbować czytać księgi Starego Testamentu tak 
         jak gdyby pochodziły od jednego autora,zagubimy się  w  niekoń-

         czących się trudnościach. Jeśli przyporządkujemy autorstwo bez-
         pośrednio samemuBogu, będziemy musieli pogodzić się z  nieścis-

         łościami i zmianami stylu. Jeśli nawet będziemy patrzeć nakażdą 
         księgę jak na pochodzącą od jednego autora, powstaną trudne py-

         tania. Ale jeśli spojrzymy na StaryTestament  jak  na  zapisane 
         religijne dziedzictwo narodu, jak na zapisany  rezultat  stałej 

         obecności Boga, tounikniemy wielu problemów i  na  wiele  pytań 
         będziemy mogli dać odpowiedź.

            Tak właśnie zapisy w księdze Wyjścia związane  z  przejściem 
         przez Morze Czerwone będą różniły sięszczegółami, ale będą zgo-

         dne co do głównego wydarzenia i jego  znaczenia:  Bóg  działał, 
         aby wyzwolić swójnaród wybrany z niewoli egipskiej, przez umoż-

         liwienie im przejścia przez morze tak jak przez suchy ląd.Jeden 
         zapis ma wiatr wschodni, wysuszający wody  (Wj  14,  21),  inna 

         tradycja mówi o wodachrozsuniętych na obie strony (Wj 14,  22). 
         W momencie gdy te  dwie  tradycje  nie  są  zgodne  w  szczegó-

         łach,zgadzają się w spojrzeniu na ważność wydarzenia. Bóg umoż-
         liwił Izraelitom ucieczkę z Egiptu przez morze.

            Są dwie pułapki, których musimy unikać: z jednej strony nie-
         przyjmowanie, że Biblia jest inspirowana przezDucha Świętego, a 

         z drugiej strony przekonanie, że  Biblia  spadła  z  nieba  bez 
         udziału ludzkich rąk, albojedynie dzięki ukrytej pomocy autora. 

         Obydwa niebezpieczeństwa są realne i mogą skuteczniepowstrzymać 
         od mówienia do nas słowami Pisma.

            Jeśli zignorujemy fakty, że Biblia  jest  natchnionym  przez 
         Boga autorytatywnym słowem do nas,  będziemy  jąmoże  czytać  z 

         czystego zainteresowania, ale nie jako słowo Boże do nas  skie-

         rowane. Może nawetpotraktujemy ją jako  starożytny  tekst  wart 

         przestudiowania, ale nie usłyszymy przez nią Boga i  naszegoży-
         cia ona nie zmieni.

            Jeśli nie przyjmiemy, że słowo Boże zostało wyrażone w  sło-
         wach ludzi, nie będziemy mogli słuchać  tegosłowa  we  właściwy 

         sposób. Będziemy czytać Biblię jak gdyby był to nikły głos sze-
         pczący monotonnie donaszego ucha tekst od ks. Rodzaju 1,  1  do 

         Apokalipsy 22, 21. My natomiast musimy słyszeć głos Bogabrzmią-
         cy symfonią ludzkich głosów - głosów, które czasami z sobą  de-

         batują, głosów, które czasamiposługują się formą poetycką, cza-
         sami pieśnią. Zagubić te głosy - to zagubić głos Boga, to zagu-

         bić nassamych.
            W rozdziale II podany  jest  przykład  czytania  czasopisma. 

         Wiemy, że nowela różni się od artykułu i ma innycel. Wiemy,  że 
         wiersz zawiera inny rodzaj prawdy niż przepis kucharski.

            Tę samą zdolność rozróżniania musimy przenieść na strony Pi-
         sma Świętego. Musimy przyjąć, że jeśli Bógpostanowił przemawiać 

         do ludzi w ich języku (tak jak to uczynił), to mógł wybrać  ja-
         kikolwiek sposóbludzkiego wyrazu i  zapisu,  by  przekazać  swą 

         naukę. On może objawić się tak przez poezję jak i  prozę,  tak-
         przez fikcję jak i historię. Tak samo jak Jezus nie był w poło-

         wie człowiekiem i w połowie Bogiem, tak iSłowa Pisma nie  są  w 
         połowie ludzkie, a w połowie boskie, ale w pełni  ludzkie  i  w 

         pełni boskie. Sąprawdziwie natchnionymi słowami Boga, Jego  dla 
         nas objawieniem, są jednak objawieniem dokonanympoprzez  inspi-

         rowane wysiłki ludzi - ludzi, którzy  posługiwali  się  wieloma 
         różnymi formami literackimi istylami, by wyrazić słowo Boże.

            Biblia nie jest jedną księgą, ale  biblioteką  ksiąg.  Każda 
         księga ma swą własną osobowość i  punkt  widzenia;różne  księgi 

         posiadają różne formy literackie i  sposoby  wyrażania  prawdy. 
         Jeżeli pomylimy jedną formęliteracką z inną, pomylimy się co do 

         tego, co Bóg chce nam powiedzieć poprzez tę formę  i  jak  chce 
         touczynić.

            Nie możemy i nie żądamy, aby  przypowieści  Jezusa  odnosiły 
         się do konkretnych  wydarzeń  historycznych.Niewątpliwie  wielu 

         było siewców, tych, którzy wydawali uczty weselne i ludzi, któ-
         rzy wynajmowali innymswe winnice, w  czasach  Jezusa.  Wątpliwe 

         czy On miał poszczególnych siewców, czy weselne uczty  namyśli; 
         opowiadał przypowieści tylko po to, aby przekazać prawdę,  któ-

         rej chciał nauczyć. Apostołowieczęsto  zapytywali  o  znaczenie 
         przypowieści; nigdzie nie jest zanotowane,  by  pytali  o  imię 

         siewcy, datę ucztyweselnej, czy adres winnicy.
            W bardzo podobny sposób, niektóre księgi Starego  Testamentu 

         zostały napisane dla nauki, którą miałyprzekazać, bez sztywnego 
         trzymania się danych historycznych czy  geograficznych.  Księga 

         Estery mówi oMardocheuszu, który jest przedstawiony jako depor-
         towany z Jerozolimy przez Nabuchodonozora, alesłużący jako  do-

         radca Aswerusowi, który panował w 100 lat po śmierci Nabuchodo-
         nozora. Księga Danielaw równie wolny sposób podchodzi do dat  i 

         postaci historycznych, gdy przekazuje swą naukę. Oznacza  to,że 
         nie są one przeznaczone do nauki historii, ale do  nauczania  o 

         Bożej miłości do Jego narodu.
            Z drugiej strony, tak jak jest błędem żądać, aby przypowieś-

         ci zawierały dokładną informację historyczną,tak samo jest błę-
         dem traktować prawdziwie historyczne księgi jak gdyby były  one 

         przypowieściami.Autorzy historii biblijnej byli tak samo  zain-
         teresowani znaczeniem wydarzeń jak i samymi wydarzeniami.  Ale-

         jeśli wydarzenia te nie miały miejsca, ich  ważność  nie  mogła 
         być dostrzeżona. Jeśli Bóg nie  wyzwoliłnaprawdę  Izraelitów  z 

         Egiptu i nie zawarł z nimi przymierza, naród wybrany  nie  mógł 
         powstać. Jeśli JezusChrystus naprawdę by nie żył i nie nauczał, 

         nie umarł na krzyżu i nie  zmartwychwstał,  jakiekolwiekgłosze-
         nie, że jest On Panem i Zbawcą byłoby bezcelowe.

            Kiedy niektórzy z nas słyszą po raz pierwszy,  że  fragmenty 

         Biblii nie koniecznie zostały napisane po to, abyzapisywać fak-

         ty historyczne, bardzo szybko zakładamy, że żadna z  ksiąg  nie 
         jest historycznie wierna. Wrzeczywistości jednak archeolodzy, i 

         badacze Pisma stale powiększają ewidencję wierności tych ksiąg-
         Biblii, które zostały napisane dla zachowania faktów historycz-

         nych. Jana ?sadzawka z pięciomasadzawkami? (J 5, 2) została od-
         kryta i odkopana w Jerozolimie. Badania nad starożytnymi prawa-

         miMezopotamii odkryły, że wiele faktów z życia Abrahama  opisa-
         nych w księdze Rodzaju ma pokrycie wkulturze, w której się  wy-

         chował. Aby czytać Pismo jako słowo Boże musimy  czytać  je  ze 
         zrozumieniem iumiejętnością rozróżniania. Musimy  rozumieć  typ 

         literatury, jaki reprezentuje każda księga Biblii  orazintencje 
         autora, kiedy ją pisał. Nie wolno nam  ani  żądać  historycznej 

         dokładności, ani odrzucać Biblii jakobajki  religijnej.  Musimy 
         nauczyć się czytać początkowe rozdziały księgi Rodzaju  inaczej 

         niż czytamy czteryEwangelie; czytać Jonasza inaczej niż  księgi 
         Królewskie; czytać Apokalipsę inaczej niż list do Rzymian.

            Czytanie każdej księgi Biblii (i  fragmentu  każdej  księgi) 
         pod kątem rodzaju literackiego  jaki  onareprezentuje,  pozwala 

         nam naprawdę skupić się na tym, czego księga ta nas naucza. Mu-
         simy koncentrowaćsię na tym, co autor chce nam przekazać  -  co 

         jest nauką natchnioną przez Ducha Świętego i co Pan chce,abyśmy 
         zrozumieli. Tym sposobem będziemy mogli  słuchać  słowa  Bożego 

         skierowanego jasno do naspoprzez słowa i rodzaje literackie Pi-
         sma; Jego głosu w chórze innych głosów.

            
            c/ JAK POWSTAWAŁA NASZA BIBLIA?

            Jeżeli mielibyśmy widzieć proroctwo Izajasza  czytane  przez 
         Jezusa w synagodze lub konkretne listy Pawławysyłane do  Koryn-

         tian, na pewno zadziwiłyby nas, pomijając fakt, że napisane by-
         ły całe dużymi literami, zewszystkimi słowami połączonymi,  bez 

         przerw i znaków przestankowych:
            Egzemplarze Pisma Świętego były stosunkowo rzadkie w czasach 

         Starego Testamentu a  nawet  w  czasachJezusa.  Niewielu  ludzi 
         umiało czytać lub pisać; niewielu posiadało  ?książki?.  Pisano 

         na skórach zwierzęcychlub na papirusie, mniej drogiej  substan-
         cji z roślin. Ale nawet pojedynczy  arkusz  papirusu  kosztował 

         byćmoże całodzienny zarobek przeciętnego robotnika. Arkusze pa-
         pirusu były tak połączone, że tworzyły zwój.Zwój  wystarczająco 

         długi, by pomieścić Stary Testament, mógł  kosztować  tyle  ile 
         kilku miesięczne  zarobki.Oczywiście  przeciętny  człowiek  nie 

         mógł pozwolić sobie na posiadanie Pisma Świętego tak łatwo  jak 
         mydzisiaj. Stąd ważność słuchania Pisma czytanego w  synagodze; 

         Stąd we wczesnym  Kościele  była  tradycjaczytania  Pisma,  gdy 
         chrześcijanie gromadzili się, by wielbić i czcić Wieczerzę Pań-

         ską.
            Dobrze jest uświadomić sobie, że  najstarsze  części  Biblii 

         mają trzy tysiące lat. Nie posiadamy jużoryginalnych manuskryp-
         tów, które autorzy sporządzali odręcznie lub dyktowali. Najsta-

         rsze przetrwałewydania Nowego Testamentu pochodzą z IV w.,  po-
         mimo iż wiele starszych manuskryptów poszczególnychksiąg i fra-

         gmentów zostało odnalezionych. Różne rękopisy czasami czyta się 
         trochę inaczej, lub pomijająfragmenty lub inne włączają. Dzieło 

         tworzenia współczesnego tłumaczenia, wobec tego  wymaga  podję-
         ciadecyzji, za którym tekstem należy iść.

            Biblia początkowo istniała  pod  postacią  kolekcji  luźnych 
         zwojów. Myślimy o Biblii jako o księdze; wpoczątkowej swej his-

         torii jednak, nie była to księga ale zbiór ksiąg. Dopiero stop-
         niowo różne księgi, któretworzą Biblię, zostały zebrane razem i 

         uważane za jedną księgę. A nigdzie w Biblii nie jest powiedzia-
         ne,które księgi tworzą Biblię. Jest to  decyzja  na  pewno  na-

         tchniona przez Boga, ale podjęta przez Kościół  podprzewodnict-
         wem Ducha Świętego.

            W czasach Chrystusa naród żydowski posługiwał się dwoma  ze-

         stawami ksiąg Starego Testamentu. Żydzizamieszkujący  Palestynę 

         czytali Pismo Święte po hebrajsku, w języku  którym  mówili  od 
         czasów Dawidado czasów wygnania. (W czasach  Jezusa  mówili  po 

         aramejsku, językiem bardzo zbliżonym dohebrajskiego.) Żydzi za-
         mieszkujący inne części świata posługiwali się  greckim  tłuma-

         czeniem StaregoTestamentu, ponieważ greka była zwykłym językiem 
         tam, gdzie mieszkali. Żaden określony zestaw  ksiągnie  istniał 

         dla Żydów, aż do czasów po Chrystusie, mimo iż była mowa co  do 
         osnowy St. Testamentu.Greckie wydanie Pisma Świętego  zawierało 

         jeszcze kilka ksiąg, których nie zawierała hebrajska edycja.
            Kiedy Kościół chrześcijański rozpoczął  swą  działalność,  z 

         reguły posługiwał się greckim wydaniem  StaregoTestamentu;  po-
         nieważ szybko stał się powszechnym Kościołem chrześcijańskim, a 

         greka byłanajpowszechniej używanym językiem. Księgi, które zna-
         my jako Nowy Testament były napisane po grecku(pomimo iż  mogło 

         być wcześniejsze wydanie Ewangelii Mateusza po aramejsku).  Na-
         wet list Pawła doRzymian mówiących po łacinie był  napisany  po 

         grecku! Kiedy autorzy Nowego  Testamentu  chcieli  cytowaćStary 
         Testament, cytowali go z greckiego tłumaczenia.

            Mimo dysput; Kościół przyjął księgi zawarte w greckim  wyda-
         niu Starego Testamentu jako księgi StaregoTestamentu aż do cza-

         su protestanckiej reformacji. W tym  czasie  reformatorzy  opa-
         trzyli te księgi, które byływ greckim Starym Testamencie, a nie 

         w hebrajskim nazwą ?apokryficzne? - nie uznane jako  Słowo  Bo-
         ga,na tej samej zasadzie co przyjęte księgi Starego Testamentu. 

         Sobór Trydencki potwierdził tradycję, że teksięgi są  natchnio-
         nymi częściami Starego Testamentu i są one dziś  czytane  przez 

         katolików i ortodoksów.
            Nowy Testament przeszedł przez podobny okres ewolucji i  se-

         lekcji. Więcej niż 100 ksiąg i pism  ukazywałosię  we  wczesnym 
         Kościele, jako ewangelie, listy  czy  objawienie  pisane  przez 

         apostołów i Pawła. Spośródnich zostały wybrane te, które w spo-
         sób autentyczny wyrażały wiarę Kościoła i stanowiły  przewodnik 

         dlażycia chrześcijańskiego. Podczas kiedy istniała zadziwiająca 
         zgoda co do tego, co było natchnione, a  conie,  Kościół  dalej 

         prowadził dyskusje dotyczące wyboru ksiąg, które  czytamy  dziś 
         jako Nowy Testament.Więcej o tym procesie będzie powiedziane  w 

         rozdziale VII.
            Wszyscy mamy mylne pojęcia odnośnie  pewnych  spraw  czasami 

         będąc przekonani, że są to niezbiteprawdy. Większość tych  myl-
         nych pojęć jest zupełnie nie szkodliwa. Ale mylne pojęcia o Bi-

         blii mogąspowodować, że nie usłyszymy słowa Bożego we  właściwy 
         sposób.

            Spis treści Biblii nie wskazuje kolejności, w jakiej  księgi 
         Biblii zostały napisane. Może się tak  wydawać,ponieważ  księga 

         Rodzaju omawia stworzenie i jest pierwsza, a księga  Apokalipsa 
         omawia koniec świata ijest ostatnia. Ale rzeczywista kolejność, 

         w której księgi Biblii zostały napisane, niewiele przypominako-
         lejność, w której ukazują się one w Biblii.

            W szczególności moglibyśmy przyjąć, że w  Nowym  Testamencie 
         Ewangelie  zostały  napisane  najpierw,później  listy,  później 

         księga Apokalipsy. W rzeczywistości niektóre z listów Pawła zo-
         stały napisane przedewangeliami, a prawie wszystkie listy  zos-

         tały napisane przed ewangelią św. Jana. Również listy Pawła nie 
         sąpodane w kolejności, w której zostały napisane. Są one podane 

         mniej więcej według ich długości, znajdłuższym do Rzymian  jako 
         pierwszym.

            Nieświadomie przyjmujemy, że Pismo zostało napisane  w  roz-
         działach i wersetach: że Paweł napisał swójlist do Rzymian w 16 

         rozdziałach. Możemy nawet nieświadomie przyjąć, że Jezus  mówił 
         wersetami, któreewangeliści po  prostu  przepisali.  Jakkolwiek 

         pomocny może być podział na wersety i rozdziały dlaumiejscowie-
         nia urywków, nie są one częścią Pisma i nie były  częścią  Bib-

         lii, kiedy była ona pisana. Bibliabyła po raz pierwszy  podzie-

         lona na rozdziały w pierwszej połowie XVIII w.  przez  Stephena 

         Laugton?a;podział na wersety został wprowadzony przez  drukarza 
         Roberta Estienne w 1551 r. Jeśli uczynilibyśmyodniesienie do ?J 

         3,16? dla chrześcijanina z pierwszego wieku lub  nawet  z  XII, 
         otrzymalibyśmy pytającespojrzenie.

            Co więcej, podział na rozdziały i wersety niekoniecznie odz-
         wierciedla logiczny podział tekstu PismaŚwiętego. Jest wygodnie 

         czytać ?rozdział dziennie?, ale myśl rozwinięta przez Pawła mo-
         że zaczynać się wpołowie jednego rozdziału i kończyć się w  po-

         łowie następnego. Nasze czytanie powinno  być  kierowaneznacze-
         niem odnalezionym w Piśmie i naturalnymi jednostkami myślowymi, 

         które tam znajdujemy, a nieprzez podziały wprowadzone  później. 
         Nie powinniśmy uważać naszego obecnego systemu  numeracjiwerse-

         tów i rozdziałów za ?świętą? część Pisma Świętego.
            

            d/ SŁOWO BOŻE W SŁOWACH LUDZI
            Ludzkie początki Biblii mogą być dla nas  bardzo  trudne  do 

         przyjęcia. Możemy być nimi zgorszeni. Możemyteż rozumieć ludzki 
         wymiar Pisma Świętego jako wyraz Bożej miłości do nas, jako do-

         wód na to jak daleceBóg posunął się, wychodząc nam naprzeciw.
            Biblia zawiera słowa Boga w słowach ludzi. Nie zawiera bezo-

         sobowych słów Boga zapisanych ognistympalcem. Nie jest to nawet 
         zapis słów grzmiących spośród chmur, wiernie  zapisanych  przez 

         tego czy innegostenografa.
            Nieświadomie nie chcemy tego zaakceptować. Jest o wiele łat-

         wiej - i o wiele romantyczniej - wierzyć, żedonośny głos dykto-
         wał słowa różnym ludziom, którzy po kolei je zapisywali.  Trud-

         niej jest przyjąć, że Bógpostanowił objawić się  nam  dziś  po-
         przez myśli i słowa, które były autentycznymi myślami i słowami 

         istotludzkich, takich jak my sami.
            Możemy być tak zgorszeni człowieczeństwem Bożych  słów,  jak 

         zgorszeni byli Żydzi człowieczeństwemJego Słowa: Ale Żydzi sze-
         mrali przeciwko Niemu dlatego, iż powiedział: ?Jam jest  chleb, 

         który znieba zstąpił?, i mówili ?Czyż to nie jest  syn  Józefa, 
         Jezus, którego ojca i matkę my znamy? Jakżeszmoże on. teraz mó-

         wić: ?Z nieba zstąpiłem? (J 6, 41-42).
            Łatwo jest przyjąć mannę, która tajemniczo ukazuje się  jako 

         ?chleb zesłany z nieba?. Trudniej jest przyjąć  stwierdzenieJe-
         zusa, że naprawdę jest chlebem nam posłanym. A nawet to stwier-

         dzenie byłoby łatwiej przyjąć, gdyby Jezus pojawił  siętajemni-
         czo pomiędzy nami, dorosły i nieznanego pochodzenia. Ale  Jezus 

         pojawił się między nami w sposób całkowiciezdawałoby  się  zwy-
         kły: ?znamy jego ojca i matkę?. Jak  może  twierdzić,  że  jest 

         Słowem Bożym?
            Zgorszenie, jakie Żydzi odczuwali w człowieczeństwie  Jezusa 

         jest jak zgorszenie, które  my  odczuwamy,  czytając  Pismojako 
         Słowo Boże. Jak to słowo może być Słowem Boga zesłanego z  nie-

         ba? Znamy ludzi, którzy je napisali: Izajasza, Jana;Pawła.  Jak 
         słowa tych ludzi mogą być słowem Boga?

            Jeśli nie przyjmiemy, że słowa Biblii były w  pełni  słowami 
         ludzi, nie zrozumiemy ich właściwie jako słowo Boże  -  dokład-

         nietak, jak nie zrozumiemy Jezusa  jako  Chrystusa,  jeśli  nie 
         przyjmiemy Jego pełnego człowieczeństwa. Jezus nie był  trochę-

         człowiekiem, a słowa Biblii nie  są  trochę  słowami  ludzkimi. 
         Słowo Boga do nas musi być przyjęte jako w pełni ludzkie,oboję-

         tnie czy mówione w sposób niepełny słowami Biblii, czy wypowie-
         dziane w sposób pełny w osobie Jezusa zNazaretu.

            
            

                                        
            6. BÓG JEST TYM, KTÓRY MÓWI

            
            Wiele razy i wieloma sposobami przemawiał niegdyś Bóg do oj-

         ców przez proroków, na końcu zaśtych dni przemówił do nas przez 

         Syna, którego ustanowił dziedzicem wszelkich rzeczy, przez któ-

         regoteż uczynił i wieki. On, który jest odblaskiem chwały i od-
         biciem istoty Jego, podtrzymuje wszystkosłowem swej potęgi.

                                                             Hbr 1, 1-a)
            Począwszy od Abrahama, Bóg objawiał się  człowiekowi.  Obja-

         wienie to przychodziło różnymi ifragmentarycznymi drogami - nie 
         dlatego, że Bóg chciał ukryć się przed człowiekiem, ale  dlate-

         go, żeczłowiek miał wzrastać,  doskonalić  się  w  umiejętności 
         rozpoznawania głosu Boga. Zbyt często słowaproroków trafiały do 

         głuchych. Zbyt często Bóg mówił,  ale  człowiek  nie  rozumiał; 
         zbyt często Bóg działał, aczłowiek nie zauważał.

            Stary Testament jest zapisem częściowych i różnorodnych spo-
         sobów, jakimi Bóg przemawiał  przedczasami  Jezusa.  Głos  Boga 

         przychodzi poprzez głosy ludzkie w Starym  Testamencie:  Mojże-
         sza, Izajasza,Jeremiasza,  autora  ksiąg  Królewskich,  autorów 

         psalmów. Głos Boga musi być słyszany poprzez chór tychgłosów, w 
         których każdy przekazuje jakiś aspekt prawdy o Bogu.

