Zawód: technik mechatronik
Symbol cyfrowy zawodu: 311 [50]
Numer zadania: 5
Arkusz zawiera informacje
prawnie chronione do
momentu rozpoczęcia
egzaminu
311[50]-05-112
Czas trwania egzaminu: 240 minut
ARKUSZ EGZAMINACYJNY
ETAP PRAKTYCZNY
EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE
CZERWIEC 2011
Informacje dla zdającego:
1. Materiały egzaminacyjne obejmują: ARKUSZ EGZAMINACYJNY z treścią zadania
i dokumentacją, zeszyt ze stroną tytułową KARTA PRACY EGZAMINACYJNEJ oraz KARTĘ
OCENY.
2. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 6 stron. Sprawdź, czy materiały egzaminacyjne
są czytelne i nie zawierają błędnie wydrukowanych stron. Ewentualny brak stron lub inne
usterki w materiałach egzaminacyjnych zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego
etap praktyczny.
3. Na KARCIE PRACY EGZAMINACYJNEJ:
- wpisz swojądatę urodzenia,
- wpisz swój numer PESEL*.
4. Na KARCIE OCENY:
- wpisz swoją datę urodzenia,
- wpisz swój numer PESEL*,
- wpisz symbol cyfrowy zawodu,
- zamaluj kratkę z numerem odpowiadającym numerowi zadania,
- przyklej naklejkę ze swoim numerem PESEL.w oznaczonyjaxniejscu_na karcie.
5. Zapoznaj się z treścią zadania egzaminacyjnego, dokumentacją załączoną do zadania,
stanowiskiem egzaminacyjnym i jego wyposażeniem. Masz na to 20 minut. Czas ten nie jest
wliczany do czasu trwania egzaminu.
6. Po upływie tego czasu przystąp do rozwiązywania zadania. Rozwiązanie obejmuje
opracowanie projektu realizacji prac określonych w treści zadania, wykonanie prac
związanych z opracowywanym projektem i sporządzenie dokumentacji z ich wykonania.
7. Zadanie rozwiązuj tylko w zeszycie KARTA PRACY EGZAMINACYJNEJ od razu na czysto,
nie otrzymasz dodatkowych kartek. Notatki, pomocnicze obliczenia itp., jeżeli nie należą
do pracy, obwiedź linią i oznacz słowem BRUDNOPIS. Zapisy oznaczone BRUDNOPIS
nie będą oceniane.
8. Po rozwiązaniu zadania ponumeruj strony pracy egzaminacyjnej. Numerowanie rozpocznij
od strony, na której jest miejsce do zapisania tytułu pracy. Wszystkie materiały, które
załączasz do pracy, opisz swoim numerem PESEL* w prawym górnym rogu.
9. Na stronie tytułowej zeszytu KARTA PRACY EGZAMINACYJNEJ, wpisz liczbę stron swojej
pracy i liczbę sztuk załączonych materiałów.
10. Zeszyt KARTA PRACY EGZAMINACYJNEJ i KARTĘ OCENY przekaż zespołowi
nadzorującemu etap praktyczny.
Powodzenia!
*
w przypadku braku numeru PESEL - seria i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość.
Zadanie praktyczne
Przeprowadzono
modernizację
bramy wjazdowej
do
zakładu,
zastępując
stycznikowy mechanizm sterowniczy (Załącznik 1.) mechanizmem ze sterownikiem PLC.
Opis działania mechanizmu sterowniczego po modernizacji zamieszczono w Załączniku 2.
Na stanowisku egzaminacyjnym znajduje się płyta montażowa z działającym
modelem zmodernizowanego mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej. W zależności
od wyposażenie stanowiska model może zawierać rzeczywiste elementy mechanizmu
sterowniczego zamieszczone w Tabeli 1 lub zamiast rzeczywistych elementów ich modele
tj. zamiast czujników indukcyjnych - przyciski sterownicze zwierne bez samoczynnego
powrotu (bistabilny, normalnie otwarte), zamiast styczników - lampki sygnalizacyjne.
Opracuj projekt realizacji prac związanych z montażem, oprogramowaniem
i uruchomieniem zmodernizowanego mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej do
zakładu.
Na podstawie modelu mechanizmu zamontowanego na stanowisku egzaminacyjnym
narysuj schemat połączeń elementów rzeczywistego mechanizmu tj. przycisków
sterowniczych, czujników indukcyjnych, styczników ze sterownikiem PLC. W KARCIE
PRACY EGZAMINACYJNEJ uzupełnij listę przyporządkowania.
Napisz program sterowniczy w języku LD (schemat drabinkowy) lub FBD (schemat
bloków funkcyjnych), zapewniający działanie mechanizmu zgodnie z opisem (Załącznik 2).
Prześlij program do sterownika PLC, skontroluj poprawność działania mechanizmu,
wykonując próbne uruchomienie modelu zamontowanego na stanowisku egzaminacyjnym.
Wprowadź ewentualne poprawki do programu.
Sporządź dokumentację z wykonanych prac.
Projekt realizacji prac powinien zawierać:
1. Tytuł pracy egzaminacyjnej zgodny z treścią zadania.
2. Założenia do projektu realizacji prac wynikające z treści zadania i załączników.
3. Wykaz działań związanych z montażem, oprogramowaniem i uruchomieniem
mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej do załadu.
