Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

4 października 2010, 12:50

Autor: Zygmunt Novák
czytano: 16762 razy

Podróż   jest   zwykle   doskonałym   pretekstem   do
fotografowania. Po pierwsze robimy zdjęcia, żeby
mieć   fotograficzny   pamiętnik,   w   którym
utrwalimy wszystko to, co chcemy zapamiętać i o
czym chcemy opowiedzieć po powrocie. Po drugie
fotografujemy, żeby naszymi zdjęciami poruszyć,
zachwycić,   żeby   przekazać   emocje,   smaki   i
zapachy,   które   podczas   wędrówek   po   świecie
nasze zmysły odbierają wielokrotnie silniej niż na
co dzień. Piękne widoki i architektura to dla wielu
wdzięczne   i...   wygodne   tematy   zdjęć.   Nie
uciekają i nie krzywią się, nie wygrażają palcem.
Jednak jednymi z najciekawszych tematów zdjęć
w podróży są portrety.

Fotografowanie   ludzi   jest   niezwykłe   i   nie   bójmy
się   kierować   obiektywu   w   ich   stronę.   Koloryt   i
różnorodność   odwiedzanych   miejsc   można
przekazać   portretując   ich   mieszkańców.   Ze
wszystkich   oglądanych   zdjęć   to   właśnie   te
fotografie,   których   bohaterami   są   ludzie,
wywołują u odbiorcy najwięcej emocji.

Strona 1

Niedługo po odkryciu fotografii, pierwsze dagerotypy były używane przede wszystkim do wykonywania
portretów.   Mimo   wysokiej   ceny   i   trudności   związanych   z   długimi   czasami   naświetlania,   portrety
wykonywane na srebrnej płytce cieszyły się dużym powodzeniem. Fotografowanie ludzi jest dla wielu,
nie   tylko   początkujących,   pasjonatów   nie   lada   wyzwaniem.   [comment]Zwykle   wiąże   się   z   wieloma
przeszkodami  natury psychologicznej, bez pokonania których  zrobienie  dobrego zdjęcia obcej  osobie
będzie bardzo trudne. Ten rodzaj fotografii wymaga przede wszystkim dobrego kontaktu z modelem.
Niezależnie   od   tego,   czy   jest   to   ktoś   nam   bliski,   czy   spotkany   na   ulicy   przechodzień.     Czasem   na
zbudowanie tego kontaktu mamy dosłownie chwilę. Często, w dalekich egzotycznych krajach, jedynym
sposobem komunikacji są gesty, mimika twarzy czy kilka świeżo poznanych słów i zwrotów w obcym
nam języku.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

1 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Jeśli w podróży głównym tematem naszych zdjęć mają być spotkane osoby, powinniśmy
wygospodarować sobie dużą ilość czasu. Oznacza to, że mamy małe szanse na dobre portrety, jeśli
bierzemy udział w zorganizowanej wycieczce objazdowej. Zwykle program jest tak skonstruowany, że
nie mamy wielu okazji na spotkania czy dłuższe rozmowy z bohaterami naszych zdjeć. Presja czasu

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

3 z 17

2015-08-15 16:51

pozbawia nas możliwości pozostania w wybranym miejscu tak długo jak byśmy chcieli. Portrety które
większość z nas przywozi z takiej wycieczki to "migawki" zrobione w pośpiechu, często z oddali, nawet z
okien   autokaru   długoogniskowym   obiektywem.   Zdjęcia   bez   zapisanych   emocji,   bez   kontaktu
wzrokowego z fotografowaną osobą. Tematem tych zdjęć stają się ludzie spotykani na uczęszczanych
trasach   wokół   typowych   atrakcji   turystycznych   lub   osoby   przyzwyczajone   do   pozowania,   często
oczekujące   zapłaty   za   zdjęcia.   Żebracy,   sztukmistrze   czy   członkowie   lokalnych   zespołów
folklorystycznych wykonujący program artystyczny dla turystów. Wiadomo, że takie portrety nie będą
naturalnym   obrazem   mieszkańców   danego   miejsca.   Aby   dotrzeć   do   osoby,   którą   pragniemy
sfotografować,   powinniśmy   poświęcić   jej   odpowiednią   ilość   uwagi.   Nie   ma   recepty   na   to,   ile   czasu
potrzebujemy. Raz będzie to kilka sekund, ale innym razem okaże się że spędziliśmy z nieznajomym
parę godzin.