            Głosy Starego Testamentu czasami dyskutują ze  sobą.  Prawie 
         cyniczna mądrość księgi Koheleta musi byćsłyszana  równocześnie 

         z często prozaicznymi radami księgi Przysłów. Bądź pilny w swo-
         jej pracy, radziksięga Przysłów, a będziesz szczęśliwy. To  nie 

         takie  proste,  odpowiada  księga  Koheleta,  większośćludzkiej 
         działalności jest próżna.

            Główną nauką księgi Powtórzonego Prawa jest, że jeśli Izrael 
         będzie wierny przykazaniom Boga, będziemu  się  dobrze  działo; 

         jeśli przeciwstawi się, nieszczęście spadnie na ten kraj. Księ-
         gi Królewskie interpretująhistorię Izraela od strony takiej za-

         sady: polityczne katastrofy spadły na naród  wybrany,  ponieważ 
         niepozostał wierny. Ta sama zasada stosuje się do ludzi:  spra-

         wiedliwy będzie obfitował, niesprawiedliwyupadnie. ?Sprawiedli-
         wy zakwitnie jak palma?, głosi księga psalmów 92, 13.

            Nie było to jednak zawsze potwierdzone przez  doświadczenie. 
         Czasami niesprawiedliwy obfitował kosztemsprawiedliwego. Czasa-

         mi zło wydawało się zwyciężać. Księga Joba musi  być  odczytana 
         jako jeszcze jedengłos badający tę tajemnicę. Zaprzeczając pro-

         stemu pojęciu, że sprawiedliwy zawsze kwitnie, księga  Jobazaj-
         muje się problemem nieusprawiedliwionego cierpienia.

            Inne urywki w Starym Testamencie stawiają pytanie: czy zasa-
         da Powtórzonego Prawa zawsze okazuje  sięprawdziwa:  czy  każda 

         polityczna klęska jest znakiem niewierności? Psalm 44 rozpacza:
            Na rzeź nas wydałeś jak owce

            I między poganami nas rozproszyłeś.
            Zniewaga moja jest zawsze przede mną

            i wstyd me oblicze okrywa.
            Wszystko to na nas przyszło, choć myśmy Cię nie zapomnieli

            i nie złamaliśmy Twego przymierza,
            ani serce nasze się nie odwróciło

            i kroki nasze nie zboczyły z Twej ścieżki,
            kiedy nas starłeś w miejscu utrapienia

            i okryłeś nas mrokiem.
            Dlaczego Twe oblicze ukrywasz?

            Zapominasz o nędzy i ucisku naszym?
                                              (Ps 44, 12; 16; 18-20; 25)

            Poprzez wieki Bożego objawienia naród wybrany stopniowo  był 
         zdolny wyraźniej słyszeć głos Boga.Nauczono się rozumieć powtó-

         rzone obietnice Bożego miłosierdzia, i uświadomiono  sobie,  że 
         jest OnBogiem miłości i współczucia. Wczesne tradycje przypisy-

         wały Bogu klątwę, którą zsyłał na synów zagrzechy ich ojców (Wj 
         34, 7); późniejsze tradycje pouczały, że każdy człowiek  zosta-

         nie ukarany tylko zaswoje własne winy (Pp 7, 9-10; Jer 31,  30; 
         Ez 33, 12-20).

            Wcześni potomkowie Abrahama widzieli  w  Jahwe  wojowniczego 
         Boga prowadzącego ich do walki (Ps110, 6). Widzieli w Bogu  od-

         wet skierowany przeciw ich wrogom, którzy sami odczuwali  żądzę 

         odwetu takczęstą na Bliskim Wschodzie w owych czasach.  Wierzy-

         li, że sam Bóg pragnął śmierci, żon i dzieci wrogów,tak  jak  w 
         kampanii Saula przeciw Amalekitom (1 Sm  15).  Psalm  137  mógł 

         wznosić modły,?Błogosławiony kto schwyci i rozbije o skałę two-
         je dzieci?. Dopiero stopniowo zdołali zrozumiećmiłosierdzie Bo-

         ga.
            Słowo Boże do narodu wybranego było słowem, które  stopniowo 

         przyciągnęło ich do Boga, prowadzącich ścieżką miłości. Dla nas 
         prawo ?oko za oko, ząb za ząb? jest twardym, prawem odwetu, ale 

         w czasachStarego Testamentu było to prawo ograniczające  zemstę 
         do stopnia poniesionej krzywdy. W  księdzeRodzaju  Lamek  prze-

         chwalał się ?Gotów jestem zabić człowieka dorosłego,  jeśli  on 
         mnie zrani, idziecko - jeśli mi zrobi siniec! .leżeli Kain miał 

         być pomszczony siedmiokrotnie, to Lameksiedemdziesiąt ż  siedem 
         kroć?! (Rdz 4, 23-24). Prawo Mojżesza ograniczało zemstę:  Kto-

         kolwiekskaleczy bliźniego będzie ukarany w taki sposób, w  jaki 
         zawinił. Złamanie za złamanie, oko za oko,ząb za  ząb.  W  jaki 

         sposób okaleczył bliźniego, w taki sposób będzie  ukarany  (Kpł 
         24, 19-20).

            Jezus przyniósł dopełnienie nauki Starego  Testamentu.  Nau-
         czał: ?Słyszeliście, że powiedziano: Oko zaoko, ząb za  ząb.  A 

         Ja powiadam Wam: Nie stawiajcie oporu złemu. Lecz jeśli cię kto 
         uderzy w  prawypoliczek,  nadstaw  mu  jeszcze  drugi?  (Mt  5, 

         38-39). Jezus pouczał: ?Słyszeliście,  że  powiedziano:Będziesz 
         miłował bliźniego swego, a będziesz nienawidził  nieprzyjaciela 

         swego. A Ja powiadam wam:Miłujcie waszych nieprzyjaciół i módl-
         cie się za tych którzy was prześladują. Tak będziecie synamiwa-

         szego Ojca, który jest w niebie? (Mt 5, 43-45).
            Jezus Chrystus przyszedł jako pełnia Bożego objawienia  dana 

         człowiekowi. Bóg przemawiał w sposóbfragmentaryczny i różnorod-
         ny w przeszłości; teraz wypowiedział swe pełne Słowo skierowane 

         doczłowieka w Jezusie. Naród wybrany miał tylko rzut oka na Bo-
         ży plan; w Jezusie Chrystusie Słowo stałosię ciałem,  tajemnica 

         Bożego planu została objawiona.  Paweł  pisał,  o  nauce  którą 
         przekazywał jako o?tajemnicy ukrytej od wieków i pokoleń. Teraz 

         zaś została ona objawiona? (Kol 1, 26). ?Zgodnie  ztym  podczas 
         czytania możecie zdać sobie sprawę z mego zrozumienia tajemnicy 

         Chrystusa. Nie byłaona oznajmiona synom ludzkim  w  poprzednich 
         pokoleniach, jak teraz została  objawiona  przezDucha,  świętym 

         Jego apostołom i prorokom? (Ef 3, 4-5).
            Przez Boże objawienie, które mamy w Jezusie Chrystusie,  mo-

         żemy teraz czytać Stary  Testament  zpełniejszym  zrozumieniem. 
         Możemy czytać wiele urywków będących zapowiedzią Jezusa,  nawet 

         wtedy,gdy te urywki tylko w części naświetlają Boży plan zesła-
         nia nam Jego Syna.  Pierwsi  chrześcijanie  czytali  irozumieli 

         Stary Testament w ten sposób i znajdowali w nim ubogacenie swe-
         go duchowego życia.

            Wiele urywków Starego Testamentu, które zapowiadają  nadejś-
         cie Jezusa, nie było napisanych tylko w tymcelu.  Psalm  2  był 

         prawdopodobnie skomponowany dla uczczenia koronacji króla Izra-
         ela; Psalm 22 mógłbyć wypowiedziany przez jakiegokolwiek  cier-

         piącego człowieka zwracającego się do Boga  o  pomoc;Psalm  110 
         prawdopodobnie odnosił się do króla rządzącego Izraelem w  tym. 

         czasie. Ale jeśli przeczytamyte psalmy mając na  myśli  Jezusa, 
         odnajdziemy w nich błyski tajemnicy Chrystusa.  Wszystkie  trzy 

         byłycytowane przez autorów Nowego Testamentu jako prorocze  od-
         niesienie do Jezusa.

            Paweł nauczając stosował Psalm 2 do  Jezusa:  ?Wyrok  Pański 
         ogłoszę: Pan rzekł do mnie: Tyś Synemmoim, Ja Cię dziś  zrodzi-

         łem? (Ps 2, 7 i Dz 13, 33). Sam Jezus modlił się słowami psalmu 
         22 na krzyżudając temu psalmowi specjalne odniesienie do samego 

         siebie: ?Boże mój; Boże mój, czemuś mnieopuścił?? (Ps 22,  1  i 
         Mt 27, 26). Początkowe słowa Psalmu 110 - Rzekł Bóg do Pana me-

         go: ?Siądź poprawicy mojej, aż wrogów Twoich położę jako podnó-

         żek pod Twoje stopy? (Ps 110, 1b) - sąstosowane do Jezusa Chry-

         stusa kilka razy w Nowym Testamencie. Raz w dyskusji  Jezusa  z 
         faryzeuszami(Mt 22, 44) Piotr cytował je, głosząc  Jezusa  jako 

         Pana w swym kazaniu po Zesłaniu Ducha Świętego (Dz2, 34-35),  a 
         list do Hebrajczyków posługuje się  nimi  nauczając,  że  Jezus 

         jest po prawicy Ojca (Hbr 1,13;8,1;10,12-13).
             Podobnie wiele fragmentów ksiąg proroków może być rozumiane 

         jako odniesienia  do  Jezusa  -  zamglonazapowiedź  rozjaśniona 
         światłem Jego nadejścia. Jesteśmy w stanie rozumieć słowa  pro-

         roków pełniej niżpierwsi słuchacze, ponieważ otrzymaliśmy pełne 
         objawienie Boże w Jezusie Chrystusie.

            Najlepszym przewodnikiem w stosowaniu fragmentów Starego Te-
         stamentu do Jezusa jest NowyTestament. Powinniśmy zwracać uwagę 

         na sposób, w jaki Nowy Testament posługuje się fragmentami  ze-
         Starego Testamentu i odnosić je do Jezusa. Jeśli  wydanie  Bib-

         lii, które czytamy ma odniesienia do takichcytatów,  powinniśmy 
         otworzyć Biblię na oryginalnym fragmencie Starego. Testamentu i 

         przeczytać go wpełnym zrozumieniu.
            Powinniśmy być ostrożni dając jakiemukolwiek fragmentowi Pi-

         sma znaczenie poza tym, które jestsugerowane przez autora. Każ-
         da pełniejsza interpretacja powinna zawsze organicznie wyrastać 

         zeznaczenia, które było intencją autora i być zgodną  z  resztą 
         Bożego objawienia. Ale możemy z korzyściączytać i rozumieć Sta-

         ry Testament w świetle Nowego, możemy rozumieć różne i fragmen-
         taryczne sposoby,którymi Bóg objawił się w przeszłości w świet-

         le objawienia uczynionego nam w Jezusie Chrystusie.
            Jezus - to nie tylko Ten,  który  objawił  tajemnicę  Bożego 

         planu człowiekowi. Uczynił więcej niż dopełnienieobjawienia Bo-
         ga rozpoczęte w Starym Testamencie. Jezus  Chrystus  nie  tylko 

         przyniósł nowinę Bogaczłowiekowi; On był Bożą nowiną. Nie może-
         my oddzielić słów, które wypowiedział od tego, kim jest, jeśli-

         mamy słyszeć Jego słowa jako słowa życia.
            

            a/ SŁOWO ŻYCIA
            Jezus głosił, że ?ta jest mianowicie wola Ojca mego, aby ka-

         żdy, kto widzi Syna i wierzy w niego miałżycie wieczne. A ja go 
         wskrzeszę w dniu ostatecznym? (J 6, 40). To odważne  stwierdze-

         niespowodowało, że wielu Jego słuchaczy odeszło. Było  im  łat-
         wiej przyjąć Jezusa jako wielkiego przywódcęniż jako Syna Boże-

         go; było łatwiej przyjąć obietnicę  lepszego  życia  doczesnego 
         niż obietnicę życiawiecznego.

            Ale Jezus nie wycofał się ze swojego  zdania.  Zamiast  tego 
         podkreślił że słowa, które wypowiadał byłysłowami, które dawały 

         życie Ducha tym, którzy ich słuchali: ?Duch daje  życie;  ciało 
         na nic się nie przyda.Słowa, które Ja wam, powiedziałem, są du-

         chem i życiem? (J 6, 63). Ci, którzy nie odwrócili się odJezusa 
         rozpoznawali moc i obietnice Jego słów.  Piotr  wyznał,  ?Słowa 

         życia wiecznego masz? (J 6, 68).
            Apostołowie byli powołani po to, aby poznać samego  Boga;  a 

         nie tylko po to, by słuchać prawd o Bogu zust Jezusa: Jezus nie 
         tylko żądał zachowania i przekazania prawd; żądał, żeby zostali 

         ?Sługami Słowa?,sługami Jezusa Chrystusa. Ich  misją  było  nie 
         tylko przekazać informację o Bogu, ale uczynić Słowo  Bożeobec-

         nym między ludźmi. Księga, która  powstała  jako  rezultat  ich 
         służby, Nowy Testament, jest mniejzainteresowana nauczaniem fa-

         któw o Bogu, lecz pouczaniem jak wejść w związek z Nim.
            Możemy dużo o kimś wiedzieć, ale nie znać go,  jak  gdybyśmy 

         nigdy go nie spotkali. Możemy znać  jegowiek,  wysokość,  wagę, 
         zawód; ale bez względu na to, ile byśmy jeszcze  dodali,  dalej 

         nie znalibyśmy go,jak gdybyśmy nigdy nie spotkali go  twarzą  w 
         twarz. Dla Hebrajczyka znać  oznaczało  doświadczyć;  znaćkogoś 

         znaczyło być osobiście z nim zjednoczonym. Tak  właśnie  księga 
         Rodzaju stwierdza, że ?mężczyznazbliżył się do swej żony Ewy. A 

         ona poczęła i urodziła Kaina?, i  rzekła  ?Urodziłam  mężczyznę 

         zpomocą Jahwe? (Rdz 4, 1). Paweł mówi o Chrystusie jako o  tym, 

         ?który nie znał grzechu? (2 Kor 5,21). Oczywiście Chrystus wie-
         dział, co to jest grzech; Paweł chce  powiedzieć,  że  Chrystus 

         nie był winny(nie uczestniczył w grzechu). Tak gdy Jezus mówi o 
         Synu znającym Ojca i Ojcu znającym Syna (Mt 11,27) mówi o  oso-

         bistym związku Ojca i Syna. A kiedy Jezus w swej  modlitwie  do 
         Ojca mówi: ?to jest życiewieczne:  aby  znali  Ciebie,  jedynie 

         prawdziwego Boga, oraz tego, którego posłałeś, JezusaChrystusa? 
         (J 17, 3), ma na myśli poznanie Ojca w  sensie  zjednoczenia  z 

         Nim. Życie wieczne przychodzize słuchania słowa  Bożego  i  po-
         przez nie z poznawania Boga: wchodzenie w związek z Nim.  Słowa 

         Jezusasą słowami życia, ponieważ umożliwiają nam poznanie Ojca, 
         wejście w związek z Bogiem, dzięki czemujesteśmy Jego dziećmi.       

            Podstawowym objawieniem przychodzącym przez Pismo jest obja-
         wienie samego Boga. Biblia jestniepodobna do jakiejkolwiek  in-

         nej księgi, bo przez natchnienie Ducha Świętego  (inspirującego 
         jej napisaniei nasze czytanie) możemy słyszeć słowa życia  wie-

         cznego, możemy poznać Boga, możemy wejść w związekz Bogiem.
            To Bóg mówi do nas poprzez Biblię. Nie tylko mówi nam o  so-

         bie, Jego objawienie się nam jest Jegosłowem, które  stało  się 
         ciałem. Jezus nie mieszkał pomiędzy nami  tylko  żeby  dopełnić 

         prawo moralneStarego Testamentu; przyszedł, aby przedstawić nam 
         Ojca, jako naszego Ojca. Duch Święty nie tylkogwarantuje  praw-

         dziwość tego. Co mówi Biblia; Duch Święty przychodzi,  aby  dać 
         nam życie.

            Jeśli chodzi o nas, nie możemy podchodzić do  Pisma  jak  do 
         jakiejkolwiek innej księgi. Nie jest to księga  ostarożytności; 

         nie jest to nawet jedynie księga dokonanego objawienia  Bożego. 
         Jest to sposób Bożegoobjawienia dzisiaj;  sposób  przekazywania 

         życia dzisiaj. Słowo Boga napisane w Piśmie Świętym nie jestma-
         rtwym słowem: jest to żywe słowo, słowo, które jest  skierowane 

         do nas obecnie, słowo, które przynosiżycie dzisiaj.
            Boże objawienie, które przychodzi do nas  na  kartach  Pisma 

         5więtego jest Jego objawieniem. Nasz Ojciecw niebie jest osobą; 
         Jego objawienie jest objawieniem się nam Jego  samego.  Aby  On 

         mógł dać się nampoznać, musiał uczynić więcej niż posłać księgę 
         faktów. Musiał uczynić więcej niż posłać proroków,  którzyprze-

         mawiali w Jego imieniu. Aby mógł się nam objawić, musiał posłać 
         swego Syna, aby stał się jednym znas. I musiał posłać swego Du-

         cha, aby żył w nas, aby dał nam życie,  którym  żył  sam  Jezus 
         Chrystus - otopodstawa wiary chrześcijańskiej. Bóg przemówił do 

         człowieka i dalej to czyni - to podstawoweprzekonanie chrześci-
         jaństwa. Człowiek nie musi szukać Boga, ale Bóg wyszukuje czło-

         wieka i objawia sięczłowiekowi. Ponadto  zasadniczym  przekona-
         niem chrześcijaństwa jest to, że Jezus nie był jedynie wielkim-

         prorokiem, wypowiadającym słowa Boga, ale że Jezus  z  Nazaretu 
         jest Słowem Bożym.

            Jezus był jednocześnie zwiastunem i nowiną.  Z  powodu  Jego 
         osoby, my możemy wejść w związek zBogiem. Jego słowa, jeśli ich 

         słuchamy, przynoszą nam wiedzę o Bogu; Jego  słowa  wprowadzają 
         nas wzwiązek z Bogiem. Jego słowa są słowami życia; natchnienie 

         Ducha w nas jest samym życiem.
            Nasze czytanie Pisma Świętego musi być czytaniem,  w  którym 

         spotykamy Boga, objawiającego  siępoprzez  słowa  Pisma.  Nasze 
         oczy muszą być spragnione widoku Ojca, Syna i  Ducha  Świętego, 

         kiedyczytamy strony Pisma Świętego. Musimy uważać na to, co Je-
         zus objawia o sobie, co powiedział nam oswoim Ojcu, i co  obie-

         cał nam dać przez Ducha Świętego. Aby czytać Pismo  jako  słowo 
         Boże, powinniśmybyć przepełnieni pragnieniem wzrastania w  jed-

         ności z Bogiem Ojcem, Synem i Duchem Świętym.
            

            b/ ABBA - OJCZE
            Psalm 103 głosi: ?jak się lituje ojciec nad synami, tak  Pan 

         się lituje nad bogobojnymi? (w. 13).  Bógprzemawiał  do  narodu 

         wybranego poprzez Jeremiasza proroka, mówiąc: ?I  myślałem,  że 

         nazywać miębędziesz: Mój Ojcze! i nie odwrócisz się więcej  ode 
         mnie? (Jr 3, 19). Jednakże urywków w  StarymTestamencie,  które 

         nazywają Boga ?Ojcem? jest niewiele - tylko około 15.
            Przeciwnie Jezus w Ewangeliach ciągle posługuje się określe-

         niem ?Ojciec? w stosunku do Boga.Szczególnie  v  swych  modlit-
         wach. Jezus nazywa Boga ?Ojcem? około 170 razy  w  ewangeliach, 

         najczęściejw Ewangelii Jana. I podczas gdy Stary Testament uży-
         wał tego słowa prawie wyłącznie dla Boga jako Ojcacałego narodu 

         wybranego, Jezus mówił o Bogu jako o ?Moim  Ojcu?.  Jest  nawet 
         bardziej znaczące,aramejskie słowo którego używał  Jezus  odno-

         sząc się do swego Ojca: Abba - co może być literalnietłumaczone 
         jako ?tato? lub ?tatko?. Abba! (Ojcze) powiedział  ?dla  Ciebie 

         wszystko jest możliwe? (Mk14, 36).
            Zwracanie się do Boga jako do Ojca byłoby nie do  pomyślenia 

         dla gorliwych Żydów w czasach Chrystusa.Nawet zwracanie się  do 
         Boga jako ?Mój Ojcze? byłoby uważane za aroganckie, ale  kiero-

         wać do Bogapoufałe ?abba? czy ?tato? byłoby uznane za arogancję 
         graniczącą z bluźnierstwem. Jednakże Jezus to robił,głosząc ta-

         ki bliski związek z Bogiem że nieformalne i osobiste ?abba mog-
         ło być użyte. Jezus twierdził, żeBóg  jest  Jego  Ojcem,  i  że 

         związek pomiędzy nimi jest tak bliski i pełen  miłości,  iż  On 
         mógł wołać do Bogajak dziecko wołałoby do swojego ojca.

            Ten szczególny związek z Bogiem znajdował się w centrum  ży-
         cia i działalności Jezusa. On był SynemBożym. Wszystko  co  ro-

         bił, czego nauczał, czego dokonał miało ważność tylko  dlatego, 
         że był SynemBożym.

            ?Ja jestem Droga i Prawda i Życie. Nikt nie może przyjść  do 
         Ojca, jak tylko przeze mnie. Gdybyściemnie poznali, znalibyście 

         i Ojca mego. Ale teraz już Go znacie i zobaczyliście. Kto  mnie 
         zobaczył,zobaczył także i Ojca. Dlaczego  więc  mówisz:  ?Pokaż 

         nam Ojca?? Czy nie wierzysz, że Ja jestem wOjcu,  a  Ojciec  we 
         mnie? Słów tych, które wam mówię, nie wypowiadam od siebie. Oj-

         ciec, który trwawe mnie, On sam dokonuje tych  dzieł.  Wierzcie 
         mi, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we mnie?. (J 14,6-7; 9b-11a).

            Jezus żył pośród nas jako objawienie Ojca. Ponieważ naprawdę 
         był Synem Bożym - zdolnym zwracać siędo Boga jako Abba, Ojcze - 

         ci, którzy widzieli Jezusa. widzieli Ojca. Jezus nie był  tylko 
         zwiastunem Boga,Słowem wypowiedzianym przez Boga do  człowieka, 

         jako to, które wypowiadali prorocy StaregoTestamentu. Jezus po-
         zostawał v takim związku z Ojcem, że On sam  był  nowiną  Boga, 

         Słowem Bożym dlanas. Objawienie uczynione w  Jezusie  nie  było 
         objawieniem o Bogu, ale objawieniem samego Boga.

