Jan Matejko

Jan Matejko

Kraków 1838 - Kraków 1893

Najwybitniejszy przedstawiciel polskiego malarstwa historycznego XIX wieku. W

1852-58 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (u W. K. Stattlera i W.

Łuszczkiewicza), 1859-60 w Monachium (u H. Anschütza) i Wiedniu. Od 1864

członek Towarzystwa Naukowego w Krakowie i wielu akademii zagranicznych.

Od 1873 dyrektor Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Odbył wiele podróży

zagranicznych (Paryż, Wiedeń, Turcja, Czechy, Węgry, Włochy) i po Polsce.

Od połowy lat 50-tych tworzył obrazy głównie z dziejów ojczystych,

poprzedzone wnikliwymi studiami historycznymi i zabytkoznawczymi. Główne

dzieła:

(1862),

(1864),

(1866),

(1869),

Stefan Batory pod Pskowem

(1872),

Zawieszenie dzwonu Zygmunta

(1874),

Bitwa pod Grunwaldem

(1878),

Hołd pruski

(1882),

Sobieski pod Wiedniem

(1883),

Kościuszko pod Racławicami

(1888),

Konstytucja 3 Maja

(1891) oraz cykl

Dzieje cywilizacji w Polsce

(1889). Większość z nich to ogromnych rozmiarów

kompozycje o wielkiej sile wyrazu, które cechuje połączenie realistycznej

obserwacji i dokumentalnej ścisłości szczegółów z przejaskrawioną gestykulacją i

dynamicznymi układami kompozycyjnymi całości obrazu.

Matejko był jednym z największych polskich portrecistów. Portrety:

(1879),

(1879),

(1890), znakomity

artysty (1892).

Matejko wykonał jedno z największych dzieł malarstwa monumentalnego -

polichromię w Kościele Mariackim w Krakowie (1889-91). Dużą popularność

zyskał cykl rysunków

Poczet królów i książąt polskich

(1890) oraz album Ubiory w

Polsce (1860).

Uczniami Matejki byli m.in.: Maurycy Gottlieb, Jacek Malczewski, Józef

Mehoffer, Stanisław Wyspiański.

Dzieła Matejki, przesycone głębokim patriotyzmem, ukazywały społeczeństwu

polskiemu wizję przeszłości i odegrały dużą rolę w umacnianiu świadomości

narodowej. Podczas II wojny światowej najważniejsze dzieła zostały ukryte (np.

Bitwa pod Grunwaldem

zakopana w Lublinie). Po 1945 większość dzieł Matejki

odnaleziono i poddano konserwacji. Obecnie znajdują się głównie w zbiorach

Muzeum Narodowego w Krakowie i w Warszawie.

Sceny i postacie historyczne

Konarski torturowany w celi
więziennej

1850. Akwarela na papierze. 11,5 x 14
cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

800x521

114 KB

Carowie Szujscy wprowadzeni
przez Żółkiewskiego na sejm
warszawski przed Zygmunta III w
roku 1611

1853. Olej na płótnie. 75,5 x 108 cm.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

Uwaga: późniejszy obraz

Carowie

Szujscy na sejmie warszawskim

z 1892

r znajduje się na

stronie 6

800x543

66 KB

Wjazd Henryka Walezego do
Krakowa

1853. Olej na płótnie. 40 x 32 cm.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

668x800

108 KB

Władysław Jagiełło z Witoldem
modlący się przed bitwą pod
Grunwaldem

1855. Olej na płótnie. 79,5 x 62 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

514x800

54 KB

Święta Jadwiga wśród ubogich

1855. Akwarela na papierze. 15,3 x
22,8 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

800x740

132 KB

Stańczyk udający ból zębów

1855. Olej na płótnie. 45 x 36 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

644x800

75 KB

Piotr z Amiens - Krzyżowiec

1858. Akwarela na papierze. 21 x 14
cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

518x800

72 KB

Zygmunt I nadaje szlachectwo
profesorom Uniwersytetu
Jagiellońskiego

1858. Olej na płótnie. 82 x 101 cm.
Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego
w Krakowie.

800x674

85 KB

Jan III Sobieski w Częstochowie
(szkic)

1859. Olej na papierze naklejonym na
płótnie. 76,5 x 54,5 cm.
Muzeum Sztuki w Łodzi..

538x800

91 KB

Otrucie królowej Bony

1859. Olej na płótnie. 77,5 x 62 cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie.

645x800

80 KB

Zygmunt August prezentuje na
dworze Barbarę Radziwiłłównę

1859. Akwarela, papier. 32 x 23,5 cm.
Dom Jana Matejki. w Krakowie.

579x800

93 KB

Samuel Zborowski prowadzony na
śmierć

1860. Akwarela i ołówek na papierze.
31,7 x 23,6 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

583x800

118 KB

Jan Zamoyski idący obwieścić
wyrok śmierci Zborowskiemu

Ok. 1860. Akwarela i ołówek na
papierze. 32 x 23,5 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

588x800

130 KB

Portret młodej kobiety - królowej
Bony (?)