Fot. Zygmunt Novák

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

4 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Okazanie   szacunku,   otwartości   i   dobre   wewnętrzne   nastawienie   do   każdego   drugiego   człowieka,
spotkanego na naszej drodze to klucz do sukcesu, czyli udanych, pełnych emocji zdjęć. Konieczne jest
uzyskanie akceptacji zarówno samej fotografowanej, jak i pozostałych osób z jej otoczenia. Akceptacja
jest   ważna,   bo   zapewnia   komfort   nam   jako   fotografom   i   powoduje,   że   ludzie   po   pewnym   czasie
zachowują się przed obiektywem naturalnie. Dajmy sobie zawsze wystarczającą ilość czasu, jeśli zależy
nam na dobrych zdjęciach. Zanim wyciągniemy aparat przebywajmy wśród ludzi których zamierzamy
fotografować. Warto z nimi porozmawiać, dać się poznać – nie jako intruz wpadający na sekundę po
egzotyczne zdjęcia, ale jako ktoś, kto autentycznie jest ciekawy innych ludzi. Dzięki temu już po kilku
chwilach przestaniemy swoim aparatem fotograficznym zwracać na siebie uwagę. Dobrym sposobem na
szybsze zdobycie zaufania miejscowych jest poznanie kogoś znającego zwyczaje lokalnej społeczności i
lokalny język, będącego "jednym  z nich". Taki  przewodnik umożliwi  dotarcie w miejsca i  do osób, o
których istnieniu bez jego pomocy nawet byśmy nie wiedzieli.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

5 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Czy trzeba prosić o zgodę na zdjęcia? Dyskusje na ten temat toczą się często z silnymi argumentami po
obu stronach. Jeśli jest to portret sytuacyjny, jeśli wykorzystujemy ten jedyny moment, oczywiście
trudno prosić o zgodę przed zrobieniem zdjęcia. Jeśli jednak zależy nam na dobrym kontakcie i oddaniu
czegoś więcej niż tylko wyglądu osoby, uzyskanie zgody jest konieczne. Nieznajomość lokalnego języka
nie jest właściwie żadną przeszkodą. Zawsze jesteśmy w stanie porozumieć się przy użyciu prostych
gestów, uśmiechu, czy pytającego wskazania na aparat fotograficzny

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

6 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Strona 2

Pamiętam sytuację, kiedy turysta z wieloosobowej grupy w pośpiechu zwiedzającej świątynię Angkoru,
dość   inwazyjnie   ze  swoim   pokaźnym   obiektywem   wtargnął   w  przestrzeń   jednej  z   komnat,  w   której
odbywała  się  uroczystość   oczyszczenia  w   rodzinnym   gronie  Khmerów.  Nie  próbował   zrozumieć   całej
zastanej sytuacji, swoim zachowaniem nie okazał [comment]szacunku świętującym. Zrobił kilkanaście
szybkich   zdjęć,   podchodząc   na   odległość   kilkudziesięciu   centymetrów   do   bohaterów   ceremonii,
wchodząc   w   ciężkich   butach   do  świątyni,   gdzie   zwyczajem   jest   pozostawianie   obuwia  na  zewnątrz.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

7 z 17

2015-08-15 16:51

Jestem przekonany, że jego zdjęcia ukażą zaskoczenie i zmieszanie na twarzach, które dało się
zauważyć w tej sytuacji. Nie uzyskał akceptacji, nie okazał szacunku, potraktował żywych ludzi jak
kolejne elementy architektury lub egzotyczne maskotki.

Fot. Zygmunt Novák

W sytuacjach kiedy fotografujemy z zaskoczenia, dobrze jest uśmiechnąc się po fakcie, zrobić jakiś miły

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

8 z 17

2015-08-15 16:51

gest   i...  nie  rezygnować   z   jeszcze  jednej  próby  zrobienia zdjęcia. Kontakt  można  nawiązać   później.
Pamiętajmy jednak, że nie zawsze taki sposób robienia zdjęć spotka się z akceptacją. Wszystko zależy
od tego co chcemy zarejestrować na fotografii. Jednak dobre intencje i szacunek powinny wypływać z
nas   naturalnie.   Zdjęcia   wykonane   z   niewielkich   odległości   mają   z   reguły   "tę"   moc,   oglądając   je,
czujemy, że portretowany był blisko nas, że fotografia niesie ładunek emocjonalny. Oczywiście łatwiej
jest zrobić portret teleobiektywem zza drzewa czy zza rogu kamienicy, kiedy człowiek nawet nie wie, że
jest  tematem  naszego zdjęcia. Zwykle emocjonalna moc przekazu  takiego zdjęcia jest niewielka lub
żadna.   Skoro   jesteśmy   blisko   wydarzeń   w   swojej   podróży,   to   tak   samo   z   bliska   pokazujmy   je   na
zdjęciach.