            Bóg objawił się przez Jezusa jako nasz Ojciec. Przypowieść o 
         Synu marnotrawnym (Łk 15, 11-32) jesttakże przypowieścią o  ko-

         chającym ojcu, szukającym na widnokręgu swego powracającego sy-
         na,przebaczającym mu bez zastrzeżeń i pytań, urządzającym ucztę 

         na jego powitanie. Nasz Ojciec w niebiejest Ojcem, którego  mi-
         łość sięga daleko poza miłość ludzkich ojców: ?Jeśli  więc  wy, 

         choć źli jesteście,umiecie dobre dary dawać swoim  dzieciom,  o 
         ileż bardziej Ojciec wasz, który jest w niebie, da  dobrerzeczy 

         tym, którzy Go proszą?. On jest Ojcem, który  zna  każdą  naszą 
         potrzebę (Mt 6, 32), i któryprzygotował dla  nas  wieczny  dar: 

         ?Nie bój się, mała trzódko, gdyż spodobało się waszemu Ojcu da-
         ćwam królestwo? (Łk 12, 32).

            Jezus spędził wiele czasu na modlitwie, rozmawiając ze  swym 
         Ojcem. Czasami spędzał noc  na  modlitwie(Łk  6,  12);  czasami 

         otwarcie przyznawał się do swojego bliskiego  związku  z  Ojcem 
         poprzez modlitwę (J11, 41). Pozostawanie z  Ojcem  w  modlitwie 

         było wyrazem Jego synostwa. ?Gdy Jezus przebywał wpewnej miejs-
         cowości na modlitwie i skończył ją, któryś z uczniów  rzekł  do 

         Niego: Panie naucz nasmodlić się jak i Jan nauczył swoich  ucz-
         niów. Na to rzekł do nich:  Kiedy  się  modlicie,  mówcie:  Oj-

         cze,niech się święci Twoje imię; niech przyjdzie Twoje królest-

         wo? (Łk 11, 1-2).

            Jezus upoważnił swych naśladowców, by zwracali się  do  Jego 
         Ojca, tak jak On to czynił. Pozwala nam  byćtak  odważnymi,  by 

         mówić do Boga, ?Ojcze nasz...?. Przez Jezusa  Chrystusa  możemy 
         wejść w związek zBogiem, możemy stać się synami i córkami  ojca 

         Jezusa ?Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego orazdo Boga mego i 
         Boga waszego? (J 20, 17). Przez Syna Bożego możemy stać się sy-

         nami Bożymi, dziećmiBożymi.
            W tej właśnie chwili Jezus rozradował się w Duchu Świętym  i 

         rzekł: ?Wysławiam Cię Ojcze, Panie niebai ziemi, że zakryłeś te 
         rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom: 

         Tak, Ojcze,gdyż takie było upodobanie Twoje. Wszystko przekazał 
         mi Ojciec mój. Nikt też nie wie, kim jest Syn,tylko Ojciec; ani 

         kim jest Ojciec, tylko Syn i ten komu Syn zechce  objawić?  (Łk 
         10, 21-22).

            Królestwo niebieskie jest obiecane tym, którzy wzywają Boga, 
         ?Abba, Ojcze? - tym, którzy stają sięniczym małe dzieci,  wcho-

         dzące w osobisty i pełen miłości związek  z  Bogiem.  ?Zaprawdę 
         powiadamwam: Kto nie przyjmie królestwa Bożego jak dziecko, ten 

         nie wejdzie do niego? (Mk 10. 15).Obietnica nieba  jest  oparta 
         na naszym wejściu w związek: staniu się dziećmi Bożymi, zaadop-

         towaniu przezOjca poprzez osobę Jezusa Chrystusa.
            Jezus przyniósł nam pełne objawienie  tego,  kim  jest  Bóg: 

         przyniósł nam objawienie tego, że Bóg  jestnaszym  Ojcem.  Mógł 
         nam przynieść to objawienie właśnie dlatego; że Bóg  jest  Jego 

         Ojcem. To co namprzyniósł było mniej faktem a bardziej  okazją; 
         nie tak był zainteresowany - nauczaniem nas o naturzeOjca-Boga, 

         jak umożliwieniem nam wejścia w związek z Bogiem, taki związek, 
         żebyśmy mogli nazywaćGo ?Abba? Ojcze. Przez Jezusa jednocześnie 

         widzimy Ojca i mamy do Niego dostęp.
            

            c/ Droga, Prawda i Życie
            Twierdzenie Jezusa było bardzo odważne: ?Ja jestem  Droga  i 

         Prawda i Życie. Nikt nie może przyjść doOjca jak  tylko  przeze 
         mnie. Gdybyście mnie poznali, znalibyście i Ojca mego?  (J  14, 

         6-9). Jaka jestDroga Jezusa? Jaka jest Prawda w twierdzeniu, że 
         widzieć Jego to widzieć Ojca? Jakie jest Życie, którenam  obie-

         cuje? Jeśli nasze czytanie Pisma sięga poza powierzchnię  słów, 
         to są pytania. nad którymi musimysię zastanowić.

            
            Droga: ?Pójdź ze mną?

            Zaproszenie Jezusa skierowane do Jego uczniów  było  całkiem 
         proste: ?Pójdź za Mną?. Żeby ludzie moglipoznać Ojca i stać się 

         Jego synami, musieli przyjąć Jezusa. Droga do Ojca  jest  drogą 
         do Jezusa. Wołanie,które Jezus kieruje do nas dzisiaj jest  tym 

         samym wezwaniem: ?Pójdź za :Mną?.
            Pójście za Jezusem wymaga więcej niż nazwania się  chrześci-

         janinem, czy pozostawania biernym członkiemKościoła,  lub  nau-
         czenia się wiele o chrześcijaństwie, czy  też  podporządkowania 

         się zasadom moralnym.Pójście za Jezusem wymaga wejścia w osobi-
         sty z Nim związek, przyjęcia Go jako naszego Pana  iZbawiciela. 

         Nie jesteśmy zapraszani, by być pełnymi szacunku  obserwatorami 
         życia Jezusa na odległość.Jezus zaprasza nas, byśmy szli za Nim 

         i Jego słuchali.
            Pójście za Jezusem oznacza  więcej  niż  uczynienie  jednego 

         kroku w kierunku ścieżki, którą On wyznaczył.To oznacza.  podą-
         żanie za Nim każdego dnia.  Oznacza  ciągłe  odnawianie  naszej 

         więzi z Nim i oznaczakształtowanie naszego życia na Jego  wzór. 
         Jezus zaprasza nas do naśladowania Go i wzrastania na Jegopodo-

         bieństwo, a nie do wleczenia się za Nim.  Przyjąć  to  wezwanie 
         pójścia za .Jezusem oznacza uczynić zNiego centrum naszego  ży-

         cia i mieć Go ciągle przed oczami. On musi stać się  drogą  na-
         szego życia.

            Droga do Ojca jest drogą Jezusa Chrystusa z Nazaretu. ?I nie 

         ma w żadnym innym zbawienia, gdyż niedano  ludziom  pod  niebem 

         żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być  zbawieni?  (Dz 
         4, 12).Stąd musimy zwrócić się do Jezusa Chrystusa i przyjąć Go 

         jako Pana, aby otrzymać przebaczenie naszychgrzechów  i  życie. 
         Stąd Jego wezwanie ?Pójdź za Mną? ma taką. wagę, gdy je słyszy-

         my. Jezus Chrystusbył nie tylko wielkim prorokiem  żyjącym  po-
         między nami; On jest Słowem Bożym dla nas,  dojściem,  jakieOj-

         ciec dał człowiekowi. On jest Drogą.
            

            Prawda: ?Widzieć mnie to widzieć Ojca?
            Co widzieli ludzie, kiedy zobaczyli Jezusa? Wygląd Jezusa na 

         pewno nie był nieziemski. Chociaż ukazał sięPiotrowi,  Jakubowi 
         i Janowi podczas swego przemienienia na górze, normalnie musiał 

         wyglądać jak zwykłaistota ludzka. Jego sąsiedzi w Nazarecie nie 
         widzieli w Nim nic nadzwyczajnego.  Uważając  Go  tylko  zasyna 

         cieśli, późniejszego kaznodzieję, nie pokładali  w  Nim  wiary. 
         Nawet Jego krewni byli zakłopotani tym,że ludzie  zbierali  się 

         tłumnie by Go słuchać: ?Przyszedł do  domu,  a  tłum  znów  się 
         zbierał, tak że nawetposilić się nie mogli. Gdy  to  posłyszeli 

         Jego bliscy, wybrali się, żeby Go powstrzymać, bo  mówiono:?Od-
         szedł od zmysłów? (Mk 3, 20-21). Jeśli by Jego wygląd był w ja-

         kimś stopniu nadzwyczajny,niewątpliwie okazywano by Mu  większy 
         szacunek.

            Nawet po Jego zmartwychwstaniu Jezus nie  ukazywał  się  lu-
         dziom w oślepiającym świetle.  MariaMagdalena  wzięła  zmartwy-

         chwstałego Jezusa za ogrodnika (J 20,15) - coś co byłoby nie do 
         pomyślenia,gdyby wygląd Jezusa był w jakimś stopniu nadzwyczaj-

         ny. Jeśli widzieć Jezusa oznacza widzieć Ojca,będziemy  musieli 
         wyjść poza wygląd zewnętrzny. Chrystus wyglądał jak zwykła  is-

         tota ludzka.
            Wskazówka do dostrzegania Ojca w Jezusie była dana przez sa-

         mego Jezusa: ?Wierzcie mi, że Ja  jestemw  Ojcu,  a  Ojciec  we 
         Mnie. Jeżeli zaś nie - wierzcie przynajmniej ze względu na same 

         dzieła? (J 14,11). Dzieła, które Jezus uczynił są wskazówką  do 
         dostrzegania Ojca. Kiedy Jan Chrzciciel posłał kilkuswych  ucz-

         niów do Jezusa, z zapytaniem czy jest Mesjaszem obiecanym,  Je-
         zus dał odpowiedź: ?Idźcie idonieście Janowi co słyszycie i  na 

         co patrzycie: ślepi widzą, chromi chodzą,  trędowaci  doznająo-
         czyszczenia, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi 

         się Ewangelię. A błogosławionyjest ten, kto we mnie  nie  zwąt-
         pi?. (Mt 11, 4-6).

            Dzieła, które Jezus czynił, nie były tylko cudami i  znakami 
         - magicznym pokazem  demonstrującym  Jegonadludzką  moc.  Miały 

         głębsze znaczenie: były uderzeniem w  królestwo  ciemności,  by 
         zrekompensowaćchorobę i śmierć, które dotknęły człowieka z  po-

         wodu jego grzechu. Były  dziełami  miłości,  dziełamiobjawienia 
         miłości Bożej dla ludzkości. Tak jak my troszczymy się, gdy na-

         sze dzieci są chore lub głodne,tak samo nasz  Ojciec  niebieski 
         troszczy się o nas. Ta troska została wyrażona w Jezusie Chrys-

         tusie przezJego dzieła, dzieła, które wyrażały miłość  Ojca  do 
         człowieka.

            
            Życie: ?Miłujcie jak Ja was umiłowałem?

            Dzieła Jezusa miały specjalne znaczenie  dla  Jego  uczniów. 
         Nie były tylko znakami Bożej miłości, któremiały być  podziwia-

         ne. Były dziełami, które miały być dokonywane przez naśladowców 
         Jezusa jakopowtórzenie tego co On czynił: ?Wierzcie mi,  że  Ja 

         jestem w Ojcu, a Ojciec we mnie. Jeżeli zaś nie -wierzcie przy-
         najmniej ze względu na same dzieła. Zaprawdę mówię wam: Kto  we 

         mnie wierzy,będzie także dokonywał tych dziel, które ja czynię, 
         owszem i większe od tych uczyni,  bo  Ja  idę  doOjca?  (J  14, 

         11-12).
            Dzieła, których mamy dokonać naśladując Jezusa, nie są  nad-

         zwyczajnymi cudami, ale dziełami miłości:?Przykazanie nowe daję 

         wam, abyście się wzajemnie miłowali; abyście  tak  jak  Ja  was 

         umiłowałem, iwy wzajemne się miłowali? (J 13, 34-35). To  ?nowe 
         przykazanie? może się nie wydawać rewolucyjne,ale  kiedy  Jezus 

         wygłosił je po raz pierwszy, naprawdę musiało uderzyć jego ucz-
         niów jako coś nowego.

            Prawo Starego Testamentu mówiło: ?Nie będziesz  mściwy,  nie 
         będziesz żywił urazy do synów twegoludu,  ale  będziesz  kochał 

         bliźniego jak siebie samego? (Kpł 19, 18). A kiedy była mowa  o 
         prawiemiłości podczas działalności Chrystusa. On tylko potwier-

         dzał to prawo Starego Testamentu  (Mt  18,  l6n23-34n;  Łk  10, 
         25n). Ale w atmosferze Ostatniej Wieczerzy, Jezus objawił  swym 

         uczniom nowe prawo dozachowania: nie tylko miłość innych  zgod-
         nie z miarą, jaką kochamy samych siebie, ale miłość dla innych-

         według wzoru ustanowionego przez Jezusa.
            Jezus również ukazał znaczenie tego nowego przykazania przez 

         umycie stóp uczniów podczas OstatniejWieczerzy. Była to pokorna 
         posługa, jakiej dokonywał zwykle domowy niewolnik i Piotr  obu-

         rzył sięprzeciwko temu, żeby jego Pan mógł to uczynić. Ale  Je-
         zus celowo umył ich stopy, a później powiedziałuczniom:  ?Dałem 

         wam bowiem przykład, abyście jak Ja wam  uczyniłem,  tak  ż  wy 
         czynili? (J 13, 15).Jego miłość była miłością pokornej służby - 

         miłością, która wychodziła poza rozciąganie własnej miłości na-
         innych. Było to skrajne samopoświęcenie się w miłości. 

            Miłość Jezusa do Jego apostołów była miłością aż do śmierci. 
         Świadomość tego musiała  dojść  doApostołów  podczas  Ostatniej 

         Wieczerzy, bo wiedzieli, że ona była dosłownie ostatnią  z  Nim 
         wieczerząprzed Jego śmiercią. Jezus powiedział im, że Jego  go-

         dzina nadeszła, że ma wrócić do Ojca i chwały, alewrócić  drogą 
         Kalwarii przez wzgląd na nich. To  także  było  częścią  nowego 

         przykazania: ?To jest mojeprzykazanie,  abyście  się  wzajemnie 
         miłowali, tak jak Ja was umiłowałem. Nikt nie ma większejmiłoś-

         ci od tej, że ktoś życie swoje oddaje  za  przyjaciół  swoich?. 
         Jezus nie mógł wyrazić jaśniejznaczenia swego nowego  przykaza-

         nia niż przekazując je  apostołom  w  wigilię  swojej  śmierci: 
         ?Przykazanienowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali: aby-

         ście tak jak Ja was umiłowałem i wy wzajemniesię  miłowali?  (J 
         13, 34).

            W Jezusie widzimy Ojca: w miłości, którą Jezus  ma  do  nas, 
         widzimy miłość, jaką Jego Ojciec ma do nas.W podążaniu za Jezu-

         sem jest nasza droga do Ojca. W słuchaniu słów Jezusa i  podpo-
         rządkowaniu się im,wchodzimy w związek z Ojcem: ?Jeśli mnie kto 

         miłuje, będzie zachowywał słowo moje, a Ojciec mójumiłuje go  i 
         przyjdziemy do niego i mieszkanie u niego uczynimy? (J 14, 23). 

         W Jezusie mamy życie.
            Mimo iż Jezus w sposób fizyczny nie chodzi dziś pomiędzy na-

         mi, jest dalej z nami, dalej jest  naszym_życiem.  Przez  Niego 
         możemy być w jedności z Bogiem: ?Jeszcze tylko krótko, a  świat 

         mnie nie zobaczy.Ale wy mnie widzicie. ponieważ Ja  żyję  i  wy 
         żyć będziecie. Owego dnia wy poznacie, że Ja jestem wOjcu moim, 

         a wy we mnie i Ja w was? (J 14, 19-20):
            Jako Droga, Prawda, Życie, Jeżus  jest  objawieniem  Bożym.. 

         które przyszło do człowieka. Daje nam nietylko wiedzę  o  Bogu, 
         ale poznanie Boga; nie tylko  nowinę  od  dalekiego  Boga,  ale 

         ścieżkę do naszegoOjca; nie tylko opis dobrego życia, ale  samo 
         życie. A daje nam to wszystko przez swego Ducha Świętego.

            
            d/ DUCH BOGA

            We wszystkich czterech Ewangeliach, Jan Chrzciciel przedsta-
         wiał nam Jezusa zapowiadając, że przezNiego zbawienie przyjdzie 

         na świat. We wszystkich czterech Ewangeliach, Jan ogłasza Jezu-
         sa jako tego,który umożliwi ludziom życie w Duchu Świętym:  ?Ja 

         chrzczę was wodą, On zaś chrzcić was będzieDuchem Świętym?  (Mk 
         1, 8). Sam Jezus obiecał, że ześle Ducha - jako wodę  żywą  dla 

         pragnących (J 7,37-38); jako tego, który doprowadza nas do pra-

         wdy (J 14; 26; 16, 1?3), jako moc Boga obecnego  wnaszym  życiu 

         (Łk 24, 49; Dz 1, 5. 8). Życie, które przynosi Jezus  jest  ży-
         ciem Ducha.

            Duch Święty został zesłany w dzień Zielonych Świąt,  a  Koś-
         ciół powstał do życia. Podczas gdy przedtemapostołowie bali się 

         i by1i niepewni, mocą Ducha Św. stawali się odważni w głoszeniu 
         Jezusa Chrystusajako Zbawcy świata.

            Ale obecność Ducha Świętego w naszym życiu to więcej niż ty-
         lko sprawa mocy i odwagi. Duch jest przedewszystkim Duchem  sy-

         nostwa: ?Albowiem wszyscy ci, których prowadzi  Duch  Boży,  są 
         Synami Bożymi.Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli  by  się 

         znowu pogrążyć w bojaźni, ale otrzymaliście duchaprzybrania  za 
         synów, w którym możemy wołać: Abba,  Ojcze!  Sam  Duch  wspiera 

         swym świadectwemnaszego ducha, że jesteśmy Dziećmi Bożymi?  (Rz 
         8, 14-16). Jezus nauczał  nas  o  naszym  niebieskimOjcu;  Duch 

         Święty żyjący w nas pozwala nam zwracać się do Boga ?Abba,  Oj-
         cze? tak jak czynił toJezus. ?A na dowód tego, że jesteście sy-

         nami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna  swego,  którywoła: 
         Abba, Ojcze! I stąd to nie jesteś już niewolnikiem, ale  synem? 

         (Ga 4, 6-7). Poprzez DuchaŚwiętego żyjącego w nas jesteśmy upo-
         ważnieni do wzywania Boga jako naszego Ojca.

            Duch Święty jest Duchem Chrystusa. Duchem,  który  prowadził 
         Go poprzez życie i działalność. Ten samDuch Święty żyje w  nas, 

         by tworzyć nas na podobieństwo Chrystusa, prowadzić nas śladami 
         Chrystusa.

            Znaki rozpoznawcze obecności Ducha Świętego w naszym życiu - 
         miłość, radość, pokój, cierpliwość,dobroć, ufność,  opanowanie, 

         delikatność (Ga 5, 22) - były cechami charakterystycznymi życia 
         Jezusa.Mamy moc poświęcania samych siebie w  miłości,  tak  jak 

         Chrystus poświęcił się w miłości przez DuchaŚwiętego.  Otrzymu-
         jemy prawdziwą radość od Ducha Świętego, tak jak Jezus: ?w  tej 

         właśnie chwiliJezus rozradował się w Duchu Świętym i  rzekł...? 
         (Łk 10, 21). Pokój Jezusa; który On obiecał nam jestpokojem wy-

         nikającym z Ducha panującego w naszym życiu:  ?Pokój  zostawiam 
         wam, pokój mój dajęwam. Nie tak jak świat daje, Ja wam daję? (J 

         14, 29).
            Paweł napisał, że największym darem Ducha Świętego jest  dar 

         miłości (1 Kor 13, 13). Musimy rozumiećten dar w pojęciu nowego 
         przykazania Chrystusa: kochać tak jak On kochał. Miłość taka do 

         granicpoświęcenia własnego życia leży poza naszymi możliwościa-
         mi. Potrzebujemy pomocy Ducha, aby kochaćtak jak Jezus. I  rze-

         czywiście, moc Ducha Świętego jest mocą kochania taką samą  mi-
         łością jaką kochałJezus: miłością Ojca do nas. Bóg tak umiłował 

         świat, że posłał do nas swojego Syna. Tak Bóg  miłuje  światte-
         raz, że daje nam moc kochania swoją miłością. miłością Chrystu-

         sową, przez Ducha Chrystusa żyjącego wnas.
            Różne są sposoby wyrażania podstawowej prawdy chrześcijańst-

         wa. Możemy powiedzieć, że byćchrześcijaninem to  być  przyjętym 
         jako synowie Boży. Możemy powiedzieć,  że  być  chrześcijaninem 

         znaczybyć napełnionym Duchem Świętym. Możemy powiedzieć, że być 
         chrześcijaninem to być w  Chrystusie,  ufaćChrystusowi.  Możemy 

         powiedzieć, że być chrześcijaninem to być członkiem Ciała Chry-
         stusa. Możemywreszcie powiedzieć, że oznacza to przyjęcie Chry-

         stusa jako naszego  Zbawcy  i  pojednanie  z  Bogiem  przezJego 
         śmierć i zmartwychwstanie.

            Wszystkie te stwierdzenia mówią  o  tej  samej  tajemnicy  i 
         wskazują jej aspekty. Możemy próbować wyrazićco to  znaczy  być 

         chrześcijaninem w sensie naszego stosunku do Ojca, lub do Jezu-
         sa Chrystusa, lub doDucha Świętego. Ale pomimo iż są trzy Osoby 

         w Bogu, jest jeden Bóg i jedna Jego tajemnicaprzyciągająca  nas 
         do Niego. Paweł wyraził tę tajemnicę tymi słowami: ?Duch Boży w 

         was mieszka. Jeżelizaś kto nie ma Ducha Chrystusowego,  ten  do 
         Niego nie należy. Jeżeli natomiast Chrystus w wasmieszka  ciało 

         wprawdzie podlega śmierci ze względu na  skutki  grzechu,  duch 

         jednak posiada życiena skutek usprawiedliwienia. A jeżeli  mie-

         szka w was Duch Tego, który Jezusa wskrzesił z martwych,to Ten, 
         co wskrzesił Chrystusa (Jezusa) z martwych, przywróci do  życia 

         wasze śmiertelne ciała mocąmieszkającego w was  Ducha?  (Rz  8, 
         9-11).

            Nasze czytanie Pisma ma miejsce w kontekście tego Bożego za-
         dania dawania nam życia i przyciągania nasdo samego siebie.  Co 

         ostatecznie czyni słowa Pisma niepodobnymi do jakichkolwiek in-
         nych słów, torzeczywistość poza nimi: plan Ojca, by przyjąć nas 

         jako Jego dzieci przez Jezusa Chrystusa, dając  namżycie  Ducha 
         Świętego. Czytanie Pisma jako słowa Bożego nie może być oddzie-

         lone od uczestnictwa w tymplanie zbawienia.
            Stąd rola Ducha Świętego w naszym czytaniu jest większa  niż 

         sprawa rozumienia naszym umysłem iporuszania naszych serc. Duch 
         Święty jest czymś więcej niż przewodnikiem czytania, a Jego ro-

         la polega nietylko na dawaniu nam zadowolenia gdy czytamy  Bib-
         lię. Jego najważniejsza rola to dać nam życie - Bożeżycie.  Na-

         sze czytanie Pisma jest okazją dla naszego wzrostu w tym życiu.
            Duch Święty inspiruje nasze czytanie po to. aby mógł dosłow-

         nie tchnąć życie w nas, żeby mógł stać  sięBożym  tchnieniem  w 
         nas  aby  dać  nam  życie.  .,Inspirować?   oznacza   dokładnie 

         ?tchnąć?. Jeden z autorówksięgi Rodzaju przedstawiał sobie pie-
         rwsze stworzenie człowieka w ten sposób: Wtedy to Jahwe Bógule-

         pił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza  tchnienie 
         życia, wskutek czego stał sięczłowiek istotą żywą? (Rdz 2, 7).