1861. Akwarela na papierze. 24 x 18,5
cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

602x800

91 KB

Władysław Jagiełło na
pobojowisku grunwaldzkim

1861. Akwarela i ołówek na papierze.
38 x 69,5 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

Zygmunt III Waza

1861. Akwarela na papierze. 24,2 x 18
cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

579x800

75 KB

Polonia II, ilustracja do Psalmów
przeszłości Zygmunta
Krasińskiego

1861

598x800

118 KB

Jan Kochanowski nad zwłokami
Urszulki (szkic)

1861. Akwarela na papierze. 24 x 32
cm.
Własność prywatna.

800x569

89 KB

Jan Kochanowski nad zwłokami
Urszulki

1862. Olej na płótnie. 98 x 122 cm.
Obraz zaginiony.

800x635

119 KB

Stańczyk w czasie balu na dworze
królowej Bony wobec straconego
Smoleńska

1862. Olej na płótnie. 88 x 120 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

800x592

110 KB

Konrad Wallenrod (szkic)

1863. Olej na płótnie. 67,8 x 53,8 cm.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

559x800

82 KB

Zygmunt August z Barbarą na
dworze radziwiłłowskim w Wilnie
(szkic)

1864. Olej na płótnie. 122 x 100 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

659x800

128 KB

Rok 1863 - Polonia

1864. Olej na płótnie. 156 x 232 cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie.
Zbiory Czartoryskich.

800x541

104 KB

Kazanie Skargi

1864. Olej na płótnie. 224 x 397 cm.
Zamek Królewski w Warszawie.

800x453

99 KB

Wyjazd Henryka Pobożnego z
Legnicy

1865. Olej na papierze naklejonym na
płótno. 71 x 59 cm.
Muzeum Narodowe w Poznaniu.

659x800

158 KB

Ociemniały Wit Stwosz z wnuczką

1865. Olej na płótnie. 155,5 x 140 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

724x800

175 KB

Rejtan - Upadek Polski

1866. Olej na płótnie. 282 x 487 cm.
Zamek Królewski w Warszawie.

Zobacz fragmenty obrazu.

800x451

115 KB

Sejm w Gąsawie (szkic)

1866. Olej na papierze naklejonym na
płótnie. 59 x 115,5 cm.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu.

800x429

119 KB

Alchemik Sędziwój

1867. Olej na desce. 73 x 130 cm.
Muzeum Sztuki w Łodzi.

800x452

110 KB

Władysław Biały w Dijon

1867. Olej na tekturze. 47,5 x 38 cm.
Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego
w Krakowie.

Zygmunt August i Barbara na
dworze Radziwiłłowskim w
Wilnie

1867. Olej na płótnie. 127 x 107 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

667x800

94 KB

Święty Kazimierz - królewicz
polski

1869. Akwarela na papierze. 25,5 x
21,2 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

721x800

94 KB

Unia Lubelska

1869. Olej na płótnie. 298 x 512 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.
Depozyt w Muzeum Okręgowym w
Lublinie.

Zobacz fragmenty obrazu.

800x481

109 KB

Batory pod Pskowem

1872. Olej na płótnie. 322 x 512 cm.
Zamek Królewski w Warszawie.

Zobacz fragmenty obrazu.

800x470

143 KB

Astronom Kopernik, czyli
rozmowa z Bogiem

1872, olej na płótnie, 221 x 315 cm.
Muzeum Uniwersytetu
Jagiellońskiego, Kraków.

800x579

130 KB

Gamrat i Stańczyk

1873-1878. Olej na desce. 132 x 87,5
cm.
Fundacja Kościuszkowska w Nowym
Jorku..

517x800

97 KB

Zawieszenie dzwonu Zygmunta
na wieży katedry w roku 1521 w
Krakowie

1874. Olej na desce. 94 x 189 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

800x403

139 KB

Portret hetmana Ostafija
Daszkiewicza

1874. Olej na tekturze. 72,5 x 57,5
cm.
Muzeum Śląskie w Katowicach.
------------------------------------
Żył w latach 1455-1535. Starosta
kaniowski i czerkaski, dowódca
kozacki. Walczył przeciw najazdom
tatarskim i w wojnach z Moskwą.

629x800

138 KB

Iwan Groźny

1875. Olej na płótnie. 90 x 224 cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie,
Sukiennice.

800x324

77 KB

Uczta u Wierzynka

1877. Olej na desce. 100 x 74 cm.
Własność prywatna.

621x800

139 KB

Bitwa pod Grunwaldem

1878. Olej na płótnie. 426 x 987 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

Zobacz fragmenty obrazu.