4. Wykaz elementów,
narzędzi i sprzętu kontrolno-pomiarowego potrzebnych
do montażu i oprogramowania mechanizmu.
5. Algorytm działania mechanizmu w formie listy kroków lub schematu blokowego.
Strona 2 z 6
Dokumentacja z wykonanych prac powinna zawierać:
1. Uzupełnioną listę
przyporządkowania
oraz
schemat
połączeń
elementów
wejściowych i wyjściowych ze sterownikiem PLC.
2. Wnioski dotyczące poprawności działania programu sterowniczego.
3. Podpisany numerem PESEL jeden zrzut ekranu zawierający program załadowany
do pamięci sterownika wraz z komentarzami wyjaśniającymi działanie programu
(format A4 o orientacji pionowej).
UWAGA:
Zrzut z ekranu umieść w dokumencie edytora tekstu, plik zapisz na pulpicie w folderze
0 nazwie PESEL (PESEL to twój numer pesel). Następnie folder skopiuj do pamięci USB
1 poproś przewodniczącego zespołu nadzorującego etap praktyczny o wydrukowanie pliku.
Do wykonania zadania wykorzystaj:
Załącznik 1. Opis budowy i działania mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej
do zakładu
oraz
zamieszczoną w KARCIE PRACY EGZAMINACYJNEJ Listę przyporządkowania.
Do wykonania zadania przygotowano stanowisko wyposażone w:
1. Komputer z oprogramowaniem połączony ze sterownikiem PLC.
2. Model mechanizmu sterowniczego składający się z płyty z zamontowanymi
i sprawnymi elementami podłączonymi do wejść i wyjść sterownika PLC.
3. Dokumentację stanowiskową zawierającą informacje o elementach zastosowanych
w modelu mechanizmu sterowniczego.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 240 minut.
Strona 3 z 6
Załącznik 1.
Opis działania stycznikowego mechanizmu sterowniczego
bramy wejściowej do zakładu.
Mechanizm sterowniczy bramy wejściowej zbudowany jest z silnika trójfazowego (Rys. 1.),
przekładni ślimakowej oraz styczników K1 i K2, z których każdy załącza inny kierunek
obrotów silnika.
W układzie zastosowano blokadę elektryczną, uniemożliwiającą jednoczesne załączenie
obu styczników. Wciśnięcie przycisku S1 (Rys. 2.) powoduje otwieranie bramy (prawe
obroty silnika). Wciśnięcie przycisku S2 powoduje zamykanie bramy (lewe obroty silnika).
Puszczenie przycisków powoduje zatrzymanie ruchu bramy. Blokada przeciwzwarciowa
zrealizowana jest na zestykach styczników.
Rys. 1. Schemat podłączenia silnika trójfazowego
FJ
Ti b
1 1
----- ^
-- --- -----
N -----------
Rys. 2. Obwód sterowania kierunkiem obrotów silnika
Strona 4 z 6
Gdy brama jest nieruchoma wciśnięcie przycisku S1 (Rys. 1.) powoduje otwieranie
bramy, które może być przerwane poprzez ponowne wciśnięcie przycisku S1 lub
zadziałanie czujnika indukcyjnego F4. Podczas ruchu otwierającego bramy mechanizm
sterowniczy nie reaguje na stan przycisku S2 i czujnika indukcyjnego F3.
Gdy brama jest nieruchoma wciśnięcie przycisku S2 powoduje automatyczne zamykanie
bramy, które może być przerwane poprzez ponowne wciśnięcie przycisku S2 lub
zadziałanie czujnika indukcyjnego F3. Podczas ruchu zamykającego mechanizm
sterowniczy nie reaguje na stan przycisku S1 i czujnika indukcyjnego F4.
Indukcyjne czujniki zbliżeniowe F3 i F4 pełnią zadanie wyłączników krańcowych.
Mechanizm
sterowniczy
ma
zabezpieczenie
programowe
przed
możliwością
jednoczesnego załączenia styczników K1 i K2.
Załącznik 2.
Opis działania mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej po modernizacji
za sian i* ~ S2
ctorarmi* - SI
----- —*
Rys. 1. Rozmieszczenie elementów mechanizmu sterowniczego bramy wjazdowej
Strona 5 z 6
Tabela 1. Wykaz elementów mechanizmu sterowniczego układu po modernizacji.
Lp.
Nazwa
Oznaczenie
Wybrane parametry katalogowe
1.
Sterownik PLC
PLC
Napięcie zasilania - 24
V
DC
Wejścia cyfrowe - min. 4 wejścia 24V
DC
Wyjścia cyfrowe - min. 3 wyjścia 24V
DC
Montaż - szyna TH 35 lub inny sposób
mocowania do płyty
2.
Przycisk sterowniczy
S1,
S2
Przycisk sterowniczy zwiemy NO, o
samoczynnym powrocie, Un
<
230 V,
In
= 1,5
A
'
Montaż - szyna TH 35 lub inny sposób
mocowania do płyty
3.
Czujnik indukcyjny
F3, F4
Typ czujnika: zbliżeniowy
Napięcie zasilania - Un = 24 V DC
Prąd zasilania - ln = 15 mA DC
Prąd obciążenia -
l0bc
= 200 mA
Zasięg działania - 15 mm
Temperatura pracy: 10 °C + +70 °C
Styk zwiemy NO
6.
Stycznik
K1, K2
Cewka o napięciu zasilania 24 V DC
Strona 6 z 6