            Ewangelia Jana mówi nam, że po zmartwychwstaniu, Jezus roze-
         słał swych apostołów, by  wypełniali  Jegoposłannictwo,  i  ?po 

         tych słowach tchnął na nich i rzecze do nich:  Weźmijcie  Ducha 
         Świętego? (J 20,22); natchnienie  Ducha  Świętego  w  nas  jest 

         czymś więcej niż dawaniem treści naszemu zrozumieniu;  Jegoins-
         piracja jest tchnieniem życia. Słowo  Boże  skierowane  do  nas 

         jest słowem życia.
            To sam Bóg, przemawia do nas poprzez strony Pisma,  objawia-

         jąc się nam. Otrzymujemy Ducha Świętegonie tylko po to, żebyśmy 
         zrozumieli Boże objawienie, ale żebyśmy mogli  żyć  boskim  ży-

         ciem. Jezus nieprzyszedł, żeby tylko uczyć nas o Bogu, ale żeby 
         wskazać nam drogę do Ojca.

            Plan Jezusa obejmował o wiele więcej niż pozostawienie księ-
         gi: Jezus, przyszedł, żebyśmy mogli  otrzymaćDucha  Świętego  i 

         być natchnionym narodem, narodem napełnionym Duchem. Planem Je-
         zusa byłostworzenie Kościoła, w którym  żyłby  Duch  i  poprzez 

         którego ludzie poznaliby miłość Boga do nich. ToBóg  jest  tym, 
         który przemawia do nas słowami Pisma; przede wszystkim  Kościół 

         jest tym, który słyszy tosłowo życia.
            

            
            7. KOŚCIÓŁ JEST TYM, KTÓRY SŁUCHA

            
            Przyłączyło się owego dnia około trzy tysiące  dusz.  Trwali 

         oni w nauce apostołów i we wspólnocie, włamaniu chleba i w mod-
         litwie. Lęk ogarniał każdego, gdyż  apostołowie  czynili  wiele 

         znaków i cudów.Ci wszyscy, co  uwierzyli,  przebywali  razem  i 
         wszystko mieli wspólne. Sprzedawali majątki i dobra irozdziela-

         li je każdemu według potrzeby. Codziennie trwali jednomyślnie w 
         świątyni, a łamiąc chlebpo domach przyjmowali posiłek  z  rado-

         ścią i prostotą serca. Wielbili Boga i byli życzliwi wszystkim-
         ludziom. A Pan pomnażał codziennie tych, którzy mieli być  zba-

         wieni.
                                                            Dz 2, 41-47)

            Zesłanie Ducha Świętego było punktem zwrotnym dla  chrześci-
         jaństwa. Kiedy Jezus wstąpił do  nieba,  Jegouczniowie  zebrali 

         się w górnej sali, niepewni co  robić,  czekając  na  przyjście 
         obiecanego Ducha Świętego.Było ich niewielu: około 120 oraz Je-

         denastu, których Jezus powołał na apostołów.

            Jeśli ich poprzednie postępowanie miało coś  oznaczać,  nie-

         wiele można było oczekiwać od uczniów,których Jezus pozostawił. 
         Z małymi wyjątkami, wszyscy opuścili Jezusa w godzinie  potrze-

         by, podczasprocesu i śmierci. Nawet  po  Jego  zmartwychwstaniu 
         byli przestraszeni i słabi w wierze. Aż do  samegomomentu  Jego 

         wniebowstąpienia oczekiwali od Jezusa założenia ziemskiego  im-
         perium i odnowieniaIzraelowi królestwa Dawida.

            Zesłanie Ducha Świętego przekształciło  tę  mało  obiecującą 
         grupę ludzi w trzon Kościoła. Przyjście DuchaŚwiętego  dało  im 

         moc odważnego głoszenia tego, co wiedzieli o Jezusie Chrystusie 
         tego, co widzieli isłyszeli. Natchnienie Ducha Świętego dało im 

         umiejętność ostatecznego  zrozumienia  wypełnienia  sięproroctw 
         Starego Testamentu w Jezusie Chrystusie.

            W sposobie, w jaki Łukasz przedstawia wydarzenia w  Dziejach 
         Apostolskich, pierwotny Kościół wydajesię rozkwitać jako w peł-

         ni dojrzały w Dzień  Zesłania  Ducha  Świętego.  W  następstwie 
         przyjścia DuchaŚwiętego uczniowie Chrystusa zbierali się  razem 

         na modlitwach według przykładu Jezusa. Ludzie, którzybyli sobie 
         obcy przed tym, nawet ludzie różnych języków,  zaczynają  razem 

         żyć, dzieląc się swą własnością,skupiając życie na tym, co  łą-
         czy ich w Jezusie Chrystusie.

            Po Zesłaniu Ducha, pierwotny Kościół jest kontekstem  Nowego 
         Testamentu. Są wielkie osobowości,które przyciągają naszą  uwa-

         gę, szczególnie Paweł i Jego misje. Paweł pracował nad stworze-
         niempodbudowy Kościoła. Łukasz wysunął Pawła na pierwszy plan w 

         drugiej połowie księgi DziejówApostolskich,  by  zademonstrować 
         rozprzestrzenianie się Ewangelii i Kościoła  ?nawet  po  krańce 

         ziemi?.Nie jest przypadkiem, że Paweł nie zgłosił się na ochot-
         nika na pierwszą podróż misyjną: Kościół  wAntiochii  działając 

         pod natchnieniem Ducha Świętego, wybrał go i wysłał dalej.
            Dziś istnienie Kościoła uważamy za coś tak  oczywistego,  że 

         nie uświadamiamy sobie jego istotnejważności. Możemy sądzić, że 
         uczestnictwo w Kościele jest czymś odrębnym od wiary  w  Jezusa 

         Chrystusa- uboczną korzyścią. Możemy sobie też wyobrażać uczes-
         tnictwo w Kościele jako troskę półetatową, któranie stanowi ce-

         ntrum naszego życia. Żadna z tych podstaw byłaby nie do  pomyś-
         lenia w pierwotnymKościele.

            Kazanie Piotra w dniu Zesłania Ducha było głoszeniem, że Je-
         zus Chrystus jest Panem: ?Gdy to usłyszeli,przejęli się do głę-

         bi serca: Cóż mamy czynić bracia? - zapytali Piotra i  pozosta-
         łych apostołów.Nawróćcie się - powiedział do  nich  Piotr  -  i 

         niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa naodpusz-
         czenie grzechów waszych, a weźmiecie w  darze  Ducha  Świętego? 

         (Dz 2, 37 - 38). Piotr niepowiedział ?musicie  włączyć  się  do 
         Kościoła?. Piotr po prostu powiedział, ?nawróćcie się, ochrzci-

         jcie się wChrystusie, przyjmijcie Ducha  Świętego?.  Rezultatem 
         ich nawrócenia, chrztu i przyjęcia Ducha Świętego,było utworze-

         nie Kościoła: ?tego właśnie dnia około trzech tysięcy dołączyło 
         się do nich...? RezultatemPiotrowej proklamacji było stworzenie 

         wspólnoty, skupionej na modlitwie, pożywiającej się  naukąapos-
         tołów. Z pewnością nie ma podstaw w  Dziejach  Apostolskich  do 

         rozdziału pomiędzy wiarą w JezusaChrystusa a przynależnością do 
         Jego Kościoła.

            Przynależność do pierwotnego Kościoła była też określona zo-
         bowiązaniem, spełnianym przez  wspólnenabożeństwo  raz  na  ty-

         dzień. Przynależność do pierwotnego Kościoła była sprawą  łącz-
         ności z innymichrześcijanami. Wszystko co ludzie mają  najdroż-

         szego - własność i czas - były wspólne. Nie każdawspólnota pie-
         rwotnego Kościoła szła za tym samym wzorem  wspólnej  własności 

         jak wspólnota wJerozolimie, jasne jest,  że  włączanie  się  do 
         pierwotnego Kościoła  oznaczało  zupełną  zmianę  czyjegoś  ży-

         cia.Uczestnictwo w Kościele nie mogło być  oparte  na  zasadzie 
         pół etatu.

            Kiedy porównamy stan rzeczy przed i po Dniu Zesłania  Ducha, 

         jasne jest, że Duch Święty  odegrałniewypowiedzianą  rolę.  Bez 

         pomocy i przewodnictwa Ducha Świętego apostołowie byliby umarli 
         zestarości w górnej sali. Na skutek  działania  Ducha  Świętego 

         tysiące zostały przyciągnięte do wiary w JezusaChrystusa i  po-
         ciągnięte do takiej zmiany życia, że Chrystus  znalazł  się  na 

         pierwszym miejscu.
            Aby zrozumieć to pełniej, trzeba się zastanowić jak Chrystus 

         wypełnił swe posłannictwo, a to z kolei danam klucz  do  zrozu-
         mienia miejsca Pisma Świętego w Kościele.

            
            a/ PLAN JEZUSA

            Czytając Ewangelie pierwszy raz, bez żadnych z góry  przyję-
         tych pojęć, będziemy zaskoczeni w jaki sposóbJezus podszedł  do 

         zbawienia świata. Jezus nie uczynił nic, czego  moglibyśmy  się 
         po Nim spodziewać, nieuczynił niczego, co  uczyniłby  człowiek, 

         który miałby zmieniać bieg historii.
            Rzym był politycznym centrum zachodniego  świata  w  czasach 

         Jezusa; my chcąc wywrzeć wpływ na świat,przyjęlibyśmy  Rzym  za 
         punkt wyjścia. Bóg tak nie uczynił. Zamiast tego  posłał  swego 

         Syna jakoHebrajczyka, członka nie konsekwentnego narodu bez po-
         litycznej potęgi. Hebrajczycy byli u szczytu potęgiza panowania 

         Dawida i Salomona; później królestwo powoli upadało, aż  wresz-
         cie zakończyło się niewolą.Przez stulecia przed Chrystusem, He-

         brajczycy byli podbitym narodem, okresowo podnosząc  się,  byo-
         dzyskać niepodległość, ale nigdy z długotrwałym  rezultatem:  W 

         czasach Chrystusa byli nic nie znaczącaczęścią imperium  Rzyms-
         kiego, bez żadnej politycznej perspektywy.

            Postawieni przed wyborem politycznych środków mających wpływ 
         na historię, wybralibyśmy wpływideologiczny. Ale Jerozolima nie 

         była intelektualnym centrum świata; naród wybrany nigdy nie by-
         łkulturalnym przywódcą w swoich czasach. W królestwie filozofii 

         żadna starożytna cywilizacja nie mogładorównać Grecji w czasach 
         Sokratesa, Platona i Arystotelesa. Pomimo tego Jezus  nie  uro-

         dził się jakoGrek, uczeń Arystotelesa. Urodził się jako Hebraj-
         czyk.

            Nie mając wpływu na polityczne czy kulturalne tendencje  na-
         szych czasów, próbowalibyśmy przynajmniejpociągnąć za nami wie-

         lu uczniów. Tu znów punkt widzenia Jezusa był inny.  W  okresie 
         swej działalnościpublicznej, choć czasem  nauczał  rzesze,  ale 

         większość czasu spędzał On z niewielką liczbą  apostołów  iucz-
         niów. Większość Jego wysiłków była skierowana na  przygotowanie 

         małego zespołu uczniów, którzykontynuowaliby  Jego  misję.  Nie 
         zależało Mu na ilości, oparł się próbom  rzesz,  które  chciały 

         ukoronowaćGo jako króla i nigdy nie szczędził ostrych słów,  by 
         utrzymać wiarę słabych uczniów.

            Strategia, według której Jezus działał, polegała na wybraniu 
         małej liczby zwykłych ludzi, i powołaniu ich dopoświęcenia  Mu, 

         całym sercem swego życia. Kiedy kogoś zapraszał do  pójścia  za 
         Nim, Jego słowaoznaczały dokładnie to: iść za Nim, kiedy  szedł 

         przez wioski Judei i Galilei.
            Jezusowy wybór uczniów był również ciekawy. Nie wybrał reli-

         gijnych przywódców swoich czasów.  ZespółJego  uczniów  składał 
         się z bardzo zwykłych ludzi -  rybaków,  gospodyń,  urzędników. 

         Według opisuEwangelii, nikt z nich nie uderza nas jako kandydat 
         na podjęcie wielkiej odpowiedzialności.

            Ale właśnie tej grupie ludzi poświęcił Jezus najwięcej czasu 
         i uwagi. Nauczał ich, radził i rozsyłał na próbnemisje. Po pro-

         stu pozwolił im być z sobą i kochał ich. Nauczał ich  znaczenia 
         miłości poprzez swą miłość donich: nauczał ich wypełniania  mi-

         sji, poprzez swój przykład, sam ją wypełniając.
            Pan Jezus odznaczał się taką prostotą, że mamy trudności  ze 

         zrozumieniem Go. Skupił się na  przygotowaniumałej  grupy  zwy-
         kłych ludzi, którzy mogli być  zaczynem  Jego  Kościoła.  Jezus 

         przyniósł nowinę miłości Ojcaswoim uczniom; uczył ich  miłości, 

         przede wszystkim przez własny przykład. Wszystko inne pozostało 

         w ichrękach pod mocą i przewodnictwem Ducha Świętego.
            Trzeba też zauważyć, że Jezus nie napisał książki. Jeśli na-

         pisane słowo miało być czymś wszechważnym wJego Kościele, ocze-
         kiwalibyśmy od Niego, żeby pozostawił  jakiś  ślad  na  piśmie. 

         Większość światowychprzywódców zostawia swoją  wizję  utrwaloną 
         na piśmie, ale Jezus nie pozostawił żadnego pisanegomanifestu.

            Nie wybierał Jezus także uczniów, którzy byliby  szczególnie 
         dobrymi pisarzami. Pisarze,  którzyprzechowywali  i  zapisywali 

         słowo w judaizmie, byli wyraźnie nieobecni w szeregach  aposto-
         łów. Rybacy niesą zwykle znani ze swych literackich  zdolności. 

         Gdyby Jezusowi zależało na dokładnym  zapisie  swoichkazań,  na 
         pewno wybrałby kogoś, kto by je zapisywał, jak Jeremiasz  pole-

         cił Baruchowi zapisywanie jegoproroctw. Nie ma dowodów, że  tak 
         czynił Jezus.

            Tak jak uwaga Jezusa nie skupiała się  na  sile  politycznej 
         czy oświeceniu kulturalnym, czy dużej ilościuczniów,  nie  była 

         ona również skupiona na słowie pisanym. Zamiast tego Jezus gło-
         sił żywe słowo przedewszystkim dla małej grupki swoich najbliż-

         szych uczniów, które żyło wśród nich i dzięki nim. Podnatchnie-
         niem Ducha Świętego mieli oni  stanowić  centrum  Chrystusowego 

         Kościoła. Żyli nowym przykazaniem miłości i byli ze sobą  zjed-
         noczeni tak, że świat widząc ich wierzył, że Jezus Chrystus by-

         łnaprawdę Synem Bożym i poprzez tę wiarę odnajdywał życie.  Lud 
         Boży miał być słowem Bożym.

            To właśnie w tym kontekście możemy zrozumieć powstanie  Koś-
         cioła opisane w Dziejach Apostolskich.Duch Święty nie  stworzył 

         czegoś z niczego; dopełnił dzieło, które  Jezus  zapoczątkował. 
         Kiedy apostołowieotrzymali Ducha Świętego, Kościół mógł powstać 

         do pełnego życia, do czego przyczyniły się lataJezusowej  nauki 
         i przygotowania.

            Właśnie w tym kontekście musimy rozumieć, w jaki sposób Pis-
         mo Święte zostało dla nas napisane.

            
            b/ PRZEKAZYWANIE

            Paweł podsumował wiadomość, którą przekazywał podczas  swych 
         podróży misyjnych:  ?Przypominambracia,  Ewangelię,  którą  wam 

         głosiłem, którąście przyjęli i w której trwacie...  Przekazałem 
         wam napoczątku to co przejąłem; że Chrystus umarł -  zgodnie  z 

         Pismem - za grzechy nasze? (1 Kor 15,1.3 -5).
            Mówiąc o ?Pismach?, Paweł miał na  myśli  te  księgi,  które 

         znamy jako Stary Testament. Nie miał na myślizapisanych Ewange-
         lii które czytamy w Nowym Testamencie, bo one jeszcze nie  ist-

         niał w czasach, gdyPaweł pisał ten pierwszy list do Koryntian.
            Paweł uważał, że jego misją było ?przekazywanie? innym nowi-

         ny, którą sam otrzymał.  Inne  obecneprzekłady  Pisma  tłumaczą 
         słowa Pawła jako rozważania czy  ?przekazywanie?.  Ale  greckim 

         słowem, jakieużył Paweł jest słowo, którego współczesnym  odpo-
         wiednikiem jest ?tradycja?. Paweł powiedziałKoryntianom, że ich 

         wiara była oparta na nowinie, którą on sam  otrzymał,  i  którą 
         wiernie im  przekazał.  Tojest  rdzenne  znaczenie  ?tradycji?: 

         przekazywane nowiny Ewangelii.
            Jezus Chrystus przeniósł nam objawienie zbawczej  prawdy  od 

         Boga i upoważnił ludzi, aby przekazywali jąinnym. ?Idźcie  więc 
         i nauczajcie wszystkie narody: udzielając im chrztu w imię Ojca 

         i Syna, i DuchaŚwiętego; uczcie je zachowywać wszystko, co  wam 
         przekazałem. A oto Ja jestem wami po wszystkiedni, aż do  skoń-

         czenia świata? (Mt 28, 19-20). Od nauki apostołów, z  natchnie-
         nia i przewodnictwaDucha Świętego zaczynała się nauka Kościoła. 

         Apostołowie mieli być tymi, którzy  przekazywali  zbawcząprawdę 
         Ewangelii.

            Przekazywanie było wyłącznie ustnym nauczaniem  przez  kilka 
         dziesięcioleci. Pierwszą z napisanych ksiągNowego Testamentu są 

         listy Pawła do Tesaloniczan napisane około 20 lat  po  zmartwy-

         chwstaniu iwniebowstąpieniu Jezusa Chrystusa. Żadna z Ewangelii 

         w formie, w jakiej jest nam znana, nie pochodzisprzed 65 lat po 
         Chrystusie, a Ewangelia Jana nie została napisana mniej  więcej 

         do końca pierwszegowieku.  Słyszeć  zbawczą  prawdę  o  Jezusie 
         Chrystusie dosłownie oznaczało słyszeć ją. Przyjąć Ewangelięoz-

         naczało przyjąć żywą tradycję przekazywaną w Kościele.
            W ten sposób listy Pawła są pełne odniesień do ustnego prze-

         kazywania Ewangelii ?Pochwalam was,bracia, za to, że we wszyst-
         kim pomni na mnie jesteście i że tak jak ja wam. przekazałemza-

         chowujecie tradycję? (1 Kor 11, 2), ?Nakazujemy wam,  bracia  w 
         imię Pana Naszego JezusaChrystusa, abyście stronili od  każdego 

         brata, który postępuje wbrew porządkowi, a nie  wedługprzekaza-
         nej przez nas nauki, którą przyjęliście? (2 Tes  3,  6).  Paweł 

         poucza Tymoteusza, byprzygotowywał innych do przekazywania  no-
         winy: ?Co usłyszałeś ode mnie za  pośrednictwem  wieluświadków, 

         przekaż zasługującym na wiarę ludziom, którzy też  będą  zdolni 
         nauczać i innych? (2 Tym2, 2).

            Księgi Nowego Testamentu zostały napisane w kontekście pier-
         wszych wspólnot chrześcijańskich. Zostałynapisane dla  zaspoko-

         jenia potrzeb rozwijającego się Kościoła  przez  przechowywanie 
         żywej tradycji napiśmie. W miarę jak zwiększała się ilość  koś-

         ciołów, które Paweł zakładał, nie mógł zaspokajać ich  potrzeb-
         przez swą osobistą obecność. Stąd zaczął pisać do  nich  listy, 

         najczęściej aby rozwiązać konkretneproblemy,  dodać  otuchy  do 
         przezwyciężenia napotykanych trudności i odpowiedzieć na  pyta-

         nia. którepowstały. Paweł uważał, że listy utrwalały jego auto-
         rytet  i  były  częścią  przekazywania   ewangelicznejtradycji: 

         ?Przeto, bracia, stójcie niewzruszenie i trzymajcie  się  poda-
         nych zasad, o których zostaliściepouczeni  bądź  żywym  słowem, 

         bądź za pośrednictwem naszego listu? (2 Tes 2, 15). Te  ?trady-
         cje?były ?nowiną Pańską?, poza tym, bracia módlcie się za  nas, 

         aby słowo Boże rozszerzało się irozsławiało,  podobnie  jak  to 
         jest pośród was? (2 Tes 3 ml) Paweł chciał nawet, żeby niektóre 

         z jegolistów były przekazywane z jednej wspólnoty do następnej: 
         ?a skoro 1ist zostanie u was odczytany,postarajcie się o to, by 

         odczytano go też w kościele w Laodycei, a wy żebyście też prze-
         czytali list zLaodycei? (Kol 4, 16).

            Zadaniem Ewangelii był zapis dla zachowania też żywej trady-
         cji przez pierwszych naocznych świadków,apostołowie bowiem sta-

         rzeli się, lub stawali się męczennikami. Ewangelista Łukasz nie 
         był jednym zdwunastu apostołów i nie znał Jezusa  podczas  Jego 

         życia na ziemi. Łukasz był mówiącym po greckutowarzyszem  Pawła 
         podczas jego późniejszych podróży misyjnych. Zabrał się do  za-

         pisywania głoszonejtradycji, z którą miał kontakt  przez  Pawła 
         ale Łukasz zebrał również razem inne ogniwa tradycji. które by-

         łyprzekazywane: przypomnienia słów Jezusa przekazywane  ustnie, 
         zapisywane fragmenty zawierające tewypowiedzi. Łukasz rozpoczął 

         swą Ewangelię od stwierdzenia celu jej napisania, i zwrócił się 
         sam doTeofila jako .,miłośnika Boga?.

            ?Wielu już starało się ułożyć opowiadanie zdarzeń dokonanych 
         pośród nas, tak jak je przekazali ci,którzy  od  początku  byli 

         naocznymi świadkami i sługami słowa.  Postanowiłem  więc  i  ja 
         zbadaćdokładnie wszystko od pierwszych chwil i opisać w  kolej-

         nym następstwie dla ciebie,  dostojny  Teofilu,żebyś  się  mógł 
         przekonać o całkowitej pewności nauk, których ci udzielano? (Łk 

         1, 1-4).
            Łukasz przypuszczał, że Ewangelia była  już  znana  tym,  do 

         których ją pisał i że przez nią znaleźli życie.Zaczęły się  już 
         ukazywać zapisy Ewangelii; Łukasz pragnął jedynie wiernie  uło-

         żyć ustną i pisaną tradycję wdokładny zapis. Chciał być  wierny 
         temu ?co zostało nam przekazane?.

            Pod natchnieniem Ducha Świętego  autorzy  Nowego  Testamentu 
         zdziałali więcej niż wysiłek upamiętniającykażde słowo  i  czyn 

         Jezusa. Od samego początku Kościół stawał wobec nowych pytań  i 

         nowych sytuacji.Nawet w latach bezpośrednio po zmartwychwstaniu 

         Jezusa, Ewangelia nie była martwą  literą,  sztywnymprzypomnie-
         niem nauczających słów Jezusa, ale żywym ?przekazywaniem?, kie-

         rowanym przez DuchaŚwiętego, konfrontowaniem nowych pytań i sy-
         tuacji.