Fot. Zygmunt Novák

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

9 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

W portrecie najbardziej zwracamy uwagę na oczy. "Oczy są zwierciadłem duszy" – mówią nam bardzo
wiele   o   charakterze   człowieka   a   nawet   o   jego   przeżyciach.   Fotografując,   starajmy   się   pokazać   ten
właśnie element twarzy. Konieczne do tego jest użycie odpowiedniego obiektywu i oświetlenia modela.
Jeśli portret ma być osobisty, skupiony na wnętrzu człowieka, zadbajmy o nierozpraszające tło, małą
głębię ostrości i oddanie wyrazu oczu. Kiedy model znajdzie się w częściowym cieniu, np. w drzwiach
swojego domu, a na jego twarz pada światło z zewnątrz, w oczach pojawiają się wyraźne, ożywiające
"bliki".   Co   może   się   przydać,   aby   dobrze   panować   nad   oświetleniem?   Przede   wszystkim   świetna
obserwacja  zastanego  oświetlenia,  bo  z   takim  w   podróży  będziemy  mieli   do  czynienia. Umiejętność
wykorzystania pięknego światła. To może być zarówno fantastyczne poranne, wschodzące słońce, jak i
snop   dziennego   światła   wpadający   przez   drzwi   do   ciemnego   pomieszczenia.   W   trudnych   lub
niekorzystnych   warunkach   możemy   sobie   pomóc   odbłyśnikiem   czy   nawet   lampą   błyskową.   Flesza
używajmy raczej w sytuacjach kiedy światła jest zbyt dużo, dla złagodzenia kontrastów nie zaś jako
jedynego źródła w trudnych warunkach oświetleniowych.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

10 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Jakiego najlepiej użyć obiektywu? Znakomicie sprawdzają się tzw. jasne szkła zapewniające świetne
przeniesienie kontrastu i piękne rozmycie tła. Portretowe ogniskowe to najczęściej zakres od ok. 75 do
135 mm dla formatu 35 mm czyli określanego jako pełna klatka – full frame czy FX. W tej roli dla
popularnego formatu APS-C znakomicie sprawdzają się standardowe obiektywy o ogniskowej 50 mm i

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

12 z 17

2015-08-15 16:51

światłosile 1:1.4–1:1.8, które w swojej ofercie posiadają główni producenci lustrzanek. Taki obiektyw
powinien   znaleźć   się   w   plecaku   fotografa-podróżnika   jako   podstawowe   wyposażenie.   Zastosowanie
obiektywu   o   stałej   ogniskowej   do   portretów   ma   wiele   zalet.   Zbyt   długa   ogniskowa   wymusza   dużą
odległość fotograf-model co utrudnia kontakt i interakcję. Z kolei zastosowanie ogniskowej zbyt krótkiej
wymusza   dystans,   który   przestaje   być   komfortowy   dla   fotografowanego   człowieka,   nie   mówiąc   o
możliwych   istotnych,   karykaturalnych   przerysowaniach   perspektywy.   Obiektyw   szerokokątny
zdecydowanie   okaże   się   przydatny,   jeśli   naszym   zamierzeniem   jest   przedstawienie   człowieka   w
kontekście: w jego otoczeniu, w sytuacji czy relacji z innymi bohaterami.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

13 z 17

2015-08-15 16:51

Fot. Zygmunt Novák

Swoimi zdjęciami możemy sprawić ludziom wiele radości. Począwszy od tego, że,będą się czuli
wyjątkowo, gdyż to właśnie oni stają przed naszym obiektywem, aż po sprawienie im wspaniałej
pamiątki. Nie zapomnijmy wziąć adresu i wysłać odbitki po powrocie do domu – warto się odwdzięczyć

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

14 z 17

2015-08-15 16:51

za   okazane   zaufanie,   za   piękny   pogodny   uśmiech   i   serdeczność   ze   strony   osób   portretowanych.
Znakomitym  sposobem na zdobycie przychylności naszych przyszłych modeli jest pokazanie im  kilku
już wykonanych przez nas zdjęć, czy to na wyświetlaczu aparatu czy jeszcze lepiej w formie niewielkich
odbitek.   Fotografie   naszej   rodziny,   naszych   stron,   kraju   wzbudzą   zapewne   wielkie   zainteresowanie,
szczególnie jeśli na przykład pokażemy zimową fotografię ludziom, którzy lód znają jedynie z napojów
chłodzących.

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

15 z 17

2015-08-15 16:51

Fotografowanie ludzi w nowych miejscach, ludzi których spotykamy w podróży, to konieczność ciągłego
przełamywania siebie, swoich uprzedzeń, stereotypów czy nieśmiałości. Z pewnością jest to niemałe
wyzwanie. Powinniśmy umieć przewidywać, odczytywać, a nawet wywoływać emocje naszych modeli.
Satysfakcja pokonywania swoich barier i tworzenia wspaniałych fotografii wielokrotnie wynagradza te
"koszty" które ponosimy.

www.swiatobrazu.pl

Fotografowanie ludzi - portrety z podróży

http://www.swiatobrazu.pl/fotografowanie-ludzi-portrety-z-podrozy-2...

17 z 17

2015-08-15 16:51