1000x426

147 KB

Bitwa pod Warną

1879. Olej na desce. 58 x 92 cm.
Szépmüvészeti Muzeum, Budapeszt.

1000x623

140 KB

Władysław Warneńczyk,
fragment obrazu Bitwa pod
Warną

642x800

154 KB

Spór małżeński Gryfiny z
Leszkiem Czarnym

1879. Olej na desce. 33,5 x 48 cm
Muzeum Narodowe w Poznaniu.

800x543

114 KB

Władysław Łokietek zrywający
układy z Krzyżakami w Brześciu
Kujawskim

1879. Olej na desce. 35,5 x 39,5 cm
Muzeum Narodowe w Warszawie.

Zjazd królów Jagiellonów z
cesarzem Maksymilianem pod
Wiedniem

1879. Olej na desce. 60,5 x 94 cm.
Własność prywatna w Wiedniu.

800x543

153 KB

Zabicie Leszka Białego w Gąsawie

1880. Olej na desce. 30 x 66 cm.
Muzeum Narodowe w Gdańsku.

800x453

126 KB

Jan III Sobieski wręcza kanonikowi
Denhoffowi list do papieża z
wiadomością o zwycięstwie nad
Turkami pod Wiedniem w r. 1683
(szkic)

1880. Olej na płótnie. 58 x 100 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

800x471

111 KB

Dymitr z Goraja wstrzymujący
Jadwigę od wyłamania drzwi na
zamku królewskim w Krakowie

1881. Olej na sklejce. 46 x 38 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie.

737x800

131 KB

Rzeczpospolita babińska
(fragment)

1881. Olej na płótnie. 95 x 198,5 cm
Muzeum Narodowe w Warszawie.

800x683

162 KB

Hołd pruski

1882. Olej na płótnie. 388 x 785 cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie -
Sukiennice.

800x389

123 KB

Dziewica Orleańska (szkic)

1883. Olej na desce. 68 x 105 cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie.

800x531

126 KB

Jan III Sobieski pod Wiedniem
(szkic)

1883. Olej na płótnie. 59,5 x 75,5 cm.
Lwowska Galeria Sztuki.

800x617

118 KB

Sobieski pod Wiedniem

1883. Olej na płótnie. 458 x 894 cm.
Muzeum Watykańskie w Rzymie.

800x396

106 KB

Bolesław Chrobry ze
Światopełkiem przy Złotej Bramie
w Kijowie

1884. Olej na desce. 159 x 109 cm.
Własność prywatna.

520x800

146 KB

Jan Żiżka z Trocnowa w bitwie pod
Kutną Horą

1884. Olej na desce. 40 x 25,8 cm.
Lwowska Galeria Sztuki.

512x800

109 KB

Wernyhora

1884. Olej na płótnie. 290 x 205 cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie -
Sukiennice.

560x800

79 KB

Zamoyski pod Byczyną (szkic)

1884. Olej na płótnie. 26,7 x 48 cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie

800x433

85 KB

Bohdan Chmielnicki z Tuhaj-
Bejem pod Lwowem

1885. Olej na desce. 130 x 79 cm
Muzeum Narodowe w Warszawie.
-----------------------------
W obłokach nad Lwowem unosi się
postać świętego Jana z Dukli.

538x800

175 KB

Tuhaj Bej

Fragment obrazu Bohdan
Chmielnicki z Tuhaj-Bejem pod
Lwowem.

459x800

120 KB

Śmierć Zygmunta Augusta w
Knyszynie

1886. Olej na desce. 112 x 146
cm.
Muzeum Narodowe w Warszawie
- depozyt w Muzeum
Okręgowym w Toruniu.

800x591

131 KB

Dziewica Orleańska
(fragment)

1886. Olej na płótnie. 484 x 973
cm.
Muzeum Narodowe w Poznaniu.

585x800

123 KB

Bitwa pod Racławicami

1888. Olej na płótnie. 465 x 879
cm.
Muzeum Narodowe w Krakowie -
Sukiennice.

800x408

97 KB

Tadeusz Kościuszko i
kosynierzy

Fragment Bitwy pod
Racławicami.

800x678

139 KB

Konstytucja 3 maja 1791 roku

1891. Olej na płótnie. 227 x 446
cm.
Zamek Królewski w Warszawie.

800x437

100 KB

Konstytucja 3 maja 1791 roku
(fragment).

Marszałek Stanisław
Małachowski.

638x800

170 KB

Carowie Szujscy na sejmie
warszawskim

1892. Olej na desce. 42 x 63 cm.
Dom Jana Matejki. w Krakowie.

800x546

141 KB

Zabójstwo św. Stanisława
(szkic)

1892. Olej na desce. 84 x 123 cm.
Muzeum Pomorza Środkowego w
Słupsku.

800x586

128 KB

Wyjście żaków z Krakowa w
roku 1549

1893. Olej na płótnie. 97 x 194
cm.
Dom Jana Matejki w Krakowie

800x404

78 KB

Wyjście żaków z Krakowa w
roku 1549 (fragment)

629x800

109 KB

Śluby Jana Kazimierza

1893. Olej na płótnie. 315 x 500
cm.
Muzeum Narodowe we
Wrocławiu.

800x506

98 KB

Śluby Jana Kazimierza
(fragment)

Biskup, król i królowa. Z prawej
Stefan Czarniecki.

699x800

168 KB