            Pierwszym większym kryzysem, jaki dotknął Kościół było pyta-
         nie: w jaki sposób poganie mogliby zostaćprzyjęci do  Kościoła. 

         Działalność Jezusa była ograniczona do Żydów, a Jezus nie  gło-
         sił swej nowiny pozagranicami Izraela. W dzień  Zesłania  Ducha 

         Świętego, Żydzi, którzy zamieszkiwali inne kraje, weszli doKoś-
         cioła. Ale nadal byli Żydami: cały pierwotny Kościół w tym  mo-

         mencie trwał ?jednomyślnie wświątyni? (Dz 2, 46), to  znaczy  w 
         Świątyni Jerozolimskiej Żydów. Najwcześniejszy Kościół był czę-

         ściąjudaizmu - częścią, która wyznawała Chrystusa  jako  Mesja-
         sza, którego oczekiwał Izrael.

            Jeśli poganin - nie Żyd - miał przyjąć wiarę w Jezusa Chrys-
         tusa, jak powinien był ją otrzymać? czy miał sięnajpierw nawró-

         cić na judaizm? czy miał być związany Prawem  Mojżeszowym?  Czy 
         także miał się modlić wżydowskiej świątyni. Nic w  jasnym  nau-

         czaniu Chrystusa nie wydawało się rozwiązywać tego pytania.
            Gdy to pytanie zostało postawione, stało się  ono  jednym  z 

         dramatów, kryjących się w DziejachApostolskich i  w  niektórych 
         listach Pawła. Rozwiązanie zostało znalezione pod  natchnieniem 

         DuchaŚwiętego - natchnieniem, które wyznaczało kierunek,  który 
         miał przyjąć pierwotny  Kościół:  ?Apostołowiei  starsi  bracia 

         przesyłają pozdrowienie braciom pogańskiego pochodzenia  w  An-
         tiochii, w Syrii  ż  wCylicji...  Postanowiliśmy  bowiem,  Duch 

         Święty i my, nie nakładać na was żadnego ciężaru oprócztego, co 
         konieczne? (Dz 15, 23. 28).

            Potrzeby pierwotnego Kościoła przywoływały na pamięć czyny i 
         nauki Jezusa oraz elementyprzekazywanej tradycji. Ewangelia Ja-

         na zauważa, że Jezus ?uczynił wiele innych znaków, których nie-
         zapisano w tej księdze? (J 20, 30). Duch Święty kierował  ewan-

         gelistami w wyborze materiałuprzekazującego sens Ewangelii Ewa-
         ngelie nie były biografiami Jezusa napisanymi w celu  zilustro-

         wania Jegożycia, były przewodnikami życia przedstawianymi zgod-
         nie z ich założeniami. Jan napisał:  ?Te  zaś  (znaki)zapisane, 

         abyście wierzyli, że Jezus jest Mesjaszem Synem Bożym, i  abyś-
         cie wierząc mieli życie w imięJego? (J 20, 31). Życie  to  było 

         życiem Kościoła, Duchem Świętym. Cel, dla którego Ewangelie zo-
         stałynapisane i kontekst, w którym miały być  czytane  wpłynęły 

         na kształt księgi.
            Często życie i modlitwy pierwotnego Kościoła, jego liturgia, 

         kształtowały sposób wyrażania Ewangelii. Jestto widoczne w opi-
         sie Ostatniej Wieczerzy. Paweł napisał do  Koryntian,  że  ?Pan 

         Jezus tej nocy, kiedyzostał wydany, wziął chleb i dzięki  uczy-
         niwszy, połamał i rzekł: To jest ciało moje za was wydane.Czyń-

         cie to na  moją  pamiątkę?.  Podobnie,  skończywszy  wieczerzę, 
         wziął kielich mówiąc: ?Kielich tenjest  Nowym  Przymierzem,  we 

         krwi mojej. Czyńcie to, ile razy pić będziecie, na moją pamiąt-
         kę? (1Kor 11, 23-25 ).

            Wieczerza Pańska była sprawowana przez kilka  dziesięcioleci 
         zanim Paweł napisał swój list do  Koryntian,a  nawet  wcześniej 

         niż sporządzono ewangeliczne zapisy Ostatniej Wieczerzy.  Słowa 
         Jezusa byływspominane w codziennym modlitewnym życiu  Kościoła, 

         ?łamaniu chleba?. Przez stałe odnawianie liturgiibyły one wyra-
         żane i wspominane w określony sposób. Kiedy Paweł pisał do  Ko-

         ryntian o OstatniejWieczerzy, słowa, których użył były słowami, 
         którymi posługiwano się  już  w  liturgii  pierwotnego  Kościo-

         ła.Kiedy autorzy Ewangelii zapisali żywą tradycję, były to sło-
         wa, którymi się posługiwali z małymiodchyleniami, które  zacho-

         wano w różnych odcieniach ustnej tradycji i zwyczajów  liturgi-
         cznych.

            Zauważcie, co miał na myśli Paweł, kiedy pisał te  słowa  do 

         Koryntian: ?to jest to, co otrzymałem odPana; a co z kolei  wam 

         przekazuję?. Możemy je tak rozumieć: ?to jest to, co zostało mi 
         przekazaneprzez prawdziwą i żywą tradycję Kościoła i  to  ja  z 

         kolei przekazuję wam i piszę byście pamiętali?. ListyPawła były 
         napisane jako przypomnienie i posłanie, które było już ?przeka-

         zane? przez pierwotny Kościół;były napisane, aby: ?pewne sprawy 
         przypomnieć? (Rz 15,15; por. 2 P 1, 12-15).

            Potrzeby pierwotnego Kościoła najprawdopodobniej wpływały na 
         sposób, w jaki Ewangelie przedstawiałyznane  wydarzenie,  kiedy 

         to apostołowie chcieli oddalić dzieci zbliżające się do Jezusa. 
         Jednym zproblemów, wobec którego stanął pierwotny Kościół  było 

         to, czy chrzcić dzieci, czy nie. Pierwsi nawrócenibyli dorosły-
         mi; czy chrzest miał być zastrzeżony dla dorosłych, czy  dzieci 

         także miały być chrzczone?Rozważając to pytanie, Kościół  przy-
         pomniał sobie przykład Chrystusa.  Jezus  nie  stawiał  granicy 

         wiekuwchodzącym do Królestwa Bożego. Witał dzieci, wbrew życze-
         niom apostołów, którzy chcieli je  oddalić:?Pozwólcie  dzieciom 

         przychodzić do mnie. Nie przeszkadzajcie im; do  takich  bowiem 
         należykrólestwo Boże? (Mk 10, 14b).

            Wydaje się bardzo prawdopodobne, że przykład Jezusa z dzieć-
         mi miał szczególne zastosowanie wrozwiązaniu pytania, czy dzie-

         ci powinny być dopuszczone do chrztu. To wydarzenie z życia Je-
         zusa zostałozapamiętane i wywarło wpływ na podejmowanie tej de-

         cyzji przez Kościół. W miarę jak nauczanie Jezusabyło przekazy-
         wane, słowa z Liturgii chrztu stawały się słowami, którymi  po-

         sługiwano się w opowiadaniutego wydarzenia z życia Jezusa.
            Greckie wyrażenie użyte w Ewangelii ?nie przeszkadzajcie im? 

         jest tym samym greckim wyrażeniem, któreznajdujemy we  wczesnej 
         liturgii chrztu, gdzie jest użyte dla zaznaczenia, że ktoś  po-

         winien być dopuszczonydo chrztu. Jest to również to samo  grec-
         kie wyrażenie użyte w Dziejach Apostolskich w decyzji ochrzcze-

         niaetiopskiego dworzanina (Dz 8, 36) i  w  decyzji  ochrzczenia 
         Korneliusza i członków jego rodziny (Dz 10,47). Jak  w  wypadku 

         słów Eucharystii, liturgiczne życie  Kościoła  miało  wpływ  na 
         słowa używane wEwangeliach. A potrzeba Kościoła,  by  rozwiązać 

         problem chrztu dzieci miała wpływ na zapamiętanie  iprzekazywa-
         nie postępowania Jezusa zapraszającego dzieci do siebie.

            Czasami sam tylko fakt istnienia Kościoła wpływał na przeka-
         zywanie słowa Jezusa. ?Gdy twój bratzawini przeciwko tobie, idź 

         i upomnij go w cztery oczy... Jeśli cię nie  posłucha,  weź  ze 
         sobą jeszczejednego albo dwóch... Jeśli i  tych  nie  posłucha, 

         donieś Kościołowi? (Mt 18, 15. 16. 17). To nauczanieJezusa  do-
         starczało wskazań do rozwiązywania konfliktów pomiędzy członka-

         mi pierwotnego Kościoła.Formułowanie  tego  w  Ewangelii  jasno 
         odzwierciedla zastosowanie  w  kontekście  Kościoła  -  Kościo-

         ła,który jeszcze nie istniał w czasach Jezusa.
            Czasami konkretna sytuacja Kościoła znajdowała  odzwiercied-

         lenie w Ewangelii. Być może najlepiejzrozumiemy ostre  potępie-
         nie faryzeuszów przez  Jezusa  w  Ewangelii  Mateusza  (Mt  23, 

         13-29) przezuświadomienie sobie, że była ona pisana, kiedy pie-
         rwotny Kościół był  prześladowany  przez  żydowskichurzędników. 

         Werset: ?drugich po swych synagogach biczować i z miasta  prze-
         pędzać będziecie? (Mt23, 34b) dość dobrze opisuje co spadnie na 

         Żydów,, którzy stali się chrześcijaninami. Jezus jasno kierowa-
         łmocne słowa do faryzeuszy, ostrzegając ich, że  zamykali  uszy 

         na Bożą nowinę. Ale gwałtowność Jego słóww  Ewangelii  Mateusza 
         prawdopodobnie  odzwierciedla  prześladowania,  jakie  cierpiał 

         pierwotny Kościół zrąk Żydów, w czasie gdy ta Ewangelia powsta-
         wała.

            Widzimy stąd, że potrzeby i  modlitwy  pierwotnego  Kościoła 
         miały wpływ na to, które wydarzenia i nauki zżycia Jezusa  były 

         zapamiętywane i wpływały na sposób, w jaki były one  opisywane. 
         Wydarzenia i słowabyły przekazywane  ,,ustnie  na  długo  przed 

         tym, zanim zostały spisane. Zapis był aktem końcowym, aleaktem, 

         który w dużej mierze zależał  od  ustnego  przekazu  Ewangelii, 

         który miał miejsce wcześniej. Dlategowłaśnie tak  bardzo  ważną 
         sprawą było, aby przekazywanie nowiny o zbawieniu odbywało  się 

         podnatchnieniem Ducha Świętego.
            

            c/ ROLA DUCHA ŚWIĘTEGO
            Nie możemy ograniczyć się do końcowej redakcji Pisma Święte-

         go; natchnienie Ducha Świętego wkształtowaniu  ustnej  tradycji 
         było nieodzowne. Nie wolno nam wyobrażać sobie, że gdy  ewange-

         liści zabralisię do sporządzania zapisów, zaczynali od niczego, 
         albo że pozbierali wyblakłe  wspomnienia  i  poprzeznatchnienie 

         Ducha Świętego byli w stanie je skorygować. Duch Święty z  pew-
         nością  inspirował  pisanieEwangelii,  ale  również  inspirował 

         przekazywanie ewangelicznej nowiny, które poprzedzało  pisanie. 
         Jegodziałanie w inspirowaniu jednego nie może być oddzielone od 

         działania w inspirowaniu drugiego.
            Jasne jest również, że Inspiracja Ducha Świętego jest  czymś 

         danym tak wspólnocie, jak  i  pojedynczymosobom.  Przekazywanie 
         wiary nie było tylko sprawą jednej natchnionej  osoby  mówiącej 

         do innych,pomimo iż było to jednym z bardzo ważnych aspektów.
            Rzeczywistość była o wiele bardziej złożona. Duch Święty in-

         spirował i kierował Kościołem i jegoprzywódcami w ich decyzjach 
         dotyczących dopuszczenie pogan do chrztu, chrztu dzieci, rozwo-

         ju formreligii. Ewangelia była żywym słowem wcielonym  w  życie 
         Kościoła. Jej ostateczny zapis tak wyrażał  życieKościoła,  jak 

         dotąd czyniła to tradycja ustna.
            Z jednego tylko punktu widzenia, jest to sprawą drugorzędną, 

         że słowa Pisma są natchnione. Jezusowaobietnica zesłania  Ducha 
         Świętego była więcej niż tylko obietnicą  pozostawienia  wolnej 

         od błędów księgi.Obiecał On, że Duch natchnie - zamieszka i po-
         kieruje - narodem, Kościołem. Jednym z aspektównatchnienia Koś-

         cioła przez Ducha Świętego było Jego przewodnictwo w  przekazy-
         waniu nowiny zbawienia,kolejnym aspektem było  Jego  kierowanie 

         tymi, którzy utrwalali ustną tradycję w piśmie.  Chrystus  nie-
         przyszedł, by stworzyć świętą księgę, ale święty lud; Świątynią 

         Ducha Świętego jest nie księga, ale ciałoChrystusa.
            Paweł przedstawił nam  różne  sposoby,  poprzez  które  Duch 

         Święty jest obecny w Kościele, inspirując ikierując ludźmi tak, 
         że ciało Chrystusa może być budowane. ?Jednemu dany jest  przez 

         Ducha Świętegodar mądrości słowa, drugiemu umiejętność poznawa-
         nia Ducha, innemu jeszcze dar wiary w tymżeDuchu, innemu  łaska 

         uzdrawiania przez tego samego Ducha, innemu dar  czynienia  cu-
         dów, innemuproroctwo, innemu rozpoznawanie duchów,  innemu  dar 

         języków i wreszcie innemu łaskatłumaczenia języków? (1 Kor  12, 
         8-10). W innym liście Pawła zawarte są inne słowa, ale  znacze-

         nie jestpodobne: ?i On ustanowił jednych jako apostołów, innych 
         jako proroków, innych jako ewangelistów,innych jako pasterzy  i 

         nauczycieli dla przysposobienia świętych do wykonywania  posłu-
         gi, celembudowania Ciała Chrystusowego? (Ef 4, 11-12).

            Paweł rozpoznawał Ducha Świętego, który daje  różne  dary  i 
         możliwości służby. Obecność Ducha wKościele nie  była  chwiejną 

         obecnością, ale obecnością konkretnie  okazywaną  poprzez  dary 
         służby, jakieOn zsyłał. Dary te miały znaczenie tylko w kontek-

         ście wspólnoty chrześcijańskiej: celem ich  byłobudowanie  Koś-
         cioła. Paweł utrzymywał również, że jedne dary były  cenniejsze 

         od innych, i że ważnośćwszystkich darów może być  oceniana  po-
         przez ich wartość dla Kościoła.

            Dary Ducha muszą być rozumiane jako ważny aspekt sposobu,  w 
         jaki Duch Święty kierowałprzekazywaniem ewangelicznej nowiny  w 

         pierwotnym Kościele. Inspirował kaznodziejów i nauczających,za-
         nim natchnął autorów. Właściwie Paweł nie wspomina nawet  auto-

         rów czy pisarzy, wymieniając sposobydziałania Ducha. Nie  ozna-
         cza to, że autorzy Nowego Testamentu nie byli natchnieni.  Byli 

         - łącznie z samymPawłem, gdy opisywał dary Ducha. Sedno  sprawy 

         tkwi w tym, że centrum inspiracji Ducha stanowiłKościół,  i  że 

         działał On poprzez różnorodność darów, mających zaspokoić dyda-
         ktyczne potrzeby Kościołai wierne przekazywanie nowiny Jezusa.

            Kiedy zastanowimy się nad uczynionym przez Jezusa wyborem  i 
         posłaniem apostołów, i nad sposobem,  wjaki  pierwotny  Kościół 

         rozwiązał problem nawróconych pogan, i nad nauczaniem  Pawła  w 
         listach, jasnymstaje się fakt, że pierwotny Kościół uznawał pe-

         wnych ludzi upoważnionych nauczycieli  i  przywódców.Specjalnym 
         szacunkiem darzeni byli apostołowie i starsi. To oni pod  prze-

         wodnictwem Ducha Świętegoostatecznie rozwiązywali problemy,  na 
         które napotykał pierwotny Kościół. Apostołowie i starsi bylios-

         tatecznym kryterium autentyczności przekazywanej Ewangelii.
            Kiedy istniała konsultacja i współpraca pomiędzy  apostołami 

         i pierwszą wspólnotą jerozolimską, dotyczącapotrzeby  kształto-
         wania diakonów, właśnie dwunastu zwoływało wspólnotę na  naradę 

         i właśnie Dwunastupodejmowało decyzję mianowania  diakonów  (Dz 
         6, 1-6). Zagadnienie nawróconych pogan zostałorozwiązane wtedy, 

         kiedy ?zebrali się więc apostołowie i starsi, aby rozpatrzyć tę 
         sprawę? (Dz 15, 6);Piotr i Jakub odgrywali dominującą rolę pod-

         czas tego spotkania. Kiedy Paweł wysłuchał  jakimi  cechamimają 
         się odznaczać starsi powiedział, że wraz z osobistą  dojrzałoś-

         cią i świętością starszy powinien być:?przestrzegającym  nieza-
         wodnej wykładni  nauki,  aby  przekazując  zdrową  naukę,  mógł 

         udzielaćupomnień i przekonywać opornych? (Tt 1, 9).
            Listy Pawła przedstawiają również współczesne prądy  myślowe 

         w latach następujących poWniebowstąpieniu Chrystusa. Nie  każdy 
         odbierał i rozumiał Ewangelię w jej  czystości;  nie  każdy  ją 

         wiernieprzekazywał. Paweł sprzeciwiał się tym, którzy  domagali 
         się, żeby ochrzczeni poganie zachowali StarePrawo; również  mu-

         siał walczyć z przesądami i pogańskimi praktykami, które  nowo-
         nawróceni wnosili dochrześcijaństwa. Paweł musiał ostrzegać lu-

         dzi, żeby nie przyjmowali żadnej innej ewangelii niż  tradycyj-
         na,nawet gdyby słyszeli nową ewangelię od anioła (Gal 1, 8).

            Kryterium autentyczności dla prawdziwej tradycji było dlate-
         go konieczne. Nie mogło być powołania  się  naBiblię,  ponieważ 

         Nowy Testament nie był jeszcze ukończony.  Nie  każda  prorocza 
         wypowiedź mogła byćprzyjęta bez zastrzeżeń, bo fałszywi prorocy 

         również twierdzili, że mówią pod natchnieniem Ducha (1 J  4,1). 
         Kryterium autentyczności ukształtowało się  wewnątrz  wspólnoty 

         chrześcijańskiej w Kościele podprzewodnictwem apostołów i star-
         szych. Poprzez nich Duch kierował autentycznym przekazywaniemE-

         wangelii zbawienia, w której należało znaleźć życie wieczne.
            Orientacja Kościoła była przede wszystkim konieczna do odró-

         żnienia, które wczesne pisma wiernieprzekazywały żywą  tradycję 
         Kościoła, a które nie. Nie są nam one znane  dziś,  ale  liczne 

         pisma twierdzące,że są przekazem ewangelicznym zostały napisane 
         w drugiej połowie I w. i w  II  wieku.  Cztery  Ewangelie,które 

         przyjmujemy dziś jako natchnione Słowo Boże, były tylko cztere-
         ma spośród wielu pismutrzymujących, że są Ewangeliami. Autorst-

         wo niektórych było nawet  przypisywane  apostołom  np.ewangelia 
         Tomasza. Dzieło to zaczyna się od stwierdzenia: ?To są tajemni-

         cze słowa, które powiedziałżyjący Jezus a Didymus Judasz Tomasz 
         zapisał?. Potem następuje 114 wypowiedzi Jezusa, niektóre  bar-

         dzopodobne do nauk Jezusa, zawartych w czterech Ewangeliach No-
         wego Testamentu, ale większość zupełnieinnych.

            Ukazywały się w pierwotnym  Kościele  również  pisma,  które 
         miały być zaginionymi  listami  Pawła  lub  teżmiały  opowiadać 

         dzieje Apostołów Jana, Andrzeja i Tomasza; tak jak Dzieje Apos-
         tolskie i NowyTestament mówią o działalności  Piotra  i  Pawła. 

         Nawet apokaliptyczna księga objawienia, ukazała się,będąc  rze-
         komo objawieniem dla Piotra czy Pawła, czy Tomasza.

            Łatwo zauważyć, że pierwotny Kościół  stał  przed  problemem 
         rozróżnienia pism, które były autentycznymprzekazem ewangelicz-

         nej nowiny, od tych pism, które nim nie były. Nie było to oczy-

         wiste, które księgipowinny być uważane za święte pismo, a które 

         nie. Twierdzenie, że list został napisany przez Pawła, czy żee-
         wangelia została napisana przez Tomasza, czy że objawienie dane 

         było Piotrowi, nie wystarczyło abyustalić, że słowa te są aute-
         ntycznymi dziełami apostolskimi. Z drugiej strony tylko  dlate-

         go, że Ewangeliazostała napisana przez kogoś innego  niż  przez 
         apostoła nie znaczyło, że miała zostać odrzucona: Łukasz niebył 

         jednym z dwunastu apostołów. Daleko od Nowego Testamentu spada-
         jącego z nieba, by stać siękonstytucją i prawem pierwotnego Ko-

         ścioła, znajdował się pierwotny Kościół, który ustanowił  Nowy-
         Testament. Poszczególne księgi Nowego Testamentu zostały  napi-

         sane, by utrwalić żywą wiarę, którą żył  jużpierwotny  Kościół, 
         wiarę, która była przekazywana pod natchnieniem Ducha Świętego. 

         To Kościółdecydował, które spośród wielu ksiąg  twierdzące,  że 
         są apostolskimi pismami, były nimi naprawdę.Kościół  decydował, 

         które księgi mogły być używane jako kryterium oceny  autentycz-
         ności nauczania.Nasze słowo ?kanon? pochodzi od semickiego sło-

         wa, które oznaczało trzcinę używaną do mierzenia.Księga  ?kano-
         niczna? to taka, która może być przyjęta jako  miara,  przewod-

         nik, zasada.
            Nie mamy dowodu, że miało miejsce kiedykolwiek  bezpośrednie 

         Boskie objawienie ustalające, które księginależy uznać jako na-
         tchnione pisma, które mogły służyć jako przewodnik  wiary  Koś-

         cioła. Raczej  to  starsi,biskupi  Kościoła  decydowali,  które 
         księgi miały być uważane za część Biblii. Oni po długich  deba-

         tachpodejmowali decyzję, a czynili to  pod  natchnieniem  Ducha 
         Świętego. Autorytet Kościoła wyjaśnił sprawę iwybrał  dwadzieś-

         cia siedem ksiąg jako autentyczny wyraz wiary Kościoła, od-rzu-
         cając jako apokryficznesporo ponad sto innych.

            Debata nad tym, które księgi mają być przyjęte jako  kanoni-
         czne i czytane jako słowo Boże, trwała  kilkasetek  lat.  Przez 

         ten czas różne listy natchnionych ksiąg zostały przyjęte w róż-
         nych częściach Kościoła.Podczas gdy istniała  powszechna  zgoda 

         co do większości ksiąg, które czytamy jako część NowegoTestame-
         ntu, była. pewna liczba ksiąg, która wywołała sporą dyskusję  - 

         np. list do Hebrajczyków. Dopierookoło 400 r. zapanowała. w Ko-
         ściele całkowita zgoda, że dwadzieścia siedem ksiąg, które czy-

         tamy jakoNowy Testament były naprawdę natchnionym słowem Bożym; 
         a wszelkie inne - odrzucono.

