background image

Ograniczona racjonalność 

człowieka i organizacji  

J. G. March i H. A. Simon

J. G. March i H. A. Simon

Podstawy zarządzania

Grażyna Gierszewska

background image

Człowiek - organizacja

Potrzeby 
człowiek ma różnorodne 

formułuje wiele celów aby 
je zrealizować. Mogą one 

racjonalności ze względu 

Potrzeby 
człowiek ma różnorodne 

potrzeby i dlatego 
formułuje wiele celów aby 
je zrealizować. Mogą one 
być sprzeczne, 
nieosiągalne w danym 
czasie. Zapewnienie 
racjonalności ze względu 
na wszystkie z nich jest 
niemożliwe. 

Cele 
organizacja ma wiele celów, 

które mogą być 
konkurencyjne, 
sprzeczne. Nie ma 
możliwości 
podejmowania idealnych 
decyzji z punktu widzenia 
wszystkich celów. 

background image

Człowiek - organizacja

Czas 
potrzeby ludzkie 

Czas 
potrzeby ludzkie 

zmieniają się w 
czasie, zmieniają się 
cele. To co jest 
racjonalne w danym 
momencie z 
perspektywy czasu 
może okazać się 
nieracjonalne 

Czas 
decyzje racjonalne w 

danym momencie z 
perspektywy czasu 
mogą okazać się 
nieracjonalne 

background image

Człowiek - organizacja

Złożoność 
ludzie działają w różnych 

Cele tych grup mogą być 

grup musi akceptować te 
sprzeczności i godzić się 

Złożoność 
ludzie działają w różnych 

grupach społecznych. 
Cele tych grup mogą być 
sprzeczne. Człowiek 
będąc uczestnikiem tych 
grup musi akceptować te 
sprzeczności i godzić się 
na brak pełnej 
racjonalności swojego 
działania. 

Złożoność 
złożoność celów, złożoność 

organizacji, 
współdziałanie 
organizacji z otoczeniem. 
Trudno jest mówić o 
pełnej racjonalności 
decyzji z punktu widzenia 
tych wielu płaszczyzn 
funkcjonowania 
organizacji. 

background image

Człowiek - organizacja

Presja decyzji z 

informacji i wszystkich 
możliwych sposobów 

racjonalność działania 

Presja decyzji z 

punktu widzenia 
czasu i informacji 

brak możliwości 
pozyskania pełnej 
informacji i wszystkich 
możliwych sposobów 
wyboru ogranicza 
racjonalność działania 
człowieka. 

Presja decyzji z 

punktu widzenia 
czasu i informacji 
-
brak możliwości 
pozyskania pełnej 
informacji i wszystkich 
możliwych sposobów 
wyboru ogranicza 
racjonalność działania 
organizacji. 

background image

Człowiek - organizacja

Liczba czynników pod 

kontrolą człowieka 
to co poza kontrolą 
ogranicza 
racjonalność 

Liczba czynników pod 

kontrolą organizacji 
to co poza kontrolą 
ogranicza 
racjonalność