            
            d/ KOSCIOŁ JEST TYM, KTORY SŁUCHA

            Jan twierdzi w swym pierwszym liście, że powodem, dla które-
         go pisze jest to, że ?oznajmiamy i wam,cośmy ujrzeli i  słysze-

         li, abyście i wy mieli duchową łączność z nami. My zaś mamy du-
         chową łącznośćz Ojcem i z Jego Synem Jezusem Chrystusem?  (1  J 

         1, 3). Przyjaźń z Ojcem przez Jezusa Chrystusa jestściśle połą-
         czona z przyjaźnią z innymi chrześcijanami  stanowiącymi  ciało 

         Chrystusa.
            Bóg nie przemawia do nas zza chmur, ale poprzez słowa ludzi: 

         słowa tworzone przez ludzkie wargi, słowaza-pisane ludzką ręką. 
         Bóg postanowił zbawić nas nie jako poszczególnych  ludzi,  lecz 

         jako część ciałaChrystusa. Dziatanie Ducha Świętego w nas  jed-
         nocześnie umożliwia nam zwracanie się do  Boga  jako  doOjca  i 

         włącza nas w Ciało Chrystusa. Stać się synem Boga to  być  włą-
         czonym do rodziny Boga.

            Objawienie zaczęło się od dialogu między Bogiem i. Jego  lu-
         dem w czasach Starego Testamentu; objawienieosiągnęło swe wype-

         łnienie w Jezusie Chrystusie, Słowie, które stało  się  ciałem. 
         Słowo Boże byłoukształcone i przekazane przez lud  Boży.  Słowo 

         Boże dziś nadal znajduje swój dom  w  ludzie  Bożym.Pismo  jest 
         częścią starego dialogu między Bogiem i Jego ludem, Kościołem.

            Pismo musi być czytane, tak jak zostało napisane: jako wyraz 
         wiary wewnątrz Kościoła. Nasza wiara inasza  przy-należność  do 

         ciała Chrystusa są podstawą czytania Pisma.  Słowa  Pisma  mają 

         pełne znaczeniedla kogoś złączonego z Chrystusem  poprzez  Jego 

         ciało.
            Nie czytamy Pisma tylko indywidualnie; także uczestniczymy w 

         czytaniu Pisma przez Kościół, jako wjednym z aspektów Jego  ży-
         cia. Jest to łatwo dostrzegalne w głoszeniu Pisma Świętego pod-

         czas liturgii -głoszeniu. które jest wydarzeniem wewnątrz  Koś-
         cioła, wydarzeniem wzbogacającym jego życie.

            Fakt, że Kościół jest miejscem, gdzie słuchamy Słowa  Bożego 
         nie jest powszechnie rozumiany iprzyjmowany. Niektórzy utrzymu-

         ją, że Biblia jest głównym sposobem, w jaki Bóg przemawia docz-
         łowieka, umieszczając ją poza Kościołem i ponad Kościołem. Inni 

         posuwają się dalej mówiąc, że Bibliajest wszystkim co potrzeba, 
         że to co ważne, to nasz związek z Jezusem Chrystusem, i że Koś-

         ciół nie jestpotrzebny.
            Takie poglądy nie są podtrzymywane przez samą Biblię.  Ewan-

         gelie uważają, że Jezus pracował nad  tym,aby  zostawić  grupę, 
         która stanowiłaby Jego ciało. Celem  Jego  nie  było  napisanie 

         księgi, ani nawet wybranieludzi, którzy by ją pierwsi napisali. 
         Celem działalności apostolskiej jest szerzenie Kościoła, a  nie 

         rozwijanieBiblii. Droga do zbawienia  została  odnaleziona  po-
         przez przyłączenie się do apostolskiego Kościoła.

            Biblia nie poucza nas,  że  ?wszystkim  czego  potrzebujecie 
         jest Biblia?, mimo iż czasem jakiś urywek wydajesię potwierdzać 

         ten pogląd:
            Ty natomiast trwaj w tym, czego się nauczyłeś i  w  czym  ci 

         zawierzono, bo wiesz, od kogo się nauczyłeś; iponieważ  od  lat 
         niemowlęcych znasz Pisma święte, które mogą cię nauczyć mądroś-

         ci wiodącej kuzbawieniu przez wiarę w Chrystusie Jezusie. Wsze-
         lkie Pismo, od Boga natchnione, jest i pożyteczne  donauki,  do 

         przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości 
         - aby człowiek Boży byłdoskonały -  przysposobiony  do  każdego 

         dobrego czynu (2 Tym 3,14-17).
            Tymoteuszowi doradzano, że czytanie Pisma jest bardzo korzy-

         stne. Ale jasno nie  jest  powiedziane:  ?Pismojest  wszystkim, 
         czego ci potrzeba?. Pismo, o którym tu mowa to księgi,  czytane 

         dziś jako Stary Testament.Dla Pawła byłoby  nie  do  pomyślenia 
         twierdzić, że Stary Testament daje nam całą potrzebną wiedzę  o 

         Bogui powinien być uważany za  prawo  naszego  życia.  A  jasne 
         jest, że tylko o Starym Testamencie jest tutajmowa,  bo  odnie-

         sienie jest uczynione do Tymoteusza czytającego Pismo zawsze od 
         dzieciństwa. PonieważTymoteusz był wystarczająco  dorosły,  aby 

         być współtowarzyszem Pawła, kiedy Paweł pisał swój pierwszylist 
         (1 Tes ok. 51 r. por. 1 Tes 1, 1), Tymoteusz musiał urodzić się 

         około 30 roku po  Chrystusie.  Pisma,które  Tymoteusz  znał  od 
         dzieciństwa nie mogły być zapisami Nowego Testamentu, bo on był 

         już dorosły,gdy one zostały sporządzone.
            Potrzebujemy przewodnictwa Kościoła, aby właściwie czytać  i 

         rozumieć Pismo. Trzeba nam rozumiećnowinę zbawienia, która się-
         ga czasów apostołów, a która została wyrażona w napisanych sło-

         wach Biblii.Trzeba nam przewodnictwa Kościoła i Ducha  Świętego 
         w przystosowaniu Pisma do nowych sytuacji ipytań.

            Interpretacja Pisma musi wynikać z natchnienia Ducha Święte-
         go w Kościele. ?To przede wszystkimmiejcie na uwadze, że  żadne 

         proroctwo Pisma nie jest dla prywatnego wyjaśnienia. Nie  wolą-
         bowiem ludzką zostało kiedyś przeniesione proroctwo, ale  przez 

         Ducha Świętego unoszeni mówili doBoga święci ludzie?  (2  P  1, 
         20-21). Jest to argument, że proroctwo zawarte w Piśmie nie po-

         chodzi odludzi, ale od Ducha Świętego, tak  samo  interpretacja 
         nie jest pozostawiona ludziom. Sposób, w jaki słowoBoże zostało 

         wypowiedziane do człowieka daje kontekst do zrozumienia go. Bóg 
         mówił poprzez swój ludtak w czasach Starego jak i Nowego Testa-

         mentu; nasze słuchanie i rozumienie musi odbywać się  wkontekś-
         cie jego ludu dzisiaj.

            Duch Święty jest tak samo w Kościele dziś, jak był w pierwo-

         tnym Kościele. Nie na to kierował RadąJerozolimy w  rozwiązywa-

         niu problemów nawróconych pogan, by zostawić Kościół i nie kie-
         rować jegosoborami dzisiaj. Nie ogranicza też swego przewodnic-

         twa do tego, co już zostało napisane. Dalej jestobecny  w  Koś-
         ciele inspirując przekazywanie nowiny o zbawieniu.

            Przyjęcie Pisma jako  Słowa  Bożego  oznacza  zaakceptowanie 
         sposobu, w jaki zostało wyrażone w słowachludzi. Akceptacja Pi-

         sma oznacza przyjęcie tradycji, która formowała Pismo i  uznała 
         je za natchnione.Przyjęcie Pisma oznacza akceptację pouczające-

         go autorytetu Kościoła, ponieważ właśnie  poprzez  tenautorytet 
         słowa Pisma zostały po raz pierwszy przekazane, a księgi  Pisma 

         - ocenione jako autentycznamiara naszej wiary. Nie możemy przy-
         jąć autorytatywnego nauczania Kościoła w II w.,  a  odmówić  mu 

         tejroli współcześnie.  Czyniąc  tak  twierdzilibyśmy,  że  Duch 
         Święty, który kierował wczesnym Kościołem,  jużnim  dłużej  nie 

         kieruje w naszych czasach.
            Rola Kościoła nie polega na osądzeniu prawdziwości lub  fał-

         szu tego, co jest zawarte w Piśmie, ale nakształceniu się przez 
         Pismo, głoszeniu nowiny zawartej w Piśmie i wcielaniu ideałów w 

         nim zawartych.Zadaniem Kościoła jest dalsze przekazywanie nowi-
         ny i życia zbawienia  rozpoczętego  w  czasachapostołów.  Pismo 

         jest dla Kościoła normą czynienia tego oraz narzędziem. Tak jak 
         Paweł, Kościół nietylko ma przekazywać nowinę; ale  przekazywać 

         życie, jednając ludzi z Bogiem przez Chrystusa:?Wszystko zaś to 
         pochodzi od Boga, który pojednał nas z sobą przez  Chrystusa  i 

         zlecił nam posługęprzejednywania? (2 Kor 5, 18).
            Kościół nie jest sądem najwyższym, dającym definitywną inte-

         rpretację praw  danych  przez  niebieskiegoPrawodawcę.  Kościół 
         jest zorganizowaną wspólnotą. Musi koncentrować się na życiu  i 

         jegorozprzestrzenianiu. Czasami musi się dokonać autorytatywnej 
         interpretacji słów Pisma, ale w praktyce jestto tylko mały pro-

         cent posługiwania się Pismem przez Kościół. Więcej  dowiadujemy 
         się o Piśmie zesposobu, w jaki Kościół posługuje się nim, np. w 

         modlitwie, niż z oficjalnych  wypowiedzi  czynionychuroczyście. 
         Będąc częścią życia Kościoła, poznajemy znaczenie Pisma dla na-

         szego życia.
            Podczas gdy autorytatywna rola  nauczającego  Kościoła  jest 

         niezbędna i daje konieczny fundament, naszeczytanie Pisma znaj-
         duje kontekst i odbicie w pełnym życiu Kościoła. Ograniczyć Ko-

         ściół do rolinauczyciela, jakkolwiek  nieomylnego,  to  widzieć 
         tylko jeden wymiar o wiele  większej  rzeczywistości.  Nietylko 

         to, co Kościół naucza, ale i jak żyje, stanowi zasadę zrozumie-
         nia Pisma. Nasze pojmowanie Pismajest wyznaczone tysiącem  nie-

         dostrzegalnych sposobów: poprzez nauczanie,  którego  słuchamy, 
         wspólneżycie modlitwy, naszą przyjaźń w Duchu  Świętym  (2  Kor 

         13) z innymi chrześcijanami.
            Weźmy tylko prosty przykład: w słowach Pawła nigdy nie  było 

         oficjalnego nakazu ?Chcę więc bymężczyźni modlili się na każdym 
         miejscu, podnosząc czyste ręce, bez gniewu i sporu? (1  Tym  2, 

         8),aby nie brać ich dosłownie, jako wskazówkę dla właściwej mo-
         dlitwy. Ale modlitwa ze wzniesionymirękami nie  jest  dziś  po-

         wszechnie praktykowana. Nasz styl modlitwy jest  często  wyzna-
         czony raczejdoświadczeniem niż poprzez jasne nauczanie i inter-

         pretację wersetów Pisma.
            Rzeczywiście, powszechna nauka czasami powoduje nie zupełnie 

         dokładne rozumienie Pisma. OstrzeżenieJezusa w Ewangeliach,  że 
         ?łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż boga-

         temu wejść dokrólestwa Bożego? (Łk 18, 25) często  było  wyjaś-
         niane przez twierdzenie, że była w murach Jerozolimymała  brama 

         nazywana ?Uchem igielnym? i że wielbłądy z  trudem  przeciskały 
         się przez nią. Interpretacja tapowstała kiedyś w średniowieczu, 

         jednak nie znaleziono żadnego potwierdzenia, że brama taka ist-
         niała lub,że Jezus miał taką bramę na myśli. Musimy skonfronto-

         wać pełną wagę ostrzeżenia Jezusa o bogactwie,polegając na Jego 

         obietnicy, że ?To co nie możliwe dla ludzi,  możliwe  jest  dla 

         Boga? (Łk 18, 27), a  niena  powszechnej  interpretacji,  która 
         osłabia przekaz Ewangelii.

            Łatwiej można by przypisać Biblii nadziemską  doskonałość  i 
         całe nasze zaufanie w niej położyć, niż zaufaćKościołowi,  któ-

         rego ludzkie niedoskonałości i grzeszność bywają widoczne.  Ale 
         plan Boży nieprzewidywał prowadzenia nas przez napisanie dosko-

         nałej księgi, ale włączenie nas do ludu idącego drogądo pełnego 
         zbawienia. Nasze zgorszenie, że Kościół  nie  jest  doskonalszy 

         było prawdopodobnieodczuwane w I  wieku:  Piotr  prawdopodobnie 
         nigdy nie wydawał się bez skazy. Może łatwiej jestzawierzyć Pi-

         smu niż Kościołowi, ale taka wiara, która  stawia  Pismo  ponad 
         Kościołem jest źleumiejscowiona: czyni bowiem Pismo większym, a 

         Kościół mniejszym, co nie jest zgodne z planem Bożym.
            Podczas gdy Kościół nie jest ponad autorytetem  Pisma,  Koś-

         ciół ma autorytet, by głosić i interpretowaćPismo.  Przekazywa-
         nie wiary jest dziełem Kościoła. Biblia jest  księgą  Kościoła. 

         Przekazywanie wiary niemoże być oddzielone od Kościoła, ani Bi-
         blia nie może być od niego oddzielona. Kościół musi uznać  Bib-

         lięza ?kanoniczną?: regułę, miarę, normę wiary. Nauka  Kościoła 
         musi czerpać i być rządzona przez Pismo.

            Kościół jest tym, który słucha słowa Bożego  wypowiedzianego 
         poprzez Pismo. Bóg wypowiada swojesłowo do Kościoła tak, że sam 

         Kościół może być dla świata zwiastunem Boga i Jego nowiny. Sło-
         wo, któreBóg wypowiedział w Jezusie Chrystusie nadal rozbrzmie-

         wa przez świat w życiu tych, którzy znaleźli życie wJego  imie-
         niu. Słowo Boże stało się obecne w ludzie Bożym - Kościele.

            
            

            
            8. ZAKOŃCZENIE 

            
            A teraz polecam was Bogu i Słowu łaski Jego, władnemu zbudo-

         wać ż dać dziedzictwo z wszystkimiświętymi.
                                                              Dz 20, 32)

            Ze wszystkich miast, w których  Paweł  głosił  dobrą  nowinę 
         zbawienia, żadne nie było droższe jego sercu niżEfez. To  Paweł 

         przyniósł Efezowi pełną nowinę chrześcijaństwa, nauczając o ro-
         li Ducha Świętego (Dz 19,1-4). Według Dz 20, 31 Paweł przebywał 

         w Efezie trzy lata - dłużej niż w  jakimkolwiek  innym  mieście 
         naswej drodze misyjnej. Po długim pobycie w Efezie, Paweł  spę-

         dził kilka miesięcy w Grecji, skąd późniejudał się  z  powrotem 
         do Efezu. Paweł chciał być w Jerozolimie na czas Święta  Zesła-

         nia Ducha Świętego,więc nie dojechał do samego Efezu, natomiast 
         zatrzymał się w pobliskim porcie Milecie i  posłał  postarszych 

         Kościoła w Efezie, by go tam odwiedzili. Byli  to  jego  drodzy 
         przyjaciele, nawróceni,współpracownicy, z  którymi  chciał  się 

         pożegnać przed dalszą podróżą do Jerozolimy.
            Pożegnanie to było bardzo serdeczne. Duch Święty objawił mu, 

         że czekało go prześladowanie i uwięzienie.Paweł powiedział swym 
         przyjaciołom Efezjanom: ?Wiem teraz, że wy wszyscy, wśród  któ-

         rych głosiłemKrólestwo już mnie nie ujrzycie" (Dz 20,  25).  Po 
         tych słowach pożegnania, ?upadł na kolana i modliłsię razem  ze 

         wszystkimi. Wszyscy wybuchnęli wielkim płaczem. Rzucili się Pa-
         włowi na szyję żcałowali go, smucąc się najbardziej z tego,  co 

         powiedział: że już nigdy go nie zobaczą.  Potemodprowadzili  go 
         na okręt" (Dz 20, 36-38).

            Jest zrozumiałe, że w tych okolicznościach, ostatnie  napom-
         nienie Efezjan przez Pawła miało specjalneznaczenie. Paweł  nie 

         tylko udzielał ogólnie dobrej  rady;  Paweł  kierował  ostatnie 
         słowa pouczenia dlabliskich przyjaciół,  ludzi  teraz  odpowie-

         dzialnych za kierowanie Kościołem w Efezie. Chwila była bardzo-
         poważna i nie mogła być zmarnowana. Paweł napominał  starszych, 

         by pilnie czuwali nad Kościołem wEfezie, przypominając im  swój 

         własny przykład. A potem dał im ostatnie uroczyste  napomnienia 

         i zachęty:?A teraz polecam was Bogu i słowu łaski Jego, władne-
         mu zbudować i dać dziedzictwo  z  wszystkimiświętymi"  (Dz  20, 

         32).
            ?Słowo łaski?, do którego Paweł się  odwoływał  było  nowiną 

         zbawienia, którą przekazał im, nowiną, którana-wet wówczas była 
         zapisywana jako księgi Nowego Testamentu. Słowo łaski było dob-

         rą nowiną o tym,kim jest Jezus Chrystus i co dla  nas  uczynił. 
         Słowo łaski było nowiną, przez którą my  także  odnajdujemyzba-

         wienie, nowiną, która wyzwala moc Boga pomiędzy nami, dając nam 
         dziedzictwo pomiędzy wszystkimidziećmi Boga.

            Gdyby Paweł miał kierować swe pożegnalne słowa do nas, były-
         by to te same słowa. Poleciłby nas Bogu,przypominając o  trosce 

         Ojca nad nami. Przypomniałby nam, że prawdziwe życie przychodzi 
         do nas przezJezusa Chrystusa, Boże zabezpieczenie  dla  naszego 

         wiecznego zbawienia. Napomniałby nas, żebyśmynapełnili się  Du-
         chem Świętym i żyli jako synowie Boga.  Napomniałby  nas  byśmy 

         czerpali codzienną siłę znowiny zbawienia, którą słyszeliśmy, z 
         dobrej nowiny, która została nam przekazana, ze  słowa  Bożego, 

         donas skierowanego. Przypomniałby nam, że słowo Boże  w  Piśmie 
         jest słowem łaski i mocy, słowemwiodącym do zbawienia.

            Słowo Boże wypowiedziane do nas słowami  Pisma  posiada  moc 
         budowania nas, pomagania nam w życiuchrześcijańskim; zachęcania 

         i kierowania nami. Słowo Boże jest słowem prowadzącym, umacnia-
         jącymsłowem, zachęcającym słowem, wiodącym nas do  miejsca  na-

         szego dziedzictwa.
            Z naszej strony musimy być wierni słowu Bożemu.  Musimy  być 

         wierni, czytając Pismo; musimy być wierniw posłuszeństwie jemu. 
         Bóg będzie wierny nam, wypełniając dane nam  obietnice,  prowa-

         dząc nas drogą dosamego siebie.
            

            
            

            II: Dodatek NIEKTÓRE PROBLEMY INTERPRETACJI
            

            Biblia jest dla nas zarówno księgą życia, jak  i  księgą  na 
         całe życie. Nie będzie końca dodatkowymznaczeniom i ideom,  ja-

         kie będziemy z niej czerpać; nasze słuchanie Pana, przemawiają-
         cego do nas jejsłowami nie będzie miało końca,  zanim  staniemy 

         przed Nim twarzą w twarz. W związku z  tym  nie  powinnonas  to 
         oszałamiać czy zniechęcać, jeśli będą w Biblii fragmenty,  któ-

         rych nie będziemy rozumieć, czypytania, na które  nie  będziemy 
         znać odpowiedzi. Nasze stale czytanie i studiowanie da nam lep-

         szerozeznanie i stopniowo problemy będą zanikać. Biblia  wyjaś-
         nia się sama; nasza poszerzona znajomośćPisma pomoże  w  zrozu-

         mieniu trudniejszych i niejasnych ksiąg Pisma. Czytanie książek 
         dotyczących Bibliijest również nieocenioną pomocą,  jeśli  mamy 

         cofnąć się od wzorów myślowych XX w. - kilka tysięcy  latwstecz 
         do hebrajskich wzorów myślowych i sposobów wyrażania myśli.

            Nie powinniśmy się jednak dziwić, gdy  trudności  pozostaną, 
         jeśli niektóre urywki nadal będą  nas  wprawiaćw  zakłopotanie. 

         Drugi list Piotra nawiązuje do trudności rozumienia pism  Pawła 
         (2 P 3, 16), a jeślinatchniony autor miał trudności w  rozumie-

         niu Pawła, nasze własne zmagania nie powinny nas dziwić.
            Problemy interpretacji i zastosowania  mogą  przejawiać  się 

         przy każdej księdze Biblii. Oczywiście jest  toponad  możliwość 
         tej książki, by omówić je wszystkie, jeszcze mniej, by je  roz-

         wiązać. Jednak trzyproblematyczne dziedziny, mogą być  przedys-
         kutowane - trzy dziedziny, które często wywołują trudności.

            Szczególnie jedno  pytanie  wydaje  się  najczęściej  trapić 
         współczesnego czytelnika Pisma: historycznośćBiblii. To pytanie 

         może przyjmować wiele form: ?czy Adam i Ewa naprawdę istnieli?? 
         ?Czy wszystkie cudawspomniane w Nowym Testamencie wydarzyły się 

         naprawdę?? Często pojawiają  się  one  w  subtelniejszejformie: 

         ?Czy Jezus naprawdę był takim, jak Go  opisują  Ewangelie?  Czy 

         słowa zapisane w, NowymTestamencie są naprawdę Jego słowami??
            Jedną z postaw, która próbowałaby szybko  poradzić  sobie  z 

         tymi pytaniami, charakteryzowałoby założenie:?Biblia  jest  na-
         tchnionym słowem Bożym, dlatego wszystko,  co  stwierdza,  musi 

         być prawdziwe. Jeślipowiada, że padało przez 40 dni i 40  nocy, 
         to na pewno padało przez 40 dni i 40 nocy?.

            Ta nieskomplikowana i dosłowna wiara  w  słowa  Biblii  jest 
         niestety trudna do utrzymania. Historia prostej,do-słownej  in-

         terpretacji Biblii jest historią stałej erozji. Nikt z nas dzi-
         siaj nie stałby po stronie oskarżycieliGalileusza, którzy  ska-

         zali go za teorię, że ziemia kręci się wokół słońca, co  pozos-
         tawało w oczywistejsprzeczności z księgą  Jozuego,  że  ?słońce 

         stoi? w swym obrocie ?wokół ziemi? (Joz 10,12-14).
            Jeśli nasza interpretacja  Biblii  jest  przedmiotem  stałej 

         erozji możemy martwić się tym, czy i nasza wiaratakże  się  nie 
         wyniszcza. Może to być bardzo niepewne, gdy wierzymy w coś jako 

         w ?przedmiot wiary? wjednym roku, a w następnym  roku  teolodzy 
         poddają to w wątpliwość, lub zaprzeczają temu. Kiedy  brakabso-

         lutnej pewności, to w co wierzyć? W szczególności:  ?jeśli  nie 
         można wierzyć Biblii, czemu wierzyć??

            Problem ten staje się najbardziej palący, gdy zdaje się  do-
         tyczyć głównych prawd naszej wiary, gdy zdajesię  dotyczyć  na-

         szego rozumienia Jezusa Chrystusa. Możemy być w stanie poprawić 
         nasze pojęcieniektórych wydarzeń Starego Testamentu  bez  więk-

         szych trudności, ale jakakolwiek korekta naszegopojmowania  Je-
         zusa i Jego nowiny dla nas, jest inną sprawą.  Trzeba  wierzyć, 

         że  Ewangelie  zawierająewangeliczną  prawdę.  Przyjrzyjmy  się 
         trzem różnym częściom Biblii i rodzajom prawdy w nich zawartej.

            
            1. KSIĘGA RODZAJU

            Pierwsze jedenaście rozdziałów księgi Rodzaju  mówią  nam  o 
         stworzeniu świata i życiu ludzi  przedAbrahamem.  Rozdziały  te 

         wywołały znaczną debatę w przeszłości:  debatę  nad  początkami 
         ?grzechupierworodnego?, debatę nad teorią ewolucji, debatę  nad 

         stworzeniem i wiekiem wszechświata. Była nawetdebata nad rodza-
         jem owocu, jaki Ewa wręczyła Adamowi, a ludzie wyruszali na wy-

         prawy w poszukiwaniuarki, na której Noe przetrwał potop.
            Jedna interpretacja pierwszych rozdziałów księgi Rodzaju ob-

         stawała przy tym, że skoro są onenatchnionym słowem Bożym, mają 
         być czytane jako dosłowny i prawdziwy zapis  stworzenia  świata 

         na4004 lata przed Chrystusem, przez dodanie wieku ludzi i poko-
         leń między Adamem  i  Chrystusem.Przeciwną  zaś  jest  reakcja, 

         uznająca określenie  całego  zapisu  stworzenia  jako  nonsens, 
         zwracając uwagę,że uczeni wyznaczają wiek wszechświata  na  bi-

         liony lat i  datują  pochodzenie  człowieka  na  setki  tysięcy 
         lat.Ukazuje potencjalny konflikt między  nauką  a  objawieniem. 

         Podczas gdy dyskusja ta była mniej intensywnaw  ostatnich  cza-
         sach, niektórzy chrześcijanie nadal uważają, że  Biblia  bezpo-

         średnio zaprzecza teorii ewolucjii protestują, gdy jest ona wy-
         kładana ich dzieciom w szkole.

            Aby rozumieć pierwszych jedenaście rozdziałów księgi Rodzaju 
         (tak jak w rozumieniu całej Biblii),koniecznym jest  określenie 

         czego natchniony autor chciał nauczyć. Aby to  określić  musimy 
         mieć jakiś wglądw literacką formę, jaką się  autor  posługiwał. 

         Tak jak musimy rozumieć przypowieści Jezusa jakoprzypowieści (a 
         nie sądzić, że na drodze do Jerycha rzeczywiście wydarzyła  się 

         grabież, aby posłużyć sięznanym przykładem),  tak  samo  musimy 
         czytać księgę Rodzaju 1-11, biorąc pod  uwagę  rodzaj  w  jakim 

         onajest napisana. Znajomość celu, dla którego te rozdziały zos-
         tały napisane i kontekst w  jakim  zostały  napisanepomoże  nam 

         zrozumieć, czego mają nas dziś uczyć.
            Stary Testament był zebranymi księgami narodu wybranego. Był 

         zarazem wyrazem ich dziedzictwa, życiajako narodu  wybranego  i 

         kierowanego przez Boga. Był to zbiór ksiąg, które zaczęto pisać 

         i zebrano potym, jak Bóg zawarł z nimi przymierze na Górze  Sy-
         naj.

            Historia. narodu wybranego zaczyna się, właściwie mówiąc, od 
         drugiej księgi Biblii, księgi  Wyjścia.  KsięgaWyjścia  zaczyna 

         się od potomków Abrahama żyjących jako niewolnicy w  Egipcie  i 
         opisuje jak Mojżeszzostał wybrany przez Boga,  aby  doprowadzić 

         ich do wolności. Te wydarzenia wyznaczyły początek ichżycia ja-
         ko Bożego narodu wybranego.

            Wydarzenia, które miały miejsce przed czasami Mojżesza, były 
         przechowywane jako rodzinnewspomnienia: wspomnienia o Abrahamie 

         opuszczającym swój kraj rodzinny i udającym się do Kanaan naja-
         kieś 600 lat przed Wyjściem; wspomnienia o jego synu  i  wnuku, 

         Izaaku i Jakubie; wspomnienia odwunastu synach Jakuba i ich wę-
         drówce z rodzinami do Egiptu. Obietnica została dana Abrahamowi 

         przezBoga, Obietnica przypieczętowana  uroczystym  przymierzem. 
         Ale to pierwsze przymierze znalazło jedynieswój wyraz i znacze-

         nie w przymierzu zawartym na górze Synaj.
            Ale co z wydarzeniami mającymi miejsce przed Abrahamem?  Iz-

         raelici nie zachowali ściśle mówiącwspomnień  o  tych  wydarze-
         niach. Ich rodzinne dziedzictwo zaczęło się od ich ojca Abraha-

         ma. Mimo topożądane było poprzedzić opowiadanie Wyjścia,  wstę-
         pem naświetlającym początki ludzkości do czasówWyjścia. Ten po-

         przedzający wstęp do księgi Rodzaju - księga o początkach,  jak 
         sugeruje jej nazwa.

            Księga Rodzaju dzieli się na dwie części. Pierwsze  11  roz-
         działów mówi o początkach;  pozostałe  rozdziałyopowiadają  ro-

         dzinne historie Abrahama, Izaaka, Jakuba, Józefa i wędrówkę  do 
         Egiptu. Obie części dajątło księdze Wyjścia: pierwsze 11 rozdz. 

         przez opowiadania o początkach ludzkości; reszta  przezprzecho-
         wanie wspomnień Izraelitów o ich odległym przodku i o tym  skąd 

         wzięli się w Egipcie.
            Mimo iż księga Rodzaju jest pierwsza w Biblii, niekoniecznie 

         była to pierwsza napisana księga. Również  niepisano  jej  roz-
         dział po rozdziale w miarę upływu opisywanych wydarzeń. Wypadki 

         zawarte w księdzerodzaju były najpierw opowiadane ustnie, a do-
         piero później zapisywane. Nie była to też ustna tradycjazapisa-

         na od razu: Księga Rodzaju była pisana i  upowszechniana  stop-
         niowo.

            Niektóre części Biblii były napisane i opracowane w Judei  w 
         czasach Dawida lub Salomona ok. X lub  IXw.  przed  Chrystusem. 

         Trochę inny zestaw ustnych tradycji wydaje się być opracowany w 
         piśmie trochępóźniej w Izraelu, Północnym Królestwie. Po upadku 

         Północnego Królestwa w 921 r. te  dwa  dokumentyzostały  wydane 
         razem, jeszcze później, po powrocie z wygnania w VI w. p.n.Chr. 

         Inna nić tradycji zostaładodana i księga Rodzaju została  osta-
         tecznie zredagowana w takiej postaci, w jakiej ją znamy. Pomimo 

         iżtradycje, jakie przechowuje, cofają się w  czasy  Abrahama  i 
         pomimo, że niektóre zapisane fragmentyprzypadają na czasy  Moj-

         żesza, rzeczywiste napisanie i opracowanie księgi Rodzaju miało 
         miejsce wetapach pomiędzy X a V w. przed Chr.

            To wyjaśnia dlaczego wiele wydarzeń w księdze  Rodzaju  jest 
         opowiedziane więcej niż raz i trochę różnie.Są dwa zapisy Stwo-

         rzenia świata. Pierwszy zapis, który rozciąga się do  rozdziału 
         2, 4, pochodzi z tradycjizapisanej po okresie  wygnania.  Drugi 

         zapis od 2, 4, do 3, 24 został opracowany pisemnie w czasachDa-
         wida lub Salomona o 400 lat wcześniej. Podobnie są dwa splecio-

         ne ze sobą zapisy potopu wrozdziałach 6-8, jeden  opisujący  40 
         dniowy potop, drugi 150 dni potopu (Rdz 9, 19. 24).

            Autorzy przywoływali rodzinne wspomnienia przekazywane z po-
         kolenia na pokolenie do zapisów oAbrahamie, Izaaku,  Jakubie  i 

         jego synach. Do zapisów stworzenia świata i powstania człowieka 
         nie mogliprzywołać takich wspomnień.  Żaden  człowiek  nie  był 

         obecny przy stwarzaniu świata;  nawet  opowiadania  opierwszych 

         ludziach nie mogły być przekazywane przez  długie  wieki  przed 

         Abrahamem. PrzodkowieAbrahama nie wielbili Jahwe, lecz  służyli 
         innym Bogom (Joz 24, 2). Nie mogli przekazywać wspomnień ointe-

         rwencji jedynego prawdziwego Boga, nawet gdyby takie  wspomnie-
         nia przetrwały stulecia. Nie marównież żadnego dowodu,  że  Bóg 

         objawił się autorom księgi Rodzaju, aby pouczyć ich o tychwyda-
         rzeniach, co do których nie mieli żadnej wiedzy.

            Powstanie pierwszych 11 rozdziałów księgi Rodzaju  może  być 
         raczej odnalezione w historiach stworzenia,znanych  na  Bliskim 

         Wschodzie, w czasach kiedy powstawała treść księgi Rodzaju. Ar-
         cheolodzy odkrylikilka mezopotamskich zapisów: stworzenia świa-

         ta, powstania człowieka, wielkiego potopu. To co czytamyw pier-
         wszych 11 rozdziałach księgi Rodzaju posiada wiele  podobieństw 

         do tych legend i mitów - i kilkakluczowych różnic. Naród wybra-
         ny nie zaadaptował po prostu znanych zapisów stworzenia,  które 

         były wobiegu w tej części świata; zmienili  i  zaadaptowali  te 
         zapisy, aby uczynić je środkami objawienia Bożego.

            Zamiast ukazywać nasz świat utworzony przez  różnych  bogów, 
         jak czyniły to zwykle mity, księga Rodzajuprzedstawia  Jedynego 

         prawdziwego Boga jako źródło wszystkiego co jest. Zamiast poka-
         zywać zesłaniewielkiego potopu jako  irracjonalny  gniew  bogów 

         (jak w mitach mezopotamskich), księga Rodzaju ukazujepotop  ze-
         słany przez Boga z powodu ludzkiego grzechu i przewrotności.

            Tylko  w  Biblii  stworzenie  człowieka  jest  opisane  jako 
         tchnienie w niego własnego oddechu  Boga.  Podczasgdy  istnieją 

         podobieństwa między zapisami w księdze Rodzaju  i  starożytnych 
         mitach istnieją takżeniewątpliwe różnice. Właśnie w tych różni-

         cach dostrzegalne jest Objawienie Boże.
            Pierwsza część księgi Rodzaju nie zawiera objawienia  Bożego 

         o wieku wszechświata, o relacji ziemiwzględem słońca  i  innych 
         ciał niebieskich ani o przeciętnej  długości  życia  pierwszego 

         człowieka. Naucza, żeświat materialny powstał z ręki  Boga,  że 
         Bóg specjalnie brał udział w stworzeniu człowieka, że człowiek-

         został stworzony do przyjaźni z Bogiem,  że  człowiek  odrzucił 
         Boga, że to ludzkie odrzucenie Boga  jestprzyczyną  cierpienia, 

         że Bóg nadal daje człowiekowi nadzieję pojednania, i że go  nie 
         porzucił. Środekjakim posługuje się księga Rodzaju to  historie 

         zaadaptowane z powszechnej kultury tych czasów. Aleobjawienie w 
         nich zawarte jest czymś nieznanym w popularnych  opowiadaniach, 

         objawieniem, które naródwybrany poznał ze  swego  przymierza  z 
         Bogiem. Musimy pamiętać, że księga Rodzaju została napisana ju-

         żpo tym, jak Bóg objawił się Izraelowi przez Mojżesza i odzwie-
         rciedla to jej pojęcie Boga.

            Powstaje nieuniknione pytanie: czy możemy czytać pierwsze 11 
         rozdziałów księgi Rodzaju jako naukową ihistoryczną prawdę, czy 

         nie? Jeśli rozumiemy przez to: czy księgę Rodzaju możemy czytać 
         jak współczesnąnaukową czy historyczną książkę, odpowiedź  jest 

         jasna - ?nie?. Bóg  nie  starał  się  objawiać  prawdnaukowych. 
         Księga Rodzaju nie udowadnia, ani nie zaprzecza  żadnej  teorii 

         ewolucji. Teoria ewolucji mogłabyć prawdziwa lub fałszywa,  ale 
         sprawa jest naukowa i nie dotyczy Pisma.

            Ale jeśli zapytamy, czy możemy czytać pierwszą część  księgi 
         Rodzaju jako Boże objawienie dla nas,odpowiedź brzmi: ?tak?.  W 

         tych rozdziałach Bóg objawia coś o sobie, o  powstaniu  wszech-
         świata i ludzi, oludzkim grzechu, o przyczynach cierpienia; Je-

         go objawienie tych spraw nie jest pełne w księdze Rodzaju  imu-
         simy interpretować je w świetle nauki całej Biblii. Ale ona za-

         wiera dla nas Boże objawienie. Zawiera jew formie  literackiej, 
         która może być dla nas niewygodna; moglibyśmy życzyć sobie, aby 

         Bóg jakośudostępnił nam naukowy i historyczny zapis. Nie byłaby 
         to jednak forma objawienia, jaką  otrzymaliśmy.Nie  możemy  ani 

         odrzucić pierwszych 11 rozdziałów księgi Rodzaju jako dziecinne 
         bajki, ani czytać je jakonaukowe, historyczne dokumenty. Możemy 

         czytać je, pamiętając, że zawierają Boże objawienie dlaczłowie-

         ka, przedstawione przy pomocy wyobraźni, ale mimo to zawierają-

         ce prawdy.
            Powinniśmy czytać księgę Rodzaju,  posługując  się  wydaniem 

         Biblii, które  zawiera  dobre  uwagiwyjaśniające,  takie  które 
         wskazują na różne wątki pisanej i ustnej tradycji, które zosta-

         ły razem splecione.Kiedy mamy już podstawowe pojęcie o tym, jak 
         Boże objawienie jest dane nam przez księgę  Rodzaju,będziemy  w 

         stanie czytać ją z większym  zrozumieniem  i  mniejszą  ilością 
         problemów.

            
            2. EWANGELIE

            Jest sprawą niesłychanie ważną dla chrześcijanina,  wiedzieć 
         czy Ewangelie są ?prawdziwe?, czy nie.  ?Ajeżeli  Chrystus  nie 

         zmartwychwstał, daremna jest wiara wasza i aż dotąd  pozostaje-
         cie w grzechachwaszych? (1 Kor 15,17). Jest również sprawą wie-

         lkiej wagi, aby mieć właściwe pojęcie przykazańChrystusa dlate-
         go, że w Ewangeliach, bardziej niż w jakiejkolwiek innej części 

         Pisma, kształtuje się naszawiara w Chrystusa, a  naszemu  życiu 
         nadany jest kierunek.

            Stąd jesteśmy czasami oszołomieni,  kiedy  po  raz  pierwszy 
         czytamy Ewangelie. Przychodzimy  oczekując,  żebędą  one  tylko 

         czterema ?wydaniami? życia Jezusa.  Ponieważ  wierzymy,  że  są 
         wiernym zapisem tego, coJezus robił i  powiedział,  oczekujemy, 

         że będą ze sobą zgodne. Jednak nie trzeba wiele, aby odkryć, że 
         wwielu wypadkach nie są one w pełni zgodne, nawet jeżeli  odno-

         szą się do tego samego wydarzenia.
            Wszystkie cztery Ewangelie np. opowiadają o trzykrotnym  za-

         parciu się Piotra. Jednak różnią się w opisie,kto zagadnął Pio-
         tra. Odtworzenie przez Mateusza Modlitwy Pańskiej jest znacznie 

         dłuższe niż u Łukasza,ani Marek, ani Jan nie wspominają o  tym. 
         Mateusz wspomina  o  dziewięciu  błogosławieństwachwygłoszonych 

         przez Jezusa; u Łukasza Jezus wypowiada cztery błogosławieństwa 
         i cztery klątwy; Marek iJan  pomijają  błogosławieństwa.  Jeśli 

         mamy sądzić według Ewangelii Mateusza, Marka i Łukasza,działal-
         ność Jezusa trwała tylko rok; Ewangelia Jana mówi o działalnoś-

         ci trwającej ponad dwa lata. Zapisytego, co stało się w Wielka-
         nocny ranek, różnią się od siebie.

            Przyjmowano różne postawy, aby wyjaśnić widoczne rozbieżnoś-
         ci w zapisach ewangelicznych. Jednametoda interpretacji  utrzy-

         muje, że Ewangelie były tworem pierwotnego Kościoła i nie prze-
         chowujądokładnych zapisów o Jezusie. Zgodnie z tą postawą,  ja-

         kakolwiek próba poznania życia  czy  słówhistorycznego  .Jezusa 
         jest skazana na niepowodzenie. Bardzo często ta  postawa  wobec 

         Pisma zaprzeczanawet możliwości, że wiele wydarzeń opisanych  w 
         Ewangeliach w ogóle mogło mieć miejsce: cuda sąwyjaśniane  jako 

         bogobojna przesada, opętanie przez  demona  jest  opisane  jako 
         choroba umysłowa, aczasami nawet zaprzecza się zmartwychwstaniu 

         Jezusa, uznając to jako życzenie pierwotnego Kościoła.
            Zdecydowanie różna i przeciwna postawa utrzymuje,  że  każde 

         słowo Ewangelii ma być brane dosłownie,jako prawdziwe -  słowa, 
         które Jezus wypowiada w Ewangeliach są tymi słowami, które  wy-

         powiedział naziemi. Jeśli widoczne rozbieżności istnieją, muszą 
         tak czy inaczej mieć swoje potwierdzenie. W swejkrańcowej  for-

         mie ta postawa opowiada się za dosłowną  interpretacją  każdego 
         słowa w Ewangeliach:obłaskawienie jadowitych węży i picie  tru-

         cizny zostało zapowiedziane słowami Jezusa u Marka 16, 18.
            Żadna z tych postaw nie jest  zadawalająca  dla  kogoś,  kto 

         czytałby Pismo jako słowo Boże skierowane donas słowami ludzki-
         mi. Pierwsza postawa nie widzi faktu, że Pismo jest słowem  Bo-

         żym; druga postawa nieuznaje, że słowo Boże jest skierowane  do 
         nas za pośrednictwem ludzi.

            Aby właściwie zrozumieć Ewangelie, trzeba nam rozumieć jak i 
         dlaczego zostały one napisane.

            Można zidentyfikować trzy etapy rozwoju pisanych  Ewangelii. 

         Po pierwsze, Jezus z Nazaretu żył międzynami i nauczał. Polegał 

         na słowie mówionym, nie pozostawiając  po  sobie  ani  pisanych 
         dzieł ani wskazówekdla swych uczniów, aby stali się trzonem Ko-

         ścioła. Powierzył swą naukę nie Pismu, ale  tej  grupie  ludzi. 
         PoJego śmierci i po Zesłaniu Ducha Świętego na Kościół, ta gru-

         pa ogłosiła Jezusa jako Pana.  Nauczali  tego,czego  Jezus  ich 
         nauczył, a także nauczali o Jezusie i głosili Go jako Pana.

            To był drugi etap rozwoju Ewangelii: nauki i życie  pierwot-
         nego Kościoła. Co najmniej 30 lat upłynęło odśmierci Jezusa za-

         nim napisano pierwszą Ewangelię, którą mamy w  Nowym  Testamen-
         cie. Przez ten czasnauki Jezusa i nauki o Jezusie były  przeka-

         zywane w Kościele.
            Potrzeby Kościoła wpłynęły zarówno na wybór jak i  przedsta-

         wienie nauk Jezusa. To co Jezus powiedziałodnośnie  konkretnego 
         tematu zapamiętano w odpowiedzi na pytania i potrzeby i było to 

         głoszone tak, abyte potrzeby zaspokoić. Pierwotny  Kościół  nie 
         był zainteresowany w przekazywaniu słów Jezusa i wydarzeńz Jego 

         życia na miarę reportażu dziennikarskiego; przekazywał  to,  co 
         Jezus zrobił i powiedział podnatchnieniem Ducha  Świętego,  na-

         świetlając znaczenie tego dla naszego zbawienia.
            Różne rodzaje potrzeb wpływały na kształtowanie i  przekazy-

         wanie Ewangelii. Przede wszystkim byłapotrzeba głoszenia Dobrej 
         Nowiny Jezusa Chrystusa tym, którzy nigdy jej nie słyszeli. Ba-

         rdzo ogólny zarysżycia Chrystusa został przedstawiony, jak  wi-
         dzimy, w kazaniach misyjnych zawartych  w  DziejachApostolskich 

         2, 22-36; 10, 36-43; 13, 23-39. Ogólny zarys  tych  kazań  stał 
         się później ogólnym zarysempisania Ewangelii: działalność Jezu-

         sa - nauczanie i uzdrawianie - rozpoczęta od Jego chrztu z  rąk 
         Jana; Jegośmierć i zmartwychwstanie, obecnie On, Pan po prawicy 

         Ojca. Cuda, które Chrystus uczynił pamiętano iprzypominano jako 
         znaki nadejścia Bożego królestwa. Potrzeby słuchaczy  kształto-

         wały sposób, w jakiopowiadano historie o cudach: większy nacisk 
         kładziono na potrzebę dojścia do wiary niż na samocudowne wyda-

         rzenie.
            Inną potrzebą pierwotnego Kościoła było dać dalsze pouczenia 

         tym, którzy już słyszeli i przyjęli JezusaChrystusa jako  Pana. 
         Wiele powiedzeń Jezusa zapamiętano i przekazywano, aby  wskazać 

         jak należy żyćżyciem chrześcijańskim: ?Kazanie na  Górze?  jest 
         tego dobrym przykładem. Potrzeby słuchaczykształtowały  sposób, 

         w jaki zapamiętano i uczono słów Jezusa. Wątpliwe, czy  wszyst-
         kie uwagi Jezusa,które są zachowane u Mateusza w zapisie  Kaza-

         nia na Górze (rozdz. 5-7) były wygłaszane przez Jezusa zajednym 
         razem. Różne nauki Jezusa zostały  opracowane  razem,  aby  dać 

         wskazówkę życiachrześcijańskiego.
            Inną potrzebą pierwotnego Kościoła było wspólne życie modli-

         twy. Słowa Jezusa nad chlebem i winem  przyOstatniej  Wieczerzy 
         zapamiętano i posługiwano się nimi w liturgicznych kontekstach. 

         Poprzez stałepowtarzanie przyjęto stałą formę, która była prze-
         kazywana jako część modlitw pierwotnego Kościoła.

            Trzeci etap rozwoju pisanych Ewangelii nastąpił, gdy ewange-
         liści zapisali Ewangelie. Nie powinno sięprzyjmować, że ewange-

         liści zapisali tylko, w pełni już rozwiniętą,  tradycję  ustną. 
         Autorzy Ewangelii mieli doodegrania twórczą rolę - przesiewając 

         różne elementy tradycji, badając to, co inni już napisali,  wy-
         bierającniektóre wydarzenia a pomijając inne,  wyznaczając  po-

         rządek wybranego materiału. Ich zadanie nie  byłomechaniczne  i 
         naprawdę potrzebowali natchnienia Ducha Świętego, aby je wypeł-

         nić.
            Z drugiej strony, rola Kościoła  w  formowaniu  tradycji,  z 

         której ewangeliści czerpali, nie może byćpominięta. Natchnienie 
         Ducha musiało być obecne we wspólnocie w miarę jak kształtowała 

         i przekazywaładobrą nowinę o Jezusie Chrystusie. Marek i Łukasz 
         nie byli naocznymi świadkami życia Jezusa;  byli  onicałkowicie 

         uzależnieni od wspomnień innych. Ewangelie Mateusza i Jana były 

         apostolskie w swychpoczątkach, ale prawdopodobnie nie otrzymały 

         ostatecznego kształtu od apostołów Mateusza i Jana.
            Nie możemy zatem uważać Ewangelii za  stenograficzne  zapisy 

         słów wypowiedzianych przez Jezusa,sporządzone przez  ewangelis-
         tów, gdy dźwięk Jego głosu rozbrzmiewał jeszcze echem. Nie  mo-

         żemyuważać Ewangelii za biografię Jezusa Chrystusa, podobną  do 
         współczesnej biografdostarczenie zapisu o osobie zmarłego,  ale 

         szerzenie nauki wśród chrześcijan o Tym, który nadal  żył  mię-
         dzynimi. Celem ich było doprowadzić ludzi do wiary  i  umacniać 

         ich, gdy wzrastali w tej wierze. Wydarzenia zżycia Jezusa, któ-
         re nie odpowiadały tym celom, były pomijane, pomimo  iż  byłoby 

         to zadziwiające dlabiograflat o życiu Chrystusa i  nie  dostar-
         czyć zewnętrznego opisu Jego Osoby.Ewangelie nie zostały  napi-

         sane, aby zadowolić tylko ciekawych.
            Pierwotny Kościół o wiele mniej był zainteresowany w  zacho-

         waniu dokładnych słów Jezusa, a bardziej wzachowaniu i  głosze-
         niu ich znaczenia. Może  to  dziwić  chrześcijan  dzisiaj,  gdy 

         uświadomią sobie, żeEwangelie niekoniecznie zawierają ?dokładne 
         słowa?, które Jezus Chrystus powiedział. Na pewnozawierają  no-

         winę, którą Jezus głosił, ale słowa ukształtowane są przez pie-
         rwotny Kościół, który naświetlałich  znaczenie.  Stąd  widoczne 

         rozbieżności ww Ewangeliach - rzecz nie do  wyjaśnienia,  gdyby 
         Ewangeliebyły zapisem słów Jezusa. Pierwotny Kościół  nie  miał 

         magnetofonów i stenografów; miał Ducha Świętego,który gwaranto-
         wał wierność nauce Jezusa. Słowa były tylko środkiem  czyniącym 

         Słowo obecnym. CelemKościoła nie było to,  co  Chrystus  powie-
         dział w przeszłości, ale to, co nadal mówił między nimi.

            Fakt, że nasze Ewangelie niekoniecznie  zawierają  ?dokładne 
         słowa? Jezusa, nie oznacza, że nie zawierająsłów Jezusa do nas. 

         Inspiracja Ducha utrzymywała Kościół w wierności dla nauki  Je-
         zusa w miarę jakprzekazywano Jego nowinę oraz utrzymywała ewan-

         gelistów w wierności dla nauki Jezusa, kiedyopracowywali i  za-
         pisywali tę tradycję. Są miejsca, co do których możemy być  do-

         syć pewni, że Kościółzachował Jego dokładne słowa - na przykład 
         Jego zwracanie się do Boga ?Abba? Ojcze.

            Powinniśmy również pamiętać, że dziś musimy polegać na prze-
         kładach, które przekazują nam nowinęJezusa: Aby przejść z  jed-

         nego języka do drugiego, tłumacz musi nieuchronnie  interpreto-
         wać, aby byćwiernym początkowej myśli i znaczeniu,  tak  jak  i 

         słowom. Jezus mówił i nauczał  no  aramejsku.  Ewangeliezostały 
         napisane po grecku - najbardziej powszechnym językiem  Kościoła 

         w owym czasie. Stąd byłyprzekładem nauki Jezusa od  samego  po-
         czątku. Tylko w bardzo niewielu przypadkach autorzy  Ewangelii-

         zachowywali słowa aramejskie - ?Abba?, jako jedno z nich.  Bib-
         lie, które czytamy dziś są tłumaczeniami zgreckiego, co powodu-

         je następny stopień interpretacji.
            Wszystko to nie oznacza, że Ewangelie były po prostu  wymys-

         łem pierwotnego Kościoła, który włożyłsłowa w usta Jezusa i wy-
         myślił wydarzenia odpowiadające potrzebom Kościoła.  Ukształto-

         wać naukę, abyodpowiadała konkretnej potrzebie, to nie to samo, 
         co wymyślić naukę. Omawianie znaczenia jakiegośwydarzenia wyma-

         ga, aby samo to wydarzenie miało miejsce. Jeśli nic naprawdę by 
         się nie stało, nie byłobydobrej nowiny.

            Ci, którzy twierdzą, że nie możemy odkryć jaki był  Jezus  i 
         czego nauczył, pomijają podstawy  Ewangelii,pierwszy  etap  ich 

         rozwoju, słowa i czyny samego Jezusa. Pomijają fakt,  że  Jezus 
         posłał apostołów, aby byliJego ?świadkami? (Dz 1, 8). W  sądzie 

         ?świadek? jest kimś, kto zna dowód z pierwszej ręki.  Apostoło-
         wiezostali posłani, aby być ?świadkami? Chrystusa właśnie  dla-

         tego, że widzieli Go na własne  oczy  i  słyszeli  Gona  własne 
         uszy. Ta znajomość z pierwszej ręki była wymagana np. przy  wy-

         borze następcy Judasza (Dz l,21-22).
            Ewangelie wyrosły ze  świadectwa  tych  naocznych  świadków. 

         Pierwszy list Jana został napisany orzeczywistości:  ?co  usły-

         szeliśmy o Słowie życia, co ujrzeliśmy naszymi  oczami,  na  co 

         patrzyliśmy iczego dotykały nasze ręce? (1 J l, 1). Jego  Ewan-
         gelia zachowuje tę osobistą znajomość ?z pierwszejręki?,  nawet 

         jeśli jeden z uczniów Jana zajął się ostatecznym  wydaniem  dla 
         Jana ?to jest ten uczeń, którydaje świadectwo o tych sprawach i 

         który je opisał. A wiemy, że świadectwo  Jego  jest  prawdziwe? 
         (J21, 24). Łukasz starał się zapisać dobrą nowinę Jezusa Chrys-

         tusa tak jak ją ?przekazali ci, którzy odpoczątku byli naoczny-
         mi świadkami i sługami słowa? (Łk 1, 2).

            Z drugiej strony ci, którzy zabierają się do uzgodnienia ró-
         żnic między czterema Ewangeliami pomijają drugietap ich  rozwo-

         ju: przekazywanie wiary wewnątrz Kościoła,  między  Wniebowstą-
         pieniem Chrystusa anapisaniem Ewangelii,  które  dziś  czytamy. 

         Ewangelie były obwieszczeniem pierwotnego Kościoła,  że  tensam 
         Jezus, który chodził pomiędzy ludźmi był Panem.  Były  obwiesz-

         czeniem ukształtowanym przez potrzebyKościoła.
            Kościół stale i mocno potwierdzał historyczny charakter Ewa-

         ngelii. Kościół wierzy mocno, że  Ewangeliewiernie  przechowują 
         to, co Jezus uczynił i nauczał dla naszego zbawienia.  Zastoso-

         wanie ewangelicznejnowiny do konkretnych sytuacji w  pierwotnym 
         Kościele nie pomijało historycznych podstaw życia Jezusa.Kszta-

         łtowanie ewangelicznej nowiny przez jej ustną tradycję nie  po-
         mijało jej historycznych korzeni. Pracaewangelistów  w  pisaniu 

         Ewangelii - wybieranie jednych wydarzeń,  a  pomijanie  innych, 
         łączenie naukprzekazywanych przy różnych okazjach w jedno,  wy-

         jaśnienie znaczenia tego, co Chrystus uczynił  w  sensiepotrzeb 
         pierwotnego Kościoła - nie  przekraczało  prawdy  ewangelicznej 

         nowiny. Naoczni świadkowie iewangeliści chcieli przekazać praw-
         dę o Jezusie Chrystusie. Czynili  tak  pod  natchnieniem  Ducha 

         Świętego.Możemy z tą pewnością czytać Ewangelie nie jako dzien-
         nikarskie zapiski, ale jako głoszenie zbawienia wJezusie Chrys-

         tusie. Naprawdę możemy czytać słowa Jezusa w  Ewangeliach  jako 
         Jego słowa do nas.

            
            3. APOKALIPSA

            Przechodząc do Apokalipsy, napotykamy prawdopodobnie na naj-
         trudniejszą do zrozumienia księgę Biblii -księgę, która  spowo-

         dowała więcej nieporozumień niż jakakolwiek inna.
            Powód naszego zakłopotania jest  oczywisty:  Apokalipsa  roi 

         się od symboli - potworów, tajemniczych liczb,niejasnych aluzji 
         - wszystko otoczone widzeniami, które miał autor, Jan. Z powodu 

         właściwej  sobieniejasności,  i  ponieważ  ma  być  objawieniem 
         spraw, które nadejdą, Apokalipsa otrzymała zadziwiającąróżnoro-

         dność interpretacji. Niektóre twierdzą, że przepowiada stworze-
         nie Europejskiego WspólnegoRynku, wynalazek helikopterów, okro-

         pności bomby wodorowej i nieunikniony koniec świata.
            Nigdzie nie jest ważniejsze zrozumienie  formy  literackiej, 

         niż w Apokalipsie. Greckim tytułem tej  księgi  jest?Apokalipsa 
         Jana? określający księgę jako apokalipsę. Niestety, apokalipty-

         czna forma pisania jestwspółczesnemu człowiekowi najmniej znana 
         spośród różnych form literackich Biblii i stąd  najbardziejnie-

         zrozumiała.
            Apokaliptyczne pisanie zaczęło się pod koniec okresu  proro-

         ków w czasach Starego Testamentu.  Niektórez  proroczych  ksiąg 
         Starego Testamentu zawierają elementy apokaliptyczne, szczegól-

         nie księgi Daniela,Ezechiela i Zachariasza. Pisma apokaliptycz-
         ne stały się bardzo powszechne w II i I w. przed Chr. i  nadal-

         były pisane przez około I. po Chr. Jedynym apokaliptycznym pis-
         mem zachowanym w Nowym Testamenciejest Apokalipsa Jana.

            Pisma apokaliptyczne twierdziły, że  są  objawieniami  wyda-
         rzeń, które mają nadejść. Objawienie byłozwykle dane  jako  wi-

         zja. Objawienie zawarte w pismach apokaliptycznych były wyraża-
         ne poprzez symbole;aby zrozumieć objawienie, musiało się  rozu-

         mieć użyte symbole.

            Niewiele symboli użytych w  Apokalipsie  Jana  jest  znanych 

         współczesnemu człowiekowi. Stąd czytelnicyApokalipsy potrzebują 
         klucza do interpretacji tego, co zostało powiedziane. A  ponie-

         waż praktyczniewszystko wspomniane w piśmie apokaliptycznym  ma 
         symboliczną wartość, księga  Apokalipsy  będzieprawie  zupełnie 

         niezrozumiała, bez pojęcia symbolizmu tam użytego. Tak jak Ame-
         rykanie nie mogązrozumieć wysoko rozwiniętego symbolizmu japoń-

         skiego teatru bez wyjaśnienia, i tak jak tybetańskiwieśniak by-
         łby bardzo zdumiony, widząc po raz pierwszy grę w Baseball, tak 

         samo współczesny czytelniknie może zrozumieć bez pomocy, świata 
         pisma apokaliptycznego.

            Najważniejszym faktem w zrozumieniu Apokalipsy jest uświado-
         mienie sobie, że była to w tamtych czasachrozprawa. Była pisana 

         w specyficznym kontekście i skierowana do konkretnej  sytuacji. 
         Była pisana przedkońcem I w. kiedy Kościół przechodził  ciężkie 

         prześladowanie z rąk rzymskich imperatorów. Zostałanapisana, by 
         umocnić prześladowanych chrześcijan. Jeśli nie ma się na uwadze 

         tego pierwszorzędnego celuksięgi, nie jest możliwe żadne  właś-
         ciwe zrozumienie.

            Część trudności w zrozumieniu Apokalipsy polega na  tym,  że 
         nie wydaje się ona być traktatem dlaprześladowanych chrześcijan 

         pod koniec I w., wydaje się być proroctwem o końcu świata, opi-
         sującymwalkę między Bogiem  i  szatanem,  głoszącym  ostateczny 

         triumf Boga w momencie okropnego cierpienia  naziemi.  Istnieje 
         sens, w którym omawiane są te sprawy w Apokalipsie, ale są  one 

         omawiane w kontekściewydarzeń przy końcu I w. Po prostu Jan nie 
         pisał do ludzi XX wieku; pisał  do  chrześcijan  w  Azji  Mnie-

         jszej.Jeśli będziemy czytać Apokalipsę jak  gdyby  została  ona 
         napisana dla opisu wydarzeń w XX w., czy jakgdyby była napisana 

         dla przepowiedzenia wydarzeń, które są tuż,  tuż,  będziemy  ją 
         czytać źle. Musimyczytać ją przede wszystkim jako nowinę pisaną 

         przez chrześcijan I w. w czasach prześladowań.
            Nowina, którą Jan chciał przekazać, miała  nieść  zachętę  i 

         nadzieję. Chciał on pocieszyć chrześcijan w  ichcierpieniach  i 
         zapewnić, że ich cierpienia nie zostały przeoczone w Bożym pla-

         nie. Chciał ich zapewnić, żeBóg nadal był z nimi, i że Bóg  na-
         dal był Panem wydarzeń, pomimo  widocznej  rzymskiej  przewagi. 

         Chciałnauczyć, że Bóg będzie sadzić zarówno sprawiedliwych  jak 
         i niesprawiedliwych i że ci, którzy uwierzyli  wChrystusa  będą 

         nagrodzeni w następnym życiu. Boże dzieło odkupienia  nie  było 
         jeszcze ukończone;chrześcijanie nie mieli rozpaczać pośród cie-

         rpienia i śmierci z rąk Rzymian.
            Jan wyraził tę nowinę w sensie apokaliptycznym. Prześladowa-

         nia prowadzone przez Rzym przeciwkochrześcijanom było  widziane 
         jako napaść szatana na samego Bo-ga - napaść, którą  Bóg  prze-

         zwycięży.Szatan będzie zrzucony do płonącej jamy:  Rzym  będzie 
         zniszczony. Męczennicy będą witani w niebie przezsamego  Chrys-

         tusa, w którego cierpieniach uczestniczyli: byli  tymi,  którzy 
         skąpali swoje szaty w krwiBaranka.

            Ważnym punktem jest, że symbolizm Apokalipsy musi być odczy-
         tany wg intencji autora i sytuacji, do którejodnosił się  kiedy 

         pisał. Istnieje ponadczasowa nowina w Apokalipsie: jest to sło-
         wo Boże do nas. Aleprzede wszystkim musimy je zrozumieć w  sen-

         sie nowiny dla Kościoła w okresie  prześladowania.  Jeślizrozu-
         miemy co mówiło ono wówczas, zrobimy pierwszy krok do zrozumie-

         nia, co może ono mówić namdziś. Nie możemy bezpośrednio  inter-
         pretować jego symboli w sensie bieżących wydarzeń. Nie możemyi-

         nterpretować jego uwagi o tysiącletnim panowaniu Chrystusa jako 
         dosłownej przepowiedni, że Chrystusznów  będzie  żył  na  ziemi 

         przez tysiąc lat i panować będzie nad  królestwami  ziemi.  Nie 
         możemy braćdosłownie jego opisów klęsk, jako  opisów  wydarzeń, 

         które mają miejsce teraz (i mają miejsce teraz  po  razpierwszy 
         od czasu gdy Jan pisał), i z tego wnioskować, że koniec  świata 

         nadchodzi: Nie możemyprzepowiadać  politycznych  i  militarnych 

         sukcesów współczesnego państwa Izraela na podstawie  tego,  co-

         jest zawarte w Apokalipsie.
            Znajomość wstępu do Apokalipsy, takiego jak ten, który  jest 

         w pełnych wydaniach Biblii  Jerozolimskiej,jest  konieczna  dla 
         współczesnego czytelnika. Również konieczny jest niemal dosłow-

         ny komentarz, którywyjaśnia znaczenie symboli użytych w  Apoka-
         lipsie dla czytelników I wieku.

            
            4. MILCZENIE PISM

            Poznaliśmy trzy dziedziny, w których Pismo Święte nie zamie-
         rza nas pouczać o rzeczach, o którychchcielibyśmy wiedzieć. Bi-

         blia nie daje nam naukowego zapisu stworzenia wszechświata: ob-
         jawia, żewszystko co istnieje pochodzi od Boga, lecz nie  wyrę-

         cza człowieka w pracy naukowej. Ewangelie nie sąbiografiami ży-
         cia Jezusa Chrystusa: głoszą zbawczą prawdę, że Jezus z Nazare-

         tu jest Synem Bożym, i żeprzez Niego znajdujemy zbawienie. Apo-
         kalipsa nie opisuje jak i kiedy świat się skończy: zapewnia na-

         stylko o ostatecznym triumfie i nadejściu Królestwa Bożego.
            Biblia nie jest podręcznikiem, a jeszcze mniej wypisami. Nie 

         możemy wymagać od niej informacji, którejnie zawiera. Nie może-
         my wymagać odpowiedzi na pytania,. których nie stawia. Nie  mo-

         żemy posługiwać sięnią jak książką kucharską, encyklopedią; czy 
         książką opisującą zdumiewające fakty. Nie możemy czynić zBiblii 

         czegoś, czym ona. nie jest.
            Biblia jest słowem Bożym do nas i dla nas. Jest Bożym  obja-

         wieniem i naszą drogą do Ojca. Jest zasadąwiary  Kościoła.  Ale 
         Biblia nie jest księgą pouczeń, która spadla z nieba jako goto-

         wy podręcznik zdecyzjami na wszystkie okoliczności. pełna odpo-
         wiedź na każde nasze pytanie. Biblia nie może zastąpićKościoła, 

         jako kontekst naszego życia chrześcijańskiego i spotkania Chry-
         stusa, nawet jeśli jest ważnączęścią tego kontekstu. Biblia nie 

         może zastąpić przewodzenia Ducha Świętego,  kiedy  zmagamy  się 
         zproblemami i pytaniami wyjątkowymi dla  naszego  współczesnego 

         wieku.
            Biblia milczy na wiele tematów. Niewiele mówi nam o życiu po 

         śmierci. Gdybyśmy byli w Betanii w owymczasie, prawie na  pewno 
         zapytalibyśmy Łazarza, jak to było być umarłym przez trzy  dni. 

         Mimo to Janmilczy na ten temat; chce zwrócić  uwagę  na  władzę 
         Jezusa nad życiem i śmiercią, a nie na charakterprzeżycia Łaza-

         rza, kiedy umarł.
            Biblia obiecuje nam zmartwychwstanie naszych ciał,  ale  nie 

         opisuje jak nasze zmartwychwstałe ciała będąwyglądały  i  czuły 
         się. Naturalnie chcielibyśmy wiedzieć. Ale Paweł odrzuca to py-

         tanie całkiem szorstko?Lecz oto  powie  ktoś:  A  jak  zmartwy-
         chwstają umarli? W jakim ukażą się ciele?  O  niemądry!Przecież 

         to, co siejesz, nie ożyje jeżeli wprzód nie obumrze. To, co za-
         siewasz, nie jest od razu ciałem,którym ma się stać potem, lecz 

         zwykłem  ziarnem,  na  przykład  pszenicznym  1ub  jakimś   in-
         nym...Podobnie rzecz się ma ze zmartwychwstaniem.  Zasiewa  się 

         to, co zniszczalne - powstaje  zaśniezniszczalne?  (1  Kor  15, 
         35-37). Poza analogią Pawła, Pismo milczy.

            Pytania, które stawiamy Pismu mogą być  niewłaściwymi  pyta-
         niami. Moglibyśmy zapytać ?jak światnaprawdę się zaczął??  albo 

         ?jaki będzie koniec świata?? i oczekiwać znalezienia odpowiedzi 
         w pierwszej iostatniej księdze Biblii.  Ale  księga  Rodzaju  i 

         Apokalipsa nie zostały napisane, by odpowiedzieć na  tepytania, 
         i odpowiedzi nie mogą wynikać z nich w właściwy sposób. Prawdo-

         podobnie więcej złychinterpretacji Pisma zostało ?opartych?  na 
         tych dwóch księgach, niż na reszcie Ksiąg razem wziętych -głów-

         nie z powodu zadawania niewłaściwych pytań.
            Chcielibyśmy znać czas,  kiedy  Chrystus  przyjdzie  znów  w 

         chwale. Jak apostołowie zapytalibyśmy: ?Panie,czy w tym  czasie 
         przywrócisz królestwo Izraela?? (Dz. 1, 6). Ale Jego  odpowiedź 

         byłaby taka sama, jakJego odpowiedź  do  nich:  ?Nie  wasza  to 

         rzecz znać czas i godzinę,  które  Ojciec  ustalił  swoją  wła-

         dzą,ale gdy Duch Święty zstąpi na was otrzymacie Jego moc i bę-
         dziecie moimi świadkami w Jeruzalem icałej Judei, i w  Samarii, 

         i aż po krańce ziemi? (Dz 1, 7-8). Nie nam jest wiedzieć... ale 
         zadanie zostałonam powierzone. Mamy otrzymać moc Ducha Świętego 

         i kontynuować dzieło pozostawania dziećmiBożymi we współczesnym 
         świecie, a nie bezczynnie medytować nad tym, co nie zostało nam 

         objawione.
            Obietnica, jaką otrzymaliśmy jest obietnicą pełnej wiedzy  o 

         Bogu. Ale jest to obietnica, którą Bóg  wypełnipóźniej,  nie  w 
         tym miejscu i czasie przez słowa Biblii. Możemy zastosować sło-

         wa Pawła do samego Pisma:?Teraz widzimy  jakby  w  zwierciadle, 
         niejasno; kiedyś zobaczymy twarzą w twarz.  Teraz  poznajęczęś-

         ciowo, kiedyś będę poznawał tak, jak i zostałem poznany? (1 Kor 
         13, 12). Słowo Boże jestzwierciadłem, w którym widzimy  Jego  i 

         widzimy samych siebie. Kiedy dopełnimy naszą  wędrówkę  doOjca, 
         ujrzymy Go twarzą w twarz, poznamy Go nawet tak  jak  On  teraz 

         zna nas. Nie tylko będziemysłyszeć Słowo Boże kierowane do nas; 
         będziemy całkowicie w Jego obecności.

            Do tego dnia, kiedy ujrzymy Go twarzą w twarz mamy przywilej 
         oglądać Go tak, jak się nam  objawił.Jesteśmy  uprzywilejowani, 

         mogąc słuchać Jego słów do nas, jesteśmy uprzywilejowani, mając 
         Pismo imogąc czytać je jako Słowo Boga, objawiającego się  nam, 

         zapraszające nas ze sobą na tę ścieżkę, któraprowadzi  do  Jego 
         obecności.